अनिलस्य पत्नी शिवा अभवत्। तयोः पुत्रौ मनोजवः अविज्ञातगति च उत्पन्नौ। अग्नेः पुत्रः कुमारः, यः शरूच्छयेभ्यः जातः; तस्य अनुचराः शाकः, विशाकः, नैगमेयः च, तस्य अनन्तरं उत्पन्नाः। कृत्तिकाभ्यः जातः कुमारः कार्त्तिकेयः इति प्रसिद्धः। प्रत्युषस्य पुत्रः मुनिः देवलः नाम्ना अभवत्; देवलस्य द्वौ पुत्रौ क्षमावत् च अपरः च, बुद्धिमन्तौ अभवताम्। बृहस्पतेः भगिनी योगसिद्धा, ब्रह्मचारिणी, सर्वलोकविहारिणी, प्रह्लादस्य पत्नी अभवत्, या वसुना प्रभासेन विवाहिता। तस्यां विश्वकर्मा उत्पन्नः, यः दिव्यः स्रष्टा, सहस्रविद्याप्रतिष्ठाता, देवशिल्पिनां प्रमुखः। सः सर्वाभरणनिर्माता, सर्वश्रेष्ठशिल्पी, देवदिव्यविमानानि तेन निर्मितानि; मानवाः अपि तस्य कौशलात् जीवन्ति। अजैकपादः, अहिबुध्न्यः, त्वष्टा, महाबलः रुद्रः; त्वष्टुः पुत्रः विश्वरूपः, तपस्वी महात्मा। हरः, बहुरूपः, त्र्यम्बकः, अपराजितः, वृषाकपिः, शम्भुः, कपर्दी, रैवतः च स्मृताः। मृगव्याधः, शर्वः, कपाली च; एते एकादश रुद्राः, त्रैलोक्यनाथाः। एकशतान्येकं च रुद्राणां अपरिमितवीर्याणां नामानि श्रूयन्ते। कश्यपस्य पत्नीनां नामानि शृणु—अदितिः, दितिः, दनुः, अरिष्टा, सुरसा, खासा। सुरभिः, विनता, ताम्रा, क्रोधवशा, इरा, कद्रूः, मुनीः च धर्मज्ञ। तासां संततिः अपि शृणु। पूर्वे मन्वन्तरे द्वादश देवश्रेष्ठाः तुषिताः अभवन्; वैवस्वतमन्वन्तरे तेषां संवादः अभवत्। चाक्षुषमन्वन्तरस्य अन्ते सर्वे देवाः एकत्र समागताः। तैः उक्तम्—"शीघ्रं आगच्छाम, अदितिं प्रविशाम, मन्वन्तरे जन्म कुर्म; तद् अस्माकं हिताय भवतु।" एवं उक्त्वा, चाक्षुषमन्वन्तरकाले, अदित्याः, दक्षपुत्र्याः, कश्यपात्, मरीचिपुत्रात्, सर्वे देवाः जाताः। तत्र विष्णुः, शक्रः, अर्यमाः, धात्रः, त्वष्टा, पूषा पुनः जाताः। विवस्वान्, सविता, मित्रः, वरुणः, अंशः, भगः च—एते द्वादश आदित्याः प्रसिद्धाः। चाक्षुषयुगस्य मध्ये तुषितदेवाः पूर्वम् अभवन्; वैवस्वतयुगस्य मध्ये तैः द्वादश आदित्याः स्मृताः। सोमस्य पत्न्यः सप्तविंशतिः धर्मनिष्ठाः, तारा नाम्ना प्रसिद्धाः, तासां संततिः तेजस्विनः, अपरिमितदीप्तिमन्तः अभवन्। अरिष्टनेमिपत्न्याः षोडश पुत्राः अभवन्। बहुपुत्रस्य चत्वारः विद्युतः स्मृताः। प्रत्यङ्गिरस्य उत्तमाः ऋचः, ब्रह्मर्षिभिः पूजिताः। कृष्णाश्वस्य दिव्यमुनेः देवप्रहरणाः स्मृताः। सहस्रयुगान्ते सर्वे देवगणाः पुनः पुनः जन्मन्ति; त्रिंशत्त्रयं वेदवाक्येभ्यः उत्पन्नम्, तेषां सततं उत्पत्तिनाशौ इह वर्णितौ। यथा, मैत्रेय, सूर्यः अत्र उदयास्तमयौ करोति, तथा देवगणाः प्रत्येकयुगे उत्पद्यन्ते। श्रूयते—दितिः कश्यपात् द्वौ पुत्रौ अजायत्—हिरण्यकशिपुः, हिरण्याक्षः, दुर्जयौ। सिम्हिका कन्या अभवत्, या विप्रचित्तिना पत्नीत्वं प्राप्ता। हिरण्यकशिपोः चत्वारः पुत्राः—अनुह्लादः, ह्लादः, प्रह्लादः, संह्लादः; सर्वे वीर्यशाली, दैत्यवंशवर्धनाः। तेषु प्रह्लादः महाभाग्यवान्, सर्वत्र समदर्शी, जनार्दनभक्तिं परमां वदति स्म। दैत्यराजेन सर्वाङ्गेषु दीप्तः अग्निः तं न ददाह, यतो वासुदेवः तस्य हृदये स्थितः। समुद्रजलप्रवाहे बद्धः प्रह्लादः चलन् भूमिं कम्पयामास। पर्वतसमः तस्य देहः, दैत्यराजेन विविधास्त्राणि क्षिप्तानि, न भिन्नः, यतोऽस्य मनः अच्युतस्मरणे स्थितम्। सर्पमुख्याः दैत्यैः प्रेरिताः, विषाग्निदीप्तमुखाः, तं न विनाशयामासुः, यतोऽस्य बलं महत्। पर्वतैः विपीड़ितः अपि, परमपुरुषस्मरणात् प्रह्लादः स्वजीवं न त्यक्तवान्। उच्चस्थानात् पतितः सः, दैत्यराजेन, दिव्यनिवासिना क्षिप्तः, समर्थितः। दैत्यराजेन उत्पन्नः वातः तस्य शरीरमध्ये प्रविष्टः, माधुसूदनस्मरणे तस्य क्षयः अभवत्। दिग्गजाः, दैत्यराजेन विकृताः, तस्य वक्षसि आगत्य, दन्तच्छेदं, मदनाशं च प्राप्ताः। दैत्यराजस्य पुरोहितैः कृतं विध्वंसकं मायायोगं, गोविन्दस्मरणस्थस्य विनाशं न अकरोत्। शम्बरस्य सहस्र मायाः, कृष्णे प्रवृत्ताः, तस्य चक्रेण निष्फलिताः। एवं महात्मनः प्रह्लादस्य, विष्णुभक्तेः प्रभावः, सर्वदुःखेषु तस्य रक्षा अभवत्।