ਯਾਮੇਤਾਂ ਵਹਸੇ ਮੂਢ ਸਹ ਭਰ੍ਤ੍ਰਾ ਰਥੇ ਸ੍ਥਿਤਾਮ੍ । ਅਸ੍ਯਾਸ੍ਤਵਾष੍ਟਮੋ ਗਰ੍ਭਃ ਪ੍ਰਾਣਾਨਪਹਰਿष੍ਯਤਿ ॥ ੫,੧.
ਮੂਰਖ, ਤੂੰ ਇਸ ਔਰਤ ਨੂੰ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਰਥ 'ਤੇ ਖੜੀ ਹੈ, ਲੈ ਕੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਅਠਵਾਂ ਪੁੱਤਰ ਤੇਰੀ ਜਾਨ ਲੈ ਲਵੇਗਾ।
ਸ਼੍ਰੀਪਰਾਸ਼ਰ ਉਵਾਚ ਇਤ੍ਯਾਕਰ੍ਣ੍ਯਂ ਸਮੁਤ੍ਪਾਟ੍ਯ ਖਡ੍ਗਂ ਕਂਸੋ ਮਹਾਬਲਃ । ਦੇਵਕੀਂ ਹਨ੍ਤੁਮਾਰਬ੍ਧੋ ਵਸੁਦੇਵੋऽਬ੍ਰਵੀਦਿਦਮ੍ ॥ ੫,੧.
ਸ਼੍ਰੀ ਪਾਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਕੰਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਲਵਾਰ ਖਿੱਚੀ ਤੇ ਦੇਵਕੀ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਰ ਵਸੁਦੇਵ ਨੇ ਇਹ ਬਾਤ ਕਹੀ:
ਨ ਹਨ੍ਤਵ੍ਯਾ ਮਹਾਭਾਗ ਦੇਵਕੀ ਭਵਤਾਨਘ । ਸਮਰ੍ਪਯਿष੍ਯੇ ਸਕਲਾਨ੍ਗਰ੍ਭਾਨਸ੍ਯੋਦਰੋਦ੍ਭਵਾਨ੍ ॥ ੫,੧.
ਪਵਿੱਤਰ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਦੇਵਕੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਨਾ। ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਪੇਟ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਬੱਚੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੇ ਦੇਵਾਂਗਾ।
ਸ਼੍ਰੀਪਰਾਸ਼ਰ ਉਵਾਚ ਤਥੇਤ੍ਯਾਹ ਤਤਃ ਕਂਸੋ ਵਸੁਦੇਵਂ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ । ਨ ਘਾਤਯਾਮਾਸ ਚ ਤਾਂ ਦੇਵਕੀਂਸਤ੍ਯਗੌਰਵਾਤ੍ ॥ ੫,੧.
ਸ਼੍ਰੀ ਪਾਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਕੰਸ ਨੇ ਵਸੁਦੇਵ ਨੂੰ 'ਠੀਕ ਹੈ' ਕਿਹਾ, ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਕਥਾ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਕੇ ਦੇਵਕੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਿਆ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵਕਾਲੇ ਤੁ ਭੂਰਿਭਾਰਾਵਪੀਡਿਤਾ । ਜਗਾਮ ਧਰਣੀ ਮੇਰੌ ਸਮਾਜਂ ਤ੍ਰਿਦਿਵੌਕਸਾਮ੍ ॥ ੫,੧.
ਇਸ ਸਮੇਂ, ਧਰਤੀ, ਵੱਡੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਗਈ।
ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਕਾਨ੍ਸੁਰਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯਾਥ ਮੇਦਿਨਿ । ਕਥਯਾਮਾਸ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਖੇਦਾਤ੍ਕਰੁਣਭਾषਿਣੀ ॥ ੫,੧.
ਉਥੇ, ਧਰਤੀ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਦੁਖ ਤੇ ਕਰੁਣਾ ਨਾਲ ਭਰੀ ਬਾਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸੀਆਂ।
ਭੂਮਿਰੁਵਾਚ ਅਗ੍ਨਿਃਸੁਵਰ੍ਣਸ੍ਯ ਗੁਰੁਰ੍ਗਵਾਂ ਸੂਰ੍ਯਃ ਪਰੋ ਗੁਰੁਃ । ਮਮਾਪ੍ਯਖਿਲਲੋ ਕਾਨਾਂ ਕੁਰੁਰ੍ਨਾਰਾਯਣੋ ਗੁਰੁਃ ॥ ੫,੧.
ਪ੍ਰਥਵੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸੋਨੇ ਲਈ ਅੱਗ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ; ਗਾਂਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਸੂਰਜ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ; ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਵੀ, ਨਾਰਾਇਣ ਹੀ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ।
ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਪਤਿਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਪੂਰ੍ਵੇषਾਮਪਿ ਪੂਰ੍ਵਜਃ । ਕਲਾਕਾष੍ਠਾਨਿਮੇषਾਤ੍ਮਾ ਕਾਲਸ਼੍ਚਾਵ੍ਯਕ੍ਤਮੂਰ੍ਤਿਮਾਨ੍ ॥ ੫,੧.
ਪ੍ਰਜਾਪਤੀਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਸਮਾਂ ਹੈ, ਜੋ ਪਲ, ਛਣ, ਅਤੇ ਮਾਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਅਕਾਰੀ ਹੈ।
ਤਦਂਸ਼ਭੂਤਃਸਰ੍ਵੈषਾਂ ਸਮੂਹੋ ਵਃਸੁਰੋਤ੍ਤਮਾਃ ॥ ੫,੧.
ਉਹ ਸਭ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ; ਤੁਹਾਡੀ ਸਭ ਦੀ ਸਭਾ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਉਸ ਦੀ ਹੀ ਅੰਸ਼ ਹੈ।
ਆਦਿਤ੍ਯਾ ਸਰੁਤਃਸਾਧ੍ਯਾ ਰੁਦ੍ਰਾ ਵਸ੍ਵਸ਼੍ਵਿਵਹ੍ਨਯਃ । ਪਿਤਰੋ ਯੇ ਚ ਲੋਕਾਨਾਂ ਸ੍ਰष੍ਟਾਰੋऽਤ੍ਰਿਪੁਰੋਗਮਾਃ ॥ ੫,੧.
ਆਦਿਤਿਆ, ਸਾਧਿਆ, ਰੁਦ੍ਰ, ਵਸੁ, ਅੱਗ, ਪਿਤਰ, ਅਤੇ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਹਨ, ਅਤ੍ਰੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ—
ਏਤੇ ਤਸ੍ਯਾਪ੍ਰਮੇਯਸ੍ਯ ਵਿष੍ਣੋ ਰੂਪਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ॥ ੫,੧.
—ਇਹ ਸਭ ਉਸ ਅਣਮਾਪਣ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਰੂਪ ਹਨ।
ਯਕ੍ਸ਼ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਦੈਤੇਯਪਿਸ਼ਾਚੋਰਗਦਾਨਵਾਃ । ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਪ੍ਸਰਸਸ਼੍ਚੈਵਰੂਪਂ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ॥ ੫,੧.
ਯਕਸ਼, ਰਾਕਸ਼ਸ, ਦੈਤ, ਪਿਸ਼ਾਚ, ਸੱਪ, ਦਾਨਵ, ਗੰਧਰਵ, ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ—ਇਹ ਵੀ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਰੂਪ ਹਨ।
ਗ੍ਰਹਰ੍ਕ੍ਸ਼ਤਾਰਕਾਚਿਤ੍ਰਗਗਨਾਗ੍ਨਿਜਲਾਨਿਲਾਃ । ਅਹਂ ਚ ਵਿषਯਾਸ਼੍ਚੈਵ ਸਰ੍ਵ ਵਿष੍ਣੁਮਯਂ ਜਗਤ੍ ॥ ੫,੧.
ਗ੍ਰਹ, ਤਾਰੇ, ਨਕਸ਼ਤਰ, ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗਾ ਆਕਾਸ਼, ਅੱਗ, ਪਾਣੀ, ਹਵਾ, ਮੈਂ ਖੁਦ, ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ—ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਤਥਾ ਚਾਨੇਕਰੂਪਸ੍ਯ ਯਸ੍ਯ ਰੂਪਾਣ੍ਯ ਹਰ੍ਨਿਸ਼ਮ੍ । ਬਾਧ੍ਯਬਾਧਕਤਾਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਕਲ੍ਲੋਲਾ ਇਵ ਸਾਗਰੇ ॥ ੫,੧.
ਉਸ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ, ਜੋ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਦਬਾਏ ਹੋਏ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਂਗ, ਹਰ ਵੇਲੇ ਬਦਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਤਤ੍ਸਾਂਪ੍ਰਤਮਮੀ ਦੈਤ੍ਯਾਃ ਕਾਲਨੇਮਿਪੁਰੋਗਮਾਃ । ਮਰ੍ਤ੍ਯਲੋਕਂ ਸਮਾਕ੍ਰਮ੍ਯ ਬਾਧਨ੍ਤੇऽਹਰ੍ਨਿਸ਼ਂ ਪ੍ਰਜਾਃ ॥ ੫,੧.
ਹੁਣ, ਇਹ ਦੈਤ, ਕਾਲਨੇਮੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਮਰਤ ਲੋਕ ਨੂੰ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਕੇ, ਦਿਨ-ਰਾਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਕਾਲਨੇਮਿਰ੍ਹਤੋ ਯੋऽਸੌ ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਪ੍ਰਭਵਿष੍ਣੁਨਾ । ਉਗ੍ਰਸੇਨਸੁਤਃ ਕਂਸਃਸਂਭੂਤਃਸ ਮਹਾਸੁਰਃ ॥ ੫,੧.
ਕਾਲਨੇਮੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਮਾਰਿਆ ਸੀ, ਹੁਣ ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕਂਸ ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਅਸੁਰ ਹੈ।
ਆਰਿष੍ਟੋ ਧੇਨੁਕਃ ਕੇਸ਼ੀ ਪ੍ਰਲਂਬੋ ਨਰਕਸ੍ਤਥਾ । ਸੁਂਦੋऽਸੁਰਸ੍ਤਥਾਤ੍ਯੁਗ੍ਰੋ ਬਾਣਸ਼੍ਚਾਪਿ ਬਲੇਃਸੁਤਃ ॥ ੫,੧.
ਆਰਿਸ਼ਟ, ਧੇਨੁਕ, ਕੇਸ਼ੀ, ਪ੍ਰਲੰਬ, ਅਤੇ ਨਰਕ ਵੀ, ਸੁੰਬਾ ਜੋ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਅਸੁਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਾਣਾ, ਜੋ ਬਲੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ—
ਤਥਾਨ੍ਯੇ ਚ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯਾ ਨृਪਾਣਾਂ ਭਵਨੇषੁ ਯੇ । ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਦੁਰਾਤ੍ਮਾਨਸ੍ਤਾਨ੍ਨ ਸਂਖ੍ਯਾਤੁਮੁਤ੍ਸਹੇ ॥ ੫,੧.
ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਜੋ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹਨ—ਇਹ ਮੰਦ-ਮਨ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
ਅਕ੍ਸ਼ੋਹਿਣ੍ਯੋਤ੍ਰ ਬਹੁਲਾ ਦਿਵ੍ਯਮੂਰ੍ਤਿਧਰਾਃਸੁਰਾਃ । ਮਹਾਬਲਾਨਾਂ ਦृਪ੍ਤਾਨਾਂ ਦੈਤ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਣਾਂ ਮਮੋਪਰਿ ॥ ੫,੧.
ਇੱਥੇ ਬਹੁਤ ਸੈਨਾ ਦੇ ਭਾਗ ਹਨ, ਦੇਵਤਾ ਜੋ ਦਿਵਿਆ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਮਹਾ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ, ਅਹੰਕਾਰ ਵਾਲੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਹਨ।
ਤਦ੍ਭੂਰਿਭਾਰ ਪੀਡਾਰ੍ਤਾ ਨ ਸ਼ਕ੍ਨੋਮ੍ਯਮਰੇਸ਼੍ਵਰਾਃ । ਬਿਭਰ੍ਤੁਮਾਤ੍ਮਾਨਮਹਮਿਤਿ ਵਿਜ੍ਞਾਪਯਾਮਿ ਵਃ ॥ ੫,੧.
ਇਸ ਵੱਡੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਹੇ ਅਮਰਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕੋ, ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਭਾਰ ਨਹੀਂ ਝੱਲ ਸਕਦੀ; ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਰਹੀ ਹਾਂ।
ਕ੍ਰਿਯਤਾਂ ਤਨ੍ਮਹਾਭਾਗਾ ਮਮ ਭਾਰਾਵਤਾਰਣਮ੍ । ਯਥਾ ਰਸਾਤਲਂ ਨਾਹਂ ਗਚ੍ਛੇਯਮਤਿਵਿਹ੍ਵਲਾ ॥ ੫,੧.
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਲੋਕੋ, ਮੇਰਾ ਭਾਰ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ, ਤਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਰਸਾਤਲ ਵਿੱਚ ਨਾ ਡਿੱਗ ਜਾਵਾਂ।
ਇਤ੍ਯਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਧਰਾਵਾਕ੍ਯਮਸ਼ੇषੈਸ੍ਤ੍ਰਿਦਸ਼ੇਸ਼੍ਵਰੈਃ । ਭੁਵੋ ਭਾਰਾਵਤਾਰਾਰ੍ਥਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਪ੍ਰਾਹ ਪ੍ਰਚੋਦਿਤਃ ॥ ੫,੧.
ਪ੍ਰਥਵੀ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਭੂਮੀ ਦੇ ਭਾਰ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਕੇ ਬੋਲਣ ਲਈ ਕਿਹਾ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ ਯਥਾਹ ਵਸੁਧਾ ਸਰ੍ਵਂ ਸਤ੍ਯਮੇਵ ਦਿਵੌਕਸਃ । ਅਹਂ ਭਵੋ ਭਵਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵੇ ਨਾਰਾਯਣਾਤ੍ਮਕਾਃ ॥ ੫,੧.
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਥਵੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਓਹੀ ਸਚ ਹੈ, ਹੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਾਸੀਆਂ; ਮੈਂ, ਸ਼ਿਵ, ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਸਰੂਪ ਹੋ।
ਵਿਭੂਤਯਸ਼੍ਚ ਯਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਤਾਸਾਮੇਵ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍ । ਆਧਿਕ੍ਯਨ੍ਯੂ੬ ਅਤਾਬਾਧ੍ਯਬਾਧਕਤ੍ਵੇਨ ਵਰ੍ਤਤੇ ॥ ੫,੧.
ਉਸ ਦੀਆਂ ਜੋ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਤੇ ਘੱਟ, ਦਬਾਉਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਦਬਾਏ ਹੋਏ, ਇਹ ਹਾਲਤਾਂ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਹੀ ਵਜੂਦ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤਦਾਗਚ੍ਛਤ ਗਚ੍ਛਾਮਃ ਕ੍ਸ਼ੀਰਾਬ੍ਧੇਸ੍ਤਟਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਤਤ੍ਰਾਰਾਧ੍ਯ ਹਰਿਂ ਤਸ੍ਮੈ ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਜ੍ਞਾਪਯਾਮ ਵੈ ॥ ੫,੧.
ਚਲੋ, ਅਸੀਂ ਦੁੱਧ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਵਧੀਆ ਕੰਢੇ ਤੇ ਚੱਲੀਏ; ਉਥੇ ਹਰੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਦੱਸਾਂਗੇ।
ਸਰ੍ਵਥੈਵ ਜਗਤ੍ਯਰ੍ਥੇ ਸ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਜਗਨ੍ਮਯਃ । ਸਤ੍ਤ੍ਵਾਂਸ਼ੇਨਾਵਤੀਰ੍ਯੋਰ੍ਵ੍ਯਾਂ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਕੁਰੁਤੇ ਸ੍ਥਿਤਿਮ੍ ॥ ੫,੧.
ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਉਹ ਸਰਵ-ਵਿਆਪਕ ਆਤਮਾ, ਜੋ ਜਗਤ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਪਰਾਸ਼ਰ ਉਵਾਚ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਯਯੋ ਤਤ੍ਰ ਸਹ ਦੇਵੈਃ ਪਿਤਾਮਹਃ । ਸਮਾਹਿਤਮਨਾਸ਼੍ਚੈਵਂ ਤੁष੍ਟਾਵ ਗਰੁਡਧ੍ਵਜਮ੍ ॥ ੫,੧.
ਸ਼੍ਰੀ ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਪਿਤਾਮਹਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਉਥੇ ਗਿਆ; ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗਰ ਕਰਕੇ, ਗਰੁੜ-ਧਾਰੀ ਦੀ ਸਤਿ ਕਰੀ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ ਦ੍ਵੇ ਵਿਦ੍ਯੇ ਤ੍ਵਮਨਾਮ੍ਨਾਯਪਰਾ ਚੈਵਾਪਰਾ ਤਥਾ । ਤ ਏਵ ਭਵਤੋ ਰੂਪੇ ਮੂਰ੍ਤਾਮੂਰ੍ਤਾਤ੍ਮਿਕੇ ਪ੍ਰਭੋ ॥ ੫,੧.
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤੂੰ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਹੈਂ—ਉੱਚੀ ਤੇ ਨੀਵੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਖਿਆ ਗਿਆ; ਇਹੀ ਤੇਰੇ ਸਰੂਪ ਹਨ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਤੇ ਬਿਨਾ ਰੂਪ ਵਾਲੇ।
ਦ੍ਵੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੀ ਤ੍ਵਣੀਯੋਤਿਸ੍ਥੂਲਾਤ੍ਮਨ੍ਸਰ੍ਵ ਸਰ੍ਵਵਿਤ੍ । ਸ਼ਬ੍ਦਬ੍ਰਹ੍ਮਪਰਂ ਚੈਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਬ੍ਰਹ੍ਮਮਯਸ੍ਯ ਯਤ੍ ॥ ੫,੧.
ਤੂੰ ਦੋਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈਂ—ਸੂਖਮ ਤੇ ਸਥੂਲ, ਹੇ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ; ਸ਼ਬਦ-ਬ੍ਰਹਮ ਤੇ ਉੱਚਾ ਬ੍ਰਹਮ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ।
ऋਗ੍ਵੇਦਸ੍ਤ੍ਵਂ ਯਜੁਰ੍ਵੇਦਃਸਾਮਵੇਦਸ੍ਤ੍ਵਥਰ੍ਵਣਃ । ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਾਕਲ੍ਪੋ ਨਿਰੁਕ੍ਤਂ ਚ ਚ੍ਛਨ੍ਦੋ ਜ੍ਯੋਤਿषਮੇਵ ਚ ॥ ੫,੧.
ਤੂੰ ਰਿਗਵੇਦ, ਯਜੁਰਵੇਦ, ਸਾਮਵੇਦ ਤੇ ਅਥਰਵਵੇਦ ਹੈਂ; ਸਿੱਖਿਆ, ਕਰਮ, ਨਿਰੁਕਤ, ਛੰਦ ਤੇ ਜੋਤਿਸ਼ ਵੀ ਤੂੰ ਹੀ ਹੈਂ।