ਤਤ੍ ਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤਵ੍ਯਮਿਦਂ ਸਰ੍ਵਮਤਿਕ੍ਰਮਕृਤਂ ਪਿਤਃ । ਕਂਸਪ੍ਰਤਾਪਵੀਰ੍ਯ੍ਯਾਭ੍ਯਾਮਾਰ੍ਤ੍ਤਯੋਃ ਪਰਵਸ਼੍ਯਯੋਃ ।। ੫-੨੧-
ਇਸ ਲਈ, ਪਿਤਾ, ਜੋ ਕੁਝ ਉਲੰਘਣਾ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਮਾਫ ਕਰ ਦੇ। ਕੰਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਵਿਰਤਾ ਕਰਕੇ, ਦੁੱਖੀ ਤੇ ਬੇਬਸ ਹੋ ਕੇ ਅਸੀਂ ਇਹ ਕਰ ਬੈਠੇ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾਥ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯੋਭੌ ਯਦੁਵृਦ੍ਧਾਨਨੁਕ੍ਰਮਾਤ੍ । ਯਥਾਵਦਭਿਪੂਜ੍ਯਾਥ ਚਕ੍ਰਤੁਃ ਪੌਰ-ਮਾਨਨਮ੍ ।। ੫-੨੧-
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਫਿਰ ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਵੱਡਿਆਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਨਗਰ ਵਾਸੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਕਂਸਪਤ੍ਨ੍ਯਸ੍ਤਤਃ ਕਂਸਂ ਪਰਿਵਾਰ੍ਯ੍ਯਹਤਂ ਭੁਵਿ । ਵਿਲੇਪੁਰ੍ਮਾਤਰਸ਼੍ਵਾਸ੍ਯ ਦੁਃਖਸ਼ੋਕਪਰਿਪ੍ਲੁਤਾਃ ।। ੫-੨੧-
ਫਿਰ, ਕੰਸ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਮਰਿਆ ਹੋਇਆ ਕੰਸ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਰੋਈਆਂ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਮਾਵਾਂ, ਦੁੱਖ ਤੇ ਸੋਗ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਵਿਲਾਪ ਕਰਨ ਲੱਗੀਆਂ।
ਬਹੁਪ੍ਰਕਾਰਮਤ੍ਯਰ੍ਥ ਪਸ਼੍ਵਾਤ੍ਤਾਪਾਤੁਰੋ ਹਰਿਃ । ਤਾਃ ਸਮਾਸ਼੍ਵਾਸਯਾਮਾਸ ਸ੍ਵਯਮਸ੍ਤ੍ਰਾਵਿਲੇਕ੍ਸ਼ਣਃ ।। ੫-੨੧-
ਹਰੀ, ਆਪਣੇ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਝੂ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਤੋਖ ਦਿੱਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਜਣਾਂ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਸਨ।
ਉਗ੍ਰਸੇਨਂ ਤਤੋ ਬਨ੍ਧਾਨ੍ਮੁਮੋਚ ਮਧੁਸੂਦਨਃ । ਅਭ੍ਯषਿਞ੍ਚਤ੍ ਤਥੈਵੈਨਂ ਨਿਜਰਾਜ੍ਯੇ ਹਤਾਤ੍ਮਜਮ੍ ।। ੫-੨੧-
ਫਿਰ, ਮਧੁਸੂਦਨ ਨੇ ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਨੂੰ ਕੈਦ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਕੀਤਾ ਤੇ, ਜਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਰ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ।
ਰਾਜ੍ਯਾਭਿषਿਕ੍ਤਃ ਕृष੍ਣੇਨ ਯਦੁਸਿਹਃ ਸੁਤਸ੍ਯ ਸਃ । ਚਕਾਰ ਪ੍ਰੇਤਕਾਰ੍ਯ੍ਯਾਣਿ ਯੇ ਚਾਨ੍ਯੇ ਤਤ੍ਰ ਘਾਤਿਤਾਃ ।। ੫-੨੧-
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵੱਲੋਂ ਯਾਦਵਾਂ ਵਿਚ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਹੋਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਥੇ ਮੌਤ ਹੋਈ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤੇ।
ਕृਤੌਰ੍ਦ੍ਧ੍ਵ ਦੈਹਿਕਂ ਚੈਨਂ ਸਿਹਾਸਨਗਤਂ ਹਰਿਃ । ਉਵਾਚਾਜ੍ਞਾਪਯ ਵਿਭੋ! ਯਤ੍ ਕਾਰ੍ਯ੍ਯਮਵਿਸ਼ਙ੍ਕਿਤਃ ।। ੫-੨੧-
ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਦੀ ਰਸਮ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹਰੀ ਸਿੰਘਾਸਨ ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਕਿਹਾ: 'ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਜੋ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਨਿਸ਼ੰਕ ਹੋ ਕੇ ਹੁਕਮ ਦਿਓ।'
ਯਯਾਤਿਸ਼ਾਪਾਦ ਵਂਸ਼ੋऽਯਮਰਾਜ੍ਯਾਰ੍ਹੋऽਪਿ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਮ੍ । ਮਯਿ ਭृਤ੍ਯੇ ਸ੍ਥਿਤੇ ਦੇਵਾਨਾਜ੍ਞਾਪਯਤੁ ਕਿਂ ਨੁਪੈਃ ।। ੫-੨੧-
ਯਯਾਤੀ ਦੀ ਸ਼ਾਪ ਕਾਰਨ, ਇਹ ਵੰਸ਼ ਰਾਜ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਅੱਜ ਰਾਜ ਤੋਂ ਵੰਚਿਤ ਹੈ; ਜਦ ਮੈਂ ਸੇਵਕ ਵਜੋਂ ਮੌਜੂਦ ਹਾਂ, ਦੇਵਤਾ ਹੁਕਮ ਦਿਉਣ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਿਜਕ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।
ਇਤ੍ਯੁਤ੍ਤ੍ਵਾ ਸੋऽਸ੍ਮਰਦੂ ਵਾਯੁਮਾਜਗਾਮ ਸ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ । ਉਵਾਚ ਚੈਨਂ ਭਗਵਾਨ ਕੇਸ਼ਵਃ ਕਾਰ੍ਯ੍ਯਮਾਨੁषਃ ।। ੫-੨੧-
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਵਾਯੂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਤੁਰੰਤ ਆ ਗਿਆ; ਭਗਵਾਨ ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਇਹ ਕੰਮ ਕਰ, ਹੇ ਦੂਤ।'
ਗਚ੍ਛੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਵਾਯੋ ! ਤ੍ਵਮਲਂ ਗਰ੍ਵ੍ਵੇਣਾ ਵਾਸਵ! ਦੀਯਤਾਮੁਗ੍ਰਸੇਨਾਯ ਸੁਧਰ੍ਮ੍ਮਾ ਭਵਤਾ ਸਭਾ ।। ੫-੨੧-
ਵਾਯੂ, ਤੂੰ ਇੰਦਰ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਕਹਿ: 'ਹੇ ਵਾਸਵ! ਹੁਣ ਤੇਰਾ ਅਹੰਕਾਰ ਕਾਫੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਸੁਧਰਮਾ ਨਾਂ ਦੀ ਤੇਰੀ ਸਭਾ ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ।'
ਕृष੍ਣੋ ਬ੍ਰਵੀਤਿ ਰਾਜਾਂਰ੍ਹਮੇਤਦ੍ਰਤ੍ਨਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਸੁਧਰ੍ਮ੍ਮਾਖ੍ਯਾ ਸਭਾ ਯੁਕ੍ਤਮਸ੍ਯਾਂ ਯਦੁਭਿਰਾਸਿਤੁਮ੍ ।। ੫-੨੧-
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਆਖਦਾ ਹੈ: 'ਇਹ ਵਧੀਆ ਰਤਨ, ਸੁਧਰਮਾ ਨਾਂ ਦੀ ਸਭਾ, ਰਾਜਿਆਂ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ; ਯਾਦਵ ਇਸ ਵਿੱਚ ਬੈਠਣ।'
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਪਵਨੋ ਗਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵ੍ਵਮਾਹ ਸ਼ਚੀਪਤਿਮ੍ । ਦਦੌ ਸੋऽਪਿ ਸੁਧਰ੍ਮ੍ਮਾਖ੍ਯਾਂ ਸਭਾਂ ਵਾਯੋਃ ਪੁਰਨ੍ਦਰਃ ।। ੫-੨੧-
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਵਾਯੂ ਇੰਦਰ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤੇ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਦੱਸਿਆ; ਪੁਰੰਦਰ ਨੇ ਵਾਯੂ ਨੂੰ ਸੁਧਰਮਾ ਨਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।
ਵਾਯੁਨਾ ਚਾਹृਤਾਂ ਦਿਵ੍ਯਾਂ ਸਭਾਂ ਤੇ ਯਦੁਪੁਙ੍ਗਵਾਃ । ਬੁਭੁਜੁਃ ਸਰ੍ਵ੍ਵਰਤ੍ਨਾਢ੍ਯਾਂ ਗੋਵਿਨ੍ਦਭੁਜਸਂਸ਼੍ਰਯਾਤ੍ ।। ੫-੨੧-
ਵਾਯੂ ਵੱਲੋਂ ਲਿਆਈ ਗਈ ਦਿਵਯ ਸਭਾ, ਜੋ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਯਾਦਵਾਂ ਨੇ ਗੋਵਿੰਦ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹੇਠ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਵਰਤੀ।
ਵਿਦਿਤਾਖਿਲਵਿਜ੍ਞਾਨੌ ਸਰ੍ਵ੍ਵਜ੍ਞਾਨਮਯਾਵਪਿ । ਸ਼ਿष੍ਯਾਚਾਰ੍ਯ੍ਯਕ੍ਰਮਂ ਵੀਰੌ ਖ੍ਯਾਪਯਨ੍ਤੌ ਯਦੂਤ੍ਤਮੌ ।। ੫-੨੧-
ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਦੋ ਮਹਾਨ ਪੁਰਖ, ਜੋ ਸਾਰਾ ਗਿਆਨ ਤੇ ਸਮਝ ਰੱਖਦੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ਿਸ਼ ਅਤੇ ਅਚਾਰਯ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿਖਾਈ।
ਤਤਃ ਸਾਨ੍ਦੀਪਨਿਂ ਕਾਸ਼੍ਯਮਵਨ੍ਤੀਪੁਰਵਾਸਿਨਮ੍ । ਅਸ੍ਤ੍ਰਰ੍ਥਂ ਜਗ੍ਮਤੁਰ੍ਵੀਰੌ ਬਲਦੇਵ-ਜਨਾਰ੍ਦ੍ਦਨੌ ।। ੫-੨੧-
ਫਿਰ ਬਲਦੇਵ ਤੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਦੋ ਵਿਅਰ, ਅਵੰਤੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕਾਸ਼ੀ ਵਾਸੀ ਸਾਂਦੀਪਨੀ ਕੋਲ, ਅਸਤਰਾਂ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਸਿੱਖਣ ਗਏ।
ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਿष੍ਯਤ੍ਤ੍ਵਮਭ੍ਯੇਤ੍ਯ ਗੁਰੁਵृਤ੍ਤਪਰੌ ਹਿ ਤੌ । ਦਰ੍ਸ਼ਯਾਞ੍ਚਕ੍ਰਤੁਰ੍ਵੀਰਾਵਾਚਾਰਮਖਿਲੇ ਜਨੇ ।। ੫-੨੧-
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਿਸ਼ ਬਣ ਕੇ, ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ, ਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਲੋਕਾਂ ਅੱਗੇ ਚੰਗਾ ਆਚਰਨ ਦਿਖਾਇਆ।
ਸਰਹਸ੍ਯਂ ਧਨੁਰ੍ਵ੍ਵੇਦਂ ਸਸਂਗ੍ਰਹਮਧੀਯਤਾਮ੍ । ਅਹੋਰਾਤ੍ਰੈਸ਼੍ਵਤੁਃ षष੍ਟ੍ਯ ਤਦਦ੍ਭੁਤਮਭੂਦੂ ਦ੍ਰਿਜ ।। ੫-੨੧-
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਨੇ ਧਨੁਰਵੈਦ ਦੀ ਸਾਰੀ ਗੁਪਤ ਵਿਦਿਆ, ਸਮੇਤ ਸੰਘਰ, ਚੌਂਠੀ ਦਿਨ-ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲਈ; ਹੇ ਦੁਜਾਤੀ, ਇਹ ਅਸਧਾਰਣ ਸੀ।
ਸਾਨ੍ਦੀਪਨਿਰਸਮ੍ਭਾਵ੍ਯਂ ਤਯੋਃ ਕਰ੍ਮ੍ਮਾਤਿਮਾਨੁषਮ੍ । ਵਿਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਤੌ ਤਦਾ ਮੇਨ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੌ ਚਨ੍ਦ੍ਰ-ਦਿਵਾਕਾਰੌ ।। ੫-੨੧-
ਸਾਂਦੀਪਨੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਤਿਮਾਨਵ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਸਮਝਿਆ।
ਅਸ੍ਤ੍ਰਗ੍ਰਾਮਮਸ਼ੇषਞ੍ਚ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਮਾਤ੍ਰਮਵਾਪ੍ਯ ਤੌ । ਊਚਤੁਰ੍ਵ੍ਰਿਯਤਾਂ ਯਾ ਤੇ ਦਾਤਵ੍ਯਾ ਗੁਰੁਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ।। ੫-੨੧-
ਸਾਰੀ ਅਸਤਰ ਵਿਦਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਗੁਰੂ ਦੱਖਣਾ ਵਜੋਂ ਜੋ ਚਾਹੁ, ਉਹ ਮੰਗ ਲਵੋ।'
ਸੋऽਪ੍ਯਤੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮਾਲੋਕ੍ਯ ਤਯੋਃ ਕਰ੍ਮ੍ਮ ਮਹਾਮਤਿਃ । ਅਯਾਚਤ ਮृਤਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਭਾਸੇ ਲਵਣਾਰ੍ਣਾਵੇ ।। ੫-੨੧-
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਤਿਅਧਿਕ ਕੰਮ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਮਝਦਾਰ ਗੁਰੂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮਰੇਆ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਪ੍ਰਭਾਸਾ ਵਿਚ ਲਵਣ ਸਮੁੰਦਰ 'ਚ ਮਰ ਗਿਆ ਸੀ, ਵਾਪਸ ਮੰਗਿਆ।
ਗृਹੀਤਾਸ੍ਤ੍ਰੌ ਤਤਸ੍ਤੌ ਤੁ ਸਾਰ੍ਘ੍ਯਹਸ੍ਤੋ ਮਹੋਦਧਿਃ । ਉਵਾਚ ਨ ਮਯਾ ਪੁਤ੍ਰੋ ਹਤਃ ਸਾਨ੍ਦੀਪਨੇਰਿਤਿ ।। ੫-੨੧-
ਅਸਤਰ ਲੈ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਕੋਲ ਗਏ, ਕੀਮਤੀ ਭੇਟ ਦਿੱਤੀ, ਤੇ ਆਖਿਆ: 'ਸਾਂਦੀਪਨੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਨਹੀਂ ਮਰਿਆ।'
ਦੈਤ੍ਯਃ ਪਞ੍ਚਜਨੋ ਨਾਮ ਸ਼ਙ੍ਖਰੂਪਃ ਸ ਬਾਲਕਮ੍ । ਜਗ੍ਰਾਹ ਸੋऽਸ੍ਤਿ ਸਲਿਲੇ ਮਮੈਵਾਸੁਰਸੂਦਨ ।। ੫-੨੧-
ਇੱਕ ਦੈਤ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਪਾਂਚਜਨ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ੰਖ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮੁੰਡਾ ਫੜ ਲਿਆ; ਹੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਉਹ ਉਥੇ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋऽਨ੍ਤਰ੍ਜ੍ਜਲਂ ਗਤ੍ਵਾ ਹਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਜਨਂ ਖਲਮ੍ । ਕृष੍ਣੋ ਜਗ੍ਰਾਹ ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਥਿ-ਪ੍ਰਭਵਂ ਸ਼ਙ੍ਖਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।। ੫-੨੧-
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਪਾਂਚਜਨ ਦੁਰਾਚਾਰੀ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਹੱਡੀ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਵਧੀਆ ਸ਼ੰਖ ਲਿਆ।
ਯਸ੍ਯ ਨਾਦੇਨ ਦੈਤ੍ਯਾਨਾਂ ਬਲਹਾਨਿਰਜਾਯਤ । ਦੇਵਾਨਾਂ ਵਵृਧੇ ਤੇਜੋ ਯਾਤ੍ਯਧਰ੍ਮ੍ਮਸ਼੍ਵ ਸਂਕ੍ਸ਼ਯਮ੍ ।। ੫-੨੧-
ਜਿਸ ਦੀ ਧੁਨ ਨਾਲ ਦੈਤਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਘਟ ਗਈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਚਮਕ ਵਧੀ, ਤੇ ਅਧਰਮ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋਇਆ।
ਤਂ ਪਾਞ੍ਚਜਨ੍ਯਮਾਪੂਰ੍ਯ੍ਯ ਗਤ੍ਵਾ ਯਮਪੁਰੀਂ ਹਰਿਃ । ਬਲਦੇਵਸ਼੍ਵ ਬਲਵਾਨ੍ ਜਿਤ੍ਵਾ ਵੈਵਸ੍ਵਤਂ ਯਮਮ੍ ।। ੫-੨੧-
ਹਰੀ ਨੇ ਪਾਂਚਜਨਯ ਸ਼ੰਖ ਨੂੰ ਭਰ ਕੇ, ਬਲਦੇਵ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਯਮ ਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਗਿਆ। ਦੋਵੇਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਵਿਵਸਵਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਯਮ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ।
ਤਂ ਬਾਲਂ ਯਾਤਨਾਸਂਸ੍ਥਂ ਯਥਾਪੂਰ੍ਵ੍ਵਸ਼ਰੀਰਿਣਮ੍ । ਪਿਤ੍ਰੇ ਪ੍ਰਦਤ੍ਤਵਾਨ੍ ਕृष੍ਣੋ ਬਲਸ਼੍ਵ ਬਲਿਨਾਂ ਵਰਃ ।। ੫-੨੧-
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬਲਵਾਨ ਸੀ, ਉਸ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਸਜ਼ਾ ਭੁਗਤ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਮਥੁਰਾਞ੍ਚ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਵੁਗ੍ਰਸੇਨੇਨ ਪਾਲਿਤਾਮ੍ । ਪ੍ਰਹृष੍ਟਪੁਰੁषਸ੍ਤ੍ਰੀਕਾਮੁਭੌ ਰਾਮ-ਜਨਾਰ੍ਦ੍ਦਨੌ ।। ੫-੨੧-
ਫਿਰ ਰਾਮ ਤੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਮਰਦਾਂ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਸਮੇਤ, ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਦੀ ਰਾਜ ਕਰ ਰਹੀ ਮਥੁਰਾ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ।
ਜਰਾਸਨ੍ਘਸੁਤੇ ਕਂਸ ਉਪਯੇਮੇ ਮਹਾਬਲਃ । ਅਸ੍ਤਿ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਞ੍ਚ ਮੈਤ੍ਰੇਯ!ਤਯੋਰ੍ਭਰ੍ਤ੍ਤृਹਨਂ ਹਰਿਮ੍ ।। ੫-੨੨-
ਮੈਤ੍ਰੇਯ ਜੀ! ਜਰਾਸੰਧ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕੰਸ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਬਲਵਾਨ ਸੀ, ਨੇ ਅਸਤੀ ਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਹਰੀ ਦੋਹਾਂ ਲਈ ਪਤੀ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ ਬਣਿਆ।
ਮਹਾਬਲਪਰੀਵਾਰੋ ਮਗਧਾਘਿਪਤਿਰ੍ਬਲੀ । ਹਨ੍ਤੁਮਭ੍ਯਾਯਯੌ ਕੋਪਾਜ੍ਜਰਾਸਨ੍ਧਃ ਸਯਾਦਵਮ ।। ੫-੨੨-
ਮਗਧ ਦੇ ਰਾਜਾ ਜਰਾਸੰਧ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਬਲਵਾਨ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਯਾਦਵਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਲਈ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ।
ਉਪੇਤ੍ਯ ਮਥੁਰਾਂ ਸੋऽਥ ਰੁਰੋਧ ਮਗਧੇਖਰਃ । ਅਕ੍ਸ਼ੌਹਿਣੀਭਿਃ ਸੈਨ੍ਯਸ੍ਯ ਤ੍ਰਯੋਵਿਂਸ਼ਤਿਭਿਰ੍ਵृਤਃ ।। ੫-੨੨-
ਮਗਧ ਦੇ ਰਾਜਾ ਜਰਾਸੰਧ ਮਥੁਰਾ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਤੀਹ-ਤਿੰਨ ਫੌਜਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ।