एकचक्रः, महाबाहुः, तारकः बलवान्, स्वर्भानुः, वृषपर्वा, पुलोमश्च, सर्वे महाबलिनः, दनुश्च पुत्रत्वेन अभवन्। तेषां मध्ये विप्रचित्तिः वीर्यवान् प्रसिद्धः। स्वर्भानोः प्रभा, शर्मिष्ठा, वार्षपर्वणी, उपदानी, हयशिरा इत्येताः कन्यकाः विश्रुताः। पुलोमा च कालका च, वैस्वानरस्य कन्ये, मरीचये पत्न्यौ अभवताम्। ताभ्यां मरीचये षष्टिसहस्रं श्रेष्ठानां दानवानां, पौलोमानां कालकेयानां च, उत्पत्तिः अभवत्। ततः अन्ये अपि महाबलिनः, अत्यन्त उग्राः, निर्दयाश्च, सिंहिकायाः पुत्राः, विप्रचित्तेः अपि पुत्रत्वेन अभवन्। तेषां मध्ये त्रयंशः, शल्यः, नभा, वातापिः, नमुचिः, इल्वलः, खसृमश्च अभवन्। आन्धकः, नरकः, कालनाभः, महावीर्यवान् स्वर्भानुः, वक्रयोधी महासुरश्च तत्र जाताः। एते दानवाः श्रेष्ठाः, दनुवंशस्य वृद्धिकराः; तेषां पुत्रपौत्राः शतसहस्रशः सन्ति। प्रह्लादात् दैत्यात्, महान् तपसा संयमेन च, निवातकवचाः जाताः। ताम्रायाः षट् कन्याः महाबलाः—शुकी, श्येनी, भासी, सुग्रीवी, शुची, गृध्रका इति नामानि। शुकी शुकान् उलूकान् रात्रिचरान् च जातवती, श्येनी श्येनान्, भासी बकान् गृध्रांश्च, गृध्री अपि गृध्रान् एव। शुची जलचरपक्षिणः, सुग्रीवी नानापक्षिणः, ताम्राया वंशे अश्वाः, उष्ट्राः, गर्दभाश्च जाताः। विनतायाः द्वौ पुत्रौ—गरुडः अरुणश्च, पापकर्मपरित्यक्तौ; सुपर्णः पक्षिणां श्रेष्ठः, दारुणः च सर्पभक्षकः। सुरसाया सहस्रं महाबलिनां सर्पाणां, बहुशिरसां, दिव्यानां, महात्मनाम्, उत्पन्नम्। कद्र्व्या अपि सहस्रं महाबलिनः सर्पाः, सुपर्णवश्या, बहुशिरसः जाताः। तेषां मध्ये शेषः, वासुकिः, तक्षकः, शङ्खः, श्वेतः, महापद्मः, कम्बलः, अश्वतरः च प्रमुखाः। नागः एलापुत्रः, कर्कोटकः, धनञ्जयश्च, अन्ये च बहवः विषधराः, उग्राः, संख्यातीताः जाताः। एते सर्वे, भूमौ, जले, नभसि च, उग्राः, मांसभक्षिणः, क्रोधवशायाः अपत्यानि विज्ञेयाः। क्रोधायाः महाबलिनः पिशाचाः जाताः; सुरभेः गावः महिषाश्च; इरायाः वृक्षाः, लतानः, वल्लयः, तृणानि च सर्वाणि। स्वसाः यक्षराक्षसान्, मुनेः अप्सरः, अरिष्टायाः महाबलायाः गन्धर्वाः जाताः। एषः कश्यपस्य वंशः, चलाचलभूतसहितः; तेषां पुत्रपौत्राः शतसहस्रशः सन्ति। एषा, हे ब्राह्मन्, स्वारोचिषे मन्वन्तरे सृष्टिः कथिता। महति वैवस्वते वारुणे च मन्वन्तरे, कृतयुगे च, ब्रह्मणा जुह्वानाख्येन सृष्टिः इह वर्ण्यते। पूर्वं पितामहः स्वयं सप्तर्षीन् स्वपुत्रत्वेन नियुक्तवान्, गन्धर्वसर्पदेवदानवानां रक्षार्थम्, हे उत्तम। दितिः, पुत्रान् नष्ट्वा, कश्यपं तुष्टुम् इच्छन्ती, सम्यक् पूजयामास, हे तपोनिधे। स तया तुष्टः, वरदः, तस्मै पुत्रं वीर्यवन्तं, इन्द्रशत्रुं, वरयामास। स मुनिः, तस्यै घोरं वरं दत्त्वा, इदं वचनं प्राह—"यदि त्वं शुद्धभावेन, यत्नेन, शतवर्षपर्यन्तं गर्भं धारयिष्यसि, तव पुत्रः इन्द्रं हन्ता भविष्यति।" एवं उक्त्वा, स मुनिः, देवीम् उपगम्य, सा शुद्धया गर्भं धारयामास। तदा, स्वनाशहेतुभूतं गर्भं जानन्, इन्द्रः, देवानां नाथः, विनयेन ताम् उपसेवमानः, तस्या समीपं गतः। गर्भं प्रवेष्टुम् इच्छन्, इन्द्रः, शतवर्षे सम्पूर्णे सति, स्वशक्त्या विवरं दृष्टवान्। दितिः, अपवित्रपादुका, शय्यां प्रविश्य सुप्ता; तदा इन्द्रः तस्या गर्भं प्रविष्टवान्। वज्रायुधेन, इन्द्रः, तम् गर्भं सप्तधा छित्त्वा, तेन ताड्यमाने, बालः भयानकं रुरोद। इन्द्रः पुनः पुनः "मा रुदः" इति अवदत्; स गर्भः सप्तधा विभक्तः, इन्द्रः क्रुद्धः पुनः तं सप्तधा विचकर्त। एवं वज्रपाणिना, शत्रुघ्नेन, प्रत्येकं भागं सप्तधा कृत्वा, मरुतः इति विख्याताः, वातवेगसमाः, देवाः उत्पन्नाः। श्रीपराशर उवाच—यदा पृथुः पूर्वं महर्षिभिः अभिषिक्तः, तदा भगवान् जगन्नाथः यथाक्रमं राज्यविभागं अकरोत्। ब्रह्मा सोमाय ताराग्रहपुरोहितवनस्पतीनां, यज्ञानां तपसां च, राज्यं दत्तवान्। राज्ञां राज्यं वैश्रवणाय, आपां वरुणाय, आदित्येषु विष्णवे, वसूनां पावकाय (अग्नये) दत्तवान्। दक्षाय प्रजापतित्वं, वासवाय (इन्द्राय) मरुतां, प्रह्लादाय दैत्यदानवानां अधिपत्यं दत्तवान्।