एते कषत्रियवंशजा अपि अङ्गिरसः सन्ति स्मृताः। रथीतराणां मध्ये, द्विजातयः ये कषत्रियधर्मं स्वीकृतवन्तः, ते प्रमुखाः अभवन्। ततः मनुः, क्षुधार्तः सन्, तस्य नासिकायाः इक्ष्वाकुः पुत्रः उत्पन्नः। तस्य त्रयः मुख्यपुत्राः आसन्—विकुक्षिः, निमिः, दण्डः। पञ्चाशत् पुत्राः, शकुनिप्रमुखाः, उत्तरदेशस्य रक्षकाः अभवन्। चतुश्चत्वारिंशत् अन्ये दक्षिणाप्रदेशस्य नृपाः अभवन्। इक्ष्वाकुः पितृश्राद्धं कृत्वा विकुक्षिं आज्ञापयामास—"श्राद्धार्थं यथायोग्यं मांसं आनय।" स विकुक्षिः, आज्ञां श्रुत्वा "साधु" इति उक्त्वा, धनुषं गृहीत्वा वनं प्रविश्य, बहूनि पशूनि हत्वा, श्रान्तः, अतिविक्षुधः, क्लान्तः च, शशकं एकं खादित्वा तस्य मांसं पितरं प्रदत्तवान्। तदा इक्ष्वाकुवंशस्य गुरुर्वसिष्ठः तद् मांसं शुद्धीकरणाय नियुक्तः, किंतु वसिष्ठः उक्तवान्—"एतत् मांसं तव दुष्टपुत्रेण दूषितम्; स शशकं खादित्वा अपवित्रं कृतम्।" एवं गुरुणा उक्तः विकुक्षिः "शशादः" इति नाम प्राप्तवान्, पित्रा परित्यक्तः च। पितुः निधनानन्तरं स शशादः पृथिवीं धर्मेण शासितवान्। शशादस्य पुत्रः पुरञ्जयः अभवत्। तस्य सम्बन्धे अपि एषा कथा प्रसिद्धा अस्ति। कदाचित् त्रेतायुगे देवानां दानवानां च अत्युग्रं युद्धं अभवत्। तत्र दानवाः अतिबलिनः सन्तः देवान् विजितवन्तः। देवाः भगवन्तं विष्णुं पूजयामासुः। नारायणः, सर्वलोकाश्रयः, अनादिनिधनः, तैः प्रसन्नः सन्, देवेषु उक्तवान्—"यद् युष्माकं अभिलषितं तद् मया ज्ञातम्; तस्य साधनाय शृणुत।" "शशादस्य पुत्रः पुरञ्जयः, राजर्षिः, कषत्रियश्रेष्ठः, ममांशः तस्य शरीरे अवतरिष्यति; अहं दानवान् विनाशयिष्यामि। अतः, दानववधाय पुरञ्जयेन सह युष्माभिः प्रयासः कर्तव्यः।" इति उक्त्वा, देवाः विष्णुं प्रणम्य, पुरञ्जयं समीपं गत्वा, तं प्रार्थयामासुः—"कषत्रियश्रेष्ठ, त्वया प्रार्थिताः वयं शत्रुनाशाय तव साहाय्यं याचामः। यः त्वां शरणं गच्छति, तं त्वं न त्यजेत्।" इति उक्ते, पुरञ्जयः प्रत्युवाच— "यदि त्रैलोक्यनाथः इन्द्रः, शतक्रतुः स्वयम्, युद्धे शत्रून् प्रति मां स्कन्धे धारयेत्, तर्हि अहं वः सहायकः भविष्यामि।" इति। ततः सर्वे देवाः इन्द्रसहिताः "एवमस्तु" इति अनुमोदितवन्तः। इन्द्रः वृषरूपं धृत्वा, पुरञ्जयं ककुदि स्थापयित्वा, भगवत् अव्ययगुरोः शक्त्या महाबलः सन्, देवदानवयुद्धे सर्वान् दानवान् हत्वा। तदा राजा वृषककुदि स्थितः दैत्यसेनां विनाशितवान्, अतः "ककुत्स्थः" इति नाम प्राप्तवान्। ककुत्स्थस्य पुत्रः अनेनाः अभवत्। पृथोः पुत्रः अनेनसः। अनेनसस्य पुत्रः विष्टराश्वः। तस्य पुत्रः चन्द्रयुवनाश्वः। चन्द्रयुवनाश्वस्य पुत्रः शावस्तः, शावस्तीनगरं स्थापितवान्। शावस्तस्य पुत्रः बृहदश्वः। तस्य पुत्रः कुवलयाश्वः। स विष्णुशक्त्याः प्रभावेन, एकविंशतिसहस्रपुत्रैः परिवृतः, उडकमहर्षेः शत्रुं दुण्ढुं नाम असुरं हत्वा "दुण्ढुमारः" इति नाम प्राप्तवान्। तस्य सर्वे पुत्राः दुण्ढुश्वासेन ज्वालिताः विनष्टाः। केवलं त्रयः अवशिष्टाः—दृढाश्वः, चन्द्रः, कपिलाश्वः। वृढाश्वात् हर्याश्वः। तस्मात् निकुंभः। निकुंभस्य पुत्रः अमिताश्वः। तस्मात् क्रीशाश्वः। तस्मात् प्रसैनजित्। प्रसैनजितस्य पुत्रः युवनाश्वः। स पुत्रहीनः, दुःखितः, ऋषिसंघाश्रमे निवसन्, तत्र करुणैः ऋषिभिः पुत्रोत्पत्तये यज्ञः कृतः। एवं इक्ष्वाकुवंशस्य कथा भगवती पुराणे वर्णिता।