स तु मोहकारिणा मायाविना विविधप्रकारैः युक्तियुक्तैः उपपत्तिभिः तान् असुरान् सम्यक् संबोधितवान्। स यथायथं बहुधा भाषमाणः, तद्वद् तेऽपि स्वस्वधर्मं यथोक्तं परित्यज्य, तस्य वाक्यानुसारेण धर्ममार्गात् विचलिताः। ते च तदुक्तं परस्परं न्यगृह्णन्, अपरैश्च तद्वद् अन्येषां प्रति भाषितम्। एवं, मैभेय, वेदस्मृतिप्रवर्तितं परमं धर्मं परित्यज्य, तदनुकीर्तनं कृतवन्तः। स तु मोहमहामायया, विप्र, बहुधा कुतर्कप्रपञ्चैः, दैत्यान् सम्यक् विमोहितवान्। तस्य मायया मोहिता असुराः, लघुकाले एव, त्रैविध्यवेदमार्गानुगतं धर्मोपदेशं सर्वथा परित्यज्य, विपथगामिनः अभवन्। तत्र केचित् वेदान् निन्दितवन्तः, अन्ये देवान्, विप्र, अपरे तु यज्ञकर्माणि द्विजातिसन्ततिं च उपहसितवन्तः। तेषां वाक्यानि तर्करहितानि, धर्मस्य न समर्थनं कुर्वन्ति; अग्नौ होमकृतस्य फलं स्यात् इति वाक्यम् बालिशं मन्यन्ते। यदि बहुभिः यज्ञैः देवत्वं प्राप्यते, इन्द्रश्च तेन भुङ्क्ते, तर्हि दारुणं दग्ध्वा, तस्य पत्रभक्ष्य पशुः अपि तदधिकारं प्राप्नुयात्। यदि पशुयागेन स्वर्गः सिध्यति, तर्हि यः स्वपितरं स्वयम् अपि निहन्ति, स किमर्थं न भवति? यदि परभुक्तेन तृप्तिः जायते, तर्हि श्रद्धया अन्नेन श्राद्धं कृत्वा, यात्रिकाः तदन्नं न नयन्ति। मनुष्याः श्रद्धया कर्म कुर्वन्ति इति विज्ञाय, स्वार्थायोक्तानि प्रियाणि वाक्यानि परित्याज्यानि। महादैत्याः, यानि वाक्यानि सत्यमूलानि न स्युः, तानि नभः पतन्ति न; युक्तियुक्तानि, मया वा युष्मदादिभिः वा उक्तानि, केवलं तानि ग्राह्याणि। एवं बहुविधैः उपायैः, मोहिन्या मायया, दैत्याः त्रैविध्यवेदमार्गे न रमन्ते स्म। एवं तेषां दैत्यानां धर्मविपथगमनं दृष्ट्वा, देवाः यथाशक्ति युद्धाय समागच्छन्। ततः, विप्र, देवासुराणां पुनः संग्रामः अभवत्; येऽसुरा धर्ममार्गं विघ्नयन्ति स्म, तान् देवैः हताः। तेषु, यः पूर्वं स्वधर्मकवचं धारयन्, रक्षां कृतवान्, स मृतः सति, ते विजयं न प्राप्नुवन्। अतः, मैत्रेय, ये धर्ममार्गे स्थिताः, ते वेदविधिं विफलयितृभिः न बाधिताः। चत्वारः आश्रमाः—ब्रह्मचारि, गार्हस्थ्य, वानप्रस्थ, संन्यासि; पञ्चमः नास्ति। यः गृहात् निवर्त्य, वानप्रस्थः वा संन्यासी वा न भवति, स पापात्मा। विप्र, नित्यकर्मत्यागात् निरन्तरं हानिः भवति; समर्थः सन् यः विहितं कर्म न करोति, स तस्मिन्नेव दिने पतति। महाप्रायश्चित्तेन शुद्धिः स्यात्, यदि आपद् नास्ति; नित्यकर्मत्यागी तदुपवासं कुर्यात्। यः संवत्सरमेकं धर्मं नाचरति, स अशुचिः इति कथ्यते; साधवः तं सदा वर्जयन्ति। स्त्री वा तस्य वस्त्रस्पर्शात् अशुचिः भवति, विप्र; पापकर्मणा शुद्धिः नास्ति। यदि देवाः, ऋषयः, पितरः, भूतानि च, तस्य गृहे सम्मानं विना गच्छन्ति, स धर्मात्मा न स्यादिह। यस्य देवानां चान्येषां च श्वासेन शरीरं गृहं च मलिनं स्यात्, स गृहसामग्रीणां संसर्गं न कुर्यात्। तेन सह संभाषणात्, नमस्कारात्, हास्येन वा, ब्राह्मणस्य संवत्सरमेकं समता जायते। तस्य गृहे भुक्त्वा, सहोपविष्टः वा, सहशय्यया वा, तेन सह समः भवति। यः देवपितृभूतातिथीन् न पूजयित्वा भुङ्क्ते, स पापं प्राप्नोति; तस्य प्रायश्चित्तं किम्? ब्राह्मणाद्याः स्वधर्मत्यागिनः, हीनकर्मनिष्ठाः, 'अशुचयः' इति कथ्यन्ते। यत्र चतुर्वर्णानां संकरः सम्पूर्णः, मैत्रेय, तत्र साधूनां क्षतिः भवति। यः ऋषिदेवपितृभूतातिथीन् न पूजयित्वा भुङ्क्ते, स नरकं याति, तेन सह भाषमाणाः अपि। अतः, ये त्रैविध्यवेदमार्गत्यागदोषदूषिताः अशुचयः, तान् बुद्धिमन्तः सदा वर्जयेयुः—संभाषणादिसंसर्गेण। यत्र श्रद्धया पितृपितामहादीनां तर्पणं क्रियते, तत्र अशुचिभिः दृष्टे तद्विधिः न तान् तुष्यति। श्रूयते, पुरा पृथिव्यां शतधनुरिति नाम राजा प्रसिद्धः आसीत्; तस्य पत्नी शैव्या अतिथिसत्कारकर्मनिष्ठा आसीत्। सा पतिव्रता, महाभाग्या, सत्यशौचदयासम्पन्ना, सर्वलक्षणसम्पन्ना, विनयशीलसदाचारयुक्ता च आसीत्। स राजा तया सह जनार्दनं देवाधिपतिं परमया भक्त्या सम्पूजयामास। स यजनजपदानदानव्रतभक्तिभिः परमं चित्तैकाग्र्यं प्राप्य, अहर्निशं तदर्चनं कृतवान्। एकदा, कार्तिकमासे उपवासी, भगीरथ्यां स्नात्वा, स राजा भार्यया सह निर्गतः। तदा तौ, विप्र, एकं पाखण्डिनं समीपं आगच्छन्तं दृष्टवन्तौ। स राजा मित्रं, धनुर्विद्याशिष्यश्च, आसीत्; तस्मात् स राजा तेन सह सन्मानपूर्वकं संवादं कृतवान्। सा तु पतिव्रता, व्रतं पश्यन्ती, मौनव्रतस्थिता, उपोष्य, सूर्यं दृष्टवती।