ਨਿष੍ਕਮ੍ਯਾਲ੍ਪਪਰੀਵਾਰਾਵੁਭੌ ਰਾਮ-ਜਨਾਰ੍ਦ੍ਦਨੌ । ਯੁਯੁਧਾਤੌ ਸਮਂ ਤਸ੍ਯ ਬਲਿਨੌ ਬਲਿਸੈਨਿਕੈਃ ।। ੫-੨੨-
ਰਾਮ ਤੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ, ਬਾਹਰ ਆਏ ਤੇ ਜਰਾਸੰਧ ਦੇ ਬਲਵਾਨ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨਾਲ ਬਰਾਬਰੀ ਨਾਲ ਲੜੇ।
ਤਤੋ ਬਲਸ਼੍ਵ ਕृष੍ਣਸ਼੍ਵ ਚਕ੍ਰਾਤੇ ਮਤਿਮੁਤ੍ਤਮਾਮ੍ । ਆਯੁਧਾਨਾਂ ਪੁਰਾਣਾਨਾਮਾਦਾਨੇ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮ ।। ੫-੨੨-
ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ! ਫਿਰ ਬਲ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਪੁਰਾਣੇ ਹਥਿਆਰ ਲੈਣ ਦੀ ਉੱਤਮ ਸੋਚ ਬਣਾਈ।
ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਹਰੇਃ ਸ਼ਾਙ੍ਗ ਤੂਣੌ ਚਾਕ੍ਸ਼ਯਸਾਯਕੌ । ਆਕਾਸ਼ਾਦਾਗਤੌ ਵੀਰ!ਤਥਾ ਕੌਮੋਦਕੀ ਗਦਾ ।। ੫-੨੨-
ਵੀਰੋ! ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਹਰੀ ਦਾ ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਨੁਸ਼, ਅਖੂਤ ਤੀਰਾਂ ਵਾਲੇ ਤੂਣ, ਤੇ ਕਉਮੋਦਕੀ ਗਦਾ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਆ ਗਏ।
ਹਲਞ੍ਚ ਬਲਭਦ੍ਰਸ੍ਯ ਗਗਨਾਦਾਗਤਂ ਕਵੇ ! ਮਨਸੋऽਭਿਮਤਂ ਵਿਪ੍ਰ!ਸੌਨਨ੍ਦਂ ਮੁਸਲਂ ਤਥਾ ।। ੫-੨੨-
ਕਵੀ ਜੀ! ਬਲਭਦਰ ਦਾ ਹਲ ਤੇ ਸੌਨੰਦ ਮੂਸਲ, ਜੋ ਦਿਲੋਂ ਚਾਹੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਹ ਵੀ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਆ ਗਏ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ।
ਤਤੋ ਯੁਦ੍ਧੇ ਪਰਾਜਿਤ੍ਯ ਸਸੈਨ੍ਯਂ ਮਗਧਾਧਿਪਮ੍ । ਪੁਰੀਂ ਵਿਵਿਸ਼ਤੁਰ੍ਵੀਰਾਵੁਭੌ ਰਾਮ-ਜਨਾਰ੍ਦ੍ਦਨੌ ।। ੫-੨੨-
ਫਿਰ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਗਧ ਦੇ ਰਾਜਾ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਵੀਰ ਰਾਮ ਤੇ ਜਨਾਰਦਨ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਏ।
ਜਤੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਸੁਦੁਰ੍ਵृਤ੍ਤੇ ਜਰਾਸਨ੍ਧੇ ਮਹਾਮੁਨੇ ! ਜੀਵਮਾਨੇ ਗਤੇ ਕृष੍ਣਸ੍ਤਂ ਨਾਮਨ੍ਯਤ ਨਿਰ੍ਜ੍ਜਿਤਮ੍ ।। ੫-੨੨-
ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ! ਜਦੋਂ ਜਰਾਸੰਧ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਮਾੜਾ ਵਿਹਾਰ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਜਿਉਂਦਾ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਹੋਇਆ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ।
ਪੁਨਰਪ੍ਯਾਜਗਾਮਾਥ ਜਰਾਸਨ੍ਧੋ ਬਲਾਨ੍ਵਿਤਃ । ਜਿਤਸ਼੍ਵ ਰਾਮ-ਕृष੍ਣਾਭ੍ਯਾਮਪਕ੍ਰਾਨ੍ਤੋ ਦ੍ਰਿਜੋਤ੍ਤਮ।। ੫-੨੨-
ਫਿਰ ਜਰਾਸੰਧ, ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨਾਲ, ਮੁੜ ਆਇਆ; ਪਰ ਰਾਮ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ, ਉਹ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਦੋਵੇਂ ਜਨਮਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ।
ਦਸ਼ ਚਾष੍ਟੌ ਚ ਸਂਗ੍ਰਾਮਾਨੇਵਮਤ੍ਯਨ੍ਤਦੁਰ੍ਮ੍ਮਦਃ । ਯਦੁਭਿਰ੍ਮਾਗਧੋ ਰਾਜਾ ਚਕ੍ਰ ਕृष੍ਣਾਪੁਰੋਗਮੈਃ ।। ੫-੨੨-
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਠਾਰਾਂ ਜੰਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਮਗਧ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਅਹੰਕਾਰੀ ਸੀ, ਯਾਦਵਾਂ ਨਾਲ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਲੜਿਆ।
ਸਰ੍ਵ੍ਵੇष੍ਵੇਤੇषੁ ਯੁਦ੍ਧੇषੁ ਯਾਦਵੈਃ ਸ ਪਰਾਜਿਤਃ । ਅਪਕ੍ਰਾਨ੍ਤੋ ਜਰਾਸਨ੍ਧਃ ਸ੍ਵਲ੍ਪਸੈਨ੍ਯੈਰ੍ਬਲਾਧਿਕਃ ।। ੫-੨੨-
ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਜੰਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਰਾਸੰਧ, ਭਾਵੇਂ ਬਲ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਸੀ, ਯਾਦਵਾਂ ਵਲੋਂ ਹਾਰ ਗਿਆ ਤੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਤਦੂ ਬਲ ਯਾਦਵਾਨਾਂ ਤੈਰਰ੍ਜ੍ਜਿਤਂ ਯਦਨੇਕਸ਼ਃ । ਤਤ੍ਤੁ ਸਨ੍ਨਿਧਿਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਵਿष੍ਣੋਰਂਸ਼ਸ੍ਯ ਚਕ੍ਰਿਣਃ ।। ੫-੨੨-
ਬਲ ਜੀ! ਯਾਦਵਾਂ ਨੇ ਜਰਾਸੰਧ ਨੂੰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਜਿੱਤਿਆ, ਉਹ ਸਭ ਵਿਸ਼ਨੂ ਚੱਕਰਧਾਰੀ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਤੇ ਮਹਿਮਾ ਕਰਕੇ ਹੋਇਆ।
ਮਨੁष੍ਯਧਰ੍ਮ੍ਮਸ਼ੀਲਸ੍ਯ ਲੀਲਾ ਸਾ ਜਗਤਃ ਪਤੇਃ । ਅਸ੍ਤ੍ਰਣਯਨੇਕਰੂਪਾਣਿ ਯਦਰਾਤਿषੁ ਮੁਞ੍ਚਤਿ ।। ੫-੨੨-
ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਇਹ ਖੇਡ ਹੈ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਵਾਂਗ ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਵੈਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਹਥਿਆਰ ਛੱਡਦਾ ਹੈ।
ਮਨਸੈਵ ਜਗਤ੍ਸृष੍ਟਿਂ ਸਂਹਾਰਞ੍ਚ ਕਰੋਤਿ ਯਃ । ਤਸ੍ਯਾਰਿਪਕ੍ਸ਼ਕ੍ਸ਼ਪਣੇ ਕੋऽਯਮੁਦ੍ਯਮਵਿਸ੍ਤਰਃ ।। ੫-੨੨-
ਜੋ ਮਨ ਨਾਲ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਤੇ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਸੰਘਾਰ ਲਈ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ ਹੈ?
ਤਥਾਪਿ ਯੋ ਮਨੁष੍ਯਾਣਾਂ ਧਰ੍ਮ੍ਮਸ੍ਤਮਨੁਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ । ਕੁਰ੍ਵ੍ਵਨੇ ਬਲਵਤਾ ਸਨ੍ਧਿਂ ਹੀਨੈਰ੍ਯੁਦ੍ਧਂ ਕਰੋਤ੍ਯਸੌ ।। ੫-੨੨-
ਫਿਰ ਵੀ, ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਹੀ ਮੰਨਦਾ ਹੈ: ਵੱਡਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰਾਂ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਾਮ ਚੋਪਪ੍ਰਦਾਨਞ੍ਚ ਤਥਾ ਭੇਦਂ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ । ਕਰੋਤਿ ਦਣ੍ਡਪਾਤਞ੍ਚ ਕ੍ਬਚਿਦੇਵ ਪਲਾਯਨਮ੍ ।। ੫-੨੨-
ਉਹ ਮਿਲਾਪ ਤੇ ਦਾਨ ਵੀ ਵਰਤਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਵੱਖਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਚਲ ਵੀ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਕਦੇ ਕਦੇ ਸਜ਼ਾ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਨੁष੍ਯਦੇਹਿਨਾਂ ਚੇष੍ਟਾਮਿਤ੍ਯੇਵਮਨੁਵਰ੍ਤ੍ਤਤਃ । ਲੀਲਾ ਜਗਤੂਪਤੇਸ੍ਤਸ੍ਯ ਚ੍ਛਨ੍ਦਤਃ ਸਮ੍ਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ।। ੫-੨੨-
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਚਲਣ ਨੂੰ ਮੰਨ ਕੇ, ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਲੀਲਾ ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲਦੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਪਰਾਸ਼ਰ ਉਵਾਚ ਇਤ੍ਥਂਸ੍ਤੁਤਸ੍ਤਦਾ ਤੇਨ ਮੁਚੁਕੁਨ੍ਦੇਨ ਧੀਮਤਾ । ਪ੍ਰਾਹੇਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਮਨਾਦਿਨਿਧਨੋ ਹਰਿਃ ॥ ੫,੨੪.
ਸ਼੍ਰੀ ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਸ ਸਮੇਂ, ਬੁਧੀਮਾਨ ਮੁਚੁਕੁੰਦ ਨੇ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਅਨਾਦਿ ਤੇ ਅਮਰ ਹਰੀ ਨੇ ਬੋਲਿਆ।
ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ ਯਥਾਭਿਵਾਞ੍ਛਿਤਾਨ੍ਦਿਵ੍ਯਾਨ੍ਗਚ੍ਛਲੋਕਾਨ੍ਨਰਾਧਿਪ । ਅਵ੍ਯਾਹਤਪਰੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯੋ ਮਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦੋਪਬृਂਹਿਤਃ ॥ ੫,੨੪.
ਸ਼੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਰਾਜਾ, ਜਿਵੇਂ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਦਿਵਿਆ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ; ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਵੱਡੀ ਰਾਜਸੀ ਸ਼ਕਤੀ ਰੁਕਾਵਟ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇਗੀ।
ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਦਿਵ੍ਯਨ੍ਮਹਾ ਭੋਗਾਨ੍ਭਵਿष੍ਯਸਿ ਮਹਾਕੁਲੇ । ਜਾਤਿਸ੍ਮਰੋ ਮਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਤ੍ਤਤੋਮੋਕ੍ਸ਼ਮਵਾਪ੍ਸ੍ਯਸਿ ॥ ੫,੨੪.
ਤੂੰ ਦਿਵਿਆ ਤੇ ਵੱਡੇ ਸੁਖ ਭੋਗ ਕੇ, ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਵੇਂਗਾ; ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦੀ ਯਾਦ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਰਹੇਗੀ, ਤੇ ਫਿਰ ਤੂੰ ਮੁਕਤੀ ਪਾਏਂਗਾ।
ਸ਼੍ਰੀਪਰਾਸ਼ਰ ਉਵਾਚ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯੇਸ਼ਂ ਜਗਤਾਮਚ੍ਯੁਤਂ ਨृਪਃ । ਗੁਹਾਮੁਖਾਦ੍ਵਿਨਿष੍ਕ੍ਰਾਨ੍ਤਤਃਸ ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਲ੍ਪਕਾਨ੍ਨਰਾਨ੍ ॥ ੫,੨੪.
ਸ਼੍ਰੀ ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਜਗਤ ਦੇ ਅਟੱਲ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ; ਗੁਫਾ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਤਤਃ ਕਲਿਯੁਗਂ ਮਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਤਪ੍ਤੁਂ ਨृਪਸ੍ਤਪਃ । ਨਰਨਾਰਾਯਣਸ੍ਥਾਨਂ ਪ੍ਰਯਯੌ ਗਨ੍ਧਮਾਦਨਮ੍ ॥ ੫,੨੪.
ਫਿਰ, ਕਲਿਯੁਗ ਆ ਗਿਆ ਸਮਝ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਤਪ ਕਰਣ ਲਈ ਨਿਕਲਿਆ; ਉਹ ਨਰ ਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਥਾਂ, ਗੰਧਮਾਦਨ ਪਹਾੜ ਤੇ ਗਿਆ।
ਕृष੍ਣੋਪਿ ਘਾਤਯਿਤ੍ਵਾਰਿਮੁਪਾਯੇਨ ਹਿ ਤਦ੍ਵਲਮ੍ । ਜਗ੍ਰਾਹ ਮਥੁਰਾਮੇਤ੍ਯ ਹਸ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਵਸ੍ਯਨ੍ਦਨੋਜ੍ਜ੍ਵਲਮ੍ ॥ ੫,੨੪.
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਵੀ, ਚਲਾਕੀ ਨਾਲ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀ ਫੌਜ ਮਾਰ ਕੇ, ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਤੇ ਉੱਥੇ ਦੇ ਚਮਕਦੇ ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ ਤੇ ਰਥ ਆਪਣੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲਏ।
ਆਨੀਯ ਚੋਗ੍ਰਸੇਨਾਯ ਦ੍ਵਾਰਵਤ੍ਵਾਂ ਨ੍ਯਵੇਦਯਤ੍ । ਪਰਾਭਿਭਵਨਿਃ ਸ਼ਙ੍ਕਂ ਬਭੂਵ ਚ ਯਦੋਃ ਕੁਲਮ੍ ॥ ੫,੨੪.
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਗਰਸੇਨ ਕੋਲ ਲੈ ਗਿਆ, ਤੇ ਦਵਾਰਕਾ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ; ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਹੁਣ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜ਼ੋਰ ਦੀ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਹੀ।
ਬਲਦੇਵੋऽਪਿ ਮੈਤ੍ਰੇਯ ਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤਾਖਿਲਵਿਗ੍ਰਹਃ । ਜ੍ਞਾਤਿਦਰ੍ਸ਼ਨਸੋਤ੍ਕਣ੍ਠਃ ਪ੍ਰਯਯੌ ਨਨ੍ਦਗੋਕੁਲਮ੍ ॥ ੫,੨੪.
ਮੈਤ੍ਰੇਯਾ, ਬਲਦੇਵ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਿਵਾਦ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਏ, ਆਪਣਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਨਾਲ ਉਹ ਨੰਦਗੋਕੁਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਤਤੋ ਗੋਪਾਸ਼੍ਚ ਗੋਪ੍ਯਸ਼੍ਚ ਯਥਾ ਪੂਰ੍ਵਮਮਿਤ੍ਰਜਿਤ੍ । ਤਥੈਵਾਭ੍ਯਵਦਤ੍ਪ੍ਰਮ੍ਣਾ ਬਹੁਮਾਨਪੁਰਃਸਰਮ੍ ॥ ੫,੨੪.
ਫਿਰ ਗੋਆਲੇ ਤੇ ਗੋਆਲਣਾਂ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਇਜ਼ਤ ਤੇ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਮਿਲੇ।
ਸ ਕੈਸ਼੍ਚਿਤ੍ਸਂਪਰਿष੍ਵਕ੍ਤਃ ਕਾਂਸ਼੍ਚਿਚ੍ਚ ਪਰਿषਸ੍ਵਜੇ । ਹਾਸ੍ਯਂ ਚਕ੍ਰੇ ਸਮਂ ਕੈਸ਼੍ਚਿਦ੍ਗੋਪੈਰ੍ਗੋਪੀਜਨੈਸ੍ਤਥਾ ॥ ੫,੨੪.
ਉਹ ਕੁਝ ਨੂੰ ਆਪ ਗਲੇ ਲਾਇਆ, ਕੁਝ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ; ਕੁਝ ਗੋਆਲੇ ਤੇ ਗੋਆਲਣਾਂ ਨਾਲ ਹੱਸ-ਮਜ਼ਾਕ ਕੀਤਾ।
ਪ੍ਰਿਯਾਣ੍ਯਨੇਕਾਨ੍ਯਵਦਨ੍ ਗੋਪਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਹਲਾਯੁਧਮ੍ । ਗੋਪ੍ਯਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰੇਮਕੁਪਿਤਾਃ ਪ੍ਰੋਚੁਃਸੇਰ੍ष੍ਯਮਥਾਪਰਾਃ ॥ ੫,੨੪.
ਉਥੇ ਗੋਆਲੇ ਬਲਦੇਵ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਭਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ; ਗੋਆਲਣਾਂ ਨੇ ਵੀ, ਕੁਝ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨੇ ਈਰਖਾ ਨਾਲ, ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ।
ਗੋਪ੍ਯਃ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛੁਰਪਰਾ ਨਾਗਰੀਜਨਵਲ੍ਲਭਮ੍ । ਕਚ੍ਚਿਦਾਸ੍ਤੇ ਸੁਖਂ ਕृष੍ਣਸ਼੍ਚਲਪ੍ਰੇਮਲਵਾਤ੍ਮਕਃ ॥ ੫,੨੪.
ਕੁਝ ਗੋਆਲਣਾਂ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੀਤ ਵਾਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਕੀ ਚਲਪ੍ਰੀਤ ਵਾਲਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ?'
ਅਸ੍ਮਚ੍ਚੇष੍ਟਾਮਪਹਸਨ੍ਨ ਕਚ੍ਚਿਤ੍ਪੁਰਯੋषਿਤਾਮ੍ । ਸੌਭਾਗ੍ਯਮਾਨ ਮਧਿਕਂ ਕਰੋਤਿ ਕ੍ਸ਼ਣਸੌਹृਦਃ ॥ ੫,੨੪.
'ਕੀ ਉਹ ਸਾਡੀਆਂ ਚਲਾਂ ਦਾ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾ ਕੇ, ਹੁਣ ਸ਼ਹਿਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਸੁਭਾਗ ਤੇ ਮਾਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਦੋਸਤੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ?'
ਕਚ੍ਚਿਤ੍ਸ੍ਮਰਤਿ ਨਃ ਕृष੍ਣੋ ਗੀਤਾਨੁਗਮਨਂ ਕਲਮ੍ । ਅਪ੍ਯਸੌ ਮਾਤਰਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁ ਸਕृਦਪ੍ਯਾਗਮਿष੍ਯਤਿ ॥ ੫,੨੪.
'ਕੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸਾਡਾ ਗੀਤ ਤੇ ਨਾਚ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ? ਕੀ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਕਦੇ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਵੀ ਆਵੇਗਾ?'
ਅਥ ਵਾ ਕਿਂ ਤਦਾਲਾਪੈਃ ਕ੍ਰਿਯਨ੍ਤਾਮਪਰਾਃ ਕਥਾਃ । ਯਸ੍ਯਾਸ੍ਮਭਿਰ੍ਵਿਨਾ ਤੇਨ ਵਿਨਾਸ੍ਮਾਕਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ॥ ੫,੨੪.
'ਫਿਰ, ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ? ਹੋਰ ਗੱਲਾਂ ਕਰੀਏ; ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਗਏ, ਉਹ ਵੀ ਸਾਡੇ ਬਿਨਾ ਰਹੇਗਾ।'