ਪਿਤਾ ਮਾਤਾ ਤਥਾ ਭ੍ਰਾਤਾ ਭਰ੍ਤਾ ਬਨ੍ਧੁਜਨਸ਼੍ਚ ਕਿਮ੍ । ਸਂਤ੍ਯਕ੍ਤਸ੍ਤਤ੍ਕृਤੇਸ੍ਮਾਭਿਰਕृਤਜ੍ਞਧ੍ਵਜੋ ਹਿ ਸਃ ॥ ੫,੨੪.
ਪਿਤਾ, ਮਾਂ, ਭਰਾ, ਪਤੀ ਤੇ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ—ਇਹ ਸਾਡੇ ਲਈ ਕੀ ਹਨ? ਅਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਖਾਤਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਅਕ੍ਰਿਤਘਨਤਾ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤਥਾਪਿ ਕਚ੍ਚਿਦਾਲਾਪਮਿਹਾਗਮਨਸਂਸ਼੍ਰਯਮ੍ । ਕਰੋਤਿ ਕृष੍ਣੋ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਭਵਤਾ ਰਾਮ ਨਾਨृਤਮ੍ ॥ ੫,੨੪.
ਫਿਰ ਵੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕਦੇ ਇੱਥੇ ਆਉਣ ਜਾਂ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ? ਰਾਮਾ, ਸਾਨੂੰ ਸੱਚ ਸੱਚ ਦੱਸ, ਝੂਠ ਨਾ ਬੋਲ।
ਦਾਮੋਦਰੋऽਸੌ ਗੋਵਿਨ੍ਦਃ ਪੁਰਸ੍ਤ੍ਰੀਸਕ੍ਤਮਾਨਸਃ । ਅਪੇਤਪ੍ਰੀਤਿਰਸ੍ਮਾਸੁ ਦੁਰ੍ਦਰ੍ਸ਼ਃ ਪ੍ਰਤਿਭਾਤਿ ਨਃ ॥ ੫,੨੪.
ਉਹ ਦਾਮੋਦਰ, ਗੋਵਿੰਦਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਸ਼ਹਿਰੀ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਸਾਡੇ ਨਾਲੋਂ ਉਸ ਦੀ ਮੋਹ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਮਿਲਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਆਮਨ੍ਤ੍ਰਿਤਸ਼੍ਚ ਕृष੍ਣੇਤਿ ਪੁਨਰ੍ਦਾਮੋਦਰੇਤਿ ਚ । ਜਹਸੁਃਸਸ੍ਵਰਂ ਗੋਪ੍ਯੋ ਹਰਿਣਾ ਹृਤਚੇਤਸਃ ॥ ੫,੨੪.
ਹਰੀ ਨੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਚੁਰ ਲਏ, ਉਹ ਗੋਪੀਆਂ ਨੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ 'ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ' ਤੇ 'ਦਾਮੋਦਰ' ਕਹਿ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ।
ਸਂਦੇਸ਼ੈਃ ਸਾਮਮਧੁਰੈਃ ਪ੍ਰੇਮਗਰ੍ਭੈਰਗਰ੍ਵਿਤੈਃ । ਰਾਮੇਣਾਸ਼੍ਵਾਸਿਤਾ ਗੋਪ੍ਯਃ ਕृष੍ਣਸ੍ਯਾਤਿਮਨੋਹਰੈਃ ॥ ੫,੨੪.
ਰਾਮਾ ਦੇ ਪਿਆਰ ਭਰੇ, ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਨਿਮਰ ਸੁਨੇਹਿਆਂ ਨਾਲ ਗੋਪੀਆਂ ਨੂੰ ਆਸ ਮਿਲੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਨਮੋਹਣੀਆਂ ਸਨ।
ਗੋਪੈਸ਼੍ਚ ਪੂਰ੍ਵਵਦ੍ਰਾਮਃ ਪਰਿਹਾਸਮਨੋਹਰਾਃ । ਕਥਾਸ਼੍ਚਕਾਰ ਰੇਮੇ ਚ ਸਹ ਤੈਰ੍ਵ੍ਰਜਭੂਮਿषੁ ॥ ੫,੨੪.
ਰਾਮਾ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਗੋਪਾਂ ਨਾਲ ਹਾਸ-ਮਜ਼ਾਕ ਭਰੀਆਂ ਸੁਹਣੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵ੍ਰਜ ਦੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਉਂਦਾ।
ਵਨੇ ਵਿਚਰਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸਹ ਗੋਪੈਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਮਾਨੁषਚ੍ਛਦ੍ਮਰੂਪਸ੍ਯ ਸ਼ੇषਸ੍ਯ ਧਰਣੀਭृਤਃ ।। ੫-੨੫-
ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਗੋਪਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦਾ ਸੀ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੇਸ਼, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਥਾਮਣ ਵਾਲਾ, ਵੀ ਉਥੇ ਸੀ।
ਨਿष੍ਪਾਦਿਤੋਰੁਕਾਯ੍ਯਸ੍ਯ ਕਾਯ੍ਯਣੋਰ੍ਵ੍ਵੀਵਿਚਾਰਿਣਃ । ਉਪਭੋਗਾਥਮਤ੍ਯਰ੍ਥ ਵਰੁਣਃ ਪ੍ਰਾਹ ਵਾਰੁਣੀਮ੍ ।। ੫-੨੫-
ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਫਿਰਦੇ ਉਸ ਤਾਕਤਵਾਨ ਦੇ ਸੁਖ ਲਈ, ਵਰੁਣ ਨੇ ਵਾਰੁਣੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਅਭੀष੍ਟਾ ਸਰ੍ਵ੍ਵਦਾ ਯਸ੍ਯ ਮਦਿਰੇ ਤ੍ਵ!ਮਹੌਜਸਃ । ਅਨਨ੍ਤਸ੍ਯੌਪਭੋਗਾਯ ਤਸ੍ਯ ਗਚ੍ਛ ਮੁਦੇ ਸ਼ੁਭੇ ।। ੫-੨੫-
ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦੀ ਪਸੰਦ ਮਦਰਾ ਹੀ ਰਹੀ ਹੈ, ਸੋ, ਵਾਰੁਣੀਏ, ਅਨੰਤ ਦੇ ਸੁਖ ਲਈ ਜਾ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਵਾਰੁਣੀ ਤੇਨ ਸਨ੍ਨਿਧਾਨਮਥਾਕਰੋਤ੍ । ਵृਨ੍ਦਾਵਨਵਨੋਤੂਪਨ੍ਨ-ਕਦਮ੍ਬਤਰੁਕੋਟਰੇ ।। ੫-੨੫-
ਵਰੁਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਾਰੁਣੀ ਨੇ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਉੱਗੇ ਕਦੰਬ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਦੀ ਖੋਹ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਦਿੱਤੀ।
ਵਿਚਰਨ੍ ਬਲਦੇਵੋऽਪਿ ਮਦਿਰਾਗਨ੍ਧਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਆਘ੍ਰਾਯ ਮਾਦਰਾਤਰ੍षਮਵਾਪਾਥ ਪੁਰਾਤਨਮ੍ ।। ੫-੨੫-
ਜਦੋਂ ਬਲਦੇਵ ਫਿਰਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਮਦਰਾ ਦੀ ਵਧੀਆ ਖੁਸ਼ਬੂ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।
ਤਤਃ ਕਦਮ੍ਬਾਤ੍ ਸਹਸਾ ਮਦ੍ਯਧਾਰਾਂ ਸ ਲਾਙ੍ਗਲੀ । ਪਤਨ੍ਤੀਂ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਮਂਤ੍ਰੇਯ !ਪ੍ਰਯਯੌ ਪਰਮਾਂ ਮੁਦਮ੍ ।। ੫-੨੫-
ਫਿਰ, ਲਾਂਗਲ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਨੇ ਅਚਾਨਕ ਕਦੰਬ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਤੋਂ ਮਦਰਾ ਦੀ ਧਾਰ ਵਗਦੀ ਦੇਖੀ ਤੇ, ਮੈਤ੍ਰੇਯਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ।
ਪਪੌ ਚ ਗੋਪਗੋਪੀਭਿਃ ਸਮਵੇਤੋ ਮੁਦਾਨ੍ਵਿਤਃ । ਪ੍ਰਗੀਯਮਾਨੋ ਲਲਿਤਂ ਗੀਤਵਾਦ੍ਯਵਿਸ਼ਾਰਦੈਃ ।। ੫-੨੫-
ਉਹ ਗੋਪਾਂ ਤੇ ਗੋਪੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਮਦਰਾ ਪੀਤਾ, ਜਦ skilled ਗਾਇਕ ਤੇ ਵਾਦਕ ਸੁਹਣੇ ਗੀਤ ਗਾ ਰਹੇ ਸਨ।
ਸਮਨ੍ਤੋਤੂਪਨ੍ਨ-ਘਰ੍ਮ੍ਮਾਮ੍ਭਃ ਕਣਿਕਾਮੌਕ੍ਤਿਕੋਜ੍ਜਵਲਃ । ਆਗਚ੍ਛ ਯਮੁਨੇ! ਸ੍ਤ੍ਰਤੁਮਿਚ੍ਚਾਮੀਤ੍ਤ੍ਯਾਹ ਵਿਹ੍ਵਲਃ ।। ੫-੨੫-
ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਗਰਮੀ ਤੇ ਮੋਤੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਕਣ ਸਨ, ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਯਮੁਨਾ, ਆ! ਮੈਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ,' ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਉਲਝਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯ ਵਾਚਂ ਨਦੀ ਸਾ ਚ ਮਤ੍ਤੋਕ੍ਤਾਮਵਮਤ੍ਯ ਵੈ । ਨਾਜਗਾਮ ਤਤਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਹਲਂ ਜਗ੍ਰਾਹ ਲਾਙ੍ਗਲੀ ।। ੫-੨੫-
ਨਦੀ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਆਈ ਆਗਿਆ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਨਹੀਂ ਆਈ; ਫਿਰ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਲਾਂਗਲ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਨੇ ਆਪਣਾ ਲਾਂਗਲ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਤਾਂ ਤਟੇ ਤੇਨ ਚਕਰ੍ष ਮਦਵਿਹ੍ਵਲਃ । ਪਾਪੇ ਨਾਯਾਸਿ ਨਾਯਾਸਿ ਗਮ੍ਯਤਾਮਿਚ੍ਛਯਾਤ੍ਮਨਃ ।। ੫-੨੫-
ਉਸ ਨੇ ਨਦੀ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਕਿਨਾਰੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਿਆ ਤੇ ਆਖਿਆ, 'ਤੂੰ ਮਾੜੀ ਹੈਂ, ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ! ਜਾ, ਜਿਵੇਂ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ!'
ਸਾ ਕृष੍ਟਾ ਤੇਨ ਸਹਸਾ ਗਾਰ੍ਗ ਸਨ੍ਤ੍ਯਜ੍ਯ ਨਿਮ੍ਰਗਾ । ਯਤ੍ਰਾਸ੍ਤੇ ਬਲਭਦ੍ਰੋऽਸੌ ਪ੍ਲਾਵਯਾਮਾਸ ਤਦੂਨਮ੍ ।। ੫-੨੫-
ਉਸ ਨੇ ਅਚਾਨਕ ਨਦੀ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਲਿਆ, ਗਾਰਗਾ, ਨਦੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪੇਚੀਦਾ ਰਸਤਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਬਲਭਦਰ ਸੀ, ਉਥੇ ਵਗਣ ਲੱਗੀ ਤੇ ਉਹ ਥਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਰ ਦਿੱਤੀ।
ਸ਼ਰੀਰਿਣੀ ਤਥੋਤ੍ਪਤ੍ਯ ਤ੍ਰਾਸਵਿਹ੍ਵਲਲੋਚਨਾ । ਪ੍ਰਸੀਦੇਤ੍ਯਬ੍ਰਵੀਦ੍ ਰਾਮਂ ਮੁਞ੍ਚ ਮਾਂ ਮੁषਲਾਯੁਧ ।। ੫-੨੫-
ਜਦ ਨਦੀ ਨੇ ਸਰੀਰ ਧਾਰਿਆ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਡਰ ਨਾਲ ਫੂਲ ਗਈਆਂ, ਉਸ ਨੇ ਰਾਮਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਕਿਰਪਾ ਕਰ, ਮਸ਼ਲਾਯੁਧ, ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ!'
ਸੋऽਬ੍ਰਵੀਦਵਜਾਨਾਸਿ ਮਮ ਸ਼ੌਰ੍ਯ੍ਯਬਲੇ ਯਦਿ । ਸੋऽਹਂ ਤ੍ਵਾਂ ਹਲਪਾਤੇਨ ਵਿਨੇष੍ਯਾਮਿ ਸਹਸ੍ਤ੍ਰਧਾ ।। ੫-੨੫-
ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਹਿੰਮਤ ਤੇ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹਲ ਨਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਹਜ਼ਾਰ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿਆਂਗਾ।'
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਯਾਤਿਸਨ੍ਤ੍ਰਾਸਾਤ੍ ਤਯਾ ਨਦ੍ਯਾ ਪ੍ਰਸਾਦਿਤਃ । ਭੂਭਾਗੇ ਪ੍ਲਾਵਿਤੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਮੁਮੋਚ ਯਮੁਨਾਂ ਬਲਃ ।। ੫-੨੫-
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਦਰਿਆ ਡਰ ਕੇ ਬਲਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ; ਜਦੋਂ ਧਰਤੀ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ, ਬਲਰਾਮ ਨੇ ਯਮੁਨਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਤਤਃ ਸ੍ਤ੍ਰਾਤਸ੍ਯ ਵੈ ਕਾਨ੍ਤਿਰਾਜਗਾਮ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਅਵਤਂਸੋਤੂਪਲਂ ਚਾਰੁ ਗृਹੀਤ੍ਵੈਕਞ੍ਚ ਕੁਣ੍ਡਲਮ੍ ।। ੫-੨੫-
ਫਿਰ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੀ ਚਮਕ ਮੁੜ ਆ ਗਈ; ਉਸ ਨੇ ਸੋਹਣਾ ਕਮਲ ਲੈ ਕੇ ਸਿਰ ਤੇ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕੁੰਡਲ ਪਹਿਨਿਆ।
ਵਰੁਣਪ੍ਰਹਿਤਾਂ ਚਾਸ੍ਮੈ ਮਾਲਾਮਮ੍ਲਾਨਪਙ੍ਕਜਾਮ੍ । ਸਮੂਦ੍ਰਾਭੇ ਤਥਾ ਵਸ੍ਤ੍ਰੇ ਨੀਲੇ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰਯਚ੍ਛਤ ।। ੫-੨੫-
ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਰੁਣ ਦੇ ਭੇਜੇ ਹੋਏ ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਮੁਰਝਾਈ ਨਾ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਮਾਲਾ ਦਿੱਤੀ, ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਰਗਾ ਨੀਲਾ ਕਪੜਾ ਵੀ ਦਿੱਤਾ।
ਕृਤਾਵਤਂਸਃ ਸ ਤਦਾ ਚਾਰੁਕੁਣ੍ਜਲਭੂषਿਤਃ । ਨੀਲਾਮ੍ਬਰਧਰਃ ਸ੍ਕ੍ਸ਼ਗ੍ਵੀ ਸ਼ੁਸ਼ੁਬੇ ਕਾਨ੍ਤਿਸਂਯੁਤਃ ।। ੫-੨੫-
ਕਮਲ ਦਾ ਸਿਰੋਤ ਅਤੇ ਸੋਹਣੀ ਕੁੰਡਲ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਨੀਲੇ ਕਪੜੇ ਵਿਚ ਬਲਰਾਮ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ।
ਇਤ੍ਥਂ ਵਿਭੂषਿਤੋ ਰੇਮੇ ਤਤ੍ਰ ਰਾਮਸ੍ਤਥਾ ਵ੍ਰਜੇ । ਮਾਸਦੂਯੇਨ ਯਾਤਸ਼੍ਵ ਪੁਨਃ ਸ ਦ੍ਰਾਰਕਾਂ ਪੁਰੀਮ੍ ।। ੫-੨੫-
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜ ਕੇ, ਰਾਮ ਜੀ ਉਥੇ ਵ੍ਰਜ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰਹੇ; ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਬੀਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਮੁੜ ਦਵਾਰਕਾ ਪੁਰੀ ਚਲੇ ਗਏ।
ਰੇਵਤੀਂ ਨਾਮ ਤਨਯਾਂ ਰੈਵਤਸ੍ਯ ਮਹੀਪਤੇਃ । ਉਪਯੇਮੇ ਬਲਸ੍ਤਸ੍ਯਾਂ ਜਜ੍ਞਾਤੇ ਨਿਸ਼ਠੋਲ੍ਮੁਕੌ ।। ੫-੨੫-
ਬਲਰਾਮ ਨੇ ਰੈਵਤ ਰਾਜਾ ਦੀ ਧੀ ਰੈਵਤੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ; ਉਸ ਤੋਂ ਨਿਸ਼ਠ ਅਤੇ ਉਲਮੁਕਾ ਜੰਮੇ।
ਭੀष੍ਮਕਃ ਕੁਣਿਡਨੇ ਰਾਜਾ ਵਿਦਰ੍ਭਵਿषਯੇऽਭਵਤ੍ । ਰੂਕਮੀ ਤਸ੍ਯਾਭਵਤ੍ ਪੁਤ੍ਰੋ ਰੁਵਿਮਣੀ ਚ ਵਰਾਙ੍ਗਨ ।। ੫-੨੬-
ਕੁਣਡੀਨ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ, ਵਿਦਰਭ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਰਾਜਾ ਭੀਸ਼ਮਕ ਸੀ; ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰੁਕਮੀ ਤੇ ਧੀ ਰੁਕਮਣੀ ਸੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੀ ਸੀ।
ਰੁਕ੍ਮਿਣੀ ਚਕਮੇ ਕृष੍ਣਃ ਸਾ ਚ ਤਂ ਚਾਰੁਹਾਸਿਨੀ । ਨਿ ਦਦੌ ਯਾਚਤੇ ਚੈਨਾਂ ਰੁਕ੍ਮੀ ਦ੍ਰੇषੇਣ ਚਕ੍ਰਿਣੋ ।। ੫-੨੬-
ਰੁਕਮਣੀ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਚਾਹਿਆ, ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਚਾਹਿਆ; ਪਰ ਰੁਕਮੀ ਨੇ ਵੈਰ ਕਰਕੇ, ਮੰਗੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਵੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ।
ਦਦੌ ਚ ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲਾਯ ਜਰਾਸਨ੍ਧਪ੍ਰਦੇਸ਼ਿਤਃ । ਭੀष੍ਮਕੋ ਰੁਕ੍ਮਿਣਾ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧ ਰੁਕ੍ਮਿਣੀਮੁਰੁਵਿਕ੍ਰਮਃ ।। ੫-੨੬-
ਭੀਸ਼ਮਕ ਨੇ, ਰੁਕਮੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਜਰਾਸੰਧ ਦੀ ਆਗਿਆ 'ਤੇ, ਰੁਕਮਣੀ ਨੂੰ ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਲਈ ਦਿੱਤਾ।
ਵਿਵਾਹਾਰ੍ਥਂ ਤਤਃ ਸਰ੍ਵ੍ਵੇ ਜਰਾਸਨ੍ਧਮੁਖਾ ਨृਪਾਃ । ਭੀष੍ਮਕਸ੍ਯ ਪੁਰਂ ਜਗ੍ਮੁਃ ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲਪ੍ਰਿਯੈषਿਣਃ ।। ੫-੨੬-
ਫਿਰ, ਵਿਆਹ ਲਈ, ਜਰਾਸੰਧ ਆਦਿ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ, ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ, ਭੀਸ਼ਮਕ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਆਏ।
ਕृष੍ਣੋऽਪਿ ਬਲਭਦ੍ਰਾਦ੍ਯਰ੍ਯਾਦਵੈਰ੍ਬਹੁਭਿਰ੍ਵृਤਃ । ਪ੍ਰਯਯੌ ਕੁਣ੍ਦਿਨਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਵਿਵਾਹਞ੍ਚੈਵ ਭੂਭृਤਃ ।। ੫-੨੬-
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਬਲਰਾਮ ਤੇ ਹੋਰ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਕੁਣਡੀਨ ਵਿਆਹ ਦੇਖਣ ਲਈ ਆਏ।