सदा बुद्धिमन्तः त्रीविधं वैदिकमार्गं परित्यज्य दूषितान् अपवित्रजनान् संवादे, स्पर्शे, व्यवहारेषु च त्यजन्तु। यत्र श्रद्धालुभिः पितृभ्यः पितामहेभ्यश्च विधिवत् हविर्दत्तं भवति, तत्र तेषां पितामहानां तृप्तिः न स्यात् यदि तत्रापवित्रजनाः दृश्यन्ते। पूर्वं किल पृथिव्यां शतधनुरिति ख्यातः राजा बभूव। तस्य भार्या शैव्या नामातिथिधर्मनिष्ठा आसीत्। सा पतिव्रता, महाभाग्या, सत्यशौचदयासम्पन्ना, सर्वलक्षणसम्पन्ना, विनयशीलसदाचारयुक्ता च। तयोः राजा शतधनुः सह भार्यया जनार्दनं देवराजेश्वरं परमया भक्त्या सम्यग् अर्चयत्। हविर्दानजपहोमैः, दानैः, व्रतैः, भक्त्या च सदा तौ दम्पती विष्णोः पूजनं कृतवन्तौ। अहर्निशं तयोः चित्तं विष्णुपूजायामेव स्थिरं, अन्यत्र न विहितम्। एकदा तौ दम्पती कृत्स्नया कर्तिकमासे उपवासं कृत्वा भागीरथ्यां स्नात्वा निर्गतौ। तत्रैकः पाखण्डी तयोः समीपं समायातः, स च राजा शतधनुर्निजमित्रं धनुर्वेदाचार्यशिष्यं तं मान्यत्वात् संभाषितवान्। किन्तु शैव्या पतिव्रता स्वव्रतपालनाय तेन न संवादम् अकरोत्, उपवासेन सूर्यं दृष्ट्वा मौनं धारयत्। ततः सम्यक् संमिलित्वा तौ विष्णोः सर्वपूजाविधानं समाचरताम्। कालान्तरेण स राजा सपत्राजित् मृतः, तस्य पत्न्यपि स्वमरणे स्वामिनं अनुसृतवती। किन्तु तेन पाखण्डिसंवादेन सह स्नानात् उपवासिनः राज्ञः शापात् सः श्वाना जातः। सा च काशिराजतनया धर्मज्ञा स्मृतिपूर्विका, सर्वविद्यायुक्ता, सर्वमङ्गलगुणसंयुता, भूयोऽपि मानिता जाताऽभवत्। तस्याः पिता विवाहायोत्सुकः, किन्तु सा स्वेच्छया तं विवाहं वारयामास। तदा दिव्यदृष्ट्या सापश्यत् स्वं पतिं श्वानरूपेण विदिशानगरे स्थितम्। तत्र सा पतिं श्वानरूपिणं दृष्ट्वा सस्नेहम् उत्तमं भोजनं ससम्मानं तस्मै दत्तवती। स च तया दत्तं स्वादु भोजनं स्वभावानुसारं भुक्त्वा, स्तुतिपराणि वाक्यानि उक्तवान्। तस्याः स्त्रीलज्जया तानि स्तुतिवचनानि श्रुत्वा, सा प्रणम्य पतिं निचैः सम्यक् भाषितवती—“राजन्, स्मर त्वं पूर्वं सौम्यं आचरणं येन श्वानयोनि प्राप्य माम् अधुना स्तौषि। पाखण्डिसंवादात् पुण्यतीर्थस्नानात् च त्वं एतां दुर्गतिं प्राप्तोऽसि, नु स्मरसि किम्?” एवं सा स्वं पूर्वजन्मस्मरणं तस्मै स्मारयित्वा, स राजा चिरं चिन्तयन् विरक्तिं दुर्लभां प्राप्तवान्। तदा स निराशेन मनसा नगरं त्यक्त्वा मरुभूमौ पतित्वा कृतान्तेन शृगालयोनि प्राप्य जातः। द्वितीयवर्षात् परं सा दिव्यदृष्ट्या तम् शृगालरूपिणं ज्ञात्वा कोलहालगिरिं गत्वा तं दृष्टवती। तत्र तं शृगालयोनि प्राप्तं दृष्ट्वा सा सुन्दर्या काशिराजतनया पतिं सम्बोधितवती—“राजन्, स्मर त्वं यत् मया श्वानरूपेण जातस्य पूर्वं उक्तं, तव पूर्वकर्माणि, पाखण्डिसंवादस्य च दोषम्।” पुनः तस्या वचनेन स्मारितः स राजा, सत्यम् अवगम्य, किञ्चित्कालानन्तरं उपवासेन देहम् उत्सृज्य व्रुकयोनि प्राप्तः। सा च निष्कलुषा तं निर्जने वने गत्वा पतिं स्वकर्मस्मरणाय पुनः स्मारयामास। “भाग्यवन्, त्वं व्रुकः न, शतधनुरेव; श्वानः भूत्वा शृगालः जातः, अधुना व्रुकत्वं प्राप्तवान्।” एवं स्मारितः स तां तनुं परित्यज्य गृध्रयोनि प्राप्तः; सा पुनः नियोगेन तं उपदिश्य उवाच—“राजन्, आत्मानं स्मर, गृध्रभावेन चरन्तं; एष दोषः पाखण्डिसंवादात् गृध्रयोनि प्राप्तिर्भवति।” ततः स तस्यामेव जन्मनि काकयोनि प्राप्तः; सा च तन्वी स्वशक्त्या तं पतिं ज्ञात्वा सम्बोधितवती—“येषां भूमिपालानां त्वया पूर्वं करः स्वीकृतः, तेऽद्य तव भोजनं जाताः, काकरूपेण स्थितस्य।” काकरूपेणापि तया स्मारितः स राजा तं देहम् उत्सृज्य मयूररूपं प्राप; सा च पुण्यश्लोका तं अनुसृत्य मयूरी जात्वा, तस्मिन्नेव जातौ स्वजात्युपयुक्तेन भोजने संतुष्टा। अथ जनकः महाश्वमेधं कृत्वा, समापनस्नाने तं शुद्धिं दत्तवान्। तत्रैव सा तन्वी स्वयम्, राजा च, तं काकादिरूपप्राप्तिं स्मारयामासताम्। तदा सः स्वस्मिन् जन्मक्रमं स्मृत्वा देहं त्यक्त्वा महात्मनः जनकस्य पुत्ररूपेण जातः। ततः सा स्वपितरं विवाहाय प्रेरयामास; राजा च तस्याः स्वयंवरं आयोजयामास। स्वयंवरे तं प्राप्तं सा युवती पतिं चकार; पुनश्च पतिव्रता सा तं स्वस्वामिनं सेवितवती।