सर्वं विश्वं विष्णोः विस्तारः, सर्वेषु भूतेषु व्याप्य स्थितः; तस्मात् विज्ञः आत्मन्यभेदं विश्वे पश्येत्। अतः त्वं च वयं च असुरभावं परित्यज्य, परमानन्दप्राप्तये प्रयत्नं कुर्मः। यद् अग्निना न विनश्यति, न सूर्येण, न चन्द्रेण, न वायुनाऽपि, न वर्षेण वा वरुणेन, न सिद्धैः, न राक्षसैः, न यक्षैः, न दैत्यपतिभिः, न सर्पैः, न किन्नरैः, न मनुष्यैः, न पशुभिः, न दोषैः, न स्वजनितैः — ज्वरः, नेत्ररोगः, अतिसारः, प्लीहानिलः, गुल्मः, एवं च अन्ये, तथा स्पर्धा, मूढता, शीतता, राग-लोभाद्याः मलाः, सर्वं क्षयाय कारणं। अन्यथा तु तेन न कदाचित् नीयते, शुद्धतमः सः; यः तं परित्यजति, हृदि केशवस्थिते, सः मलमाप्नोति। असारसुखे वा सारपरिवर्तने वा न रम्यताम्; एषा मे सत्यप्रतिज्ञा — सर्वत्र, हे दैत्याः, समत्वं साध्यताम्; समत्वं अच्युतस्य पूजनम्। तस्य प्रसादे धर्मार्थकामानां किम् अप्राप्यं? ब्रह्मवृक्षस्य शरणं गत्वा, महत् अनन्तफलम् अवाप्तुम्। एवं तस्य दानकर्माणि दृष्ट्वा, दैत्याधिपस्य भीत्या, तद् अकथयन्; सः शीघ्रं पाकशालिकान् आहूय, इदं अब्रवीत् — "हे पाकशालिकाः! एषः पुत्रः मम, अन्ये च, दुष्टचित्ताः; सः भ्रष्टमार्गः, पापः; शीघ्रं हन्यताम्।" "मृत्युविषं हालाहलं सर्वेऽन्ने मिश्र्यताम्; गुप्तं कुर्यात्, न च विलम्बः।" ते पितुः आज्ञया तथा कृतवन्तः, विषं महात्मने प्रह्लादाय ददुः। हालाहलं विषं, अनन्तज्वरप्रदं, अन्ने मिश्र्य, मैत्रेय, सः तद् अत्तवान्। विषं भुक्त्वा प्रह्लादः अविकृतः, मनः प्रसन्नम्; अनन्तस्य शक्त्या विषं अशक्तं कृतम्। ततः तं विषं पच्यमानं दृष्ट्वा, भीताः तैः दैत्याधिपं उपगम्य, प्रणम्य, इदं अब्रुवन् — "हे दैत्यराज! यद् विषं दत्तं, तद् अत्यन्तमृत्युविषं, तव पुत्रः प्रह्लादः तद् अन्नसहितं पचति।" "शीघ्रं, शीघ्रं, हे दैत्यब्राह्मणाः! तस्य विनाशाय उपायः साध्यताम्, विलम्बः न क्रियेत।" ततः, विनयसम्पन्नं प्रह्लादम् उपगम्य अब्रुवन् — "ब्रह्मावंशे जातः, दीर्घायु! त्वं दैत्यराजः हिरण्यकशिपोः पुत्रः।" "किम् ते देवैः, अनन्तेन, वा अन्येन? तव पिता सर्वलोकाधिपः, त्वं च भविष्यसि।" "तस्मात् विरोधं, शत्रुभक्तिं, परित्यज; तव पिता सर्वेषां श्रेष्ठः, आचार्याणां आचार्यः।" "एतत् स्वीकृत्य, महाभागः, कुलं प्रशस्तम्; त्रिषु लोकेषु कः अन्यथा मारिचिवंशं वदेत्?" "मम पिता, सर्वत्र श्रेष्ठाचार्यः — एतद् मया विज्ञातम्; अत्र अपि न मिथ्या, सत्यम्।" "सर्वेषां आचार्याणां पिता श्रेष्ठः; यद् उक्तम्, सत्यम् — तन्यत्र दोषः नास्ति।" "न संशयः, पिता आचार्यः, पूज्यः; अतः, मनसि निश्चितम् — न अतिक्रमः।" "यद् उक्तं — 'किम् अनन्तता?' — कः यथायोग्यम् वदेत्? तथापि, वचनं असारम्।" एवं उक्त्वा, तेषां वचोभिः निगृहीतः, मौनं कृतवान्; ततः स्मित्वा, पुनः अब्रवीत् — 'किम् अनन्तता इत्यस्मिन् शुभम्?' "किम् अनन्तता इत्यस्मिन् शुभम्? वदन्तु, हे गुरवः, यदि अनन्तस्य वचनं न बाधते।" धर्मः, अर्थः, कामः, मोक्षः — एते मानवस्य चत्वारः प्रयोजनानि; तस्मात्, किम् अनन्तता इत्यस्य प्रयोजनम्? मारिच्यादिभिः, दक्षादिभिः, अन्यैश्च, धर्मः प्राप्तः; अन्यैः अर्थः; अन्यैः कालः। अन्ये ज्ञानध्यानसमाधिभिः, सत्यविदः, बन्धनमुक्ताः, मोक्षम् प्राप्ताः। ऐश्वर्यस्य, राज्यस्य, महत्त्वस्य, ज्ञानस्य, कुलस्य, कर्मणः, मोक्षस्य एकमूलम् — हरिपूजनम्। धर्मार्थकाममोक्षफलानि अपि तस्मात्, हे द्विज, तस्मात् किम् अनन्तता इत्यस्य प्रयोजनम्? अधिकवचनस्य अपि किम्? यूयं वरिष्ठाः; तद् यथायोग्यं वदन्तु — अस्माकं विवेकः अल्पः। अग्निज्वलनात् तव रक्षां कृतवन्तः, बालकं; पुनः वदसि चेत्, अस्माकं बुद्धिं न जानासि। यदि अस्माकं वचः कारणात्, मोहं न परित्यजसि, तव दुष्टचित्तनाशाय, मायावी प्राणी उपयुज्यते। कः कं हन्ति, कः कं रक्षति, जीवेषु? आत्मा एव हन्ति, रक्षति, यथायोग्यं वा, अयथायोग्यं वा। एवं तेन उक्तः, दैत्यराजस्य क्रुद्धाचार्याः, अग्निमाल्ययुक्तं मायावी प्राणीं सृजितवन्तः। सा भीषणरूपा, गर्जितपदाभ्यां समीपं आगत्य, त्रिशूलेन कुपिता, तं वत्सं ऊरः आघातयामास। ज्वलितं त्रिशूलं बालकस्य हृदयम् आगतम्, भूमौ शतधा भग्नम् पतितम्।