एवं उक्त्वा, ते सर्वं यथावत् महान् मुनये दैत्यराजाय च निवेदयामासुः यद् अभवत्। तदा श्रीपराशरः उवाच— हिरण्यकशिपुः, तद् विनाशकर्म निःसारं जातम् इति श्रुत्वा, स्वपुत्रं आहूय तस्य तेजः कारणं पप्रच्छ। स दैत्याधिपः प्रह्लादं पुत्रं उवाच— “प्रह्लाद, त्वं महाबलः असि, किं तव कृतं? किं एषः प्रभावः मन्त्रादि-प्रभावात् उत्पन्नः, उत स्वभावतः एव?” एवं पृष्टः तेन पित्रा, प्रह्लादः असुरबालः पितुः पादयोः प्रणम्य इदं वचनं अब्रवीत्— “नैतद् मन्त्रादिभिः, न च मम स्वभावतः; यस्य हृदि अक्षरः परमात्मा विराजते, तस्मिन् एषः प्रभावः सामान्यः। यः परदोषान् आत्मदोषान् न मन्यते, तस्मै पापस्यागमनं नास्ति, कारणाभावात्। यः मनसा, वाचा, कर्मणा वा परेषां हिंसां करोति, तस्य तद् कर्मबीजं जन्मनि विपाकं घोरं फलति। अहं न पापं इच्छामि, न करोमि, न वदामि; अहं केशवम्, सर्वभूतस्थितं चात्मन्यपि, चिन्तयामि। शारीरं, मानसिकं, दैविकं, भौतिकं दुःखं—कुतः तद् जायेत, यस्य मनः सर्वत्र शुभं? अतः, धीरैः अनन्यभावेन भक्तिः सर्वेषु भूतेषु आचर्या, सर्वभूतस्थं हरिं ज्ञात्वा।” एवं श्रुत्वा, दैत्येशः हिरण्यकशिपुः, राजगृहे स्थितः, क्रोधेन तमसा मुखं समाच्छाद्य, दैत्यगणान् प्रति आज्ञापयामास— “एषः दुष्टबालः राजगृहात् शतयोजनदूरं क्षिप्यताम्; पर्वतशिखरे पतित्वा, अस्य शरीरं शिलाभिः विदलितं भवेत्।” ततः दैत्यदानवाः सर्वे तम् बालं प्रह्लादं आकृष्य, तं क्षिप्तवन्तः; स च हरिं हृदि धृत्वा पतितः। तस्य पततः, केशवभक्ता धर्मधरा पृथिवी, तं भक्तिपूर्णा समाश्लिष्य, रक्षितवती। स च निरवयवभङ्गः, अक्षतशरीरः दृष्ट्वा, हिरण्यकशिपुः शम्भरं मायाविनां श्रेष्ठं प्रति उवाच— “वयं एनं दुर्जनं न हन्तुं शक्नुमः; त्वं मायायुक्तः असि, मायया एनं विनाशय।” ततः शम्बरः उवाच— “देव, मम मायाशक्तिं पश्य; सहस्रं मायाः, शतमपि कोटिभिः सह, अहं एनं नाशयिष्यामि।” ततः शम्बरः दैत्यः प्रह्लादं प्रति मायां चकार, तस्य विनाशाय, किन्तु प्रह्लादः समदर्शी सर्वं पश्यन् आसीत्। स च, समचित्तः, शम्बराय अपि अनसूयुः, माधुसूदनं स्मरन् स्थितः। तदा तस्य रक्षार्थं, भगवता आहूतः, परमः चक्रः सुदर्शनः, ज्वलनमण्डलपरिवृतः, तत्र आगतः। तेन शीघ्रगामिना चक्रेण, बालस्य शरीरं रक्षता, शम्बरस्य सहस्रं मायाः नाशिताः। अनन्तरं दैत्येशः आज्ञापयामास— “एषः क्रूरः शीघ्रं वातेन शुष्कः कर्तव्यः, मम आज्ञया; स वायुः एनं क्षिप्रं नाशयतु।” तस्य आज्ञां गृह्य, वातः तं प्रविश्य, तीक्ष्णः शीतलः च, तस्य शरीरं शोषयामास, महतीं पीडां ददौ। प्रह्लादः, तेन वातेन आक्रान्तः इति ज्ञात्वा, भूमिपालकम् ईश्वरं हृदि धृत्वा स्थितः। तदा जनार्दनः हृदयस्थितः प्रह्लादेन तं भीषणं वातं अपिव, कोपेन जनार्दनः तं वातं विनाशयामास। सर्वा मायाः क्षीणाः, वायुः च नष्टः, स बालः प्राज्ञः पुनः आचार्यगृहं प्रतिगतः। प्रतिदिनं, आचार्यः तं बालकं नीतिशास्त्रं उपदिश्य, राज्ञां फलदं नीति-शास्त्रं, उशना विरचितं, शिक्षयामास। यदा आचार्यः मन्यते— “अयं बालः नीतिशास्त्रं शास्त्रार्थं च शुश्रूषां च अधिगतवान्”—तदा स तस्य शिक्षां पित्रे निवेदयामास। आचार्यः उवाच— “दैत्यनाथ, तव पुत्रः नीतिशास्त्रं सम्यक् अवगतः; प्रह्लादः भर्गवोपदिष्टं सारतः जानाति।” ततः हिरण्यकशिपुः पप्रच्छ— “मित्रेषु, शत्रुषु, त्रीषु लोकेषु उदासीनैः सह, राजा कथं आचरितव्यः? मन्त्रिभिः, अमात्यैः, बाह्यैः, आन्तरैः, गुप्तचरेषु, प्रजासु, संशयेषु, अन्येषु च, कथं व्यवहारः? कर्तव्याकार्ययोः, दुर्गवनेषु, कण्टकनिवारणे च, यथावत् विधिं ब्रूहि। यद् अपि अन्यत् सर्वं त्वया अधीतं, तत् यथावत् ब्रूहि; मम मनः ज्ञातुम् इच्छामि।” तदा श्रीपराशरः उवाच— प्रह्लादः, विनयसम्पन्नः, पितुः पादयोः प्रणम्य, कृताञ्जलिः दैत्याधिपं प्रह्लादः उवाच— “यद् आचार्येण उपदिष्टं, तत् संशयवर्जितं मया अधीतम्; तथापि, यद्यपि ज्ञातम्, मम मतम् न एतत्। साम, दान, भेद, दण्ड—एते उपायाः मित्रादिसिद्ध्यर्थं उपदिष्टाः। किन्तु, पिता, नाहं मित्रादीन् पश्यामि; मा रुष्य। यदा कर्तव्यं नास्ति, उपायानां कः प्रयोजनम्, बलेन महाबाहो?” “पिता, सर्वेषां भूतानां आत्मनि, विश्वेश्वरे, जगति, परमात्मनि गोविन्दे, कथं मित्रशत्रुविभागः सम्भवति? स एव विष्णुः त्वयि, मयि, अन्यत्र च विराजते; तस्मात्, कः मम मित्रः, कः शत्रुः, कः भेदः? अतः, एतेषां वैरकारणानां विस्तरस्य पर्याप्तिः; हि, प्रयासः केवलं अविद्यायाम् एव कर्तव्यः, आर्य।” एवं श्रीविष्णोः अनन्यभक्तः प्रह्लादः, स्वपितुः प्रश्नानां उत्तरं दत्त्वा, भगवद्भक्तेः महिमानं प्रतिपादयामास।