ਹਸ੍ਤਨ੍ਯਸ੍ਤਾਗ੍ਰਹਸ੍ਤੇਯਂ ਤੇਨ ਯਾਤਿ ਤਥਾ ਸਖਿ! ਅਨਾਯਤ੍ਤਪਦਨ੍ਯਾਸਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ ਪਦਪਦ੍ਧਤਿਃ ।। ੫-੧੩-
ਵੇਖੋ ਸਖੀ! ਇਹ ਇੱਕ, ਜਿਸ ਦਾ ਹੱਥ ਉਸ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ; ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਚੱਲ ਰਹੀ।
ਹਸ੍ਤਸਂਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਮਾਤ੍ਰੇਣ ਧੂਰ੍ਤ੍ਤੇਨੈषਾ ਵਿਮਾਨਿਤਾ । ਨੈਰਾਸ਼੍ਯਮਨ੍ਦਗਾਮਿਨ੍ਯਾ ਨਿਵੁਤ੍ਤਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ ਪਦਮ ।। ੫-੧੩-
ਸਿਰਫ਼ ਹੱਥ ਦੇ ਛੂਹੇ ਨਾਲ, ਚਤੁਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ, ਨਿਰਾਸ਼ ਤੇ ਉਮੀਦ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ।
ਨੂਨਮੁਕ੍ਤਾ ਤ੍ਵਰਾਮੀਤਿ ਪੁਨਰੇष੍ਯਾਮਿ ਤੇऽਨ੍ਤਿਕਮ੍ । ਤੇਨ ਕृष੍ਣੇਨ ਯੇਨੈषਾ ਤ੍ਵਰਿਤਾ ਪਦਪਦ੍ਧਤਿਃ ।। ੫-੧੩-
ਉਹ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਜਲਦੀ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੀ ਹਾਂ।' ਇਹ ਰਾਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੋ ਗਹਨਂ ਕृष੍ਣਃ ਪਦਮਤ੍ਰ ਨ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ । ਨਿਵਰ੍ਤ੍ਤਧ੍ਵ ਸ਼ਸ਼ਾਙ੍ਕਸ੍ਯ ਨੈਤਦ੍ਦੀਧਿਤਿਗੋਚਰੇ ।। ੫-੧੩-
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਸਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦੇ। ਵਾਪਸ ਚਲੋ; ਚੰਦ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ।
ਨਿਵृਤ੍ਤਾਸ੍ਤਾਸ੍ਤਤੋ ਗੋਪ੍ਯੋ ਨਿਰਾਸ਼ਾਃ ਕृष੍ਣਦਰ੍ਸ਼ਨੇ । ਯਮੁਨਾਤੀਰਮਾਗਤ੍ਯ ਜਗੁਸ੍ਤਜ੍ਵਰਿਤਂ ਤਦਾ ।। ੫-੧੩-
ਗੋਪੀਆਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖ ਕੇ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਗਈਆਂ ਤੇ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਗਈਆਂ। ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਆ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਲਗਨ ਵਿਚ ਗਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਤਤੋ ਦਦृਸ਼ੁਰਾਯਾਨ੍ਤਂ ਵਿਕਾਸ਼ਿਮੁਖਪਙ੍ਕਜਮ੍ । ਗੋਪ੍ਯਸ੍ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਗੋਪ੍ਤਾਰਂ ਕृष੍ਣਮਕ੍ਲਿष੍ਟਚੇष੍ਟਿਤਮ੍ ।। ੫-੧੩-
ਫਿਰ ਗੋਪੀਆਂ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਉਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਥਕਾਵਟ ਦੇ, ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਕਾਚਿਦਾਲੋਕ੍ਯ ਗੋਵਿਨ੍ਦਮਾਯਾਨ੍ਤਮਤਿਹਰ੍षਿਤਾ । ਕੂष੍ਣ੍ ਕृष੍ਣੇਤਿ ਕृष੍ਣੇਤਿ ਪ੍ਰਾਹ ਨਾਨ੍ਯਦੁਦੈਰਯਤ੍ ।। ੫-੧੩-
ਇੱਕ ਗੋਪੀ ਨੇ ਗੋਵਿੰਦ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ 'ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ!' ਕਿਹਾ। ਉਸ ਨੇ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਆਖਿਆ।
ਕਾਚਿਦੂ ਭ੍ਰੂ ਭਙ੍ਗੁਰਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਲਲਾਟਫਲਕਂ ਹਰਿਮ੍ । ਵਿਲੋਕ੍ਯ ਨੈਤ੍ਰਭृਙ੍ਗਾਭ੍ਯਾਂ ਪਪੌ ਯਨ੍ਮੁਖਪਙ੍ਕਜਮ੍ ।। ੫-੧੩-
ਇੱਕ ਹੋਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਭੌਂ ਵੱਟ ਕੇ, ਮੱਥੇ 'ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਬਣਾਇਆ, ਤੇ ਹਰੀ ਨੂੰ ਤੱਕਦੀ ਰਹੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਵਾਂਗ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਦੇ ਕਮਲ ਨੂੰ ਪੀ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਕਾਚਿਦਾਲੋਕ੍ਯ ਗੋਵਿਨ੍ਦਂ ਨਿਮੀਲਿਤ-ਵਿਲੋਚਨਾ । ਤਸ੍ਯੈਵ ਰੂਪਂ ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਤੀ ਯੋਗਾਰੂੜ੍ਹੇਵ ਚਾਬਭੌ ।। ੫-੧੩-
ਇੱਕ ਹੋਰ ਗੋਪੀ ਨੇ ਗੋਵਿੰਦ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਲਈਆਂ, ਉਸਦੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਧਿਆਉਂਦੀ ਹੋਈ, ਐਸਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਯੋਗ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਈ ਹੋਵੇ।
ਤਤਃ ਕਾਸ਼੍ਵਿਤ੍ ਪ੍ਰਿਯਾਲਾਪੈਃ ਕਾਸ਼੍ਵਿਦੂ ਭ੍ਰੂ ਭਙ੍ਗਵੀਕ੍ਸ਼ਣਃ । ਨਿਨ੍ਯੇऽਨੁਨਯਮਨ੍ਯਾਞ੍ਚ ਕਰਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ੇਨ ਮਾਘਵਃ ।। ੫-੧੩-
ਮਾਧਵ ਨੇ ਕੁਝ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਭਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ, ਕੁਝ ਨੂੰ ਭੌਂ ਵੱਟ ਕੇ ਤੱਕਣ ਨਾਲ, ਤੇ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਦੇ ਛੂਹ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ।
ਤਾਭਿਃ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤਾਮਭਿਰ੍ਗੋਪੀਭਿਃ ਸਹ ਸਾਦਰਮ੍ । ਰਰਾਮ ਰਾਸਗੋष੍ਠੀਭਿਰੁਦਾਰਚਰਿਤੋ ਹਰਿਃ ।। ੫-੧੩-
ਉਹ ਗੋਪੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਖੁਸ਼ ਸਨ, ਹਰੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਆਦਰ ਨਾਲ ਰਾਸ ਦੀਆਂ ਗੋਢੀਆਂ ਵਿਚ ਖੇਡਿਆ।
ਰਾਸਮਣਡਲਬਨ੍ਧੋऽਪਿ ਕृष੍ਣਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਮਨੁਜੂਝਤਾ । ਗੋਪੀਜਨੇਨ ਨੈਵਾਭੂਦੇਕਸ੍ਥਾਨਸ੍ਥਿਰਾਤ੍ਮਨਾ ।। ੫-੧੩-
ਰਾਸ ਦਾ ਚੱਕਰ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਗੋਪੀਆਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਿਚ ਇੱਕ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਟਿਕੀਆਂ।
ਹਰ੍ਤੇ ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯ ਚੈਕੈਕਾਂ ਗੋਪਿਕਾਂ ਰਾਸਮਣਡਲੀਮ੍ । ਚਕਾਰ ਤਤ੍ਕਰਸ੍ਪਰ੍ਸ਼-ਨਿਮੀਲਿਤਦृਸ਼ਂ ਹਰਿਃ ।। ੫-੧੩-
ਹਰੀ ਨੇ ਹਰ ਗੋਪੀ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ ਰਾਸ ਦਾ ਚੱਕਰ ਬਣਾਇਆ, ਤੇ ਉਸਦੇ ਹੱਥ ਦੇ ਛੂਹ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈਆਂ।
ਤਤਃ ਸ ਵਵृਤੇ ਰਾਸਸ਼੍ਵਲਦੂਵਲਯਨਿਃ ਸ੍ਵਨਃ । ਅਨੁਯਾਤਸ਼ਰਤੂਕਾਵ੍ਯਗੇਯਗੀਤਿਰਨੁਕ੍ਰਮਾਤ੍ ।। ੫-੧੩-
ਫਿਰ ਰਾਸ ਦੀ ਖੇਡ ਗੂੰਜੀ, ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪਾਜੇਬਾਂ ਦੀ ਝੰਕਾਰ ਨਾਲ, ਤੇ ਗੀਤ-ਸੰਗੀਤ ਲੜੀਵਾਰ ਵੱਜਦੇ ਰਹੇ।
ਕृष੍ਣਾਃ ਸ਼ਰਜ੍ਵਨ੍ਦ੍ਰਮਸਂ ਕੌਮੁਦੀਂ ਕੁਮੁਦਾਕਰਮ੍ । ਜਗੌ ਗੋਪੀਜਨਸ੍ਤ੍ਵੇਕਂ ਕੂष੍ਣਨਾਮ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ।। ੫-੧੩-
ਗੋਪੀਆਂ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਸਰਦ ਰੁੱਤ ਦਾ ਚੰਦ, ਚਾਂਦਨੀ ਤੇ ਕਮਲ-ਪੁਖਰ ਨੂੰ ਗਾਇਆ, ਪਰ ਸਦਾ 'ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ' ਦਾ ਨਾਮ ਹੀ ਦੁਹਰਾਇਆ।
ਪਰਿਵਰ੍ਤ੍ਤਸ਼੍ਰਮੇਣੋਕ ਚਲਦੂਵਲਯਲਾਪਿਨੀਮ੍ । ਦਦੌ ਬਾਹੁਲਤਾਂ ਸ੍ਕਨ੍ਧੇ ਗੋਪੀ ਮਧੁਨਿਘਾਤਿਨਃ ।। ੫-੧੩-
ਚੱਕਰ ਵਿਚ ਘੁੰਮਣ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਤੇ ਪਾਜੇਬਾਂ ਦੀ ਝੰਕਾਰ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਗੋਪੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਲਤਾ ਵਾਂਗ ਬਾਂਹ ਮਧੁ-ਮਾਰਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਮੋਢੇ 'ਤੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤੀ।
ਕਾਚਿਤ੍ ਪ੍ਰਵਿਲਸਦੂਬਾਹੁਃ ਪਰਿਰਭ੍ਯ ਚੁਚੁਮ੍ਬ ਤਮ੍ । ਗੋਪੀ ਗੀਤਸ੍ਤੁਤਿਵ੍ਯਾਜ-ਨਿਪੁਣਾ ਮਧੁਸੂਦਨਮ੍ ।। ੫-੧੩-
ਇੱਕ ਗੋਪੀ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਚਮਕਦੀਆਂ ਸਨ, ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਤੇ ਚੁੰਮਿਆ। ਉਹ ਗੀਤ ਤੇ ਸਤੁਤੀ ਦੇ ਭਾਣੇ ਮਧੁਸੂਦਨ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।
ਗੋਪੀ-ਕਪੋਲ-ਸਂਸ਼੍ਲੇषਮਭਿਪਤ੍ਯ ਹਰੇਭੁਰ੍ਜੌ । ਪੁਲਕੋਦੂਗਮਸ਼ਸ੍ਯਾਯ ਸ੍ਵੇਦਾਮ੍ਬੁਘਨਤਾਂ ਗਤੌ ।। ੫-੧੩-
ਜਦੋਂ ਗੋਪੀ ਦਾ ਗਲ ਹਰੀ ਦੇ ਗਲ ਨਾਲ ਲੱਗਾ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ 'ਤੇ ਰੋਂਗਟੇ ਆ ਗਏ ਤੇ ਪਸੀਨਾ ਵੀ ਵੱਧ ਗਿਆ।
ਰਾਸਗੇਯਂ ਜਗੌ ਕृष੍ਣੇਤਿ ਯਾਵਤ੍ ਤਾਰਤਰਧ੍ਵਨਿਃ । ਸਾਧੁ ਕृष੍ਣੇਤਿ ਕृष੍ਣੇਤਿਤਾਵਤ੍ ਤਾ ਦ੍ਰਿਗੁਣਂ ਅਗੁਃ ।। ੫-੧੩-
ਜਦੋਂ ਰਾਸ ਦਾ ਗੀਤ ਗਾਇਆ ਗਿਆ, 'ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ' ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈ। ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਉਹ 'ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ' ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਹੋ ਗਈਆਂ।
ਗਤੇ ਤੁ ਗਮਨਂ ਚਕ੍ਰੁ ਰ੍ਵਲਨੇ ਸਮ੍ਮੁਖਂ ਯਯੁਃ । ਪ੍ਰਤਿਲੋਮਾਨੁਲੋਮਾਬ੍ਯਾਂ ਭੇਜੁਰ੍ਗੋਪਾਙ੍ਗਨਾ ਹਰਿਮ੍ ।। ੫-੧੩-
ਜਦੋਂ ਉਹ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਗੋਪੀਆਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ, ਤੇ ਹਰੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ-ਪਿੱਛੇ ਦੋਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਲਣ ਲਈ ਗਈਆਂ।
ਸ ਤਥਾ ਸਹ ਗੋਪੀਭੀ ਰਰਾਮ ਮਘੁਸੂਦਨਃ । ਯਥਾਬ੍ਦਕੋਟਿਪ੍ਰਮਿਤਃ ਕ੍ਸ਼ਣਸ੍ਤੇਨ ਵਿਨਾਮਵਤ੍ ।। ੫-੧੩-
ਮਧੁਸੂਦਨ ਗੋਪੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਐਸਾ ਰੰਗ ਰਲਾਇਆ ਕਿ ਇੱਕ ਪਲ ਵੀ ਲੱਖਾਂ ਸਾਲਾਂ ਵਾਂਗ ਲੰਬਾ ਲੱਗਾ।
ਤਾ ਵਾਰ੍ਯ੍ਯਮਾਣਾਃ ਪਤਿਭਿਃ ਪਿਤृਭਿਰ੍ਭ੍ਰਾਤृਭਿਸ੍ਤਥਾ । ਕृष੍ਣਾਂ ਗੋਪਾਙ੍ਗਨਾ ਰਾਤ੍ਰੌ ਰਮਯਨ੍ਤਿ ਰਤਿਪ੍ਰਿਯਾਃ ।। ੫-੧੩-
ਗੋਪੀਆਂ, ਜੋ ਰਸ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੀਆਂ ਸਨ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਮਨਾਉਂਦੀਆਂ, ਭਾਵੇਂ ਪਤੀ, ਪਿਤਾ ਤੇ ਭਰਾ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਦੇ ਰਹੇ।
ਸੋऽਪਿ ਕੈਸ਼ੋਰਕਵਯੋ ਮਾਨਯਨ੍ ਮਧੁਸੂਦਨਃ । ਰੇਮੇ ਤਾਭਿਰਮੇਯਾਤ੍ਮਾ ਕ੍ਸ਼ਪਾਸੁ ਕ੍ਸ਼ਪਿਤਾਹਿਤਃ ।। ੫-੧੩-
ਮਧੁਸੂਦਨ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਨੌਜਵਾਨੀ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਅਗੋਚਰ ਸਰੂਪ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਰਾਤਾਂ ਐਸਾ ਬਿਤਾਈਆਂ ਜਿਵੇਂ ਪਲ ਹੋਣ।
ਤਦ੍ਭਰ੍ਤ੍ਤृषੁ ਤਥਾ ਤਾਸੁ ਸਰ੍ਵ੍ਵਭੂਤੇषੁ ਚੇਸ਼੍ਵਰਃ । ਆਤ੍ਮਖਰੂਪਰੂਪੋऽਸੌ ਵ੍ਯਾਪ੍ਯ ਸਰ੍ਵ੍ਵਮਵਸ੍ਥਿਤਃ ।। ੫-੧੩-
ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਹੀ ਸਰੂਪ ਵਿਚ ਹੈ, ਉਹ ਗੋਪੀਆਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਕੇ ਹਰ ਥਾਂ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਯਥਾ ਸਮਸ੍ਤਭੂਤੇषੁ ਨਭੋऽਗ੍ਰਿਃ ਪृਥਿਵੀ ਜਲਮ੍ । ਵਾਯੁਸ਼੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਤਥੈਵਾਸੌ ਵ੍ਯਾਪ੍ਯ ਸਰ੍ਵ੍ਵਮਵਸ੍ਥਿਤਃ ।। ੫-੧੩-
ਜਿਵੇਂ ਅਕਾਸ਼, ਅੱਗ, ਧਰਤੀ, ਪਾਣੀ ਤੇ ਹਵਾ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਵੀ ਸਭ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਕੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਪਰਾਸ਼ਰ ਉਵਾਚ। ਪ੍ਰਦੋषਾਗ੍ਰੇ ਕਦਾਚਿਤ੍ਤੁ ਰਾਸਾਸਕ੍ਤੇ ਜਨਾਰ੍ਦਨੇ। ਤ੍ਰਾਸਯਨ੍ਸਮਦੋ ਗੋष੍ਠਮਰਿष੍ਟਸ੍ਸਮੁਪਾਗਮਤ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇੱਕ ਵਾਰ, ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਜਨਾਰਦਨ ਰਾਸ ਵਿਚ ਲੀਨ ਸੀ, ਤਾਂ ਅਰਿਸ਼ਟਾ ਗੋਪਾਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਆਇਆ ਤੇ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ।
ਸ ਤੋਯਤੋਯਦਚ੍ਛਾਯਸ੍ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਸ਼ृਂਗੋਰ੍ਕਲੋਚਨਃ। ਖੁਰਾਗ੍ਰਪਾਤੈਰਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਦਾਰਯਨ੍ਧਰਣੀਤਲਮ੍
ਉਹ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਬਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਛਾਂ ਪਾਉਂਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਜਿਸ ਦੇ ਸਿੰਗ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਤੇਜ਼ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਖੁਰਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਖੇੜ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਲੇਲਿਹਾਨਸ੍ਸਨਿष੍ਪੇषਂ ਜਿਹ੍ਵਯੋष੍ਠੌ ਪੁਨਃਪੁਨਃ। ਸਂਰਂਭਾਵਿਦ੍ਧਲਾਂਗੂਲਃ ਕਠਿਨਸ੍ਕਂਧਬਂਧਨਃ
ਉਹ ਆਪਣੀ ਜੀਭ ਨਾਲ ਮੁੰਹ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਚੱਟਦਾ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲੱਤ ਹਿਲਦੀ, ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਮੋਢਿਆਂ ਨਾਲ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਚਲਦਾ।
ਉਦਗ੍ਰਕਕੁਦਾਭੋਗਪ੍ਰਮਾਣੋ ਦੁਰਤਿਕ੍ਰਮਃ। ਵਿਣ੍ਮੂਤ੍ਰਲਿਪ੍ਤਪृष੍ਠਾਂਗੋ ਗਵਾਮੁਦ੍ਵੇਗਕਾਰਕਃ
ਉਹ ਵੱਡੀ ਕੁਹਰ ਤੇ ਰੋਕਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਗੋਮੂਤਰ ਤੇ ਗੋਵਿਸ਼ ਨਾਲ ਲਿਪਤ ਸੀ, ਤੇ ਗਾਂਵਾਂ ਵਿਚ ਹਲਚਲ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਪ੍ਰਲਂਬਕਂਠੋऽਤਿਮੁਖਸ੍ਤਰੁਖਾਤਾਂਕਿਤਾਨਨਃ। ਪਾਤਯਨ੍ਸ ਗਵਾਂ ਗਰ੍ਭਾਨ੍ਦੈਤ੍ਯੋ ਵृषਭਰੂਪਧृਕ੍
ਲਟਕਦੇ ਗਲ, ਵੱਡਾ ਮੁੰਹ, ਤੇ ਚਿਹਰਾ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟਾਂ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਦੈਤ, ਵੱਝ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਬੱਛਿਆਂ ਨੂੰ ਡਿੱਗਾ ਦਿੰਦਾ ਸੀ।