सर्वे देवाः विशुद्धं परमेश्वरं वासुदेवं, योऽक्षरः सर्वबीजानां मूलं, यस्य रूपं विश्वमिदं, अजातं नित्यं परमपदस्थितं च, सप्रणामं नमस्कृत्य स्तुवन्ति स्म। तस्य स्तोत्रस्य समाप्तौ, ते परमं हरिं ददृशुः—स शङ्खचक्रगदाधरः, गरुडारूढः, देवानां देवो विराजते स्म। तदा सर्वे देवाः साष्टाङ्गप्रणिपातपूर्वकं तम् उपगम्य ऊचुः—“भगवन्, कृपां कुरु! अस्मान् दैत्या रक्ष, त्वाम् एव शरणं प्राप्ताः स्मः।” पुनः ऊचुः—“त्रयो लोकाः यज्ञभागाश्च दैत्यैः ह्रदप्रमुखैः हृताः, ब्रह्मणोऽपि शासनम् अवमानितम्, हे परमेश्वर!” “त्वमेव सर्वभूतानां प्रभुः, सर्वे वयं च तेऽङ्गानि, तथापि अविद्यावशात् भेददृष्टिः प्रवर्तते।” “वयं स्वधर्मनिष्ठाः वेदमार्गानुसारिणः तपोयुताश्च, तान् शत्रून् हन्तुं न शक्नुमः।” “अनन्त, उपायं दातुमर्हसि, येन वयं तान् असुरान् नाशयितुं समर्थाः स्याम।” एवं निवेदिते, भगवान् स्वदेहाद् मायामोहं उत्पाद्य तान् दत्त्वा, विष्णुः श्रेष्ठान् देवान् इदं वचनं प्रोवाच—“एषा मायामोहिनी सर्वान् दैत्यान् मोहयिष्यति; ततः ते वेदमार्गात् अपसृत्य, विनाशयोग्याः भविष्यन्ति।” “यावत् रक्षणकार्ये स्थितोऽहं, तावत् ये ब्रह्मणः शासनात् उल्लङ्घयन्ति—देवा वा दैत्याः वा अन्ये वा—ते सर्वे विनाशार्हाः।” “तस्मात्, मा भैष्ट देवाः, एषा मायामोहिनी भवतः सम्मुखे तिष्ठति; स्वेच्छया हितार्थं इमां प्रेषयध्वम्।” एवं श्रुत्वा, देवाः तं प्रणम्य यथागतं जग्मुः; सा च मायामोहिनी तैः सह महदसुरस्थानं प्रति जगाम। पराशरः उवाच—ततः, मैत्रेय, सा मायामोहिनी नर्मदातटवासिनः महदसुरान् तपस्यन्तः दृष्ट्वा, नग्ना मुण्डिता शिखिपिच्छधारिणी च, सौम्यैः वाक्यैः तान् सम्बोधितवती— “हे दैत्याधिपतयः, किं हेतोः यूयं तपः कुर्वथ? अस्य लोकस्य वा परलोकस्य वा तपःफलम् इच्छथ?” ते ऊचुः—“वयं महाबुद्धयः परलोकफलार्थं तपः समाचरामः; अथ किमपि अन्यद् वक्तुम् इच्छसि?” सा पुनरुवाच—“यदि मोक्षकामाः, मम वचनानि अनुयात; एष धर्मः मोक्षद्वारः, यूयं तदर्हथ।” “एष धर्मः मोक्षार्हः, न किञ्चित् अतः परम्; अत्रैव स्थित्वा स्वर्गं वा मोक्षं वा प्राप्स्यथ; सर्वे यूयं बलिनः, एष धर्मः युष्माकं योग्यम्।” एवं विविधयुक्तिभिः मायामोहिनी दैत्यान् वेदमार्गात् अपसारितवती। “एष धर्मः, सः अधर्मः; एष सत्यम्, सः असत्यम्—इति उक्तम्; किन्तु मोक्षमार्गः नायम्, न एवं मोक्षः प्राप्यते।” “एष परमार्थः, न च परमार्थः; एष कर्म, न च कर्म—इति अस्मिन् न किञ्चित् निश्चितम्; नग्नानां धर्मः अन्यः, बहुवस्त्रधारिणां धर्मः अन्यः।” एवं बहुविधैः संशययुक्तैः तर्कैः, सा मायामोहिनी दैत्यान् स्वधर्मत्यागे प्रवर्तयामास, द्विजश्रेष्ठ। तया उक्तधर्मं तैः स्वीकृत्य, तस्याः अनुगामिनः अभवन्। मायामोहवशात्, ते असुराः त्रैवेदिकधर्मं परित्यज्य, अहम् अपि तेषां सदृशः अभवम्, अन्ये च तैः जागरूकाः कृताः। तैः अन्ये, तैश्चान्ये, पुनरपि अन्यैः—केवलं किञ्चित्कालेन, बहवः दैत्याः त्रैवेदिकमार्गं त्यक्तवन्तः। पुनः, रक्ताम्बरधारिणी सा मायामोहिनी, अजिता, अन्यान् असुरान् उपसृत्य, मृदुभिः मधुरैश्च वाक्यैः तान् सम्बोधितवती—“यदि स्वर्गकामः, वा मोक्षकामः, तर्हि पशुबलिपर्यायादीनां पापकर्मणां त्यागः क्रियताम्—शृणुत।” “एतत् सर्वं ज्ञानमात्रं वस्तुतः; मदीयानि वचनानि, यथावद् पण्डितैः उक्तानि, शृणुत।” “अयं लोकः असारः, मिथ्याज्ञानमोहसंवृतः, रागादिदोषैः दूषितः, संसारदुःखेषु भ्रमति।” एवं “बोधत! जाग्रत! एवं विज्ञायत!” इति प्रचारयन्ती सा मोहिनी दैत्यान् अजन्मधर्मत्यागे प्रवर्तयामास। सः तान् नानाविधैः युक्तिपूर्वकैः वाक्यैः मोहयामास; येन येन प्रकारेण उक्तं, तेन तेन प्रकारेण ते स्वधर्मं जहुः। ते च अन्येभ्यः तद् एव ऊचुः, अन्ये च पुनरपि अन्येभ्यः; एवं, मैभेय, ते वेदस्मृतिप्रविष्टं परं धर्मं परित्यज्य। अन्यैः अपि बहुधा कुतर्कैः, द्विजश्रेष्ठ, सा मायामोहिनी दैत्यान् सम्यक् मोहयामास। अत्यल्पे काले, तस्याः प्रभावात्, ते असुराः मोहिताः, त्रैवेदिकमार्गं सर्वथा परित्यक्तवन्तः। केचित् वेदान् निन्दन्ति, केचित् देवान्, द्विजश्रेष्ठ; केचित् यज्ञान्, केचित् द्विजातिवंशं उपहसन्ति। “एवं युक्तिहीनानि वाक्यानि धर्मस्य न साधकानि; अग्नौ हुतं फलदं इति बालिशं वचनम्।” “यदि बहुयज्ञैः देवत्वं लभ्यते, इन्द्रः च तेन भुङ्क्ते, तर्हि काष्ठं दग्ध्वा, तस्य पत्रभक्षी पशुः अपि तत् प्राप्नुयात्।” “यदि हतपशोः यज्ञः स्वर्गदः, तर्हि स्वस्य पितरं सुप्तं हत्वा किमर्थं न यजति?” “यदि अन्येन भुक्तान्नात् तृप्तिः स्यात्, तर्हि श्रद्धया अन्नेन श्राद्धं कृत्वा, पथिकाः तत् न नयेयुः।” “श्रद्धावशात् जनाः कर्म कुर्वन्ति, तस्मात् स्वार्थाय उक्तानि वचनानि, यदि तानि केवलं प्रियाणि, तर्हि त्याज्यानि।” एवं, मैत्रेय, भगवान् विष्णोः प्रेरणया, मायामोहिनी दैत्यान् धर्मपथात् अपसार्य, वेदमार्गस्य रक्षां कृतवती।