ਸਿਨੀਵਾਲੀ ਕੁਹੂਸ਼ਚੈਵ ਰਾਕਾ ਚਾਨੁਮਤਿਸ੍ਤਥਾ । ਅਨੁਸੂਯਾ ਤਥੈਵਾਤ੍ਰੇਰ੍ਜਜ੍ਞ ਪੁਤ੍ਰਾਨਕਲ੍ਮषਾਨ੍
ਸਿਨੀਵਾਲੀ, ਕੁਹੂ, ਰਾਕਾ ਅਤੇ ਅਨੁਮਤੀ ਜਨਮੀਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਤ੍ਰੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਨਸੂਯਾ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾਂ ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯਭਾਰ੍ਯ੍ਯਯਾਂ ਦਤ੍ਤੋਲਿਸ੍ਤਤ੍ਸੁਤੋऽਭਵਤ੍
ਪ੍ਰੀਤੀ, ਜੋ ਪੁਲਸਤਿਆ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਡਟੋਲੀ ਨਾਮਕ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ।
ਪੂਰ੍ਵ੍ਵਜਨ੍ਮਨਿ ਯੋऽਗਸ੍ਤ੍ਯਃ ਸ੍ਮृਤਃ ਸ੍ਵਾਯਮ੍ਭੁਵੇऽਨ੍ਤਰੇ । ਕਰ੍ਦਮਸ਼੍ਵਾਵਰੀਯਾਂਸ਼੍ਵ ਸਹਿष੍ਣੁਸ਼੍ਵ ਸੂਤਤ੍ਰਯਮ੍
ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ, ਅਗਸਤਿਆ ਸਵਾਇੰਭੂ ਮਨਵੰਤਰੀ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ: ਕਰਦਮਾ, ਸ਼ਵਾਵਰੀਯ ਅਤੇ ਸਹਿਸ਼ਣੁ।
ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਤੁ ਸੁषੁਵੇ ਭਾਰ੍ਯ੍ਯਾ ਪੁਲਹਸ੍ਯ ਪ੍ਰਜਾਪਤੇਃ । ਕ੍ਰਤੋਸ਼੍ਵ ਸਨ੍ਨਤਿਰ੍ਭਾਰ੍ਯ੍ਯਾ ਬਾਲਖਿਲ੍ਯਾਨਸੂਯਤ
ਕਸ਼ਮਾ, ਜੋ ਪੁਲਹਾ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ, ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ। ਕ੍ਰਤੁ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸਨਨਤੀ ਨੇ ਬਾਲਖਿਲਿਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
षष੍ਟਿਰ੍ਯਾਨਿ ਸਹਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਯਤੀਨਾਮੂਦ੍ਧ੍ਵ ਰੇਤਸਾਮ੍ । ਅਙ੍ਗੁष੍ਠਪਰ੍ਵ੍ਵਮਾਤ੍ਰਾਣਾਂ ਜਲਦੂਭਾਸ੍ਕਰਤੇਜਸਾਮ੍
ਊਪਰ ਵੱਲ ਵਹਿਣ ਵਾਲੇ ਰੇਤ ਵਾਲੇ ਸਾਧੂਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸਠ ਹਜ਼ਾਰ ਸੀ। ਉਹ ਅੰਗੂਠੇ ਦੇ ਜੋੜ ਜਿੰਨੇ ਵੱਡੇ, ਪਾਣੀ, ਧੂੰਏ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਸਨ।
ਊਰ੍ਜ੍ਜਾਯਾਞ੍ਚ ਵਿਸ਼ਿष੍ਠਸ੍ਯ ਸਪ੍ਤਾਜਾਯਨ੍ਤ ਵੈ ਸੁਤਾਃ । ਰਜੋਗਾਤ੍ਰੋਰ੍ਧ੍ਵਬਾਹੁਸ਼੍ਵ ਵਸਨਸ਼੍ਵਾਨਘਸ੍ਤਥਾ
ਉਰਜਾ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਿਸ਼ਠ ਦੇ ਸੱਤ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇ: ਰਜੋਗਾਤਰ, ਉਰਧਵਬਾਹੁ, ਵਸਨਾ ਅਤੇ ਅਨਘ ਆਦਿ।
ਸੁਤਪਾਃ ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਇਤ੍ਯੇਤੇ ਸਰ੍ਵ੍ਵੇ ਸਪ੍ਤਰ੍षਯੋऽਮਲਾਃ । ਯੋऽਸਾਵਗ੍ਨਿਰਭਿਮਾਨੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ੍ਤਨਯੋऽਗ੍ਰਜਃ
ਸੁਤਪਾ ਅਤੇ ਸ਼ੁਕ੍ਰਾ — ਇਹ ਸਾਰੇ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ। ਜੋ ਅੱਗ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਸ੍ਵਾਹਾ ਸੁਤਾਂਲ੍ਲੇਭੇ ਤ੍ਰੀਣੁਦਾਰੌਜਸੋ ਦ੍ਰਿਜ । ਪਾਵਕਂ ਪਾਵਮਾਨਞ੍ਚ ਸ਼ੁਚਿਞ੍ਚਾਪਿ ਜਲਾਸ਼ਿਨਮ੍
ਉਸ ਤੋਂ, ਸਵਾਹਾ ਰਾਹੀਂ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇ: ਪਾਵਕ, ਪਾਵਮਾਨਾ ਅਤੇ ਸ਼ੁਚਿ, ਜੋ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦਾ ਹੈ।
ਤੇषਾਨ੍ਤੁ ਸਨ੍ਤਤਾਵਨ੍ਯੇ ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਜ੍ਵ ਪਞ੍ਚ ਚ । ਏਵਮੇਕੋਨਪਞ੍ਚਾਸ਼ਦ੍ ਵਹ੍ਨਯਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਲੜੀਵਾਰ ਚਾਲੀ ਪੰਜ ਹੋਰ ਜਨਮੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਨੰਜਾ ਅੱਗਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਹੋਈ।
ਕਥ੍ਯਨ੍ਤੇ ਵਹ੍ਨਯਸ਼੍ਚੈਤੇ ਪਿਤਾ ਪੁਤ੍ਰਤ੍ਰਯਞ੍ਚ ਯਤ੍ । ਪਿਤਰੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਸृष੍ਟਾ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤਾ ਯੇ ਮਯਾ ਤਵ
ਇਹ ਅੱਗਾਂ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਂਗ ਦੱਸੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਏ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਮਝਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਅਗ੍ਰਿष੍ਵਾਤ੍ਤਾ ਬਹਿਰ੍षਦੋऽਨਗ੍ਰਯਃ ਸਾਗ੍ਨਯਸ਼੍ਵ ਯੇ । ਤੇਭੇਯਃ ਸ੍ਵਧਾ ਸੁਤੇ ਜਜ੍ਞ ਮੈਨਾਂ ਵੈਧਾਰਿਣੀਂ ਤਥਾ
ਅਗਨਿਸ਼ਵਾਤ, ਬਹਿਰਸ਼ਦ, ਅਨਾਗਨੀ ਅਤੇ ਸਾਗਨੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਵਧਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਮੈਨਾ ਅਤੇ ਵਿਧਾਰਿਨੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
ਤੇ ਉਬੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਨ੍ਯੌ ਯੋਗਿਨ੍ਯੌ ਚਾਪ੍ਯੁਭੇ ਦ੍ਰਿਜ । ਉਤ੍ਤਮਜ੍ਞਾਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਸਰ੍ਵ੍ਵੈਃ ਸਮੁਦਿਤੈਰ੍ਗੁਣੌਃ
ਦੋਵੇਂ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਤੇ ਯੋਗਿਨੀਆਂ ਸਨ। ਉੱਚਤਮ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਪਰਪੂਰਨ।
ਇਤ੍ਯੇषਾ ਦਕ੍ਸ਼ਕਨ੍ਯਾਨਾਂ ਕਥਿਤਾਪਤ੍ਯਸਨ੍ਤਤਿਃ । ਸ਼੍ਵਦ੍ਧਾਵਾਨ੍ ਸਂਸ੍ਮਰਨ੍ਨੇਤਾਮ੍ ਅਨਪਤ੍ਯੋ ਨ ਜਾਯਤੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਖ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਜੋ ਇਸ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਨਿਸ਼ੰਤਾਨ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
ਸ਼੍ਰੀਪਰਾਸ਼ਰ ਉਵਾਚ ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤੋਤ੍ਤਾਨਪਾਦੌ ਮਨੋਃ ਸ੍ਵਾਯਂਭੁਵਸ੍ਯ ਤੁ । ਦ੍ਵੌ ਪੁਤ੍ਰੌ ਤੁ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯੌ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞੌ ਕਥਿਤੌ ਤਵ ॥ ੧,੧੧.
ਸ਼੍ਰੀ ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪ੍ਰਯਵ੍ਰਤ ਅਤੇ ਉਤਤਾਨਪਾਦ, ਮਨੂ ਸਵਾਇੰਭੂ ਦੇ ਦੋ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੈਨੂੰ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ।
ਤਯੋਰੁਤ੍ਤਾਨਪਾਦਸ੍ਯ ਸੁਰੁਚ੍ਯਾਮੁਤ੍ਤਮਃ ਸੁਤਃ । ਅਭੀष੍ਟਾਯਾਮਭੂਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਯਨ੍ਪਿਤੁਰਤ੍ਯਨ੍ਤਵਲ੍ਲਭਃ ॥ ੧,੧੧.
ਉਤਤਾਨਪਾਦ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੁਰੁਚਿ ਤੋਂ ਉਤਮ ਨਾਮਕ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰਾ ਸੀ।
ਸੁਨੀਤਿਰ੍ਨਾਮ ਯਾ ਰਾਜ੍ਞਸ੍ਤਸ੍ਯਾਸੀਨ੍ਮਹਿषੀ ਦ੍ਵਿਜ । ਸ ਨਾਤਿ ਪ੍ਰੀਤਿਮਾਂਸ੍ਤਸ੍ਯਾਮਭੂਦ੍ਯਸ੍ਯਾ ਧ੍ਰੁਵਃ ਸੁਤਃ ॥ ੧,੧੧.
ਰਾਜਾ ਦੀ ਰਾਣੀ ਸੁਨੀਤੀ, ਹੇ ਦੁਜਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਧੀਕ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਨਾਮ ਧ੍ਰੁਵ ਸੀ।
ਰਾਜਾਸਨਸ੍ਥਿਤਸ੍ਯਾਙ੍ਕਂ ਪਿਤੁਰ੍ਭ੍ਰਤਰਮਾਸ਼੍ਰਿਤਮ੍ । ਦृष੍ਟ੍ਵੋਤ੍ਤਮਂ ਧ੍ਰੁਵ ਸ਼੍ਚਕ੍ਰੇ ਤਮਾਰੋਢੁਂ ਮਨੋਰਥਮ੍ ॥ ੧,੧੧.
ਧਰੁਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਭਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤ ਉੱਤਮ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਬੈਠਿਆ ਦੇਖਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇੱਥੇ ਚੜ੍ਹਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਾਗੀ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਭੂਪਤਿਸ੍ਤਸ੍ਯਾਃ ਸੁਰੁਚ੍ਯਾ ਨਾਭ੍ਯਨਨ੍ਦਤ । ਪ੍ਰਣਯੇਨਾਗਤਂ ਪੁਤ੍ਰਮੁਤ੍ਸਂਗਾਰੋਹਣੋਤ੍ਸੁਕਮ੍ ॥ ੧,੧੧.
ਰਾਜਾ, ਜੋ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਤੇ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਨ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਨਾਲ ਆਇਆ ਦੇਖ ਕੇ ਵੀ, ਉਸ ਦਾ ਸੁਆਗਤ ਨਾ ਕੀਤਾ।
ਸਪਤ੍ਨੀ ਤਨਯਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਮਙ੍ਕਾਰੋਹਣੋਤ੍ਸੁਕਮ੍ । ਸ੍ਵਪੁਤ੍ਰਂ ਚ ਤਥਾਰੂਢਂ ਸੁਰੁਚਿਰ੍ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ ੧,੧੧.
ਸੁਰੂਚੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਹਪਤਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉੱਥੇ ਬੈਠਿਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ।
ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਕਿਂ ਵृਥਾ ਵਤ੍ਸ ਮਹਾਨੇष ਮਨੋਰਥਃ । ਅਨ੍ਯਸ੍ਤ੍ਰੀਗਰ੍ਭਜਾਤੇਨ ਹ੍ਯਸਂਭੂਯ ਮਮੋਦਰੇ ॥ ੧,੧੧.
ਪੁੱਤਰਾ, ਤੂੰ ਵਿਅਰਥ ਇੱਛਾ ਕਿਉਂ ਕਰਦਾ ਹੈਂ? ਇਹ ਵੱਡੀ ਖ਼ਵਾਹਿਸ਼ ਤੇਰੇ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਜੋ ਮੇਰੇ ਪੇਟ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਜਨਮਿਆ, ਉਹ ਇਹ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦਾ।
ਉਤ੍ਤਮੋਤ੍ਤਮਮਪ੍ਰਾਪ੍ਯਮਵਿਵੇਕੋ ਹਿ ਵਾਞ੍ਛਸਿ । ਸਤ੍ਯਂ ਸੁਤਸ੍ਤ੍ਵਮਪ੍ਯਸ੍ਯ ਕਿਂ ਤੁ ਨ ਤ੍ਵਂ ਮਯਾ ਧृਤਃ ॥ ੧,੧੧.
ਤੂੰ ਉਹ ਚੀਜ਼ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਤੇ ਮਿਲਣਯੋਗ ਨਹੀਂ; ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਸਮਝ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ। ਸੱਚ ਹੈ, ਤੂੰ ਵੀ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤ ਹੈਂ, ਪਰ ਮੇਰੇ ਪੇਟ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਜਨਮਿਆ।
ਏਤਦ੍ਰਾਜਾਸਨਂ ਸਰ੍ਵ ਭੂਭृਤ੍ਸਂਸ਼੍ਰਯਕੇਤਨਮ੍ । ਯੋਗ੍ਯਂ ਮਮੈਵ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਕਿਮਾਤ੍ਮਾ ਕ੍ਲਿਸ਼੍ਯਤੇਤ੍ਵਯਾ ॥ ੧,੧੧.
ਇਹ ਰਾਜਾ ਦੀ ਗੱਦੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਠਿਕਾਣਾ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤ ਲਈ ਹੀ ਯੋਗ ਹੈ। ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਤਕਲੀਫ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ?
ਉਚ੍ਚੈਰ੍ਮਨੋਰਥਸ੍ਤੇਯਂ ਮਤ੍ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯੇਵ ਕਿਂ ਵृਥਾ । ਸੁਨੀਤ੍ਯਾਮਾਤ੍ਮਨੋ ਜਨ੍ਮ ਕਿਂ ਤ੍ਵਯਾ ਨਾਵਗਮ੍ਯਤੇ ॥ ੧,੧੧.
ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਉੱਚੀ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤ ਵਾਂਗ, ਪਰ ਵਿਅਰਥ ਕਿਉਂ? ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਤੂੰ ਸੁਨੀਤੀ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਹੈਂ?
ਸ਼੍ਰੀਪਰਾਸ਼ਰ ਵਾਚ ਉਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਪਿਤਰਂ ਬਾਲਸ੍ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮਾਤृਭਾषਿਤਮ੍ । ਜਗਾਮ ਕੁਪਿਤੋ ਮਾਤੁਰ੍ਨਿਜਾਯਾ ਦ੍ਵਿਜਮਨ੍ਦਿਰਮ੍ ॥ ੧,੧੧.
ਸ੍ਰੀ ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਆਪਣੀ ਸਹਪਤਨੀ ਤੋਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਮੁੰਡਾ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕੁਪਿਤਂ ਪੁਤ੍ਰਮੀषਤ੍ਪ੍ਰਸ੍ਫੁਰਿਤਾਧਰਮ੍ । ਸੁਨੀਤਿਰਙ੍ਕਮਾਰੋਪ੍ਯ ਮੈਤ੍ਰੇਯੇਦਮਭਾषਤ ॥ ੧,੧੧.
ਸੁਨੀਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਤੇ ਹਲਕਾ ਕੰਪਦੇ ਹੋਏ ਹੇਠਲੇ ਹੋਠ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਬਿਠਾ ਕੇ, ਮੈਤ੍ਰੇਯਾ, ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ।
ਵਤ੍ਸ ਕਃ ਕੋਪਹੇਤੁਸ੍ਤੇ ਕਸ਼੍ਚ ਤ੍ਵਾਂ ਨਾਭਿ ਨਨ੍ਦਤਿ । ਕੋਵਜਾਨਾਤਿ ਪਿਤਰਂ ਵਤ੍ਸ ਯਸ੍ਤੇਪਰਾਧ੍ਯਤਿ ॥ ੧,੧੧.
ਪੁੱਤਰਾ, ਤੇਰੇ ਗੁੱਸੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ? ਕਿਸ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਸਵਾਗਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ? ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਬੁਰਾ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੌਣ ਦੋਸ਼ ਦੇਵੇ?
ਸ਼੍ਰੀਪਰਾਸ਼ਰ ਵਾਚ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਸਕਲਂ ਮਾਤ੍ਰੇ ਕਥਯਾਮਾਸ ਤਦ੍ਯਥਾ । ਸੁਰੁਚਿਃ ਪ੍ਰਾਹ ਭੂਪਾਲਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਮਤਗਰ੍ਵਿਤਾ ॥ ੧,੧੧.
ਸ੍ਰੀ ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰੁਵ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਜਿਵੇਂ ਹੋਇਆ, ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ—ਕਿਵੇਂ ਸੁਰੂਚੀ ਨੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ, ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ।
ਵਿਨਿਸ਼੍ਵਸ੍ਯੇਤਿ ਕਥਿਤੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਦੁਰ੍ਮਨਾਃ । ਸ਼੍ਵਸਕ੍ਸ਼ਾਮੇਕ੍ਸ਼ਣਾ ਦੀਨਾ ਸੁਨੀਤਿਰ੍ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ ੧,੧੧.
ਪੁੱਤ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੁਨੀਤੀ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਈ, ਉਸ ਨੇ ਡੂੰਘਾ ਸਾਹ ਲਿਆ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ, ਤੇ ਉਹ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀ।
ਸੁਨੀਤਿਰੁਵਾਚ ਸੁਰੁਚਿਃ ਸਤ੍ਯਮਾਹੇਦਂ ਮਨ੍ਦਭਾਗ੍ਯੋਸਿਃਪੁਤ੍ਰਕ । ਨ ਹਿ ਪੁਣ੍ਯਵਤਾਂ ਵਤ੍ਸ ਸਪਤ੍ਨੈਰੇਵ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ॥ ੧,੧੧.
ਸੁਨੀਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸੁਰੂਚੀ ਨੇ ਸੱਚ ਕਿਹਾ, ਪੁੱਤਰਾ; ਤੂੰ ਨਸੀਬਾਂ ਤੋਂ ਮਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ। ਪੁੱਤਰਾ, ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਵੀ ਸਹਪਤਨੀਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਨੋਦ੍ਵੇਗਸ੍ਤਾਤ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਃ ਕृਤਂ ਯਦ੍ਭਵਤਾ ਪੁਰਾ । ਤਤ੍ਕੋਪਹਰ੍ਤੁ ਸ਼ਕ੍ਨੋਤਿ ਦਾਤੁਂ ਕਸ਼੍ਚਾਕृਤਂ ਤ੍ਵਯਾ ॥ ੧,੧੧.
ਪਿਆਰੇ, ਪਿਛਲੇ ਹੋਏ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰ। ਜੋ ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਕੌਣ ਤੇਰੇ ਲਈ ਕਰ ਸਕਦਾ ਜਾਂ ਲੈ ਸਕਦਾ?