ਨਾਰਦੇਨੈਵਮੁਕ੍ਤਾ ਸਾ ਪਾਲਯਾਮਾਸ ਤਂ ਸ਼ਿਸ਼ੁਮ੍ । ਬਾਲ੍ਯਾਦੇਵਾਤਿਰਾਗੇਣ ਰੂਪਾਤਿਸ਼ਯਮੋਹਿਤਾ ।। ੫-੨੭-
ਨਾਰਦ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੀ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਵਧੀਆ ਸੋਹਣੀ ਰੂਪ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲਿਆ।
ਸ ਯਦਾ ਯੌਵਨਾਭੋਗ-ਭੂषਿਤੋऽਭੂਨ੍ਮਹਾਮਤੇ! ਸਾਭਿਲਾषਾ ਤਦਾ ਸਾਤਿ ਬਭੂਵ ਗਜਗਾਮਿਨੀ ।। ੫-੨੭-
ਹੇ ਬੁਧੀਮਾਨ! ਜਦ ਉਹ ਜਵਾਨੀ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਤਾਂ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਉਸ ਲਈ ਲਾਲਸਾ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ।
ਮਾਯਾਵਤੀ ਦਦੌ ਤਸ੍ਮ ਮਾਯਾਃ ਸਰ੍ਵ੍ਵਾ ਮਹਾਮੁਨ ! ਪ੍ਰਦ੍ਯੁ ਮ੍ਰਾਯਾਤਿਰਾਗਾਨ੍ਧਾ ਤਨ੍ਨਯਸ੍ਤਹ੍ਟਦਯੇਕ੍ਸ਼ਣਾ ।। ੫-੨੭-
ਮਾਇਆਵਤੀ, ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਅੰਨੀ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮਾਇਆਵਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਸਿਰਫ਼ ਉਸ 'ਤੇ ਹੀ ਰਹੀ।
ਪ੍ਰਸਜ੍ਜਨ੍ਤੀਨ੍ਤੁ ਤਾਮਾਹ ਸ ਕਾਰ੍ष੍ਣਿਃ ਕਮਲੇਕ੍ਸ਼ਣਾਮ੍ । ਮਾਤृਭਾਵਮਪਾਹਾਯ ਕਿਮੇਵਂ ਵਰ੍ਤ੍ਤਸੇऽਨ੍ਯਥਾ ।। ੫-੨੭-
ਜਦ ਉਹ ਉਸ 'ਤੇ ਲਗਨ ਲੱਗੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਤੂੰ ਮਾਂ ਵਾਲਾ ਭਾਵ ਛੱਡ ਕੇ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਉਂ ਵਿਅਹਾਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ?'
ਸਾ ਚਾਸ੍ਮੈ ਕਥਯਾਮਾਸ ਨ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤ੍ਵਂ ਮਮੇਤਿ ਵੈ । ਤਨਯਂ ਤ੍ਵਾਮਯਂ ਵਿष੍ਣੋਹ੍ਟ ਤਵਾਨ੍ ਕਾਲਸ਼ਮ੍ਬਰਃ ।। ੫-੨੭-
ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਤੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਲਸ਼ੰਬਰ ਤੇਰਾ ਵੈਰੀ ਹੈ।"
ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਃ ਸਮੁਦ੍ਰ ਮਤ੍ਸ੍ਯਸ੍ਯ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਜਠਰਾਨ੍ਮਯਾ । ਸਾ ਤੁ ਰੋਦਿਤਿ ਤੇ ਮਾਤਾ ਕਾਨ੍ਤਾਦ੍ਯਾਪ੍ਯਤਿਵਤ੍ਸਲਾ ।। ੫-੨੭-
ਤੈਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਿਆ ਗਿਆ, ਮੱਛੀ ਨੇ ਨਿਗਲ ਲਿਆ, ਤੇ ਫਿਰ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਲੱਭ ਲਿਆ। ਤੇਰੀ ਮਾਂ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਅਜੇ ਵੀ ਤੇਰੇ ਲਈ ਰੋ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਸ਼ਮ੍ਬਰਂ ਯੁਦ੍ਧੇ ਪ੍ਰਦ੍ਯੁ ਮ੍ਰਃ ਸ ਸਮਾਹ੍ਵਯਤ੍ । ਕ੍ਰੋਧਾਕੁਲੀਕृਤਮਨਾ ਯੁਯੁਧੇ ਚ ਮਹਾਬਲਃ ।। ੫-੨੭-
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਨੇ ਸ਼ੰਬਰ ਨੂੰ ਜੰਗ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਲੜਿਆ।
ਹਤ੍ਵਾ ਸੈਨ੍ਯਮਸ਼ੇषਨ੍ਤੁ ਤਸ੍ਯ ਦੈਤ੍ਯਸ੍ਯ ਮਾਧਵਿਃ । ਸਪ੍ਤ ਮਾਯਾ ਵ੍ਯਤਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਮਾਯਾਂ ਪ੍ਰਯੁਯੁਜੇऽਸ਼ष੍ਟਮੀਮ੍ ।। ੫-੨੭-
ਉਸ ਦੈਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਫੌਜ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਮਾਧਵ ਨੇ ਸੱਤ ਜਾਦੂਈ ਝੂਠਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਤੇ ਅਠਵੀਂ ਜਾਦੂ ਵਰਤੀ।
ਤਯਾ ਜਘਾਨ ਤਂ ਦੈਤ੍ਯਂ ਮਾਯਯਾ ਕਾਲਸ਼ਮ੍ਬਰਮ੍ । ਉਤ੍ਪਤ੍ਯ ਚ ਤਯਾ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਮਾਜਗਾਮ ਪਿਤੁਰ੍ਗृਹਮ੍ ।। ੫-੨੭-
ਉਸ ਜਾਦੂ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਕਾਲਸ਼ੰਬਰ ਦੈਤ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਫਿਰ ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ।
ਅਨ੍ਤਃ ਪਰੇ ਨਿਪਤਿਤਂ ਮਾਯਾਵਤ੍ਯਾ ਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕृष੍ਣਸਂਕਲ੍ਪਾ ਬਭੂਵੁਃ ਕृष੍ਣਯੋषਿਤਃ ।। ੫-੨੭-
ਜਦ ਉਹ ਮਾਯਾਵਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਅੰਦਰਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ।
ਰੁਕ੍ਮਿਣੀ ਚਾਵਦਤ੍ ਪ੍ਰੇਮੂਣਾ ਪ੍ਰਮ੍ਣਾ ਸਾਸ਼੍ਰੁਦृष੍ਟਿਰਨਿਨ੍ਦਿਤਾ । ਧਨ੍ਯਾਯਾਃ ਖਲ੍ਵਯਂ ਪੁਤ੍ਰੋ ਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ ਨਵਯੌਵਨੇ ।। ੫-੨੭-
ਰੁਕਮੀਣੀ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਸੀ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਤੇ ਅੰਸੂਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਕਹਿ ਰਹੀ ਸੀ, "ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਧਨਿਆ ਹੈ, ਨੌਜਵਾਨੀ ਦੇ ਚਰਮ ਤੇ ਖੜਾ ਹੈ।"
ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਯਸਿ ਪੁਤ੍ਰੋ ਮੇ ਪ੍ਰਦ੍ਯੁ ਮ੍ਰੋ ਯਦਿ ਜੀਵਤਿ । ਸਭਾਗ੍ਯਾ ਜਨਨੀ ਵਤੂਸ! ਤ੍ਵਯਾ ਕਾਪਿ ਵਿਭੂषਿਤਾ ।। ੫-੨੭-
ਜੇ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਇਸ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਜੀਵਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਵਾਕਈ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਵਰਗੇ ਨੌਜਵਾਨ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ।
ਅਥਵਾ ਯਾਦृਸ਼ਃ ਸ੍ਨੇਹੋ ਮਮ ਯਾਦृਗੂ ਵਪੁਸ੍ਤਵ । ਹਰੇਰਪਤ੍ਯਂ ਸੁਵ੍ਯਕ੍ਤ ਭਵਾਨ੍ ਵਤ੍ਸ!ਭਵਿष੍ਯਤਿ ।। ੫-੨੭-
ਜਾਂ, ਜਿੰਨਾ ਮੇਰਾ ਪਿਆਰ ਹੈ, ਤੇ ਜਿੰਨਾ ਤੇਰਾ ਰੂਪ ਮੇਰੇ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ, ਪਿਆਰੇ, ਤੂੰ ਹਰੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ।
ਏਤਿਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਸਹ ਕृष੍ਣੇਨ ਨਾਰਦਃ । ਅਨ੍ਤਃ ਪੁਰਚਰੀਂ ਦੇਵੀਂ ਰੁਕ੍ਮਿਣੀਂ ਪ੍ਰਾਹ ਹਰ੍षਯਨ੍ ।। ੫-੨੭-
ਇਸ ਵੇਲੇ, ਨਾਰਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਨਾਲ ਆਇਆ ਤੇ ਅੰਦਰਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮ ਰਹੀ ਰੁਕਮੀਣੀ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਏਸ਼ ਤੇ ਤਨਯਃ ਸੁਭ੍ਰੁ! ਹਤ੍ਵਾ ਸ਼ਮ੍ਬਰਮਾਗਤਃ । ਹ੍ਟਤੋ ਯੇਨਾਭਵਦ੍ ਬਾਲੋ ਭਵਤ੍ਯਾਃ ਸੂਤਿਕਾਗृਹਾਤ੍ ।। ੫-੨੭-
ਸੁੰਦਰ ਭੌਂ ਵਾਲੀ, ਇਹ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ੰਬਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆਇਆ ਹੈ; ਇਹ ਉਹੀ ਹੈ ਜੋ ਤੇਰੇ ਜਨਮ ਕਮਰੇ ਤੋਂ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇਯਂ ਮਾਯਾਵਤੀ ਭਾਰ੍ਯ੍ਯਾ ਤਨਯਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਤੇ ਸਤੀ । ਸ਼ਮ੍ਬਰਸ੍ਯ ਨ ਭਾਰ੍ਯ੍ਯੇਯਂ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮਤ੍ਰ ਕਾਰਣਮ੍ ।। ੫-੨੭-
ਇਹ ਮਾਯਾਵਤੀ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਪਤਨੀ ਹੈ; ਇਹ ਸ਼ੰਬਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਣ ਸੁਣ।
ਮਨ੍ਮਥੇ ਤੁ ਗਤੇ ਨਾਸ਼ਂ ਤਦੁਦ੍ਭਵਪਰਾਯਾਣਾ । ਸ਼ਮ੍ਬਰਂ ਮੋਹਯਾਮਾਸ ਮਾਯਾਰੂਪੇਣ ਰੂਪਿਣੀ ।। ੫-੨੭-
ਜਦ ਮਨਮਥਾ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਹ, ਜਿਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਉਸ ਦੀ ਦੁਬਾਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋਣਾ ਸੀ, ਮਾਯਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਸ਼ੰਬਰ ਨੂੰ ਭਟਕਾ ਦਿੱਤਾ।
ਵ੍ਯਵਾਯਾਦ੍ਯੁ ਪਭੋਗੇषੁ ਰੂਪਂ ਮਾਯਾਮਯਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ । ਦਰ੍ਸ਼ਯਾਮਾਸ ਦੈਤ੍ਯਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯੇਯਂ ਮਦਿਰੇਕ੍ਸ਼ਣਾ ।। ੫-੨੭-
ਸੁਖ-ਵਿਲਾਸ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਦੈਤ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸੋਹਣਾ ਜਾਦੂਈ ਰੂਪ ਵਿਖਾਇਆ; ਇਹ ਮਦਿਰਾ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਉਹੀ ਹੈ।
ਕਾਮੋऽਵਤੀਰ੍ਣਃ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤੇ ਤਸ੍ਯੇਯਂ ਦਯਿਤਾ ਰਤਿਃ । ਵਿਸ਼ਙ੍ਕਾ ਨਾਤ੍ਰ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਾ ਸ੍ਨੁषੇਯਂ ਤਵ ਸ਼ੋਭਨਾ ।। ੫-੨੭-
ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਕਾਮ ਦਾ ਅਵਤਾਰ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਰਤੀ ਉਸ ਦੀ ਸਾਥੀ ਹੈ। ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਾ ਕਰ; ਇਹ ਸੋਹਣੀ ਤੇਰੀ ਪੁੱਤ-ਵਧੂ ਹੈ।
ਤਤੋ ਹਰ੍षਸਮਾਵਿष੍ਟਾ ਰੁਕ੍ਮਿਣੀ ਕੇਸ਼ਵਸ੍ਤਥਾ । ਨਗਰੀ ਚ ਸਮਸ੍ਤਾ ਸਾ ਸਾਧੁ ਸਾਧ੍ਵਿਤ੍ਯਭਾषਤ ।। ੫-੨੭-
ਫਿਰ ਰੁਕਮੀਣੀ ਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ, ਤੇ ਸਾਰੀ ਸ਼ਹਿਰ ਨੇ 'ਵਧੀਆ! ਵਧੀਆ!' ਕਿਹਾ।
ਚਿਰਂ ਨष੍ਟੇਨ ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਸਂਯੁਕ੍ਤਾਂ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਰੁਕ੍ਮਿਣੀਮ੍ । ਅਵਾਪ ਵਿਸ੍ਮਯਂ ਸਰ੍ਵ੍ਵੋ ਦ੍ਰਾਰਵਤ੍ਯਾਂ ਜਨਸ੍ਤਦਾ ।। ੫-੨੭-
ਜਦ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਰੁਕਮੀਣੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਗੁੰਮ ਹੋਏ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਦਵਾਰਕਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ।
ਚਾਰੁਦੇष੍ਣਾਂ ਸੁਦੇष੍ਣਞ੍ਚ ਚਾਰੁਦੇਵਞ੍ਚ ਵੀਰ੍ਯ੍ਯਵਾਨ੍ । ਸੁषੇਣਂ ਚਾਰੁਗੁਪ੍ਤਞ੍ਚ ਭਦ੍ਰਚਾਰੁ ਤਥਾਪਰਮ੍ ।। ੫-੨੮-
ਚਾਰੁਦੇਸ਼ਨਾ, ਸੁਦੇਸ਼ਨਾ, ਚਾਰੁਦੇਵ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ, ਸੁਸ਼ੇਣਾ, ਚਾਰੁਗੁਪਤਾ, ਤੇ ਇਕ ਹੋਰ ਭਦ੍ਰਚਾਰੁ।
ਚਾਰੁਵਿਨ੍ਦਂ ਸੁਚਾਰੁਞ੍ਚ ਚਾਰੁਞ੍ਚ ਬਲਿਨਾਂ ਵਰਮ੍ । ਰੁਕ੍ਮਿਣ੍ਯਜਨਯਤ੍ ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ ਕਨ੍ਯਾਂ ਚਾਰੁਮਤੀਂ ਤਥਾ ।। ੫-੨੮-
ਰੁਕਮਣੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਚਾਰੁਵਿੰਦ, ਸੁਚਾਰੁ, ਚਾਰੁ, ਤੇ ਬਲਵਾਨ ਚਾਰੁਵਰਯਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਇਕ ਧੀ ਚਾਰੁਮਤੀ ਵੀ ਹੋਈ।
ਅਨ੍ਯਾਸ਼੍ਵ ਭਾਰ੍ਯ੍ਯਾਃ ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਬਭੂਵੁਃ ਸ੍ਪ੍ਤ ਸ਼ੋਭਨਾਃ । ਕਾਲਿਨ੍ਦੀ ਮਿਤ੍ਰਵਿਨ੍ਦਾ ਚ ਸਤ੍ਯਾ ਨਾਗ੍ਰਜਿਤੀ ਤਥਾ ।। ੫-੨੮-
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਤਨੀਆਂ ਸਨ: ਕਾਲਿੰਦੀ, ਮਿਤ੍ਰਵਿੰਦਾ, ਸਤਿਆ (ਨਾਗਰਜਿਤ ਦੀ ਧੀ), ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ।
ਦੇਵੀ ਜਾਮ੍ਬਵਤੀ ਚਾਪਿ ਰੋਹਿਣੀ ਕਾਮਰੂਪਿਣੀ । ਮਦ੍ਰਰਾਜਸੁਤਾ ਚਾਨ੍ਯਾ ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਸ਼ੀਲਭਣ੍ਡਨਾ ।। ੫-੨੮-
ਇਸ ਵਿੱਚ ਜਾਮਬਵਤੀ ਦੇਵੀ, ਰੋਹਣੀ (ਜੋ ਰੂਪ ਬਦਲਦੀ ਸੀ), ਮਦਰਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਧੀ, ਸੁਸ਼ੀਲਾ, ਤੇ ਸ਼ੀਲਭੰਡਨਾ ਵੀ ਸਨ।
ਸਾਤ੍ਰਾਜਿਤੀ ਸਤ੍ਯਭੀਮਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਾ ਚਾਰੁਹਾਸਿਨੀ । षੋੜਸ਼ਾਸਨ ਸਹਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਮਨ੍ਯਾਨਿ ਚਕ੍ਰਿਣਃ ।। ੫-੨੮-
ਸਾਤਰਾਜਿਤ ਦੀ ਧੀ ਸਤ੍ਯਭਾਮਾ, ਲਕਸ਼ਮਣਾ (ਸੁੰਦਰ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀ), ਅਤੇ ਚੱਕਰਧਾਰੀ ਦੇ ਹੋਰ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਪਤਨੀਆਂ ਵੀ ਸਨ।
ਪ੍ਰਦ੍ਯੁ ਮ੍ਰੋऽਪਿ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯ੍ਯੋ ਰੁਕ੍ਮਿਣਸ੍ਤਨਯਾਂ ਸ਼ੁਭਾਮ੍ । ਸ੍ਵਯਂਵਰਸ੍ਥਾਂ ਜਗ੍ਰਾਹ ਸਾ ਚ ਤਂ ਤਨਯ ਹਰੇਃ ।। ੫-੨੮-
ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮਨ ਨੇ ਰੁਕਮੀ ਦੀ ਸੁਭ ਦੋਹਿਤਾ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਵਯੰਵਰ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਲਿਆ; ਉਸ ਨੇ ਹਰੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ।
ਯਸ੍ਯਾਮਸ੍ਯਾਭਵਤ੍ ਪੁਤ੍ਰੋ ਮਹਾਬਲਪਰਾਕ੍ਰਮਃ । ਅਨਿਰੁਦ੍ਧੋ ਰਣੋ ਕ੍ਰੇ ਦ੍ਧੋ ਵੀਰ੍ਯ੍ਯੋਦਧਿਰਰਿਨ੍ਦਮਃ ।। ੫-੨੮-
ਉਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਅਨਿਰੁੱਧ ਸੀ; ਉਹ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਸ਼ੂਰਵੀਰ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਵਿਰਤਾ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਰੁਕ੍ਮਿਣਃ ਪੌਤ੍ਰੀਂ ਵਰਯਾਮਾਸ ਕੇਸ਼ਵਃ । ਦੌਹਿਤ੍ਰਾਯ ਦਦੌ ਰੁਕ੍ਮੀ ਤਾਂ ਸ੍ਪਰ੍ਦ੍ਧਨ੍ਨਪਿ ਸ਼ੌਰਿਣਾ ।। ੫-੨੮-
ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਉਸ ਲਈ ਰੁਕਮੀ ਦੀ ਪੋਤਰੀ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਲਈ ਚੁਣਿਆ; ਰੁਕਮੀ ਨੇ ਸ਼ੌਰੀ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਆਪਣੀ ਧੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਉਹ ਧੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।
ਤਸ੍ਯਾ ਵਿਵਾਹੇ ਰਾਮਾਦ੍ਯਾ ਯਾਦਵਾ ਹਰਿਣਾ ਸਹ । ਰੁਕ੍ਮਿਣੋ ਨਗਰਂ ਜਗ੍ਮੁਰ੍ਨਾਮ੍ਰਾ ਭੋਜਕਟਂ ਦ੍ਰਿਜ ।। ੫-੨੮-
ਉਸ ਵਿਆਹ ਤੇ, ਰਾਮ ਤੇ ਹੋਰ ਯਾਦਵ, ਹਰੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਰੁਕਮੀ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਭੋਜਕਟਾ ਗਏ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ।