एषा परमसत्यं, तथापि न परमसत्यं; एषा क्रिया, तथापि न क्रिया—इति, अत्र किमपि स्पष्टं नास्ति। नग्नानां धर्मः एकः, बहुवस्त्रधारिणां धर्मः अन्यः। एवं बहुविधैरनिश्चितार्थकैरुक्तिभिः मायामोहः दैत्यान् स्वधर्मपरित्यागे प्रेरयामास, द्विजश्रेष्ठ। यः मायामोहः एतत् महाधर्मं प्रावर्तयत्, तेन दैत्याः तं धर्मं अंगीकृत्य तस्य अनुयायिनः अभवन्। मायामोहस्य प्रभावेन तैः असुरैः त्रैवेदिकं धर्मं परित्यक्तम्; अहं अपि तद्वत् अभवम्, अन्ये अपि तैः जागृताः अभवन्। तैः अन्यैः, तैः अन्यैः च, पुनः अन्यैः—अल्पदिनेषु बहवः दैत्याः त्रैवेदिकमार्गं परित्यक्तवन्तः। पुनः, रक्तवस्त्रधारिणी मायामोहः, अजितः, अन्यान् असुरान् उपगम्य, सौम्यैः मधुरैः वचोभिः तान् सम्बोधितवान्। यदि स्वर्गे वा, मोक्षे वा, असुराः, तव इच्छा अस्ति, तर्हि पशुबन्धाद्यधर्माणां परित्यागः पर्याप्तः—शृणु। सर्वं ज्ञानमयं एव इति विद्धि; मदीयानि वचनानि, विदुषां उक्तानि, सम्यक् शृणु। अयं लोकः, सत्याधाररहितः, मिथ्याज्ञानमोहाभिसंविष्टः; रागादिभिः दूषितः, संसारभयेषु भ्रमति। एवं, "विद्धि! जाग्रहि! एवं बुद्ध्वा आचर!" इत्युक्त्वा मायामोहः दैत्यान् अजन्मधर्मपरित्यागे प्रेरयामास। सः विविधैः युक्तिप्रकारैः तान् सम्बोधितवान्; यथा यथा तेन वाक्यं प्रोक्तं, तथा तथा ते स्वधर्मं परित्यक्तवन्तः। तैः अन्येषु अपि तद्वचनं प्रोक्तम्, अन्यैः अपि तथैव; हे मैभेय, एवं वेदस्मृत्युक्तं परमधर्मं परित्यक्तवन्तः। अन्यैः अपि बहुधा कूटधर्मप्रकारैः, द्विजश्रेष्ठ, सः मायामोहः दैत्यान् सम्यक् विमोहितवान्। अल्पकालेन, तस्य मायामोहस्य प्रभावेन, असुराः मोहिताः, त्रैवेदिकमार्गाधिष्ठानं सम्यक् परित्यक्तवन्तः। केचित् वेदान् निन्दितवन्तः, अन्ये देवतान्, द्विजश्रेष्ठ; अन्ये यज्ञकर्माणि तथा द्विजवंशं उपहसितवन्तः। यः शब्दः तर्करहितः, स धर्मस्य आधारः नास्ति; अग्नौ होमः फलदः इति वाक्यं बालिशं। यदि बहुभिः यज्ञैः देवत्वं लभ्यते, इन्द्रः च तद् उपभुङ्क्ते, तर्हि दारु ज्वलिते, यः तस्य पत्राणि खादति, स अपि तत् लभेत्। यदि पशुबन्धो स्वर्गदः इति कथ्यते, तर्हि यजमानस्य पितरं स्वपन्तं किमर्थं न हन्युः? यदि अन्येन खादितेन तृप्तिः जायते, तर्हि श्रद्धया अन्नं दत्त्वा श्राद्धं कुर्यात्, यात्रिकः तु तद् न नयेयुः। लोकाः श्रद्धया कर्म कुर्वन्ति इति विज्ञाय, तस्मात्, स्वहिताय उक्तानि, केवलं कृत्रिमत्वेन प्रियाणि वचनानि, त्यक्तव्यानि। महाअसुराः, सत्याधारितं वचनं गगनात् न पतति; केवलं तर्कयुक्तं वचनं, मया वा, युष्माभिः वा, ग्राह्यम्। एवं बहुधा उपायैः दैत्यान् मायामोहः मार्गभ्रष्टान् कृतवान्, यथा ते त्रैवेदिकमार्गे न रमन्ते। यदा ते दैत्याः एवं मार्गात् भ्रष्टाः अभवन्, तदा देवाः, यत्नं कृत्वा, युद्धाय समायाताः। ततः, द्विजश्रेष्ठ, पुनः देवासुरयुद्धं अभवत्; धर्ममार्गनिरोधकाः असुराः देवैः हताः। तेषां मध्ये, यः स्वधर्मकवचं प्रथमं धारयामास, द्विजश्रेष्ठ, तेन पूर्वं रक्षणं कृतम्; तस्य निधनात्, ते विजयं न प्राप्नुवन्। तस्मात्, हे मैत्रेय, ये जनाः तस्मिन्मार्गे स्थिताः, तैः वेदाचारपरित्यक्तैः व्यर्थं न बाधिताः। चतुर्विधाः आश्रमाः—ब्रह्मचारी, गृहस्थः, वानप्रस्थः, संन्यासी; पञ्चमः नास्ति। यः गृहस्थाश्रमं परित्यज्य वानप्रस्थः वा संन्यासी वा न भवति, हे मैत्रेय, स पापी। ब्राह्मण, नित्यकर्मपरित्यागात् सततं हानिः; यः शक्नुवन् कर्तुं नित्यकर्म न करोति, स तस्मिन्नेव दिने पतति। महात्यागयज्ञेन, आपदाभावे, शुद्धिः लभ्यते; हे मैत्रेय, नित्यकर्मपरित्यागी तं प्रायश्चित्तं कुर्यात्। यः वर्षमेकं कर्म त्यजति, स अशुद्धः; साधवः तं सदा वर्जयन्ति। स्त्री वा वस्त्रस्पर्शः अशुद्धिकारणम्, विप्र; स अशुद्धः, पापकर्मणः शुद्धिः नास्ति। यः देवतान्, ऋषीन्, पितृन्, भूतान्, अनर्चितान् गृहात् विसृजति, स लोकस्य साधु न गण्यते। यः देवादिभिः श्वासेन शरीरं गृहं च दूषितवान्, स गृहसामग्रीसंपर्कं न कुर्यात्। तेन सह संवादेन, नमस्कारेण, हास्येन वा, ब्राह्मणः संवत्सरमेकं समतां प्राप्नोति। तस्य गृहे भोजनं, सहासनं, सहशयनं च, तत्क्षणात् समत्वं लभते। यः देवतान्, पितृन्, भूतान्, अतिथीन् अनर्चित्वा खादति, स पापं प्राप्नोति; तस्य प्रायश्चित्तं किम्? ब्राह्मणाद्याः ये स्वधर्मं परित्यज्य हीनकर्मणि स्थिताः, ते 'अशुद्धाः' इति कथ्यन्ते। यत्र चतुर्वर्णानां संपूर्णमिश्रणं, हे मैत्रेय, तत्र साधूनां हानिः भवति। यः ऋषीन्, देवतान्, पितृन्, भूतान्, अतिथीन् अनर्चित्वा खादति, स नरकं याति, तेन सह संवादिनः अपि। एवं, हे द्विजश्रेष्ठ, तेषां दैत्यानां धर्मपरित्यागाद्, मायामोहप्रभावेन, धर्मस्य हानिः अभवत्; धर्मनिष्ठाः तु सुरक्षिताः अभवन्।