ਮੁष੍ਟਿਨਾ ਸੋਹਨਨ੍ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਕੋਪਸਂਰਕ੍ਤਲੋਚਨਃ । ਤੇਨ ਚਾਸ੍ਯ ਪ੍ਰਹਾਰੇਣ ਬਹਿਰ੍ਯਾਤੇ ਵਿਲੋਚਨੇ ॥ ੫,੯.
ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋਈਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਬਲਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਠ ਨਾਲ ਪ੍ਰਲੰਬ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਮਾਰਿਆ; ਉਸ ਝਟਕੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਲੰਬ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਆਈਆਂ।
ਸ ਨਿष੍ਕਾਸਿਤਮਸ੍ਤਿष੍ਕੋ ਮੁਖਾਚ੍ਛੋਣਿਤਮੁਦ੍ਵਮਨ੍ । ਨਿਪਪਾਤ ਮਹੀਪृष੍ਠੇ ਦਤ੍ਯ ਵਰ੍ਯੋ ਮਮਾਰ ਚ ॥ ੫,੯.
ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਤੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚੋਂ ਲਾਲ ਖੂਨ ਵਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਦਾਨਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਲੰਬ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਗਿਆ ਤੇ ਮਰ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਲਂਬਂ ਨਿਹਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਬਲੇਨਾਦ੍ਭੁਤਕਰ੍ਮਣਾ । ਪ੍ਰਹृष੍ਟਾਸ੍ਤੁष੍ਟੁਵੁਰ੍ਗੌਪਾਃਸਾਧੁਸਾਧ੍ਵਿਤਿ ਚਾਬ੍ਰੁਵਨ੍ ॥ ੫,੯.
ਜਦੋਂ ਬਲਰਾਮ ਨੇ ਅਜੋਕੇ ਕੰਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਲੰਬ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਗੋਪਾਂ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਤੇ 'ਸ਼ਾਬਾਸ਼, ਸ਼ਾਬਾਸ਼!' ਆਖਿਆ।
ਸਂਸ੍ਤੂਯਮਾਨੋ ਗੋਪੈਸ੍ਤੁ ਰਾਮੋ ਦੈਤ੍ਯੇ ਨਿਪਾਤਿਤੇ । ਪ੍ਰਲਂਬਂ ਸਹ ਕृष੍ਣੇਨ ਪੁਨਰ੍ਗੋਕੁਲਮਾਯਯੌ ॥ ੫,੯.
ਗੋਪਾਂ ਵਲੋਂ ਵਡਿਆਈ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਦਾਨਵ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਮੁੜ ਗੋਕੁਲ ਵਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਯੋਵਿਂਹਰਤੋਸ੍ਤਤ੍ਰ ਰਾਮ-ਕੇਸ਼ਵਯੋਰ੍ਵ੍ਰਜੇ । ਪ੍ਰਾਵृਟ੍ ਵ੍ਯਤੀਤਾ ਵਿਕਸਤ੍-ਸਰੋਜਾ ਚਾਭਵਚ੍ਛਰਤ੍ ।। ੫-੧੦-
ਜਦ ਰਾਮ ਤੇ ਕੇਸ਼ਵਾ ਵੱਜੇ ਵਿਚ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਸਨ, ਮੀਂਹ ਦਾ ਮੌਸਮ ਲੰਘ ਗਿਆ ਤੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਸਰਦ ਰੁੱਤ ਆ ਗਈ।
ਅਵਾਪੁਸ੍ਤਾਪਮਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਸ਼ਫਰ੍ਯ੍ਯਃ ਪਲ੍ਵਲੋਦਕੇ । ਪੁਤ੍ਰਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਾਦਿਸਕ੍ਤੇਨ ਮਮਤ੍ਵੇਨ ਯਥਾ ਗृਹੀ ।। ੫-੧੦-
ਜਲ ਭਰੇ ਪੰਡਾਂ ਵਿਚ ਮਛੀਆਂ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖੀ ਹੋਈਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਘਰ-ਪਰਿਵਾਰ ਤੇ ਖੇਤਾਂ ਨਾਲ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਮਮਤਾ ਵਾਲਾ ਘਰਵਾਲਾ ਦੁੱਖ ਭੋਗਦਾ ਹੈ।
ਮਯੂਰਾ ਮੌਨਿਸ੍ਤਸ੍ਥੁਃ ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤਮਦਾ ਵਨੇ । ਅਸਾਰਤਾਂ ਪਰਿਜ੍ਞਾਯ ਸਂਸਾਰਸ੍ਯੇਵ ਯੋਗਿਨਃ ।। ੫-੧੦-
ਮੋਰ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਖੜੇ ਰਹੇ, ਆਪਣਾ ਅਹੰਕਾਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਯੋਗੀ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸੁੰਨਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਉਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਜਲਸਰ੍ਵਸ੍ਵਂ ਨਿਰ੍ਮ੍ਮਲਾਃ ਸਿਤਮੂਰ੍ਤ੍ਤਯਃ । ਤਤ੍ਯਜੁਸ਼੍ਵਾਮ੍ਬਰਂ ਮੇਘਾ ਗृਹਂ ਵਿਜ੍ਞਾਨਿਨੋ ਯਥਾ ।। ੫-੧੦-
ਸਾਫ-ਚਿੱਟੇ ਬੱਦਲ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਆਸਮਾਨ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਰਤ੍ਸੂਰ੍ਯ੍ਯਾਂਸ਼ੁਤਪ੍ਤਾਨਿ ਯਯੁਃ ਸ਼ੋष ਸਂਰਾਸਿ ਚ । ਬਹ੍ਵਾਲਮ੍ਬਿ-ਮਮਤ੍ਵੇਨ ਹृਦਯਾਨੀਵ ਦੇਹਿਨਾਮ੍ ।। ੫-੧੦-
ਸਰਦ ਰੁੱਤ ਦੇ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ ਝੀਲਾਂ ਸੁੱਕ ਗਈਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਵਧੀ ਮਮਤਾ ਨਾਲ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕੁਮੁਦੈਃ ਸ਼ਰਦਮ੍ਭਾਂਸਿ ਯੋਗ੍ਯਤਾਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਯਯੁਃ। ਅਵਬੋਧੈਰ੍ਮਨਾਂਸੀਵ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਮਮਲਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ ।। ੫-੧੦-
ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਸਰਦ ਰੁੱਤ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੇ ਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਪਾ ਗਈਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਲ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਮਨ ਸਮਝਣ ਨਾਲ ਸਾਫ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਾਰਕਾ ਵਿਮਲੇ ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਿ ਰਰਾਜਾਖਣ੍ਡਮਣ੍ਡਲਃ । ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ਼੍ਚਰਮਦੇਹਾਤ੍ਮਾ ਯੋਗੀ ਸਾਧੁਕੁਲੇ ਯਥਾ ।। ੫-੧੦-
ਸਾਫ ਆਸਮਾਨ ਵਿਚ ਤਾਰੇ ਅਟੁੱਟ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਚੰਦ, ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਯੋਗੀ ਵਾਂਗ, ਸਾਧੂਆਂ ਵਿਚ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਸ਼ਨਕੈਃ ਸ਼ਨਕੈਸ੍ਤੀਰਂ ਤਤ੍ਯਜੁਸ਼੍ਵ ਜਲਾਸ਼ਯਾਃ । ਮਮਤ੍ਵਂ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਪੁਤ੍ਰਾਦਿਰੂੜ੍ਹਮੁਚ੍ਚੈਰ੍ਯਥਾ ਬੁਧਾਃ ।। ੫-੧੦-
ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਝੀਲਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਕੰਢਿਆਂ ਤੋਂ ਹਟ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਖੇਤ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਮਮਤਾ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਮਮਤਾ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਪੂਰ੍ਵ੍ਵਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤੈਃ ਸਰੋऽਮ੍ਭੋਭਿਰ੍ਹਂਸਾ ਯੋਗਂ ਪੁਨਰ੍ਯਯੁਃ । ਕ੍ਲੇਸ਼ੈਃ ਕੁਯੋਗਿਨੋऽਸ਼ੇषੈਰਨ੍ਤਰਾਯਹਤਾ ਇਵ ।। ੫-੧੦-
ਜੋ ਹੰਸ ਪਹਿਲਾਂ ਝੀਲਾਂ ਛੱਡ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਮੁੜ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਆ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਯੋਗੀ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ-ਕਲੇਸ਼ ਦੂਰ ਕਰਕੇ ਮੁੜ ਜੋੜ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਨਿਭृਤੋऽਭਵਦਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਸਮੁਦ੍ਰਃ ਸ੍ਤਿਮਿਤੋਦਕਃ । ਕ੍ਰਮਾਵਾਪ੍ਤਮਹਾਯੋਗੋ ਨਿਸ਼੍ਵਲਾਤ੍ਮਾ ਯਥਾ ਯਤਿਃ ।। ੫-੧੦-
ਸਮੁੰਦਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਚੁੱਪ ਤੇ ਪਾਣੀ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਯਤੀ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਮਹਾ-ਯੋਗ ਪਾ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵ੍ਵਤ੍ਰਾਤਿਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾਨਿ ਸਲਿਲਾਨਿ ਤਦਾਭਵਨ੍ । ਜ੍ਞਾਤੇ ਸਰ੍ਵ੍ਵਗਤੇ ਵਿष੍ਣੌ ਮਨਾਂਸੀਵ ਸੁਮੇਧਸਾਮ੍ ।। ੫-੧੦-
ਹਰ ਥਾਂ ਪਾਣੀ ਬਹੁਤ ਸਾਫ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਸਭ ਵਿਚ ਜਾਣ ਕੇ, ਸਮਝਦਾਰਾਂ ਦੇ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਬਭੂਵ ਨਿਰ੍ਮ੍ਮਲਂ ਵ੍ਯੋਮ ਸ਼ਰਦਾ ਧ੍ਵਸ੍ਤਤੋਯਦਮ੍ । ਯੋਗਾਗ੍ਨਿਦਗ੍ਧਕ੍ਲੇਸ਼ੌਘਂ ਯੋਗਿਨਾਮਿਵ ਮਾਨਸਮ੍ ।। ੫-੧੦-
ਸਰਦ ਰੁੱਤ ਵਿਚ ਆਸਮਾਨ ਬਿਲਕੁਲ ਨਿਰਮਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਬੱਦਲ ਹਟ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਯੋਗ ਦੇ ਅੱਗ ਨਾਲ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਢੇਰ ਸੜ ਕੇ ਯੋਗੀਆਂ ਦਾ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੂਰ੍ਯ੍ਯਾਂਸ਼ੁਜਨਿਤਂ ਤਾਪਂ ਨਿਨ੍ਯਂ ਤਾਰਾਪਤਿਃ ਸ਼ਮਮ੍ । ਅਹਙ੍ਕਾਰੋਦ੍ਭਵਂ ਦੁਃਖਂ ਵਿਵੇਕਃ ਸੁਮਹਾਨਿਵ ।। ੫-੧੦-
ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੀ ਸਮਝ ਮਨ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਪੀੜ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਨਭਸੋऽਭ੍ਰਾਨ੍ ਭੁਵਃ ਪਙ੍ਕਾਨ੍ ਕਾਲੁष੍ਯਂ ਚਾਮ੍ਭਸਃ ਸ਼ਰਤ੍ । ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਰ੍ਥੇਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਹਾਰ ਇਵਾਹਰਤ੍ ।। ੫-੧੦-
ਉਸ ਨੇ ਆਸਮਾਨ ਤੋਂ ਬੱਦਲ, ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਮਿੱਟੀ, ਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਗੰਦਗੀ ਹਟਾ ਲਈ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਖਿੱਚਣ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਇਵਾਮ੍ਭੋਭਿਃ ਸਰਸਾਂ ਕृਤਪੂਰਕੈਃ । ਅਭ੍ਯਸ੍ਯਤੇऽਨੁਦਿਵਸਂ ਰੇਚਕਾਕੁਮ੍ਭਕਾਦਿਭਿਃ ।। ੫-੧੦-
ਜਿਵੇਂ ਸਾਸ ਲੈਣ ਦੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ, ਝੀਲਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਭਰਿਆ ਤੇ ਖਾਲੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਨ੍ਹਾ ਅਭਿਆਸਾਂ ਨਾਲ—ਸਾਸ ਲੈਣ, ਛੱਡਣ ਤੇ ਰੋਕਣ।
ਵਿਮਲਾਮ੍ਬਰਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰੇ ਕਾਲੇ ਚਾਭ੍ਯਾਗਤੇ ਵ੍ਰਜੇ। ਦਦਰ੍ਸ਼ੇਨ੍ਦ੍ਰਮਹਾਰਮ੍ਭਾਯੌਦ੍ਯਤਾਂਸ੍ਤਾਨ੍ ਵ੍ਰਜੌਕਸਃ ।। ੫-੧੦-
ਜਦੋਂ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ, ਆਸਮਾਨ ਤੇ ਤਾਰੇ ਸਾਫ਼ ਹੋ ਗਏ, ਉਸ ਨੇ ਵ੍ਰਜ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇੰਦ੍ਰਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਤਿਉਹਾਰ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਦੇ ਵੇਖਿਆ।
ਕृष੍ਣਸ੍ਤਾਨੁਤ੍ਸੁਕਾਨ੍ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਗੋਪਾਨੁਤ੍ਸਵਲਾਲਸਾਨ੍ । ਕੌਤੂਹਲਾਦਿਦਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਹ ਵृਦ੍ਧਾਨ੍ ਮਹਾਮਤਿਃ ।। ੫-੧੦-
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਗੋਆਲਾਂ ਨੂੰ ਤਿਉਹਾਰ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਦੇਖ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਸੋਚ ਨਾਲ ਵੱਡਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿਗਿਆਸਾ ਨਾਲ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਕੋऽਯਂ ਸ਼ਕ੍ਰਮਹੋ ਨਾਮ ਯੇਨ ਵੋ ਹਰ੍ष ਆਗਤਃ । ਪ੍ਰਾਹ ਤਂ ਨਨ੍ਦਗੋਪਸ਼੍ਵ ਪृਚ੍ਛਨ੍ਤਮਤਿਸਾਦਰਮ੍ ।। ੫-੧੦-
“ਇਹ ਇੰਦ੍ਰਾ ਕੌਣ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਇੰਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ ਹੋ?” ਉਸ ਨੇ ਨੰਦ ਗੋਆਲ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਇੱਜ਼ਤ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ।
ਮੇਘਾਨਾਂ ਪਯਸਾਂ ਚੇਸ਼ੋ ਦੇਵਰਾਜਃ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁਃ । ਤੇਨ ਸਞ੍ਚੋਦਿਤਾ ਮੇਘਾ ਵਰ੍षਨ੍ਤ੍ਯਮ੍ਬੁਮਯਂ ਰਸਮ੍ ।। ੫-੧੦-
ਨੰਦ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: “ਇੰਦ੍ਰਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਬੱਦਲਾਂ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ; ਉਹ ਬੱਦਲਾਂ ਨੂੰ ਉਕਸਾ ਕੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ।”
ਤਦ੍ਵृष੍ਟਿਜਨਿਤਂ ਸ਼ਸ੍ਯਂ ਵਯਮਨ੍ਯੇ ਚ ਦੇਹਿਨਃ । ਵਰ੍ਤ੍ਤਯਾਮੋਪਯੁਞ੍ਜਾਨਾਸ੍ਤਰ੍ਪਯਾਮਸ਼੍ਵ ਦੇਵਤਾਃ ।। ੫-੧੦-
“ਉਸ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਫਸਲਾਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਅਸੀਂ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਸਮੇਤ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜੀਵਨ-ਜਾਚ ਲਈ ਵਰਤਦੇ ਹਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।”
ਕ੍ਸ਼ੀਰਵਤ੍ਯ ਇਮਾ ਗਾਵੋ ਵਤ੍ਸਵਤ੍ਯਸ਼੍ਵ ਨਿਰ੍ਵृਤਾਃ । ਤੇਨ ਸਂਵਰ੍ਦ੍ਧਿਤੈਃ ਸ਼ਸ੍ਯੈਃ ਪੁष੍ਟਾਸ੍ਤੁष੍ਟਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ਵੈ ।। ੫-੧੦-
“ਇਹ ਗਾਂਵਾਂ, ਦੁੱਧ ਤੇ ਵੱਛਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਖੁਸ਼ ਹਨ; ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਉੱਗੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਪਾਲੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤ ਤੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।”
ਨਾਸਸ੍ਯਾ ਨਾਤृਣਾ ਭੂਮਿਰ੍ਨ ਬੁਭੁਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਦ੍ਦਿਤੋ ਜਨਃ । ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਯਤ੍ਰ ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਵृष੍ਟਿਮਨ੍ਤੋ ਬਲਾਹਕਾਃ ।। ੫-੧੦-
“ਜਿੱਥੇ ਵਰਖਾ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲ ਦਿਸਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਨਾ ਖਾਣ ਦੀ ਘਾਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਘਾਹ ਦੀ ਕਮੀ, ਤੇ ਕੋਈ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।”
ਭੌਮਮੇਤਤ੍ ਪਯੋ ਦੁਗ੍ਧਂ ਗੋਭਿਃ ਸੂਰ੍ਯ੍ਯਸ੍ਯ ਵਾਰਿਦਃ । ਪਰ੍ਜ੍ਜਨ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵ੍ਵਲੋਕਸ੍ਯ ਭਵਾਯ ਭੁਵਿ ਵਰ੍षਤਿ ।। ੫-੧੦-
“ਇਹ ਧਰਤੀ ਗਾਂਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦੁੱਧੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਬੱਦਲ ਸੂਰਜ ਦੇ ਪਾਣੀ ਹਨ, ਤੇ ਪਰਜਨਿਆ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਧਰਤੀ ਤੇ ਵਰਖਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।”
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਪ੍ਰਾਵृषਿ ਰਾਜਾਨਃ ਸਰ੍ਵ੍ਵੇ ਸ਼ਕ੍ਰ ਮੁਦਾ ਯੁਤਾਃ । ਮਖੈਃ ਸੁਰੇਸ਼ਮਰ੍ਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਵਯਮਨ੍ਯੇ ਚ ਮਾਨਵਾਃ ।। ੫-੧੦-
“ਇਸ ਲਈ, ਵਰਖਾ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਇੰਦ੍ਰਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।”
ਨਨ੍ਦਗੋਪਸ੍ਯ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵੇਤ੍ਥਂ ਸ਼ਕ੍ਰਪੂਜਨੇ । ਕੋਪਾਯ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਪ੍ਰਾਹ ਦਾਮੋਦਰਸ੍ਤਦਾ ।। ੫-੧੦-
ਨੰਦ ਗੋਆਲ ਦੇ ਇੰਦ੍ਰਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦਾਮੋਦਰ ਨੇ ਤਦ ਇੰਦ੍ਰਾ ਦੇ ਰੋਸ ਨੂੰ ਉਕਸਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਨ ਵਯਂ ਕृषਿਕਰ੍ਤ੍ਤਾਰੋ ਵਾਣਿਜ੍ਯਜੀਵਨੋ ਨ ਚ । ਗਾਵੋऽਸ੍ਮਦ੍ਦੈਵਤਂ ਤਾਤ! ਵਯਂ ਵਨਚਰਾ ਯਤਃ ।। ੫-੧੦-
“ਅਸੀਂ ਨਾ ਕਿਸਾਨ ਹਾਂ, ਨਾ ਵਪਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ; ਪਿਤਾ ਜੀ, ਗਾਂਵਾਂ ਸਾਡੀ ਭਗਤੀ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਾਂ।”