यो महात्मा प्रह्लादः, दैत्यराजहन्तृभिः समुपन्यस्तं घोरं हालाहलविषं निश्शङ्कं जग्ध्वा च पचित्वा च, निरहङ्कारमोहचित्तः स्थितवान्। स सर्वेषु भूतेषु समचित्तः, परममैत्रीसमन्वितः, आत्मवत्परान् पश्यन् सर्वत्र समं दृष्टिम् अलभत। धर्मात्मा सः, सत्यशौर्यादिगुणानां परमनिधिः, सर्वसद्वृत्तानां आदर्शरूपः आसीत्। अथ मैत्रेयः उवाच— भगवन्, त्वया मनोः वंशः विस्तरशः कीर्तितः, विष्णुश्चैक एव अस्य जगतः कारणम् इति चोक्तम्। भगवतापि यदुक्तं प्रह्लादाय, दैत्यश्रेष्ठाय— नैनं दग्धमग्निना, न शस्त्रैः विक्षतः, न जीवितं त्यक्तवान् इति; यदा जलस्थः प्रह्लादः पृथिवीं कम्पयामास, बद्धश्च धौतश्च, गावः तं ताडयामासुः; पर्वतैः अपि शरीरमुपपिड्य, स न मृतः, पुरा त्वया तस्य महाबलस्य वृत्तं निवेदितम्। एवं विष्णुभक्तस्य प्रह्लादस्य महात्मनः अप्रतिमं बलं श्रोतुमिच्छामि। किं हेतोः सः दैत्यैः शस्त्रैः ताडितः? किं कारणात् सागरे क्षिप्तः धर्मात्मा? किमर्थं पर्वतैः पिडितः? किं कारणात् महाभोगिभिः दृष्टः? किं हेतोः पर्वतशिखरात् क्षिप्तः, वह्नौ वा निक्षिप्तः? किमर्थं दिशां गजदन्ताग्रे शायितः? किमर्थं असुरैः शोषणवातः प्रेरितः? दैत्याचार्यैः किम् मायाकर्म कृतम्? शम्बरः कोटिसहस्रं मायाः कस्य हेतोः असृजत्? किं कारणात् दैत्यहन्तृभिः घोरं हालाहलविषं तस्मै दत्तम्, कथं च तत् तेन पच्यते? सर्वमेतत् भगवन् श्रोतुमिच्छामि— यस्य महात्मनः प्रह्लादस्य कर्माणि परमौन्नत्यं दर्शयन्ति। न चात्राश्चर्यं, यतो दैत्यैः न हतः सः; यः चित्तैकनिष्ठः विष्णौ, कः स निपात्यते? धर्मपरायणस्य, केशवशत्रुविनाशनरतस्य, स्वकुलसम्भूतैः दैत्यैः अपि कर्तुं न शक्यते, नापि दृष्टुं सुलभम्। दैत्यैः स धर्मात्मा, विष्णुभक्तः, निरसूयकः प्रह्लादः यदा पीडितः, तदेतदाख्यातुमर्हसि। महात्मनः विरोधिनः अपि, गुणसत्यसम्पन्नं न हिंस्युः; किं पुनः पक्षिणः वा अन्ये प्राणीः? तस्मात् सर्वमेतदाख्यातुमर्हसि, भगवन्, यथावत्; दैत्याधिपतेः कर्माणि श्रोतुमिच्छामि। पराशर उवाच— शृणु, मैत्रेय, प्रह्लादस्य तस्य महात्मनः, यः सदा सदाचारशीलः, चरितं विस्तरशः। दितेः पुत्रः हिरण्यकशिपुः नाम महाबलः, ब्रह्मणः वरदानवशात् त्रिलोक्याः स्वाधीनकर्त्ता अभवत्। स दैत्यः इन्द्रपदं स्वीकृत्य, स्वयं सूर्यः अभवत्; बली असुरः वायुः, अग्निः, आपां पतिः, सोमश्च अभवत्। स एव धनाधिपतिः, यमश्च, सर्वयज्ञभागान् अपि अकेनैव भुङ्क्ते स्म। देवाः भयभीताः स्वस्थानानि परित्यज्य, मानुषरूपेण भूमौ विचरन्तः। स दैत्यराजः, त्रिलोक्यां विजित्य, सार्वभौममदेन समन्वितः, प्रियभोगान् अन्वभुञ्जत्, गन्धर्वैः स्तूयमानः। तस्मिन्काले, सर्वे सिद्धगन्धर्वनागाः, सुरापानरते महात्मनि हिरण्यकशिपौ, उपस्थिताः। केचिद्वाद्यं वहन्ति, केचिद्गायन्ति, केचिद् जयशब्दान् कुर्वन्ति, सिद्धाः प्रमुदिताः तस्य दैत्यराज्ञः पुरतः नृत्यन्ति। तत्र, अप्सरः स्फटिकतले नृत्यमानाः, असौ असुरः परमसौख्येन सुरां पिबन्, रम्ये प्रासादे स्थितः। तस्य पुत्रः, प्रह्लादः नाम, बाल्य एव आचार्यगृहं गत्वा, पाठं पठति स्म। कदाचित् स धर्मात्मा, आचार्येण सह, पितुः हिरण्यकशिपोः समीपं गतः, स तदा सुरापानमग्नः आसीत्। हिरण्यकशिपुः, प्रणतमात्मजं उत्थाप्य, अनन्तवीर्यं प्रह्लादं प्रोवाच— "वत्स! येषु येषु शास्त्रेषु त्वया पठितं, किमत्र श्रेयस्करं, किमुत्तमं वाक्यं त्वया अधीतम्?" इति। प्रह्लादः प्राह— "श्रूयतां, भगवन्! यत् त्वया आज्ञापितं, तत् हृदि स्थितं तत्त्वं प्रकटयामि। अनादिनिधनं, अजन्यं, अजरं, अमरं, अविकारिणं, सर्वकारणकारणं महात्मानं प्रणमामि।" एवं श्रुत्वा, दैत्यराजः क्रोधात् रक्तलोचनः, तस्य आचार्यं निरीक्ष्य, कम्पिताधरः इदं वचनमब्रवीत्— "दुष्टब्राह्मण! किं एष शत्रुपूजायुक्तं वचनं? मन्दात्मन्, त्वया एष बालः मोहितः, मम उपेक्षया!" आचार्यः उवाच— "दैत्यपतॆ! क्रोधं मा कुरु; एष तव पुत्रः न यत् मया उपदिष्टं तद्वदति।" ततः हिरण्यकशिपुः प्रह्लादं पप्रच्छ— "कः त्वां, केन वा, उपदिष्टवान्? वद, प्रह्लाद! न यत् मया उपदिष्टं, एतत् आचार्यः अपि वदति।" प्रह्लादः उवाच— "यः हृदि स्थितः विष्णुः, स एव जगतः ईश्वरः; तस्मात् परं आत्मानं विना, कः कं शिक्षयेत्, पितः?" हिरण्यकशिपुः क्रुद्धः उवाच— "कः एष विष्णुः, मूढ, यं त्वं पुनःपुनः मम, लोकनाथस्य, पुरतः कीर्तयसि?" एवं तत्र प्रह्लादस्य विष्णुभक्तेः, धर्मनिष्ठायाः, दैत्यराजपुत्रस्य, अद्भुतं चरितं प्रवृत्तमिति।