सप्तवर्षाणि गर्भे स्थितस्य तस्य एकस्य, तदा तया रत्निन्या शिलया गर्भं आहतम्। ततः पुत्रः जातः। तस्य नाम 'अश्मकः' अभवत्। अश्मकस्य पुत्रः 'मूलकः' अभवत्। भूमौ क्षत्रियवंशस्य नाशे सति, स्त्रीभिः नग्नाभिः परिवृतः सः रक्षितः, तस्मात् 'स्त्रीपञ्जररक्षितः' इति प्रसिद्धः अभवत्। मूलकात् दशरथः, तस्मात् इलिविलः, ततः विश्वसहः अभवत्। विश्वसहात् खट्वाङ्गः जातः। देवासुरयुद्धे देवैः याचितः सः दानवान् विनाशयामास। तस्य कर्मणा तुष्टैः देवैः स्वर्गे वरं वरयितुं प्रार्थितः। खट्वाङ्गः उवाच—'यदि वरः स्वीकरणीः, तर्हि मम आयुः मे कथ्यताम्।' ततः तैः 'एकः क्षणः तव जीविते अवशिष्टः' इति उक्तम्। ततः सः दिव्यरथेन, लघुत्वादिभिः गुणैः संयुक्तः, मृत्युलोकं प्राप्तः, इदं वचनं उवाच— 'कदापि मम आत्मा ब्राह्मणेभ्यः प्रियतरा न अभवत्; न च मम धर्मः कदापि लङ्घितः; न च मम दृष्टिः सर्वेषु देवेषु, मनुषेषु, पशुषु, पक्षिषु, वृक्षेषु, अन्येषु च, भेदेन चिह्नितः, यथा अव्ययः भगवान्; अतः अहं अचलपदः तं पुण्यं भगवन्तं ऋषिभिः स्मृतम्, प्राप्नोमि।' एवं परमात्मानं, देवगुरुं, अनिर्वचनीयस्वरूपं, सत्यमात्रं, वासुदेवाख्यं, ध्यायन्, आत्मानं परमात्मनि लीनं कृत्वा, तत्रैव लयम् प्राप्तवान्। अत्रापि सप्तर्षिभिः प्राचीनं श्लोकं गीयते—'खट्वाङ्गसमः कश्चित् भूमौ न भविष्यति।' स्वर्गात् आगत्य, एकः क्षणः जीवितम् प्राप्तः, सः बुद्ध्या सत्येन च त्रिलोकान् एकीकृतवान्। खट्वाङ्गात् दीर्घबाहुः जातः। ततः रघुः अभवत्। रघोः अजः अभवत्। अजात् दशरथः अभवत्। दशरथस्य तु श्रीभगवान् पद्मनाभः, लोकस्य रक्षणाय, स्वस्य अंशेन चतुर्धा रामः, लक्ष्मणः, भरतः, शत्रुघ्नः इति पुत्रत्वं गृहीत्वा अवतरत्। बाल्ये अपि, विश्वामित्रस्य अनुरोधेन, रामः यज्ञरक्षणाय गत्वा, ताटकां हत्वा। यज्ञकाले मारीचं बाणेन आहत्य, समुद्रं प्रक्षिप्य। सुभाहुं च अन्यान् च विनाशयामास। केवलं दर्शनात् अहल्यां पापात् विमुक्तवान्। जनकस्य गृहे, शिवधनुषः महतः सहजेन भङ्गं कृत्वा। भूमिजां सीतां, जनकस्य पुत्रीं, बलपरिक्षायां विजय्य, पत्नीं प्राप्तवान्। परशुरामं, क्षत्रियभीषणं, भृगुवंशध्वजम्, बलविक्रमगर्वं शमयित्वा। पितुः आज्ञया, राज्यसर्वकामान् त्यक्त्वा, पत्नीं भ्रातृणि च अनुवर्त्य वनं प्रविष्टवान्। विराधं, खरं, दूषणं, कबन्धं, वालिं च हत्वा। समुद्रं सेतुं कृत्वा, राक्षसवंशं समूलं नष्टवान्। रावणं हत्वा, अपहृतां पत्नीं, अग्निपरीक्षया शुद्धां, देवैः स्तुतां, निर्भ blemish, अयोध्यां आनयामास। मैत्रेय, तस्य रामस्य अभिषेकसमारम्भः शतवर्षे अपि वर्णितुं न शक्यः; तस्य संक्षेपे शृणु। लक्ष्मण, भरत, शत्रुघ्न, विभीषण, सुग्रीव, अङ्गद, जाम्बवत्, हनुमान्, अन्यैः हृष्टमुखैः सेवितः; छत्रचामरैः उपचितः; ब्रह्मा, इन्द्र, यम, निरृति, वरुण, वायु, कुबेर, ईशानादिभिः देवैः पूजितः; वसिष्ठ, वामदेव, वाल्मीकि, मार्कण्डेय, विश्वामित्र, भारद्वाज, अगस्त्यादिभिः ऋषिभिः स्तुतः; ऋग्यजुःसामाथर्ववेदवित् गायकैः कीर्तितः; सर्वलोकसंगीतनृत्यशुभध्वनिभिः—वीणा, वंशी, मृदङ्ग, धुन्दुभि, शङ्ख, कहल, गोमुखादिभिः—सर्वराज्ञः मध्ये, लोकानां रक्षणाय, रामः, रघुवंशशिरोमणिः, सीताभ्रातृप्रियः, सिंहासने स्थितः, कोसलराज्यं एकादशसहस्रवर्षाणि शासितवान्। भरतः अपि गन्धर्वराज्यविजये, संग्रामे त्रिकोटि गन्धर्वान् हत्वा। शत्रुघ्नेन, बलवीर्येण, मधुपुत्रः राक्षसः लवणः हतः, मैथुरी नगरी स्थापिता। एवं रामः, लक्ष्मणः, भरतः, शत्रुघ्नः, अतिवीर्येण, अतिबलप्रभावेन, दुष्टनाशकाः, लोकव्यवस्थां स्थाप्य, स्वर्गं गताः। येषां कोसलवासिनां तेषु भगवदवतराणां भक्ति आसीत्, ते अपि तां लोकं, तं भावं प्राप्तवन्तः। रामस्य, दुष्टनाशकस्य, द्वौ पुत्रौ—कुशः, लवः; लक्ष्मणस्य—अङ्गदः, चन्द्रकेतुः; भरतस्य—तक्षः, पुष्कलः; शत्रुघ्नस्य—सुभाहुः, शूरसेनः। कुशस्य पुत्रः अतिथिः; अतिथेः पुत्रः निषधः। निषधात् अनलः; अनलात् नभः; नभात् पुण्डरीकः; तस्य पुत्रः क्षेमधन्वन्; तस्मात् देवानिकः; तस्मात् अहीनकः; अहीनकात् रुरुः; रुरोः पारियात्रकः; पारियात्रकात् देवलः; देवलात् वत्सलः; वत्सलात् उत्कः; उत्कात् वज्रनाभः; वज्रनाभात् शङ्खनः; शङ्खनात् आद्युषिताश्वः; तस्मात् विश्वसहः जातः। विश्वसहात् हिरण्यनाभः योगिश्रेष्ठः जातः, यस्य शिष्यः राजा जैमिनिः अभवत्, यस्मात् याज्ञवल्क्यः योगं प्राप। हिरण्यनाभस्य पुत्रः पुष्यः; पुष्यात् ध्रुवसन्धिः; ध्रुवसन्धेः सुदर्शनः; सुदर्शनात् अग्निवर्णः; अग्निवर्णात् शीघ्रगः; शीघ्रगात् मरुः जातः। सः मरुः योगं आश्रित्य, अद्यापि कलापग्रामे स्थितः।