श्रीरामः, सुभाह्वादीन् राक्षसान् विनाशयन्, केवलदृष्टिमात्रेण अहल्यायाः पापं विमोचयामास। जनकस्य गृहे महत् शिवधनुः सः सुलघुं भित्त्वा, भूमिसुता सीतां जनकनन्दिनीं वीर्यशुल्केन पत्नीं प्राप्तवान्। सर्वक्षत्रियभीषणं भर्गवध्वजं परशुरामं स्वबलेन अहंकृत्य, तस्य गौरवं विनाशयामास। पितुर्वचनमनुसृत्य, राज्येच्छां सर्वथा परित्यज्य, स्वपत्नीं लक्ष्मणं च सह वनं प्रविष्टवान्। तत्र विराधं खरं दूषणं कबन्धं वालिं च निहत्य, सागरं सेतुना बन्धयित्वा, समस्तराक्षसवंशं विनाश्य, रावणं हत्वा, अग्निपरीक्षया शुद्धां सर्वदेवस्तुतां निष्कलुषां पत्नीं पुनरानीय, अयोध्यां प्रत्यागच्छत्। ततः, मैत्रेय, श्रीरामस्य राज्याभिषेकसमारोहः शतवर्षैः अपि वर्णयितुं न शक्यः; तस्य संक्षेपेण शृणु। लक्ष्मण-भरत-शत्रुघ्न-विभीषण-सुग्रीव-अङ्गद-जाम्बवत्-हनूमत्प्रमुखैः प्रमुदितमुखैः परिवृतः, छत्रचामरैः सेव्यमानः, ब्रह्मा-इन्द्र-यम-निरृति-वरुण-वायु-कुबेर-ईशानादिभिः सर्वदैवतेभिः पूजितः, वसिष्ठ-वामदेव-वाल्मीकि-मार्कण्डेय-विश्वामित्र-भरद्वाज-अगस्त्यादिमुनिभिः स्तुतः, ऋग्यजुःसामाथर्ववेदपाठकैः कीर्त्यमानः, सर्वलोकसंगीतनृत्यशुभध्वनिभिः—वीणा-वंशी-मृदङ्ग-दुन्दुभि-शङ्ख-कहल-गोमुखादिभिः—समेतः, सर्वराजसमूहस्य मध्ये, लोकसंरक्षणाय, रघुकुलानन्दनः सीताप्रियः त्रिभ्रातृप्रियश्च रामः, सिंहासने निषण्णः, कोसलराज्यं एकादशसहस्रवर्षाणि शासितवान्। भरतः अपि, गन्धर्वदेशविजये प्रवृत्तः, युद्धे त्रिकोट्यः गन्धर्वान् हत्वा विजयी अभवत्। शक्तिमान् शत्रुघ्नः अपि, मधुपुत्रं राक्षसं लवणं हत्वा, मथुरां स्थापयामास। एवं राम-लक्ष्मण-भरत-शत्रुघ्नाः अद्भुतवीर्यपराक्रमसाहसान् कृत्वा, दुष्टान्तकत्वेन धर्मं स्थापयित्वा, दिवं गताः। ये च कोसलवासिनः एतेषां दिव्यावताराणां भक्ताः आसन्, ते अपि तेषां लोकं समभिप्राप्ताः, तेषां चेतसा सह। रामस्य, दुष्टान्तकस्य, द्वौ पुत्रौ आस्तां—कुशः लवश्च; लक्ष्मणस्य—अङ्गदः चन्द्रकेतुश्च; भरतस्य—तक्षकः पुष्कलश्च; शत्रुघ्नस्य—सुभाहुः शूरसेनश्च। कुशस्य पुत्रः अतिथि, तस्य पुत्रः निषधः। निषधात् अनलः, अनलात् नभाः, नभाव् पुंडरीकः, तस्य पुत्रः क्षेमधन्वा, तस्मात् देवानिकः, तस्मात् अहीनकः, अहीनकात् रुरुः, तस्मात् पारियात्रकः, पारियात्रकात् देवलः, देवलात् वत्सलः, तस्मात् उत्कः, उत्कात् वज्रनाभः, तस्मात् शङ्खनः, तस्मात् आद्युषिताश्वः, तस्मात् विश्वसहः। विश्वसहात् हिरण्यनाभः योगी उत्पन्नः, यस्य शिष्यः राजा जैमिनिः, यतः याज्ञवल्क्यः योगं प्राप। हिरण्यनाभस्य पुत्रः पुष्यः, ततः ध्रुवसंधिः, ततः सुदर्शनः, ततः अग्निवर्णः, ततः शीघ्रगः, ततः मरुः। सः मरुः योगं आश्रित्य अद्यापि कालापग्रामे तिष्ठति। स भविष्यति काले सूर्यवंशीयक्षत्रियप्रवृत्तिं पुनः स्थापयिष्यति। तस्य पुत्रः प्रशुश्रुकः, तस्य सुसन्धिः, ततः अमर्षः, तस्य सहस्वान्, ततः विश्वभवः। तस्य पुत्रः बृहद्बलः, यं भारतयुद्धे अभिमन्युना, अर्जुनपुत्रेण, हतः। एते मुख्याः इक्ष्वाकुवंशीयराजानः, यथावद् मया कथिताः; यः तेषां चरितं शृणोति, स सर्वपापैः प्रमुच्यते। इक्ष्वाकोः पुत्रः निमिः नाम राजा सहस्रवर्षीयं यज्ञं आरभ्य, वसिष्ठं होतारं वृणोति। वसिष्ठः तम् उवाच—"इन्द्रेण पञ्चशतवर्षीयाय यज्ञाय पूर्वं नियुक्तः अस्मि; ततोऽहं तव यज्ञं करिष्ये" इति। राजा मौनं स्थितः, वसिष्ठः तस्य भावं विज्ञाय, इन्द्रस्य यज्ञं समापयामास। निमिः तु अन्यैः ऋत्विग्भिः गौतमादिभिः स्वयमेव यज्ञं कृतवान्। इन्द्रस्य यज्ञे समाप्ते, वसिष्ठः उत्सुकः आगत्य—"अहं निमेः कर्म करिष्यामि"—इति अवदत्। तु गौतमः पूर्वमेव होतृपदं प्राप्तः, राजा च न प्रतिषेधयामास, अतः क्रुद्धः वसिष्ठः गौतमं अन्यं कर्म न्ययोजयत्, राजा च शप्तः—"त्वं मां न प्रत्याचख्युः, अतः शरीररहितः—विदेहः—भविष्यसि" इति। प्रबुद्धः राजा प्रत्युवाच—"त्वं, दुष्टाचार्य, मम अनजानतः, स्वपन्नस्य, विना संवादेन, शापं दत्तवान्, अतः त्वां अपि शापः प्राप्स्यति"—इति उक्त्वा, शरीरं त्यक्तवान्। तस्य शापात् वसिष्ठस्य तेजः मित्रवरुणयोः तेजसि प्रविष्टम्, तयोः उर्वश्याः संयोगात् वसिष्ठः अन्यं शरीरं प्राप्तवान्। निमेः शरीरं, सुरभि, तैलादिसुगन्धि, न कदापि विकृतं न च मलिनं, सदा नूतनमिव स्थितम्। यज्ञे समाप्ते, ऋत्विजः, देवताभ्यः हविर्ग्राहकेभ्यः, वरं प्रार्थयामासुः। देवैः पृष्टः, निमिः अवदत्—"देवाः, आत्मशरीरवियोगात् अन्यः कश्चन दुःखं नास्ति। अतः अहं सर्वेषां प्राणिनां नेत्रेषु वासं कामये, न पुनः शरीरं गृह्णीयाम्" इति। तस्य वचनात्, देवाः तम् अखिलजन्तूनां नेत्रेषु स्थापयामासुः, ततो लोकाः निमीलनं कर्तुं प्रारभन्त। राजा पुत्ररहितः मृतः, ऋषयः, भूमेः अनाथतां शङ्कित्वा, तस्य शरीरं वनस्थले मथित्वा, तस्मात् कुमारः अजायत। स जन्मना जातः इति "जनकः" इति नाम प्राप। तस्य पुत्रः विदेहः, सः पितरं "वैदेहः" इति कथ्यते। मथनात् मिथिः, तस्य पुत्रः उदावसु, ततः नन्दिवर्धनः, ततः सुकेतुः, तस्य पुत्रः देवरातः। ततो बृहदुकूथः, तस्य पुत्रः महावीर्यः, तस्य सत्यधृति, ततः धृष्टकेतुः, ततः हर्यश्वः, तस्य पुत्रः मरुः, तस्मात् प्रतिबन्धकः, ततः कृतरथः, ततः कृतिः, तस्य पुत्रः विभुधः, ततः महाधृतिः, तस्य कृतिरातः, ततः महारोमः, ततः सुवर्णरोमः, तस्य पुत्रः ह्रस्वरोमः, ततः सीरध्वजः जातः। सः सीरध्वजः पुत्रकाम्ययज्ञे कृत्वा, हलस्य कर्षणात् सीतां कन्यां प्राप्तवान्। सीरध्वजस्य भ्राता कुशध्वजः, साङ्काश्याधिपः। सीरध्वजस्य पत्नी भानुमती। भानुमत्याः पुत्रः शतद्युम्नः, तस्य पुत्रः शुचिः, तस्मात् ऊर्ज्जचवहः, तस्य सत्यध्वजः, ततः कुनी (वा किणि), तस्य अञ्जनः, तस्य ऋतूजित्, ततः अरिष्टनेमिः, तस्मात् श्रतायुः, तस्य सूर्याश्वः, ततः संजयः, ततः क्षेमारिः, ततः दनेनः, तस्मात् मीनरथः (वा मानरथः), तस्य सत्यरथः, तस्य सात्यरथिः, ततः सात्यरथरुपगुः, तस्मात् श्रुतः, तस्मात् शापः, ततः तेजस्वी सुवर्ज्जा, मित्रावरुणसुतः। तस्य पुत्रः सुभासः, ततः सुष्रुतः, तस्मात् जयः, तस्य पुत्रः विजयः, ततः ऋतः, ततः सुनयः, ततः वीतहव्यः, ततः संजयः, ततः धृतिः, तस्य पुत्रः बहुलाश्वः, तस्य कृतिः, तस्मिन् कृतौ जनकवंशः प्रतिष्ठितः। एते मिथिलायाः राजानः। तेषु केचित् आत्मविद्यायुक्ताः राजर्षयः भविष्यन्ति। मैत्रेयः उवाच—"भगवन्, त्वया सूर्यवंश्या राजानः विस्तरेण कथिताः। अधुना सोमवंशस्य अपि सर्वान् राजर्षीन् श्रोतुमिच्छामि, येषां वंशः अद्यापि स्थितः, कीर्तिरप्यविचलिता, मुखानि च शोभमानानि।" श्रीपराशर उवाच—"शृणु, मुने, सोमस्य वंशं यः तेजसा प्रसिद्धः, यस्मिन् भूमौ अनेकाः राजानः उत्पन्नाः, यथाक्रमं कथयामि।