ਜ੍ਯੋਤ੍ਸ੍ਨਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਃ ਪ੍ਰਦੀਪੋऽਸੌ ਸਰ੍ਵਃ ਸਰ੍ਵੇਸ਼੍ਵਰੋ ਹਰਿਃ । ਲਤਾਭੂਤਾ ਜਗਨ੍ਮਾਤਾ ਸ਼੍ਰੀਰ੍ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਦ੍ਰੁਮਸਂਜ੍ਞਿਤਃ ॥ ੧,੮.
ਜੋਤਸਨਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਹੈ, ਇਹ ਦੀਵਾ ਹਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ; ਜਗਤ ਮਾਤਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਲਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਰਖ਼ਤ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਭਾਵਰੀ ਸ਼੍ਰੀਰ੍ਦਿਵਸੋ ਦੇਵਚਕ੍ਰਗਦਾਧਰਃ । ਵਰਪ੍ਰਦੋ ਵਰੋ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਵਧੂਃ ਪਦ੍ਮਵਨਾਲ ਯਾ ॥ ੧,੮.
ਵਿਭਾਵਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਹੈ, ਦਿਵਸੋ ਚੱਕਰ ਤੇ ਗਦਾ ਵਾਲਾ ਦੇਵਤਾ ਹੈ; ਵਰ ਦਿੰਦਾ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੈ, ਤੇ ਵਧੂ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਕਮਲ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।
ਨਦਸ੍ਵਰੂਪੀ ਭਗਵਾਞ੍ਛ੍ਰੀਰ੍ਨਦੀਰੂਪਸਂਸ੍ਥਿਤਾ । ਧ੍ਵਜਸ਼੍ਚ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਾਕ੍ਸ਼ਃ ਪਤਾਕਾ ਕਮਲਾਲਯਾ ॥ ੧,੮.
ਭਗਵਾਨ ਨਦੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਸ਼੍ਰੀ ਨਦੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ; ਧਵਜ ਪੁੰਡਰੀਕਾਖਸ਼ ਹੈ, ਤੇ ਪਤਾਕਾ ਕਮਲ ਆਲਯਾ ਹੈ।
ਤृष੍ਣਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰ੍ਜਗਨ੍ਨਾਥੋ ਲੋਭੋ ਨਾਰਾਯਣਃ ਪਰਃ । ਰਤੀ ਰਾਗਸ਼੍ਚ ਮੈਤ੍ਰੇਯ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰ੍ਗੋਵਿਨ੍ਦ ਏਵ ਚ ॥ ੧,੮.
ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਹੈ, ਜਗਤ ਦਾ ਮਾਲਕ ਉੱਚਾ ਨਾਰਾਇਣ ਹੈ; ਰਤੀ ਤੇ ਰਾਗ, ਹੇ ਮੈਤ੍ਰੇਯ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਤੇ ਗੋਵਿੰਦ ਵੀ ਹਨ।
ਕਿਂ ਚਾਤਿਬਹੁਨੋਕ੍ਤੇਨ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪੇਣੇਦਮੁਚ੍ਯਤੇ ॥ ੧,੮.
ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ ਕਹਿਣ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ? ਇਹ ਗੱਲ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
ਦੇਵਤਿਰ੍ਯਙ੍ਮਨੁष੍ਯਾਦੌ ਪੁਨ੍ਨਾਮਾ ਭਗਵਾਨ੍ਹਰਿਃ । ਸ੍ਤ੍ਰੀਨਾਮ੍ਨੀ ਸ਼੍ਰੀਸ਼੍ਚ ਵਿਜ੍ਞੇਯਾ ਨਾਨਯੋਰ੍ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਪਰਮ੍ ॥ ੧,੮.
ਦੇਵਤਾ, ਪਸ਼ੂ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ, ਪੁਰਸ਼ ਨਾਮ ਭਗਵਾਨ ਹਰੀ ਹੈ; ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼੍ਰੀ ਹੈ, ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।
ਪਰਾਸ਼ਰ ਉਵਾਚ । ਇਦਞ੍ਚ ਸ਼੍ਵृਣ ਮੈਤ੍ਰੇਯ ਯਤ੍ ਪृष੍ਟੋऽਹਮਿਹ ਤ੍ਵਯਾ । ਸ਼੍ਰੀਸਮ੍ਬਦ੍ਧ ਮਯਾ ਹ੍ਮ ਤਚ੍ਛ੍ਰ ਤਮਾਸੀਨੂਮਰੀਚਿਤਃ
ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਮੈਤ੍ਰੇਯ, ਇਹ ਵੀ ਸੁਣ, ਜੋ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਦੱਸਾਂਗਾ ਜੋ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।
ਦੁਰ੍ਵ੍ਵਾਸਾਃ ਸ਼ਙ੍ਕਰਸ੍ਯਾਂਸ਼ਸ਼੍ਚਚਾਰ ਪृਥਿਵੀਮਿਮਾਮ੍ । ਸ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸ੍ਤ੍ਰਜਂ ਦਿਵ੍ਯਾਮषਿਰ੍ਵਿਦ੍ਯਾਧਰੀਕਰੇ
ਦੁਰਵਾਸਾ, ਜੋ ਸ਼ੰਕਰ ਦਾ ਅੰਸ਼ ਹੈ, ਇਸ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ; ਉਸ ਨੇ ਵਿਦਿਆਧਰੀ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਿਵਯ ਮਾਲਾ ਵੇਖੀ।
ਸਨ੍ਤਾਨਾਕਾਨਾਮਖਿਲਂ ਯਸ੍ਯਾ ਗਨ੍ਧੇਨ ਵਾਸਿਤਮ੍ । ਅਤਿਸੇਵ੍ਯਮਭੂਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨੂ ਤਦੂਵਨਂ ਵਨਚਾਰਿਣਾਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਚੰਦਨ ਦੇ ਜੰਗਲ ਦੀ ਵਾਸ ਆ ਗਈ; ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਣਵਾਸੀਆਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ।
ਉਨ੍ਮਤ੍ਤਵ੍ਰਤਧृਗੂ ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ੋਭਨਾਂ ਸ੍ਤ੍ਰਜਮ੍ ਤਾਂ ਯਯਾਚੇ ਵਰਾਰੋਹਾਂ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਵਧੂਂ ਤਤਃ
ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਉਨਮੱਤ ਵਰਤ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਸੋਹਣੀ ਮਾਲਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਸੋਹਣੀ ਸ਼ਕਲ ਵਾਲੀ ਵਿਦਿਆਧਰ ਵਧੂ ਤੋਂ ਮੰਗੀ।
ਯਾਚਿਤਾ ਤੇਨ ਤਨ੍ਵਙ੍ਗੀ ਮਾਲਾਂ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਾਙ੍ਗਨਾ । ਦਦੌ ਤਸ੍ਮੈ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ੀ ਸਾਦਰਂ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਚ
ਉਸ ਦੀ ਮੰਗ 'ਤੇ, ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਵਿਦਿਆਧਰ ਔਰਤ ਨੇ, ਆਦਰ ਨਾਲ ਨਮ ਸਕੇ, ਮਾਲਾ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।
ਤਾਮਾਦਾਯਾਤ੍ਮਨੋ ਮੂਰ੍ਧ੍ਰਿ ਸ੍ਤ੍ਰਜਮੁਨ੍ਮਤ੍ਤਰੂਪਧृਕ੍ । ਕृਤ੍ਵਾ ਸ ਵਿਪ੍ਰੋ ਮੈਤ੍ਰਯ ਪਰਿਬਭ੍ਰਾਮ ਮੇਦਿਨੀਮ੍
ਉਹ ਮਾਲਾ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ, ਉਨਮੱਤ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ, ਹੇ ਮੈਤ੍ਰੇਯ।
ਸ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸਮਾਯਾਨ੍ਤਮੁਨ੍ਮਤ੍ਤੈਰਾਵਤਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਾਧਿਪਤਿਂ ਦੇਵਂ ਸਹ ਦੇਵੈਃ ਸ਼ਚੀਪਤਿਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਦੇਵਤਾ, ਸ਼ਚੀ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਐਰਾਵਤ 'ਤੇ ਸਵਾਰ, ਉਨਮੱਤ ਦਿੱਖ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ।
ਤਾਮਾਤ੍ਮਨਃ ਸ ਸ਼ਿਰਸਃ ਸ੍ਤ੍ਰਜਮੁਨ੍ਮਤ੍ਤषਟੂਪਦਾਮ੍ । ਆਦਾਯਾਮਰਰਾਜਾਯ ਚਿਕ੍ਸ਼ੇਪੋਨ੍ਮਤ੍ਤਵਨ੍ਮੁਨਿਃ
ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ, ਉਨਮੱਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਮਾਲਾ ਲੈ ਕੇ, ਅਮਰ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਗृਹੀਤ੍ਵਾਮਰਾਰਾਜੇਨ ਸ੍ਤ੍ਰਗੈਰਾਵਤਮੂਰ੍ਦ੍ਧਨਿ । ਨ੍ਯਸ੍ਤਾ ਰਰਾਜ ਕੈਲਾਸਸ਼ਿਖਰੇ ਜਾਹ੍ਨਵੀ ਯਥਾ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ ਤੋਂ ਮਾਲਾ ਲੈ ਕੇ ਆਇਰਾਵਤ ਦੀ ਮੱਥੇ ਤੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤੀ, ਜੋ ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੇ ਵਹਿੰਦੀ ਗੰਗਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ।
ਮਦਾਨ੍ਧਕਾਰਿਤਾਕ੍ਸ਼ੋऽਸੌ ਗਨ੍ਧਾਕृष੍ਟੇਨ ਵਾਰਣਾਃ । ਕਰੇਣਾਘ੍ਰਾਯ ਚਿਕ੍ਸ਼ੇਪ ਤਾਂ ਸ੍ਰਜਂ ਧਰਣੀਤਲੇ
ਮਦ ਵਿੱਚ ਅੰਨ੍ਹਾ ਹੋਇਆ ਹਾਥੀ, ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਖਿੱਚਿਆ, ਆਪਣੀ ਸੂੰਡ ਨਾਲ ਮਾਲਾ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਸੁੰਘਿਆ ਤੇ ਫਿਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ।
ਤਤਸ਼੍ਚੁਕ੍ਰੋਧ ਭਗਵਾਤਨ੍ ਦੁਰ੍ਵਾਸਾ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਃ । ਮੈਤ੍ਰੇਯ ਦੇਵਰਾਜਂ ਤਂ ਕ੍ਰੁ ਦ੍ਧਸ਼੍ਚੈਤਦੁਵਾਚ ਹ
ਮੈਤ੍ਰੇਯਾ, ਫਿਰ ਭਗਵਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦੁर्वਾਸਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਉੱਤੇ ਗੁੱਸਾ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਆਖੇ।
ਦੁਰ੍ਵਾਸਾ ਉਵਾਚ । ਐਸ਼੍ਵਰ੍ਯਮਤ੍ਤ ਦੁष੍ਟਾਤ੍ਮਨ੍ਨਤਿਸ੍ਤਬ੍ਧੋऽਸਿ ਵਾਸਵ । ਸ਼੍ਵਿਯੋ ਧਾਮ ਸ੍ਰਜਂ ਯਸ੍ਤ੍ਵਂ ਮਦ੍ਦਤ੍ਤਾਂ ਨਾਭਿਨਨ੍ਦਸਿ
ਦੁर्वਾਸਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਇੰਦਰ, ਤੂੰ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ, ਮੰਦੇ ਮਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਮੇਰੇ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਮਾਲਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਭਾਗ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ, ਤੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।'
ਪ੍ਰਸਾਦ ਇਤਿ ਨੋਕ੍ਤਂ ਤੇ ਪ੍ਰਣਿਪਾਤਪੁਰਃ ਸਰਮ੍ । ਹਰ੍षੋਤੂਫੁਲ੍ਲਕਾਪੋਲੇਨ ਨ ਚਾਪਿ ਸ਼ਿਰਸਾ ਧृਤਾ
'ਤੂੰ “ਧੰਨਵਾਦ” ਵੀ ਨਹੀਂ ਆਖਿਆ, ਨਾ ਹੀ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ; ਤੇਰੇ ਗਲ੍ਹਾ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਫੁੱਲ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਤੇ ਤੂੰ ਮਾਲਾ ਮੱਥੇ ਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖੀ।'
ਮਯਾ ਦਤ੍ਤਾਮਿਮਾਂ ਮਾਲਾਂ ਯਸ੍ਮਾਨ੍ਨ ਬਹੁ ਮਨ੍ਯਸੇ । ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਸ਼੍ਰੀਰਤੋ ਮੂੜ੍ਹ ਵਿਨਾਸ਼ਮੁਪਯਾਸ੍ਯਤਿ
'ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਮਾਲਾ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਮੂਰਖ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਾਗ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।'
ਮਾਂ ਮਨ੍ਯਤੇऽਨ੍ਯੈਃ ਸਦृਸ਼ਂ ਨ੍ਯੂਨਂ ਸ਼ਕ੍ਰ ਭਵਾਨ੍ ਦ੍ਰਿਜੈਃ । ਅਤੋऽਵਮਾਨਮਸ੍ਮਾਕਂ ਮਾਨਿਨਾ ਭਵਤਾ ਕृਤਮ੍
'ਇੰਦਰ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਹੋਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਾਂਗ ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸਮਝਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਅਹੰਕਾਰ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਬੇਅਦਬੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।'
ਮਦ੍ਦਤ੍ਤਾ ਭਵਤਾ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਾ ਮਾਲਾ ਮਹੀਤਲੇ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਪ੍ਰਨष੍ਟਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਕਂ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਂ ਤੇ ਭਵਤਿष੍ਯਤਿ
'ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਦਿੱਤੀ ਮਾਲਾ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਤੇਰੇ ਲਈ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।'
ਯਸ੍ਯ ਸਞ੍ਜਾਤਕੋਪਸ੍ਯ ਭਯਮੇਤਿ ਚਰਾਚਰਮ੍ । ਤਂ ਤ੍ਵਂ ਮਾਮਤਿਗਰ੍ਵੇਣਾ ਦੇਵਰਾਜਾਵਮਨ੍ਯਸੇ
'ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਅਤਿ ਅਹੰਕਾਰ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕੀਤਾ, ਜਦ ਕਿ ਜਦੋਂ ਮੇਰਾ ਗੁੱਸਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜੀਵ, ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ, ਡਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।'
ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਵਾਰਣਸ੍ਕਨ੍ਧਾਦਵਤੀਰ੍ਯ੍ਯ ਤ੍ਵਰਾਨ੍ਵਿਤਃ । ਪ੍ਰਸਾਦਯਾਮਾਸ ਤਦਾ ਦੁਰ੍ਵਾਸਸਮਕਲ੍ਮषਮ੍
ਮਹਿੰਦਰ, ਹਾਥੀ ਦੀ ਪਿੱਠ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਉਤਰ ਕੇ, ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਦੁर्वਾਸਾ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
ਪ੍ਰਸਾਦ੍ਯਾਮਾਨਃ ਸ ਤਦਾ ਪ੍ਰਣਿਪਾਤਪੁਰਃ ਸਰਮ੍ । ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਂ ਦੁਰ੍ਵ੍ਵਾਸਾ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਃ
ਇੰਦਰ ਨੇ ਵੱਡੀ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਜੀ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦੁर्वਾਸਾ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਨਾਹਂ ਕृਪਾਲੁਹ੍ਟਦਯੋ ਨ ਚ ਮਾਂ ਭਜਤੇ ਕ੍ਸ਼ਮਾ । ਅਨ੍ਯੇ ਤੇ ਮੁਨਯਃ ਸ਼ਕ੍ਰ ਦੁਰ੍ਵ੍ਵਾਸਸਮਵੇਹਿ ਮਾਮ੍
'ਮੈਂ ਨਾ ਦਇਆਲੂ ਹਾਂ, ਨਾ ਹੀ ਮੈਰੇ ਵਿੱਚ ਨਰਮਤਾ ਹੈ, ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਮਾਫੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ; ਇੰਦਰ, ਮੈਨੂੰ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ, ਦੁर्वਾਸਾ ਸਮਝ।'
ਗੌਤਮਾਦਿਬਿਰਨ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਂ ਗਰ੍ਵ੍ਵਮਾਪਾਦਿਤੋ ਮੁਧਾ । ਅਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਸਾਰਸਰ੍ਵਸ੍ਵਂ ਦੁਰ੍ਵਾਸਸਮਵੇਹਿ ਮਾਮ੍
'ਤੂੰ ਗੌਤਮ ਤੇ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਵਿਅਰਥ ਅਹੰਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ; ਮੈਨੂੰ, ਦੁर्वਾਸਾ, ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਦਾ ਸਰੂਪ ਸਮਝ।'
ਵਸਿष੍ਠਾਦ੍ਯਦੈਯਾਸਾਰੈਃ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਕੁਰ੍ਵ੍ਵਦ੍ਭਿਰੁਜ੍ਵਕੈਃ । ਗਰ੍ਵ੍ਵ ਗਤੋऽਸਿ ਯੇਨੈਵਂ ਮਾਮਪ੍ਯਦ੍ਯਾਵਮਨ੍ਯਸੇ
'ਵਸੀਸ਼ਠ ਤੇ ਹੋਰ ਨਰਮ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸਤਿ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਅੱਜ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।'
ਜ੍ਵਲਜ੍ਜਟਾਕਲਾਪਸ੍ਯ ਭृਕੁਟੀਕੁਟਿਲਂ ਮੁਖਮ । ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਕਸ੍ਤ੍ਰਿਭੁਵਨੇ ਮਮ ਯੋ ਨ ਗਤੋ ਭਯਮ੍
'ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਮੇਰੇ ਜਲਦੇ ਜਟਾਂ ਤੇ ਭੰਨਵੀਂ ਭੌਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਚਿਹਰਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਡਰਿਆ ਨਹੀਂ?'
ਨਾਹਂ ਕ੍ਸ਼ਮਿष੍ਯੇ ਬਹੁਨਾ ਕਿਮੁਕ੍ਤਨ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੋ । ਵਿੜਮ੍ਬਨਾਮਿਮਾਂ ਭੂਯਃ ਕਰੋष੍ਯਨੁਨਯਾਤ੍ਮਿਕਾਮ੍
'ਮੈਂ ਮਾਫ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ; ਹੋਰ ਕੀ ਆਖਣਾ, ਇੰਦਰ? ਤੂੰ ਮੁੜ ਮੈਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਕੇ ਰਾਜੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।'