ज्ञानध्यानसमाधिभिः सत्यमेव विज्ञाय, ये पुरुषाः बन्धनात् विमुक्ताः सन्तः मोक्षं प्राप्तवन्तः। समृद्धेः, ऐश्वर्यस्य, महत्त्वस्य, विद्यायाः, वंशस्य, कर्मणः, मोक्षस्य च एकमेव मूलं हरिपूजनं इति निश्चितम्। यतः धर्मार्थकाममोक्षाख्या अपि फलं तस्मात् एव सम्पद्यते, अतः हे द्विजश्रेष्ठ, किम् अनन्तता इयं व्यर्थं भाष्यते? अन्यच्च, किम् बहु भाषणेन? भवन्तः मे ज्येष्ठाः, ते एव यथोचितम् अनुचितं वा वदन्तु, अस्माकं विवेकः अल्पः। वयं त्वां बालकम् अग्निवत् कोपात् रक्षितवन्तः; यदि पुनः भाषसे, तदा अस्माकं ज्ञानं न वेत्स्यसि। यदि अस्मद्वचनेन त्वं मोहं न त्यजसि, तर्हि तव दुष्टबुद्धेः विनाशाय मायावी सृष्टः क्रियते। केन कः हन्यते वा रक्ष्यते वा प्राणिनां मध्ये? आत्मैव स्वं हन्ति च रक्षति च, सम्यक् वा असम्यक् वा आचरन्। एवं तेन उक्ते, दैत्यराजस्य कोपिताः आचार्याः तेजोमालाविलसितं भयङ्करं मायाविनं सृष्टवन्तः। स तु भीषणः मायावी घोरनिनादेन समीपमागतः, त्रिशूलेन तस्य वक्षसि प्रहारं चकार। तस्य ज्वलन्तः त्रिशूलः बालकहृदयं प्राप्तः, भूमौ शतधा भग्नः पतितः। यस्य हृदये अक्षयः भगवान् हरिः साक्षात् तिष्ठति, तत्र वज्रं अपि भग्नं भवति, त्रिशूलस्य किं पुनः? तत्र, दुष्टाः तैः पुरोहितैः निपातिताः, सा विनाशकारिणी शक्तिः शीघ्रं नष्टा अभवत्। तान् तु तया शक्त्या दग्धान् दृष्ट्वा, स बुद्धिमान् "रक्ष मां कृष्ण! अनन्त!" इति आक्रन्दयन् शरणं जगाम। "हे विश्वव्यापिन्, विश्वरूपिन्, जगदुपद्रवविनाशिन्, एतान् ब्राह्मणान् मन्त्राग्निना अतितीव्रेण रक्ष। यथा विष्णुः सर्वव्यापी जगदाचार्यः सर्वेषु प्राणिषु तिष्ठति, तथा एते पुरोहिताः अपि तेन एव जीवन्ति। यथा अहं विष्णुं सर्वत्र स्थितं मन्ये, न तु अग्निं, तथा अपि रिपुषु एतेषु अपि पुरोहिताः तेन एव जीवन्ति इति मन्ये। ये मां हन्तुं प्रयतितवन्तः, ये विषं दत्तवन्तः, ये अग्निं प्रज्वाल्य मां दग्धुम् इच्छन्ति, ये हस्तिभिः मम शरीरं पीडितवन्तः, ये सर्पैः दष्टुं प्रयतितवन्तः—तेषु सर्वेषु अहं समोऽस्मि, मित्रवत् पश्यामि, न चात्मानं पापिष्ठं मन्ये। अतः एषा सत्यता अस्तु, यत् एते दैत्यपुरोहिताः अद्य जीवंतु।" एवं तेन उक्ते, तैः स्पृष्टाः सर्वे रोगरहिताः पुनरुत्थाय, ब्राह्मणाः सस्नेहम् ऊचुः—"आयुष्मान् भव, त्वं दीर्घायुषी, अविघ्नबलतेजाः, पुत्रपौत्रधनसमृद्ध्याय युक्तः भव।" इति उक्त्वा, ते सर्वं यथावत् दैत्यराजाय महर्षये निवेदितवन्तः। श्रीपराशर उवाच—हिरण्यकशिपुः तां शक्तिं निष्फलां दृष्ट्वा, पुत्रं आहूय, एतस्मिन् बलस्य कारणं पप्रच्छ। स उवाच—"प्रह्लाद, त्वं महाबलः असि, एतत् किं कृतं त्वया? किम् एतत् मन्त्रेण वा, स्वभावेन वा जातं?" श्रीपराशर उवाच—एवं पृष्टः प्रह्लादः, असुरसुतः, पितुः पादयोः प्रणम्य, इदम् अवदत्— "न मन्त्रेण, न च स्वभावेन, पितः; यस्य हृदये अक्षयः भगवान् तिष्ठति, तस्य एष शक्ति: सामान्यः। यः परपापं आत्मनः न मन्यते, तस्य पापागमनं न भवति, हेतोः अभावात्। यः कर्मणा, मनसा, वाचा च अन्यान् हिंसति, तस्य तद्विजातीयकर्मबीजम् जन्मनि जन्मनि विपाकदुःखदायकं भवति। अहं न पापं इच्छामि, न च करोमि, न च वदामि, यतः केशवं सर्वभूतस्थितं आत्मनि च चिन्तयामि। कायिकं, मानसिकं, दैविकं, भौतिकं दुःखं—कुतः तस्य उद्भवः, यस्य सर्वत्र शुभा बुद्धिः? अतः, सर्वेषु प्राणिषु हरिं विदित्वा, अविचलिता भक्ति: ज्ञातव्या।" एवं श्रुत्वा, दैत्याधिपः कोपेन ताम्रवदनः, राजगृहस्य शिखरे स्थित्वा, दैत्यगणान् आज्ञापयत्—"एषः दुर्जनः बालकः राजगृहात् शतयोजनं दूरं निक्षिप्य, पर्वतशिखरे पतितः, शिलाभिः चूर्णितः भवतु।" ततः सर्वे दैत्यदानवाः तम् अपातयन्; स तु हरिं हृदि धारयन् पतितः। पतनसमये, केशवभक्त्या पृथिवी, जगद्धात्र्री, तं भक्तिपूर्वकं जग्राह। तम् अक्लिष्टं, अस्थिभङ्गरहितं दृष्ट्वा, हिरण्यकशिपुः शम्बरं मायाविदां श्रेष्ठं उवाच— "अयं दुर्बुद्धिः बालः न हन्तुं शक्यते; त्वं मायाविदः, तस्य विनाशं कुरु।" शम्बरः उवाच—"अहं तं नूनं नाशयिष्यामि, दैत्याधिप, मम मायाशक्तिं पश्य—सहस्राणि मन्त्राणां, कोटयः अपि सन्ति।" श्रीपराशर उवाच—ततः शम्बरः दैत्यः प्रह्लादस्य विनाशाय मायां सृष्टवान्, यद्यपि प्रह्लादः सर्वेषु समदर्शी आसीत्। स तु प्रह्लादः, समाधिना स्थितचित्तः, शम्बरेऽपि अनसूयुः, माधुसूदनं स्मरन्, मैत्रेय, स्थितः। तदा तस्य रक्षायै, भगवता आहूतः, ज्वलदग्निवलयितः परमः सुदर्शनचक्रः समुपस्थितः।