भगवतः ब्रह्मणः मुखात् गायत्री च ऋचः च त्रिवृत्साम रथन्तरं च अग्निष्टोमयज्ञश्च उत्पन्नाः। तस्य दक्षिणतो यजूंषि त्रिष्टुब् छन्दः पञ्चदशस्तोम बृहद् साम च उक्थं च सृजितम्। वामतः सामानि जगती छन्दः सप्तदशस्तोम वैरूपं च अतिरात्रश्च प्रादुरासन्। पृष्ठतः अथर्वणानामेकविंशं आप्तोर्यामं अनुष्टुप्छन्दः वैराजश्च सृष्टः। तस्याङ्गेभ्यः विविधरूपाणि भूतानि जातानि; स देवाञ्श्चासुराञ्च पितॄंश्च मनुष्यांश्च सृष्ट्वा प्रजापतिः पुनः सृष्टिं चकार। ततः प्रारम्भे स निश्चयवान् पितामहः यक्षाञ् च पिशाचान् गन्धर्वगणांश्च अप्सरसश्चापि ससर्ज। नागाञ् किन्नराञ् राक्षसान् विहङ्गान् पशून् गामः सर्पांश्च विनश्वराण् चाविनश्वराणि, स्थावरजङ्गमानि च सर्वाणि ससर्ज। तस्मिन्काले भगवाञ्छ्रीमानाद्यः ब्रह्मा तान् ससर्ज; ये कर्माणि तैः पूर्वसृष्ट्याः संचितानि, तानि एव पुनः पुनः सृज्यमानैः स्वीकृतानि भवन्ति। तेषां हिंस्राणि अहिंस्राणि सौम्यानि कठोराणि धर्म्याणि अधार्मिकाणि, सत्यं चानृतं च—एतेभ्यः स्वस्वरूपेण तेषां प्राप्यते फलं, यथायोग्यं तेषां प्रीयते। विषयेषु, भूतगणेषु, शरीरेषु च भगवानेव वैचित्र्यं विभागं च न्ययोजयत्। स प्रजासाम् नामरूपाणि कर्मणां च प्रकाशान् वेदवचोभ्यः आदौ देवादिभ्यः संस्थापयत्। स ऋषीणां नामानि यथावेदश्रुतानि चकार, अन्येषां चान्यथा योग्यतया कर्माणि न्ययोजयत्। ऋतूनां लक्षणानि विविधरूपाणि यथा दृश्यन्ते, एवं युगादौ स्थितयः सृष्ट्याः अपि दृश्यन्ते। एवं स कृतयुगे प्रजासृष्टिं पुनः पुनः इच्छाशक्त्या सृष्टिशक्त्या च समन्वितः करोति। अथ कदाचित् सगरो नाम राजा उवाच—"कथं गृहीणां सम्यगाचारः, येन लोकेऽस्मिन्परत्र च न हीयते?" इत्युक्त्वा श्रोतुमिच्छति स्म। तदा औरव ऋषिः उवाच—"शृणु राजन्, सम्यगाचारस्य लक्षणानि; सम्यगाचारवान् उभौ लोकौ जयति। येषां दोषाः स्वल्पाः, ते साधवः; तेषामाचारः एव सम्यगाचारः इत्युच्यते। सप्तर्षयः मनवः प्रजापतयश्च सम्यगाचारस्य वक्तारः कर्तारश्च सन्ति।" "ब्रह्ममूहूर्ते, राजन्, उत्तिष्ठेत्; धर्मं च अर्थं च मनसा चिन्तयेत्, यावदर्थं धर्मस्य विरोधं न कुर्यात्। उभयोः न हन्यते इति, कामं अपि सम्यक् पश्येत्; त्रिवर्गं समं पश्यन्, दृश्यादृश्यदोषनाशनाय। यदि धर्मस्य विरोधः स्यात्, तर्हि अर्थं कामं च त्यजेत्; दुःखदं वा लोकविगर्हितं धर्ममपि त्यजेत्।" "प्रभाते सौम्यभावेन आचरेत्। गृहेभ्यः परं दक्षिणपश्चिमदिशं गत्वा, दूरदेशे मूत्रपुरीषयोः विसर्जनं कुर्यात्। पादप्रक्षालनं मुखप्रक्षालनं वा जलं गृहाङ्गणे न क्षिपेत्। स्वच्छायायाम्, वृक्षच्छायायाम्, गावः, सूर्ये, वह्नौ, वायौ, आचार्ये, ब्राह्मणे वा कदापि मूत्रं न कुर्यात्। कर्षिते क्षेत्रे, शस्ये, गोष्ठे, जनसमूहे, मार्गे, तीर्थे वा न कुर्यात्। जलमध्ये, तटस्थे, श्मशाने वा न कुर्यात्। दिवा उत्तराभिमुखः, रात्रौ दक्षिणाभिमुखः, आपद्व्यतिरेकेण मूत्रविसर्जनं कुर्यात्।" "कुशान् वितत्य, शिरसि वस्त्रं निधाय, तत्र न चिरं तिष्ठेत्, न किञ्चिदपि वदेत्। मृत्तिकां शौचाय न गृह्णीयात्—वल्मीकोद्भवां, मूषिकच्छिद्रजां, जलान्तर्गतां, गृहे जाता वा, अशुद्धत्वात्। सूक्ष्मजीवयुक्तां, हलोत्खातां, राजन्, सर्वां तां मृत्तिकां शौचाय वर्जयेत्।" "लिङ्गाय एकं पिण्डं, गुदाय त्रयः, वामहस्ताय दश, उभाभ्यां सप्त पिण्डानि शौचाय निर्दिष्टानि। शुद्धां, अगन्धां, अनुलिप्तां मृत्तिकां, निर्फेनं जलं च शौचाय प्रयुञ्जीत; सम्यगवेक्ष्य पुनः पुनः मृत्तिकां स्थापयेत्। पादशौचं कृत्वा, पुनः पादौ प्रक्षालयेत्; ततो जलं त्रिः आचमेत्, द्विः प्रामृज्य यथाविधि।" "ततः शिरःछिद्राणि, मूर्धानं, बाहू, नाभिं, हृदयं च जलस्पर्शं कुर्यात्। मुखप्रक्षालनान्ते, केशान् सम्यक् स्थापयेत्, दर्पणं पश्येत्, अञ्जनं धारयेत्, शुभानि कर्माणि कुर्यात्, कुशादीन् गृह्णीयात्। ततः श्रद्धया स्वधर्मेण स्ववर्णेन च जीविकायाः अर्थलाभस्य च क्रियाः कुर्यात्, यज्ञांश्च समाचरेत्।" "सोमयागाः, घृताहुतयः, पक्तद्रव्ययागाश्च स्थापिता; धनं जनानां साधनम्, तस्मात् अर्थस्य प्राप्त्यर्थं यत्नं कुर्यात्। नित्यकर्मणां स्नानं नद्यां, सरसि, तडागे, देवोत्खाते जले, पर्वतानां स्रोतसि च विधीयते। यदि तत्र जलं न स्याद्, कूपोदकं वा गृहजलं वा, न तदपि चेत् भूमावपि स्नातव्यम्।" एवं भगवता ब्रह्मणा सृष्टेयं विविधा विधिना प्रवर्तिता, धर्मस्य च गृहीणां सम्यगाचारस्य च विधानं ऋषिभिः प्रतिपादितम्।