ਇਨ੍ਦ੍ਰ ਉਵਾਚ ਨ ਚਾਪਿ ਸਰ੍ਗਸਂਹਾਰਸ੍ਥਿਤਿਕਰ੍ਤਾਖਿਲਸ੍ਯ ਯਃ । ਜਿਤਸ੍ਯ ਤੇਨ ਮੇ ਵ੍ਰੀਡਾ ਜਾਯਤੇ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਿਣਾ ॥ ੫,੩੦.
ਇੰਦਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਜੋ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ, ਨਾਸਕ ਤੇ ਪਾਲਣਹਾਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਅਨੇਕ ਰੂਪ ਹਨ, ਉਸ ਤੋਂ ਹਾਰ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਸ਼ਰਮ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ।'
ਯਸ੍ਮਾਜ੍ਜਗਤ੍ਸਕਲਮੇਤਦਨਾਦਿਮਧ੍ਯਾਦ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਯਤਸ਼੍ਚ ਨ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਤ੍ । ਤੇਨੋਦ੍ਭਵਪ੍ਰਲਯਪਾਲਨਕਾਰਣੇਨ ਵ੍ਰੀਡਾ ਕਥਂ ਭਵਤਿ ਦੇਵਿ ਨਿਰਾਕृਤਸ੍ਯ ॥ ੫,੩੦.
ਜਿਸ ਤੋਂ ਇਹ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾ ਆਰੰਭ ਹੈ, ਨਾ ਵਿਚਕਾਰ, ਨਾ ਅੰਤ, ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦਾ, ਤੇ ਜੋ ਰਚਨਾ, ਨਾਸ ਤੇ ਪਾਲਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਹਾਰ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸ਼ਰਮ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਸਕਲਭੁਵਨਸੂਤਿਰ੍ਮੂਰ੍ਤਿਰਲ੍ਪਾਲ੍ਪਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਾਵਿਦਿਤਸਕਲਵੇਦ੍ਯੈਰ੍ਜ੍ਞਾਯਤੇ ਯਸ੍ਯ ਨਾਨ੍ਯੈਃ । ਤਮਜਮਕृਤਮੀਸ਼ਂ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਂ ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਯੈਨਂ ਜਗਦੁਪਕृਤਿਮਰ੍ਤ੍ਯਂ ਕੋ ਵਿਜੇਤੁਂ ਸਮਰ੍ਥਃ ॥ ੫,੩੦.
ਜਿਸ ਦੀ ਮੂਰਤ ਸਾਰੇ ਭਵਨਾਂ ਦੀ ਜਨਨੀ ਹੈ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸੁਖਮ ਤੇ ਅਲਪ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਲੋਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਜੋ ਅਜਨਮਾ, ਅਕ੍ਰਿਤ ਤੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜੀ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਭਲਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਕਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਸਂਸ੍ਤੁਤੋ ਭਗਵਾਨਿਤ੍ਥਂ ਦੇਵਰਾਜੇਨ ਕੇਸ਼ਵਃ । ਪ੍ਰਹਂਸ੍ਯ ਭਾਵਗਮ੍ਭੀਰਮੁਵਾਚੇਦਂ ਦ੍ਰਿਜੋਤ੍ਤਮ ।। ੫-੩੧-
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਹੋਣ ਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਗੰਭੀਰ ਭਾਵ ਨਾਲ, ਹੇ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ।
ਦੇਵਰਾਜੋ ਭਵਾਨਿਨ੍ਦ੍ਰੋ ਵਯਂ ਮਰ੍ਤ੍ਤ੍ਯਾ ਜਗਤ੍ਪਤੇ ! ਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤਵ੍ਯਂ ਭਵਤਾ ਚਦਮਪਰਾਧਕृਤ ਮਮ ।। ੫-੩੧-
ਤੁਸੀਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਇੰਦਰ ਹੋ; ਅਸੀਂ ਮਾਨਵ ਹਾਂ, ਹੇ ਜਗਤਪਤੀ! ਜੋ ਵੀ ਭੁੱਲ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਹੋਈ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਵਲੋਂ ਮਾਫ਼ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।
ਪਾਰਿਜਾਤਤਰੁਸ਼੍ਵਾਯਂ ਨੀਯਤਾਮੁਚਿਤਾਸ੍ਪਦਮ । ਗृਹੀਤੋऽਯਂ ਮਯਾ ਸ਼ਕ੍ਰ!ਸਤ੍ਯਾਵਚਨਕਾਰਣਾਤ੍ ।। ੫-੩੧-
ਇਹ ਪਾਰਿਜਾਤ ਦਾ ਰੁੱਖ ਉਸ ਦੀ ਠੀਕ ਥਾਂ ਤੇ ਲੈ ਜਾਇਆ ਜਾਵੇ; ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ, ਹੇ ਸ਼ਕਰ, ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣਾ ਵਚਨ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਆ ਹੈ।
ਵਜ੍ਰਞ੍ਚੇਦਂ ਗृਹਾਣ ਤ੍ਵਂ ਯਤ੍ਤ੍ਵਯਾ ਪ੍ਰਹਿਤਂ ਮਯਿ । ਤਵੈਵੈਤਤ੍ ਪ੍ਰਹਰਣਾਂ ਸ਼ਕ੍ਰ!ਵੈਰਿਵਿਦਾਰਣਮ੍ ।। ੫-੩੧-
ਇਹ ਵਜਰ ਲੈ ਲਓ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟਿਆ ਸੀ; ਇਹ ਤੁਹਾਡਾ ਆਪਣਾ ਹਥਿਆਰ ਹੈ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਹੈ।
ਵਿਮੋਹਯਸਿ ਮਾਮੀਸ਼!ਮਰ੍ਤ੍ਤ੍ਯੋऽਹਮਿਤਿ ਕਿਂ ਵਦਨ੍ । ਜਾਨੀਮਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਭਗਵਤੋ ਨ ਤੁ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਵਿਦੋ ਵਯਮ੍ ।। ੫-੩੧-
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ 'ਮੈਂ ਮਰਣ ਵਾਲਾ ਹਾਂ' ਕਹਿ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਭਟਕਾਉਂਦੇ ਹੋ? ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿਵ੍ਯ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਤੁਹਾਡੀ ਗੁਪਤ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੇ।
ਯੋऽਸਿ ਸੋऽਸਿ ਜਗਤ੍ਤ੍ਰਣ!ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤੌ ਨਾਥ!ਸਂਸ੍ਥਿਤਃ । ਜਗਤਃ ਸ਼ਲ੍ਯਨਿष੍ਕਰ੍षਂ ਕਰੋष੍ਯਸੁਰਸੂਦਨ ।। ੫-੩੧-
ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਹੋ, ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹੋ; ਤੁਸੀਂ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਚੁਭਣ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਹੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ।
ਨੀਯਤਾਂ ਪਾਰਿਜਾਤੋऽਯਂ ਕृष੍ਣ!ਦ੍ਰਾਰਵਤੀਂ ਪੁਰੀਮ੍ । ਮਰ੍ਤ੍ਤ੍ਯਲੋਕੇ ਤ੍ਵਯਾ ਤ੍ਯਕ੍ਤੇ ਨਾਯਂ ਸਂਸ੍ਥਾਸ੍ਯਤੇ ਭੁਵਿ ।। ੫-੩੧-
ਇਹ ਪਾਰਿਜਾਤ ਰੁੱਖ ਦ੍ਵਾਰਕਾ ਲਿਆ ਜਾਵੇ, ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ; ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਮਰਤ ਲੋਕ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਇਹ ਰੁੱਖ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ।
ਤਥੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਦੇਵੇਨ੍ਦ੍ਰਮਾਜਗਾਮ ਭੁਵਂ ਹਰਿਃ । ਪ੍ਰਸਕ੍ਤੈਃ ਸਿਦ੍ਧ-ਗਨ੍ਧਰ੍ਵ੍ਵੈਃ ਸ੍ਤੂਯਮਾਨਸ੍ਤਥषਿਂਭਿਃ ।। ੫-੩੧-
ਇੰਦਰ ਨੂੰ 'ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ' ਕਹਿ ਕੇ, ਹਰੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਏ, ਅਤੇ ਸਿੱਧਾਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਤੇ ਸਿੰਘਾਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਪਾ ਰਹੇ ਸਨ।
ਤਤਃ ਸ਼ਙ੍ਖਮੁਪਾਧ੍ਮਾਯ ਦ੍ਰਾਰਕੋਪਰਿ ਸਂਸ੍ਥਿਤਃ । ਹਰ੍षਮੁਤ੍ਪਾਦਯਾਮਾਸ ਦ੍ਰਾਰਕਾਵਾਸਿਨਾਂ ਦ੍ਰਿਜ ।। ੫-੩੧-
ਫਿਰ, ਦ੍ਵਾਰਕਾ ਦੇ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ੰਖ ਵਜਾਇਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦ੍ਵਾਰਕਾ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋ ਗਈ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ।
ਅਵਤੀਰ੍ਯ੍ਯਥ ਗਰੁੜਾਤ੍ ਸਤ੍ਯਭਾਮਾਸਹਾਯਵਾਨ੍ । ਨਿष੍ਕੁਟੇ ਸ੍ਥਾਪਯਾਮਾਸ ਪਾਰਿਜਾਤਂ ਮਹਾਤਰੁਮ ।। ੫-੩੧-
ਗਰੁੜ ਤੋਂ ਉਤਰ ਕੇ, ਸਤ੍ਯਭਾਮਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੱਡਾ ਪਾਰਿਜਾਤ ਰੁੱਖ ਅੰਗਣੇ ਵਿੱਚ ਲਾ ਕੇ ਰੱਖਿਆ।
ਯਮਭ੍ਯੇਤ੍ਯ ਜਨਃ ਸਰ੍ਵ੍ਵੋ ਜਾਤਿਂ ਸ੍ਮਰਤਿ ਪੌਰ੍ਵ੍ਵਿਕੀਮ੍ । ਵਾਸ੍ਯਤੇ ਸਾਦਰਾਃ ਸਰ੍ਵ੍ਵੇ ਦੇਹਬਨ੍ਧਾਨਮਾਨੁषਾਨ੍ । ਦਦृਸ਼ੁਃ ਪਾਦਪੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਕੁਰ੍ਵ੍ਵਨ੍ਤੋ ਸੁਖਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ ।। ੫-੩੧-
ਜੋ ਵੀ ਉਸ ਰੁੱਖ ਕੋਲ ਆਇਆ, ਆਪਣਾ ਪਿਛਲਾ ਜਨਮ ਯਾਦ ਕਰ ਲਿਆ; ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖੀ ਦੇਹ ਵਾਲੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਤੱਕਦੇ ਰਹੇ।
ਤਤਸ੍ਤੇ ਸਾਦਰਾਃ ਸਰ੍ਵ੍ਵੇ ਦੇਹਬਨ੍ਧਾਨਮਾਨੁषਾਨ੍ । ਦਦृਸ਼ੁਃ ਪਾਦਪੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਕੁਰ੍ਵ੍ਵਨ੍ਤੋ ਮੁਖਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ ।। ੫-੩੧-
ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖੀ ਦੇਹ ਵਾਲੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਰੁੱਖ ਕੋਲ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਤੱਕਦੇ ਰਹੇ।
ਕਿਙ੍ਕਰੈਃ ਸਮੁਪਾਨੀਤਂ ਹਸ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਵਾਦਿ ਤਤੋ ਧਨਮ । ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਸ਼੍ਵ ਕृष੍ਣੋ ਜਗ੍ਰਾਹ ਨਰਕਸ੍ਯ ਪਰਿਗ੍ਰਹਾਨ੍ ।। ੫-੩੧-
ਫਿਰ, ਨੌਕਰਾਂ ਵਲੋਂ ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ ਆਦਿ ਧਨ ਲਿਆਇਆ ਗਿਆ; ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਨਰਕਾਸੁਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਦੌਲਤ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਲੈ ਲਈ।
ਤਤਃ ਕਾਲੇ ਸ਼ੁਭੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਉਪਯੇਮੇ ਜਨਾਰ੍ਦ੍ਦਨਃ । ਤਾਃ ਕਨ੍ਯਾ ਨਰਕੇਣਾਸਨ੍ ਸਰ੍ਵ੍ਵਤੋ ਯਾਃ ਸਮਾਹ੍ਟਤਾਃ ।। ੫-੩੧-
ਫਿਰ, ਚੰਗੇ ਸਮੇਂ 'ਤੇ, ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਉਹ ਕੁੜੀਆਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਨਰਕਾਸੁਰ ਨੇ ਹਰ ਪਾਸੋਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ।
ਏਕਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵ ਗੋਵਿਨ੍ਦਃ ਕਾਲੇ ਤਾਸਾਂ ਮਹਾਮਤੇ! ਜਗ੍ਰਾਹ ਵਿਧਿਵਤ੍ ਪਾਣੀਨ੍ ਪृਥਗੂਗੇਹੇषੁ ਧਰ੍ਮ੍ਮਤਃ ।। ੫-੩੧-
ਇਕ ਹੀ ਸਮੇਂ, ਹੇ ਵੱਡੀ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ, ਗੋਵਿੰਦਾ ਨੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਰ ਇਕ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਫੜੇ।
षੋੜਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੀਸਹਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਸ਼ਤਮੇਕਂ ਤਥਾਧਿਕਮ੍ । ਤਾਵਨ੍ਤਿ ਚਕ੍ਰ ਰੂਪਾਣਿ ਭਗਵਾਨ੍ ਮਧੁਸੂਦਨਃ ।। ੫-੩੧-
ਸੋਲ੍ਹ ਹਜ਼ਾਰ ਇੱਕ ਸੌ ਔਰਤਾਂ—ਇੰਨੇ ਹੀ ਰੂਪ ਭਗਵਾਨ ਮਧੁਸੂਦਨ ਨੇ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ।
ਏਕੈਕਸ਼੍ਯੇਨ ਤਾਃ ਕਨ੍ਯਾ ਮੇਨਿਰੇ ਮਧੁਸੂਦਨਮ੍ । ਮਮੈਵ ਪਾਣਿਗ੍ਰਹਣਂ ਭਗਵਾਨ੍ ਕृਤਵਾਨਿਤਿ ।। ੫-੩੧-
ਹਰ ਇਕ ਕੁੜੀ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਮਧੁਸੂਦਨ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਹੱਥ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫੜਿਆ ਹੈ।
ਨਿਸ਼ਾਸੁ ਚ ਜਗਤਸ੍ਤ੍ਰष੍ਟਾ ਤਾਸਾਂ ਗੁਹੇषੁ ਕੇਸ਼ਵਃ । ਉਵਾਸ ਵਿਪ੍ਰ! ਸਰ੍ਵ੍ਵਾਸਾਂ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਧਰੋ ਹਰਿਃ ।। ੫-੩੧-
ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਹਰ ਇਕ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਵਸਿਆ।
ਪਰਾਸ਼ਾਰ ਉਵਾਚ । ਪ੍ਰਦ੍ਯੁ ਮ੍ਰਾਦ੍ਯਾ ਹਰੇਃ ਪੁਤ੍ਰਾ ਰੁਕ੍ਮਿਣ੍ਯਾਃ ਕਥਿਤਾਸ੍ਤਵ । ਭਾਨੁਂ ਭੈਮਰਿਕਞ੍ਚੈਵ ਸਤ੍ਯਭਾਮਾ ਵ੍ਯਜਾਯਤ ।। ੫-੩੨-
ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮਨ ਅਤੇ ਹੋਰ, ਜੋ ਰੁਕਮਣੀ ਤੋਂ ਹਰੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸੇ ਗਏ; ਭਾਨੁ ਅਤੇ ਭੈਮਰਿਕ ਸਤ੍ਯਭਾਮਾ ਤੋਂ ਜਨਮੇ।
ਦੀਪ੍ਤਿਮਾਨ੍ ਤਾਮ੍ਰਪਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਯਾ ਰੋਹਿਣਯਾਂ ਤਨਯਾ ਹਰੇਃ । ਬਭੂਵੁਰ੍ਜਾਮ੍ਬਵਤ੍ਯਾਞ੍ਚ ਸ਼ਾਮ੍ਬਾਦ੍ਯਾ ਬਲਸ਼ਾਲਿਨਃ ।। ੫-੩੨-
ਦੀਪਤਿਮਾਨ, ਤਾਮਰਪੱਖ ਅਤੇ ਹੋਰ, ਰੋਹਿਨੀ ਤੋਂ ਹਰੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ; ਜਾਮਬਵਤੀ ਤੋਂ ਸ਼ਾਮ੍ਬ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਲਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇ।
ਤਨਯਾ ਭਦ੍ਰਵਿਨ੍ਦਾਦ੍ਯਾ ਨਾਗ੍ਰਜਿਤ੍ਯਾਂ ਮਹਾਬਲਾਃ । ਸਂਗ੍ਰਾਮਜਿਤ੍ਪ੍ਰਧਾਨਾਸ੍ਤੁ ਸ਼ੈਵ੍ਯਾਯਾਨ੍ਤ੍ਵਭਵਨ੍ ਸੁਤਾਃ ।। ੫-੩੨-
ਭਦ੍ਰਵਿੰਦ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਬਲ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਗਰਜਿਤੀ ਤੋਂ ਜਨਮੇ; ਸੰਘਰਾਮਜਿਤ ਅਤੇ ਹੋਰ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਆਗੂ ਸਨ, ਸ਼ੈਵਿਆ ਤੋਂ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ।
ਵृਕਾਦ੍ਯਾਸ਼੍ਵ ਸੁਤਾ ਮਾਦ੍ਰਯਾਂ ਗਾਤ੍ਰਵਤ੍ਪ੍ਰਮੁਖਾਨ੍ ਸੁਤਾਨ੍ । ਅਵਾਪ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਾ ਪੁਤ੍ਰਾਃ ਕਾਲਿਨ੍ਦ੍ਯਾਞ੍ਚ ਸ਼੍ਰੁਤਾਦਯਃ ।। ੫-੩੨-
ਮਾਦਰੀ ਤੋਂ ਗਾਤਰਵਾਨ ਅਤੇ ਵ੍ਰਕਾਦੇਵ ਵਰਗੇ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲੇ; ਲਕਸ਼ਮਣਾ ਤੋਂ ਵੀ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ; ਕਾਲਿੰਦੀ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰੁਤ ਆਦਿ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ।
ਅਨ੍ਯਾਸਾਞ੍ਚੈਵ ਭਾਰ੍ਯ੍ਯਾਣਾਂ ਸਮੁਤੂਪਨ੍ਨਾਨਿ ਚਕ੍ਰਿਣਃ । ਅष੍ਟਾਯੁਤਾਨਿ ਪੁਤ੍ਰਾਣਾਂ ਸਹਸ੍ਤ੍ਰਣਾਂ ਸ਼ਤਂ ਤਥਾ ।। ੫-੩੨-
ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਤਨੀਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਚਕਰਧਾਰੀ ਨੇ ਅੱਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਇੱਕ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਾਏ।
ਪ੍ਰਦ੍ਯੁ ਮ੍ਰਃ ਪ੍ਰਥਮਸ੍ਤੇषਾ ਸਰ੍ਵ੍ਵੇषਾਂ ਰੁਕ੍ਮਿਣੀਸੁਤਃ । ਪ੍ਰਦ੍ਯੁ ਮ੍ਰਾਦਨਿਰੁਦ੍ਧੋऽਭੂਦੂ ਵਜੂਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦਜਾਯਤ ।। ੫-੩੨-
ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਵਿਚ ਰੁਕਮੀਣੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ; ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮਨ ਤੋਂ ਅਨਿਰੁੱਧ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਵਜ੍ਰਾ ਜਨਮਿਆ।
ਅਨਿਰੁਦ੍ਧੋ ਰਣੋ ਰੁਦ੍ਧੋ ਬਲੇਃ ਪੌਤ੍ਰੀਂ ਮਹਾਬਲਃ । ਵਾਣਾਸ੍ਯ ਤਨਯਾਮੂषਾਮੁਪਯੇਮੇ ਦ੍ਰਿਜੋਤ੍ਤਮ ।। ੫-੩੨-
ਅਨਿਰੁੱਧ, ਜੋ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ, ਨੇ ਵਾਣਾ ਦੀ ਧੀ ਊਸ਼ਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ!
ਯਤ੍ਰ ਯੁਦ੍ਧਮਭੂਦੂ ਘੋਰਂ ਹਰਿ-ਸ਼ਙ੍ਕਰਯੋਰ੍ਮਹਤ੍ । ਛਿਨ੍ਨ ਸਹਸ੍ਤ੍ਰ ਬਾਹੂਨਾਂ ਯਤ੍ਰ ਵਾਣਸ੍ਯ ਚਕ੍ਰਿਣਾ ।। ੫-੩੨-
ਉਥੇ ਹਰੀ ਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਵਿਚਕਾਰ ਡਰਾਉਣਾ ਤੇ ਵੱਡਾ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਚਕਰਧਾਰੀ ਨੇ ਵਾਣਾ ਦੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਕੱਟ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਮੈਤ੍ਰੇਯ ਉਵਾਚ । ਕਥਂ ਯੁਦ੍ਧਮਭੂਦੂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਨੁषਾਰ੍ਥੇ ਹਰ-ਕृष੍ਣਯੋਃ । ਕਥਂ ਕ੍ਸ਼ਯਞ੍ਚ ਵਾਣਸ੍ਯ ਬਾਹੂਨਾਂ ਕृਤਵਾਨ੍ ਹਰਿਃ ।। ੫-੩੨-
ਮੈਤ੍ਰੇਯ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ! ਔਰਤ ਦੀ خاطر ਹਰਾ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵਿਚਕਾਰ ਯੁੱਧ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ? ਤੇ ਹਰੀ ਨੇ ਵਾਣਾ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਕਿਵੇਂ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ?