श्रीपराशरः उवाच—एतद् श्रुत्वा हिरण्यकशिपुः क्रोधेन दीप्तः स्वस्मात् शोभनासनात् उत्थाय पुत्रं वक्षसि पादेन ताडितवान्। सः क्रोधदाहेन दग्धः तं हन्तुम् इच्छन् स्वहस्तं पुत्रस्य हस्ते निपीड्य जगत् इव मर्दितुम् उद्युक्तः। तदा हिरण्यकशिपुः अब्रवीत्—“हे विप्रचित्ते! हे राहो! हे बल! एतं दुष्टं दृढैः सर्पबन्धनैः बध्नीत, महोदधौ क्षिप्त्वा विलम्बं मा कुरुत। अन्यथा सर्वलोकाः तथा दैत्यदानवाः अपि अस्य पापात्मनः मूढचित्तं अनुगच्छन्ति। बहुविधं दण्डितः अयं दुष्टः, तथापि सः सततं शत्रुं स्तौति; दुष्टस्य केवलं मृत्युः हितः।” ततः दैत्याः शीघ्रगामिनः स्वस्वामिनः आज्ञया तं सर्पबन्धनैः बध्न्वा समुद्रं प्रविष्टवन्तः। प्रह्लादः समुद्रं प्रविशन् महोदधिः कम्पितः, सर्वतः प्रबलतरं चलितः। महाप्लावेन पृथिवीमपि निमज्जन्तीं दृष्ट्वा, हिरण्यकशिपुः दैत्येषु प्राज्ञः इदं वचनम् उवाच—“हे दैत्याः! सर्वैः पर्वतैः अस्मिन् वरुणालये एतं दुष्टं सर्वगर्भं पूर्णतया रुद्ध्वा स्थापयत। अग्निः न दहति, शस्त्रैः न छिद्यते, सर्पैः न नश्यति, वायुनाऽपि न, विषेण न, मन्त्रैः न; मायाभिः न मोहितः, न पतितः, न दिशां गजैः वशीकृतः; एषः बालः अत्यन्तदुष्टचित्तः जीवन् न उपयोगः। अतः सः वारि मध्ये पर्वतैः परिवृतः सहस्रवर्षपर्यन्तं तिष्ठतु; पापचित्तः प्राणान् हिनस्ति।” दैत्यदानवाः पर्वतारोहणं कृत्वा महोदधौ सहस्रयोजनायाम् महान् प्राकारः निर्मितवन्तः। सः प्राकारः समुद्रान्तर्गतः पर्वतैः कृतः, एकाग्रचित्तेन प्रह्लादेन, नित्यविधौ, अक्षरं प्रति संबोधितः प्रशंसितः। प्रह्लादः उवाच—“पद्मनयन! नमः ते; परमपुरुष! नमः ते; विश्वात्मन्! नमः ते; तीक्ष्णचक्रधर! नमः ते। वेददेवाय, गोब्राह्मणहिताय, कृष्णाय, जगत्प्रियाय, गोविन्दाय पुनः पुनः नमः। ब्रह्मरूपेण विश्वं सृजसि, विष्णुरूपेण पालयसि, रुद्ररूपेण युगान्ते संहरसि; त्रिरूपाय नमः। देवाः, यक्षाः, सुराः, सिद्धाः, नागाः, गन्धर्वाः, किन्नराः, पिशाचाः, राक्षसाः, मनुष्याः, पशवः, पक्षिणः, स्थावराः, युक्ताः, कीटाः, सर्पाः, भूमिः, आपः, अग्निः, आकाशः, वायुः, शब्दः, स्पर्शः, रसः, रूपः, गन्धः, मनः, बुद्धिः, आत्मा, कालः, गुणाः—एते सर्वे, तेषां परमार्थः, अच्युत! त्वमेव। ज्ञानं, अज्ञानं, सत्, असत्, विषं, अमृतं, कर्म, संन्यासः, वेदविहितानि कर्माणि—त्वमेव। हे विष्णो! सर्वकर्मभोग्ता, करणानि, फलानि, सर्वं त्वमेव। मयि, अन्येषु, सर्वभूतेषु, सर्वलोकेषु, भगवन्! तव ऐश्वर्यगुणैः व्यापनं सूचितम्। योगिभिः ध्यान्यः, यज्ञकर्तृभिः पूज्यः, देवपितृयागभोग्ता, रूपद्वयधरः त्वमेव। तव महान् रूपः विश्वरूपेण स्थापितः, ततः सूक्ष्मलोकः, सर्वरूपविभागाः तव, तेषु अन्तरात्मा अतीव सूक्ष्मः। तस्य सूक्ष्मस्यातिरिक्तं, इन्द्रियागोचरातीतं, तव परमात्मा अस्ति; तव एकं रूपं, परमपुरुष! अचिन्त्यं—तस्मै नमः। सर्वभूतेषु, सर्वात्मसु, तव शक्तिरेषा, देवाधिदेव! नित्यं गुणाधिष्ठिता; तस्यै नमः। सा वाणीमनसोऽतीता, विष्णो! न ज्ञानं न अज्ञानं ग्राह्यं—तस्यै परमेश्वर्यै नमः। ॐ, सदा तस्मै पुण्याय वासुदेवाय नमः, यस्य किमपि न भिन्नं, यस्मात् किमपि न भिन्नं। तस्मै महात्मने पुनः पुनः नमः; न नामरूपेण, न एकत्वेन गृहीतः। तस्मै महात्मने, यस्यावताररूपाणि देवैः पूज्यन्ते, तु तस्य परमं रूपं न पश्यन्ति—नमः। तस्मै परमेश्वराय, सर्वेषु स्थितः, शुभाशुभदर्शी, सर्वसाक्षी, विश्वरूपाय नमः। तस्मै विष्णवे, यस्य शक्त्या विविधं विश्वं, प्रथमभूताय, ध्यानयोग्याय, अक्षराय, कृपां कुर्यात्। हरिः सर्वधारः, यस्मिन्, येन, इदं अक्षरं, अव्ययम् विश्वं तन्तुना योजितम्—सः मे अनुग्रहं कुर्यात्। ॐ, पुनः पुनः तस्मै विष्णवे नमः, यस्मिन् सर्वं, यस्मात् सर्वं, सर्वाश्रयाय। अनन्तस्य सर्वव्यापिनः, मया एव स्थितिः, सर्वं मत्तः, अहं सर्वं, सर्वं मयि प्रतिष्ठितम्, नित्यः। अहमेव अक्षरः, नित्यः, परमात्मा, आत्मनः आश्रयः; आदौ ब्रह्म संज्ञः, अन्ते परमपुरुषः।” एवं विशुद्धचित्तः विष्णुं चिन्तयन्, हे ब्राह्मण, तेन तदैक्यं प्राप्तम्, स्वात्मानं अच्युतं अभिमन्यत। सः स्वात्मा विस्मृत्य, अन्यं न जानाति; ‘अहमेव अक्षरः, अनन्तः, परमात्मा’ इति चिन्तयति। तस्य चिन्तनाभ्यासेन, पापक्षयात्, अन्तःकरणं विशुद्धं जातम्, विष्णुः अच्युतः ज्ञानस्वरूपेण स्फुरितवान्।