सर्वप्रथम मुनिवरः पराशरः मैत्रेयाय इदं कथयति—अहं सम्यक् वर्णयिष्यामि स्वारोचिषे मन्वन्तरे राज्ञः, देवाः, सप्तर्षयः, तेषां च पुत्राः। तस्मिन स्वारोचिषे मन्वन्तरे पारावता तुषिता च देवाः आसन्; विपश्चित् महाबलः तत्र इन्द्रः अभवत्। ऊर्ज, स्तम्भ, प्राण, वात, ऋषभ, निरय, परिवान्—एते सप्तर्षयः तस्मिन काले आसन्। चैत्र, किम्पुरुष, अन्ये च स्वारोचिषस्य पुत्राः अभवन्। एवं द्वितीयं मन्वन्तरं निरूपितम्; अधुना तृतीयं शृणु। तृतीयस्य मन्वन्तरस्य मध्ये उत्तमः नाम्ना मनुः अभवत्; देवाधिपः सुषान्तिः अभवत्। तस्य पुत्रान् शृणु, हे मैत्रेय। सुद्धामन्, सत्याः, जपाः, प्रतर्दनः, वशवर्तिन्—एते पञ्च द्वादशगणाः अभवन्। वसिष्ठस्य पुत्राः सप्त महर्षयः आसन्; अज, परशुदीप्त, अन्ये च उत्तममनुना पुत्राः अभवन्। तामसस्य मन्वन्तरे सुपाराः हरयाः च देवाः आसन्; सत्याः सुधियः च सप्तविंशतिः गणाः। शिबिः तत्र इन्द्रः अभवत्, शतयज्ञविख्यातः। तस्य सप्तर्षयः नामानि शृणु—ज्योतिर्धामन्, पुथु, कात्यः, चित्राग्निः, धनकः, पीवरः, सप्तमः। नर, ख्यातिः, केतुरूपः, जानुजङ्घः, अन्ये च तामसस्य पुत्राः महाबलः अभवन्। पञ्चमे मन्वन्तरे, हे मैत्रेय, रैवतः नाम्ना मनुः अभवत्; विभुः तत्र इन्द्रः अभवत्। तस्मिन काले देवगणाः शृणु—अमिताभाः, भूतारयाः, वैकुण्ठाः, सुसमेधाः—चतुर्दश देवगणाः। हिरण्यरोमन्, वेदाश्रिः, ऊर्ध्वबाहुः, वेदबाहुः, सुद्धामन्, पर्जन्यः, अव्ययः—एते सप्तर्षयः रैवतमन्वन्तरे आसन्। बलबन्धुः, सम्भाव्यः, सत्यकाः, अन्ये च रैवतस्य पुत्राः महाबलः राज्ञः अभवन्। स्वारोचिषः, उत्तमः, तामसः, रैवतः—एते चत्वारः मनवः प्रियव्रतस्य वंशे स्मृताः। प्रियव्रतः राजर्षिः विष्णुं तपसा उपास्य, स्वस्य वंशजाः मन्वन्तराधिपतित्वं प्राप्तवान्। षष्ठे मन्वन्तरे चाक्षुषः मनुः अभवत्; मनोजवः तत्र इन्द्रः अभवत्। तस्य देवगणाः शृणु—आप्याः, प्रसूताः, भाव्याः, पृथुकाः, लेखाः—एते पञ्च, अन्यैः त्रिभिः सह, अष्ट देवगणाः अभवन्। सुमेधा, विरजा, हविष्मान्, उत्तमः, मधुः, अतिनामा, सहिष्णुः—एते सप्तर्षयः। ऊरुः, पूरुः, शतद्युम्नः—एते चाक्षुषमनुना पुत्राः भूमिपालाः अभवन्। सप्तमे मन्वन्तरे श्राद्धदेवः विवस्वतः पुत्रः मनुः अधुना प्रतिष्ठितः। अत्र आदित्याः, वसवः, रुद्राः, अन्ये च देवगणाः सन्ति; पुरन्दरः त्रिंशत् देवाधिपः इह अस्ति, हे मैत्रेय। वसिष्ठः, कश्यपः, अत्रिः, जमदग्निः, गौतमः, विश्वामित्रः, भरद्वाजः—एते सप्त महर्षयः अभवन्। इक्ष्वाकुः, नृगः, धृष्टः, शर्यातिः, नरिष्यन्तः, नाभागः, इष्टः—एते अपि स्मृताः। करुषः, पृषध्रः, सुमहान्—एते त्रयः, अन्यैः सह, नव धर्मात्मनः मनोः वैवस्वतस्य पुत्राः लोकप्रसिद्धाः। विष्णोः शक्तिः, अनुपमम् शुद्धिमयम्, सततं सत्तायाम् स्थितम्; सर्वेषु मन्वन्तरेषु दिव्यत्वेन प्रतिष्ठितम्। स्वायम्भुवे मन्वन्तरे तस्य शक्तेः अंशः यज्ञरूपेण जातः; प्रथममन्वन्तरे मनसः उत्पन्नः देवः आकूतितः अभवत्। स्वारोचिषे मन्वन्तरे पुनः स देवः तुषितायाः अजितः तुषितैः सह अभवत्। तृतीयमन्वन्तरे उत्तमः, पुनः तुषितः; सत्यायाम् सत्यम्, उत्तमैः सत्यैः सह अभवत्। तामसे पुनः हरिः हर्यायाः हरिभिः सह अभवत्। रैवते मन्वन्तरे दिव्यः हरिः सम्भूत्याः रैवतदेवैः सह प्रमुखः अभवत्। चाक्षुषे मन्वन्तरे वैकुण्ठः विकुण्ठायाः वैकुण्ठैः देवैः सह अभवत्। वैवस्वते मन्वन्तरे, हे द्विज, विष्णुः वामनरूपेण अदितेः कश्यपस्य च पुत्रः अभवत्। त्रिभिः पादैः महात्मा त्रिलोक्यं विजित्य, विघ्नरहितं त्रिलोकं पुरन्दराय दत्तवान्। एते तस्य रूपाणि सप्तसु मन्वन्तरेषु; येन जनाः पुष्टाः। यतः एषं विश्वं तस्य महात्मनः शक्त्या व्याप्तम्, तस्मात् 'विष्णु' इति 'विश' धातोः 'प्रवेश' अर्थे नाम्ना कथ्यते। सर्वे देवाः, मनवः, सप्तर्षयः, मनोः पुत्राः, इन्द्रः च—त्रिंशत् देवाधिपः—एते सर्वे विष्णोः अनन्तशक्तेः प्रसूतयः। ततः मैत्रेयः पप्रच्छ—सप्त मन्वन्तराणि त्वया वर्णितानि; हे द्विजश्रेष्ठ, आगामिन्यः अपि मन्वन्तराणि कथय। श्रीपराशरः प्रत्यवदत्—सञ्ज्ञा विश्वकर्मणः कन्या सूर्यस्य पत्नी अभवत्; मनुः, यमः, यमी च तस्याः पुत्राः अभवन्, हे मुनिवर।