प्रह्लादः पितरं हिरण्यकशिपुं नमस्कृत्य उवाच—“ज्ञानं बुद्धिश्च केवलं अज्ञानस्थाने एव जायते, तात; यथा बालः शलभं वह्निमिव भ्रान्त्या पश्यति, तथा। यत् कर्म बन्धनं न करोति, तत् सत्कर्म; या विद्या मोक्षदायिनी, सा एव सत्या विद्या। अन्यत् कर्म केवलं श्रमः, अन्यत् ज्ञानं केवलं कौशलमात्रम्। एवं हि अहं तत्त्वमर्थं चातत्त्वमर्थं च अवगतम्, महाभाग! शृणु, यथा अहं त्वां नमस्कृत्य वदामि। न कश्चन राज्यं चिन्तयति, न धनस्य कामना करोति; तथापि एते द्वौ मनुष्यैः नियोज्यते। सर्वे जनाः, आर्य, महत्त्वाय यतन्ते; तथापि समृद्धिः केवलं प्रयत्नात् न जायते, किं तु भाग्येन। मन्देषु, अमूढेषु, भीरुषु चापि, प्रभो, राज्यं पुण्यहीनैः भाग्यवशात् उपभुज्यते। अतः, यः महतीं श्रियम् इच्छति, सः पुण्यकर्मसु यतेत; यः मोक्षमिच्छति, सः समत्वे यतते। देवा, मनुष्याः, पशवः, पक्षिणः, वृक्षा, सर्पाश्च—एते सर्वे अनन्तस्य विष्णोः रूपाणि, पृथगिव दृश्यन्ते। एतद्विज्ञाय, सर्वं जगत्, चराचरं च, आत्मरूपेण पश्येत्—विश्वमूर्तिधरं विष्णुं, यथा इदं जलम्। एवं ज्ञाते, भगवतः अनादेः परमात्मनः अच्युतस्य प्रसादः लभ्यते; तस्य प्रसादेन सर्वदुःखक्षयः स्यात्। एवं श्रुत्वा, हिरण्यकशिपुः कोपेन उत्तिष्ठन्, दिव्यासनात् उत्थाय, पुत्रस्य वक्षसि पादेन ताडयामास। सः कोपदग्धः, रोषेण च, तं हन्तुमुद्यतः, हस्तेन स्वहस्तं पीडयन्, लोकानिव पिडयितुमिच्छन्। स चोवाच—“विप्रचित्ते! राहो! बल! एतं दुष्टं सर्पपाशैः दृढं बन्धयित्वा, महोदधौ क्षिप्त्वा, विलम्बं मा कुरुत! अन्यथा, सर्वे लोकाः, दैत्याः, दानवाश्च, अस्य मूढबुद्धेः पापात्मनः पन्थानं अनुसरिष्यन्ति। अनेकेषु कालेषु, वयं एनं दुष्टं दण्डितवन्तः, तथापि सः शत्रोः स्तुतिं करोति; पापानां मृत्युः एव हितः। एवम् उक्ते, दैत्याः शीघ्रगामिनः, स्वामिनः आज्ञां पालन्तः, तं सर्पपाशैः बन्धयित्वा, सागरं क्षिप्तवन्तः। प्रह्लादः सागरं प्रविशन्, स महोदधिः कम्पितः, सर्वतः उद्वेल्लितः, बलवद्विक्षोभं प्राप। तदा, हिरण्यकशिपुः, पृथिवीं महोदधिवेगैः निमग्नां दृष्ट्वा, दैत्यश्रेष्ठः तान् इदं उवाच—“दैत्याः! सर्वैः पर्वतैः अस्य पापस्य वरुणालये सर्वं छिद्रं संवृत्य, तिष्ठन्तु! नैनं वह्निः दहति, न शस्त्रैः छिद्यते, न सर्पैः नाश्यते, न वायुणा, न विषेण, न मन्त्रैः। न मायाभिः वशीकृत्यते, न पतितः, न दिग्गजैः निगृह्यते; अस्य बालस्य अत्यन्तदुष्टबुद्धेः जीवने किमुपकारः? अतः, सः पर्वतैः मध्यगतो जले, सहस्रसंवत्सरपर्यन्तं तिष्ठतु; एषः पापबुद्धिः प्राणान् हन्ति। ततः, दैत्यदानवाः पर्वतान् आरोह्य, सागरस्य मध्ये महतीं सेतुबन्धनां कृत्वा, सहस्रयोजनविस्तीर्णां निर्मितवन्तः। स तु सागरान्तर्गतः पर्वतसेतुस्तस्य प्रह्लादस्य, एकचित्तेन मनीषिणा, नित्यकर्मसमये, अक्षरं प्रति स्तुतः। प्रह्लादः उवाच—“कमलनयन! नमस्ते; पुरुषोत्तम! नमस्ते; लोकात्मन्! नमस्ते; तीक्ष्णचक्रपाणे! नमस्ते। वेददेवाय, गोब्राह्मणहिताय च, नमः; कृष्णाय, लोकहिताय, गोविन्दाय, पुनः पुनः नमः। त्वं ब्रह्मरूपेण विश्वं सृजसि, विष्णुरूपेण तद्रक्षसि, रुद्ररूपेण च प्रलये संहरसि; त्रिमूर्तये नमः। देवा, यक्षा, सुराः, सिद्धाः, नागाः, गन्धर्वाः, किन्नराः, पिशाचाः, राक्षसाः, मनुष्याः, पशवः— पक्षिणः, स्थावराः, पिपीलिकाः, सर्पाः, पृथिवी, आपः, वह्निः, आकाशः, वायुः, शब्दः, स्पर्शः, रसं च— रूपं, गन्धः, मनः, बुद्धिः, आत्मा, कालः, गुणाः—एतानि सर्वाणि, तेषां च परमार्थः, अच्युत! त्वमेव। त्वं एव ज्ञानं, अज्ञानं, सत्यम्, असत्यम्, विषं, अमृतं; त्वं एव कर्म, संन्यासः, वेदविहितानि च कर्माणि। त्वमेव, विष्णो, सर्वकर्मणां भोक्ता, करणानि च; सर्वकर्मफलमपि त्वमेव। मयि, परेषु, सर्वेषु भूतेषु, सर्वेषु लोकेषु, भगवन्, तव ऐश्वर्यलक्षणा व्याप्तिः केवलं सूच्यते। त्वं योगिभिः ध्यायसे, यज्ञकर्तृभिः पूज्यसे; त्वमेव देवपितृयज्ञयोः भोक्ता, रूपद्वयं धारयसि। महद्रूपं तव इह विश्वरूपेण स्थितम्, ततः सूक्ष्मरूपेण; सर्वरूपभेदाः तव, तेषु च परमात्मा, अतीव सूक्ष्मः। ततः परं सूक्ष्मात्, इन्द्रियगोचरातीतं, तव परमात्मा; तस्य तव रूपं, पुरुषोत्तम, अविज्ञेयं—तस्मै नमः। सर्वेषु भूतेषु, सर्वेषु आत्मसु, तव शक्तिः, देवेश, नित्यं गुणाश्रया; तस्यै नमः। सा वाणीमनसोऽपि अगोचरा, विष्णो; न ज्ञानेन, न अज्ञानेन ग्राह्या—तस्यै परायै ऐश्वर्यशक्तये नमः। ॐ, सदा तस्मै श्रीवासुदेवाय नमः, यस्मात् किञ्चन न पृथक्, यस्मात् किञ्चन न पृथगस्ति। तस्मै महात्मने पुनः पुनः नमः; यः न नामरूपेण न गृह्यते, नैकत्वेन च।