नृपः हिरण्यकशिपुः प्रह्लादं पुत्रं समीपस्थितं समालोक्य, मन्त्रिभिः मन्त्रदातृभिः बाह्याभ्यन्तरैः च, चारैः नगरवासिभिः च, संदेहशीलैः च अन्यैः च, कथं व्यवहरितव्यं इति पृष्टवान्। तदनन्तरं सः पुनः प्रह्लादं पप्रच्छ—“किं कर्तव्यं किं वा न कर्तव्यं, दुर्गाणां वनानां च रक्षणं, कण्टकानां च अपाकरणं, एतेषां यथायोग्यं विनियमं ब्रूहि। यत् त्वया सम्यक् अधीतं, तत् सर्वं यथावत् वद; यत् मनसि ते स्थितं, तत् ज्ञातुम् इच्छामि।” एवं पृष्टे, श्रीपराशरः एवमुक्तवान्—ततः प्रह्लादः विनयसम्पन्नः पितुः पादयोः प्रणम्य, कृताञ्जलिः दैत्याधिपतिं समभाषत। स प्रह्लादः उवाच—“यत् यत् आचार्येण उपदिष्टम्, तत् सर्वं मया निःसंशयं अधीतम्; किन्तु यद्यपि तद् गृहीतम्, मम मतम् तु न तादृशम्। सन्धि-दान-भेद-दण्डाः इति उपायाः मित्रादीनां साधनाय उपदिष्टाः। किन्तु, पितः, अहम् तान् मित्रादीन् न पश्यामि; क्रुध्य न; यदा किमपि साध्यं नास्ति, तदा उपायानां कः प्रयोजनम्, महाबाहो? पितः, सर्वभूतात्मनि, जगन्नाथे, जगति, परात्मनि गोविन्दे—मित्र-शत्रुविचारः कथम् सम्भवति? सः विष्णुः त्वयि, मयि, अन्यत्र च स्थितः; तस्मात् कः मे मित्रं, कः वा शत्रुः, कुतः भेदः? अतः, पितः, एतेषां शत्रुविषयकाणां विस्तीर्णानां चर्चानां पर्याप्तम्; यत्नः तु केवलं अज्ञानस्य मध्ये एव कर्तव्यः। ज्ञानं बुद्धिः च केवलं अज्ञानात् एव उत्पद्येते, पितः; शिशुः अपि न किं दीप्यते इति न जानीते, जुगुप्सितं जुगुप्सितं दीप्यमानं ज्वलन्तं इति मन्यते, असुरेश्वर। यत् कर्म बन्धनं न करोति, तत् एव सत्कर्म; यत् ज्ञानं मोक्षदं, तत् एव सत्ज्ञानम्; अन्यत् कर्म केवलं श्रमः, अन्यत् ज्ञानं केवलं कौशलम्। एवं, महाभाग, यत् सारं, यत् च असारं, तद् मया विज्ञातम्; शृणु, अहं नम्रः सञ्जल्प्य वदामि। न कश्चित् राज्यस्य चिन्तां करोति, न वा धनलाभस्य इच्छां करोति; किन्तु, तदेव पुरुषैः प्राप्तव्यम् निश्चितम्। सर्वे जनाः, आर्य, महत्त्वाय यतन्ते; तथापि, लक्ष्म्या एव समृद्धिः न केवलं प्रयत्नात्, किं तु भाग्येन। मूढेषु अपि, अविवेकिनः भीरुषु च, राज्यं गुणहीनैः उपभुज्यते, भाग्यवशात्। अतः, यः महतीं श्रीं इच्छति, सः पुण्यकर्मसु प्रयतते; यः मोक्षं इच्छति, सः समत्वे यतते। देवाः, मनुष्याः, पशवः, पक्षिणः, वृक्षाः, सर्पाः—एते सर्वे अनन्तस्य विष्णोः रूपाणि, पृथगिव दृश्यन्ते। एतद् ज्ञात्वा, सर्वं जगत्—चरं स्थावरं च—आत्मवत्, विष्णुम् विश्वरूपिणं, यथा इदं जलम्, पश्येत्। यदा एतद् ज्ञायते, तदा अनादिः भगवाञ्छ्रीअच्युतः तुष्टो भवति; तस्य तुष्टौ, सर्वदुःखक्षयः भवति। एवं श्रुत्वा, हिरण्यकशिपुः कोपसम्भृतः स्वसौम्यासनात् उत्तस्थौ, पुत्रस्य वक्षसि पादेन ताडयामास। सः रुषा दग्धः, क्रोधात् स्वहस्तं पिण्डीकृत्य, तम् हन्तुम् इच्छन्, इव जगत् मर्दितुम्, स्थितः। हिरण्यकशिपुरुवाच—“विप्रचित्ते! राहो! बले! एतं दुष्टं दृढैः पाशैः नागैः बद्ध्वा, महोदधौ क्षिप्त्वा, विलम्बं मा कुरुत। अन्यथा, सर्वे लोकाः, दैत्याः, दानवाश्च, अस्य मूढबुद्धेः वशं यास्यन्ति। अस्य पापस्य बहुवारं दण्डः कृतः, तथापि सः सततं शत्रोः स्तुतिं करोति; पापानां मृत्युः एव हितः।” एवं श्रुत्वा, दैत्याः शीघ्रं स्वामीआज्ञया, तं नागपाशैः बद्ध्वा, सागरं क्षिप्तवन्तः। तदा प्रह्लादस्य प्रविशतः, स महोदधिः कम्पितः, सर्वतो महावेगेन उन्मथितः। तदा हिरण्यकशिपुः, पृथिवीं महतो जलनिमज्जनं दृष्ट्वा, दैत्यश्रेष्ठः, तान् इदं वचनम् उवाच— “दैत्याः! सर्वैः पर्वतैः, अस्मिन्नेव वरुणालये, एतं दुष्टं सम्यक् निबध्नीत; सर्वाणि छिद्राणि पूरयन्तु। नैनं वह्निः दहति, न शस्त्रैः छिद्यते, न सर्पैः नाश्यते, न वायुः, न विषेण, न मन्त्रैः। न मायाभिः विक्रियते, न पतितः, न दिग्गजैः निगृह्यते; एष बालः, अत्यन्तदुष्टचित्तः, जीवितेन न किमपि लाभः। तस्मात्, एषः पर्वतैः परिवृतः, जलमध्यस्थः, सहस्रवर्षपर्यन्तं तिष्ठतु; एषः पापबुद्धिः प्राणान् हन्ति।” ततः दैत्यदानवाः पर्वतारोहणं कृत्वा, महतीं सेतुबन्धनां सागरमध्ये चक्रुः, सहस्रयोजनविस्तीर्णाम्। स सेतुः, सागरस्थः, प्रह्लादेन, एकचित्तेन, नित्यकर्मसमये, अक्षराय भगवते, स्तुतः। तदा प्रह्लादः उवाच—“कमलनयन! तुभ्यं नमः; पुरुषोत्तम! नमः; विश्वात्मन्! नमः; तीक्ष्णचक्रधर! नमः। वेददेवाय, गोब्राह्मणहिताय, नमः; कृष्णाय, जगद्भर्त्रे, गोविन्दाय पुनः पुनः नमः। ब्रह्मरूपेण त्वं सृष्टिं करोति, विष्णुरूपेण पालयसि, रुद्ररूपेण संहृतिं च करोति; त्रिमूर्तये नमः। देवा यक्षाः सुराः सिद्धाः नागाः गन्धर्वाः किन्नराः पिशाचा राक्षसाः मनुष्याः पशवः च, पक्षिणः, स्थावराः, पिपीलिकाः, सर्पाः, भूमिः, आपः, अग्निः, आकाशः, वायुः, शब्दः, स्पर्शः, रसः, रूपं, गन्धः, मनः, बुद्धिः, आत्मा, कालः, गुणाः—एते सर्वे, अच्युत, त्वमेव च तेषां परमार्थः।” एवं प्रह्लादस्य भगवद्भक्तिरूपं स्तवनं, दैत्यदानवानां क्रूरकर्म, हिरण्यकशिपोः कोपः च, एकस्मिन्नेव प्रवाहेण, श्रुत्वा, धर्मस्य गूढं रहस्यं, विष्णोः सर्वात्मत्वं च, सुस्पष्टं दृश्यते।