ਯਾਵਦ੍ਦੇਵਾਪਿਰ੍ਨ ਪਤਨਾਦਿਭਿਰ੍ ਦੋषੈਰਭਿਭੂਯਤੇ ਤਾਵਦੇਤਤ੍ਤਸ੍ਯਾਰ੍ਹਂ ਰਾਜ੍ਯਮ੍ ॥ ੪,੨੦.
ਜਦ ਤਕ ਦੇਵਾਪੀ ਨੂੰ ਗਲਤੀਆਂ ਜਾਂ ਪਤਨ ਆਦਿ ਦੁਸ਼ਟੀਆਂ ਨੇ ਘੇਰਿਆ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਰਾਜ ਉਸ ਦਾ ਹੀ ਹੱਕ ਹੈ।
ਤਦਲਮੇਤੇਨ ਤੁ ਤਸ੍ਮੈ ਦੀਯਤਾਮਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤੇ ਤਸ੍ਯਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਪ੍ਰਵਰੇਣਾਸ਼੍ਮਰਾਵਿਣਾ ਤਤ੍ਰਾਰਣ੍ਯੇ ਤਪਸ੍ਵਿਨੋ ਵੇਦਵਾਦਵਿਰੋਧਵਕ੍ਤਾਰਃ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਾਃ ॥ ੪,੨੦.
ਜਦ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, 'ਹੁਣ ਹੋ ਗਿਆ, ਇਹ ਰਾਜ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ,' ਤਾਂ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਅਸ਼ਮਰਾਵਿਨ ਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੈਦਕ ਮਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬੋਲੇ ਹੋਏ ਤਪਸਵੀਆਂ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ।
ਤੈਰਸ੍ਯਾਪ੍ਯਤਿऋਜੁਮਤੇਰ੍ਮਹੀਪਤਿਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਵੇਦਵਾਦਵਿਰੋਧਮਾਰ੍ਗਾਨੁਸਾਰਿਣ੍ਯਕ੍ਰਿਯਤ ॥ ੪,੨੦.
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਿੱਧਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਵੈਦਕ ਮਤ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਲਾ ਦਿੱਤਾ।
ਰਾਜਾ ਚ ਸ਼ਨ੍ਤਨੁਰ੍ਦ੍ਵਿਜਵਚਨੋਤ੍ਪਨ੍ਨਪਰਿਦੇਵਨਸ਼ੋਕਸ੍ਤਾਨ੍ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਗ੍ਰਤਃ ਕृਤ੍ਵਾਗ੍ਰਜਸ੍ਯ ਪ੍ਰਦਾਨਾਯਾਰਣ੍ਯਂ ਜਗਾਮ ॥ ੪,੨੦.
ਰਾਜਾ ਸ਼ਾਂਤਨੁ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਤੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਰਾਜ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਦੇਣ ਲਈ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ।
ਤਦਾਸ਼੍ਰਮਮੁਪਗਤਾਸ਼੍ਚ ਤਮਵਨਤਮਵਨੀਪਤਿਪੁਤ੍ਰਂ ਦੇਵਾਪਿਮੁਪਤਸ੍ਥੁਃ ॥ ੪,੨੦.
ਜਦ ਉਹ ਆਸ਼ਰਮ 'ਚ ਪਹੁੰਚੇ, ਤਾਂ ਦੇਵਤਾ ਰਾਜੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇਵਾਪੀ, ਜੋ ਨਮਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਦੇ ਕੋਲ ਆਏ।
ਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵੇਦਵਾਦਾਨੁਬਨ੍ਧੀਨਿ ਵਚਾਂਸਿ ਰਾਜ੍ਯਮਗ੍ਰਜੇਨ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਮਿਤ੍ਯਰ੍ਥਵਨ੍ਤਿ ਤਮੂਚੁਃ ॥ ੪,੨੦.
ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੈਦਕ ਮਤ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਰਾਜ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਵਲੋਂ ਹੀ ਚਲਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।'
ਅਸਾਵਪਿ ਦੇਵਾਪਿਰ੍ਵੇਦਵਾਦਵਿਰੋਧਯੁਕ੍ਤਿਦੂषਿਤਮਨੇਕਪ੍ਰਕਾਰਂ ਤਾਨਾਹ ॥ ੪,੨੦.
ਪਰ ਦੇਵਾਪੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੈਦਕ ਮਤ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਤਰਕਾਂ ਨਾਲ, ਕਈ ਢੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤਤਸ੍ਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਃ ਸ਼ਨ੍ਤਨੁਮੂਚੁਃ ॥ ੪,੨੦.
ਫਿਰ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਨੂੰ ਬੋਲੇ।
ਆਗਚ੍ਛ ਹੇ ਰਾਜਨ੍ਨਲਮਤ੍ਰਾਤਿਨਿਰ੍ਬਧੇਨ ਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤ ਏਵਾਸਾਵਨਾ ਵृष੍ਟਿਦੋषਃ ਪਤਿਤੋਯਮਨਾਦਿਕਾਲਮਭਿਹਿਤਵੇਦਵਚਨਦੂषਣੋਚ੍ਚਰਣਾਤ੍ ॥ ੪,੨੦.
ਆਓ ਰਾਜਾ, ਹੁਣ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੋਰ ਦੇਰੀ ਨਾ ਕਰੋ; ਸੁਕਾ ਪੈਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਹੁਣ ਮੁੱਕ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਵੈਦਕ ਮਤ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬੋਲਿਆਂ ਕਰਕੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸੀ।
ਪਤਿਤੇ ਚਾਗ੍ਰਜੇ ਨੈਵ ਤੇ ਪਰਿਵੇਤृਤ੍ਵਂ ਭਵਤੀਤ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਸ਼ਨ੍ਤਨੁਃਸ੍ਵਪੁਰਮਾਗਮ੍ਯ ਰਾਜ੍ਯਮਕਰੋਤ੍ ॥ ੪,੨੦.
ਜਦ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਪਤਿਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਬਣਦੇ, ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ ਤੇ ਰਾਜ ਚਲਾਇਆ।
ਵੇਦਵਾਦਵਿਰੋਧਵਚਨੋਚ੍ਚਾਰਣਦੂषਿਤੇ ਚ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਦੇਵਾਪੌ ਤਿष੍ਠਤ੍ਯਪਿ ਜ੍ਯੇष੍ਠਭ੍ਰਾਤਰ੍ਯਖਿਲਸਸ੍ਯਨਿष੍ਪਤ੍ਤਯੇ ਵਵਰ੍ष ਭਗਵਾਨ੍ਪਰ੍ਜਨ੍ਯਃ ॥ ੪,੨੦.
ਦੇਵਾਪੀ ਵੈਦਕ ਮਤ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬੋਲਿਆਂ ਕਰਕੇ, ਜਦ ਤਕ ਰਹਿਆ, ਭਗਵਾਨ ਪਰਜਨਯ ਨੇ ਸਭ ਦੀ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਲਈ ਮੀਂਹ ਪਾਇਆ।
ਬਾਹ੍ਲੀਕਾਤ੍ਸੋਮਦਤ੍ਤਃ ਪੁਤ੍ਰੋऽਭੂਤ੍ ॥ ੪,੨੦.
ਬਾਹਲੀਕ ਤੋਂ ਸੋਮਦੱਤ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ।
ਸੋਮਦਤ੍ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਭੂਰਿਭੂਰਿਸ਼੍ਰਵਸ਼ਲ੍ਯਸਂਜ੍ਞਾਸ੍ਤ੍ਰਯਃ ਪੁਤ੍ਰਾ ਬਭੂਵੁਃ ॥ ੪,੨੦.
ਸੋਮਦੱਤ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ: ਭੂਰੀ, ਭੂਰੀਸ਼ਰਵਸ ਤੇ ਸ਼ਲਯ।
ਸ਼ਨ੍ਤਨੋਰਪ੍ਯਮਰਨਦ੍ਯਾਂ ਜਾਹ੍ਨਵ੍ਯਾਮੁਦਾਰਕੀਰ੍ਤਿਰਸ਼ੇषਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਰ੍ਥਵਿਦ੍ਭੀष੍ਮਃ ਪੁਤ੍ਰੋऽਭੂਤ੍ ॥ ੪,੨੦.
ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਦੇ, ਅਮਰ ਨਦੀ ਜਾਹਨਵੀ 'ਚ, ਸਭ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਉੱਚੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲਾ ਭੀਸ਼ਮ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ।
ਸਤ੍ਯਵਤ੍ਯਾਂ ਚ ਚਿਤ੍ਰਾਙ੍ਗਦਵਿਚਿਤ੍ਰਵੀਰ੍ਯੌ ਦ੍ਵੌ ਪੁਤ੍ਰਾਵੁਤ੍ਪਾਦਯਾਮਾਸ ਸ਼ਨ੍ਤਨੁਃ ॥ ੪,੨੦.
ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਨੇ ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਤੋਂ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਚਿਤ੍ਰਾਂਗਦ ਤੇ ਵਿਚਿਤ੍ਰਵੀਰਯ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।
ਚਿਤ੍ਰਾਙ੍ਗਦਸ੍ਤੁ ਬਾਲ ਏਵ ਚਿਤ੍ਰਾਙ੍ਗਦੇਨੈਵ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੋਣਾਹਵੇ ਨਿਹਤਃ ॥ ੪,੨੦.
ਚਿਤ੍ਰਾਂਗਦ, ਜਦ ਬਚਾ ਸੀ, ਚਿਤ੍ਰਾਂਗਦ ਨਾਮ ਦੇ ਗੰਧਰਵ ਨੇ ਯੁੱਧ 'ਚ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਵਿਚਿਤ੍ਰਵੀਰ੍ਯੋऽਪਿ ਕਾਸ਼ੀਰਾਜਤਨਯੇ ਅਂਬਾਂਵਾਲਿਕੇ ਉਪਯੇਮੇ ॥ ੪,੨੦.
ਵਿਚਿਤ੍ਰਵੀਰਯ ਨੇ ਕਾਸ਼ੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਅੰਬਾ ਤੇ ਵਾਲਿਕਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ।
ਤਦੁਪਭੋਗਾਤਿਖੇਦਾਚ੍ਚ ਯਕ੍ਸ਼੍ਮਣਾ ਗृਹੀਤਃ ਸ ਪਞ੍ਚਤ੍ਵਮਗਮਤ੍ ॥ ੪,੨੦.
ਵਧੇਰੇ ਭੋਗ ਤੇ ਦੁਖ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਯਕਸ਼ਮਾ ਰੋਗ ਨਾਲ ਫੜਿਆ ਗਿਆ ਤੇ ਮਰ ਗਿਆ।
ਸਤ੍ਯਵਤੀਨਿਯੋਗਾਚ੍ਚ ਮਤ੍ਪੁਤ੍ਰਃ ਕृष੍ਣਦ੍ਵੈਪਾਯਨੋ ਮਾਤੁਰ੍ਵਚਨਮਨਤਿਕ੍ਰਮਣੀਯਮਿਤਿ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਿਚਿਤ੍ਰਵੀਰ੍ਯਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਧृਤਰਾष੍ਟ੍ਰਪਾਣ੍ਡੁਤਤ੍ਪ੍ਰਹਿਤਭੁਜਿष੍ਯਾਯਾਂ ਵਿਦੁਰਂ ਚੋਤ੍ਪਾਦਯਾਮਾਸ ॥ ੪,੨੦.
ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਦੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ, ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦ੍ਵੈਪਾਯਨ, ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਨਾਂ ਟਾਲਣ ਯੋਗ ਸਮਝ ਕੇ, ਵਿਚਿਤ੍ਰਵੀਰਯ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਤੇ ਪਾਂਡੂ ਵਲੋਂ ਭੇਜੀ ਗਈ ਦਾਸੀ ਰਾਹੀਂ ਵਿਦੁਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
ਧਤਰਾष੍ਟ੍ਰੋਪਿ ਗਾਨ੍ਧਾਰ੍ਯਾਂ ਦੁਰ੍ਯੋਧਨਦੁਃ ਸ਼ਾਸਨਪ੍ਰਧਾਨਂ ਪੁਤ੍ਰਸ਼ਤਮੁਤ੍ਪਾਦਯਾਮਾਸ ॥ ੪,੨੦.
ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਵੀ ਗਾਂਧਾਰੀ ਤੋਂ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਾਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁਰਯੋਧਨ ਤੇ ਦੁਸ਼ਾਸਨ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਸਨ।
ਪਾਣ੍ਢੋਰਪ੍ਯਰਣ੍ਯੇ ਮृਗਯਾਯਾਮृषਿਸ਼ਾਪੋਪਹਤਪ੍ਰਜਾਜਨਨਸਾਮਰ੍ਥ੍ਯਸ੍ਯ ਧਰ੍ਮਵਾਯੁਸ਼ਕ੍ਰੈਰ੍ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਭੀਮਸੇਨਾਰ੍ਜੁਨਾਃ ਕੁਨ੍ਤ੍ਯਾਂ ਨਕੁਲਸਹਦੇਵੌ ਚਾਸ਼੍ਵਿਭ੍ਯਾਂ ਮਾਦ੍ਰਯਾਂ ਪਞ੍ਚਪੁਤ੍ਰਾਃਸਮੁਤ੍ਪਾਦਿਤਾਃ ॥ ੪,੨੦.
ਪਾਂਡੂ, ਜਦੋਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਸ਼ਾਪ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਦੇਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਨਹੀਂ ਰਹੀ; ਇਸ ਲਈ ਧਰਮ, ਵਾਯੂ ਤੇ ਇੰਦਰ ਵਲੋਂ ਕੁੰਤੀ ਨੂੰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਭੀਮ ਤੇ ਅਰਜੁਨ ਮਿਲੇ, ਤੇ ਅਸ਼ਵਿਨਾਂ ਵਲੋਂ ਮਾਦਰੀ ਨੂੰ ਨਕੁਲ ਤੇ ਸਹਦੇਵ — ਕੁੱਲ ਪੰਜ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ।
ਤੇषਾਂ ਚ ਦ੍ਰੌਪਦ੍ਯਾਂ ਪਞ੍ਚੈਵ ਬਭੂਵੁਃ ॥ ੪,੨੦.
ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਨਾਲ ਹੋਏ।
ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਾਤ੍ਪ੍ਰਤਿਵਿਨ੍ਧ੍ਯਃ ਭੀਮਸੇਨਾਚ੍ਛੁਤਸੇਨਃ ਸ਼੍ਰੁਤਕੀਰ੍ਤਿਰਰ੍ਜੁਨਾਚ੍ਛੁਤਾਨੀਕੋ ਨਕੁਲਾਚ੍ਛੁਤਕਰ੍ਮਾ ਸਹਦੇਵਾਤ੍ ॥ ੪,੨੦.
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਤਿਵਿੰਧਿਆ, ਭੀਮਸੇਨ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰੁਤਸੇਨਾ, ਅਰਜੁਨ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰੁਤਕੀਰਤੀ, ਨਕੁਲ ਤੋਂ ਸ਼ਤਕਰਮਾ, ਤੇ ਸਹਦੇਵ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰੁਤਕਰਮਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ।
ਕਾਸ਼ੀ ਚ ਭੀਮਸੇਨਾਦੇਵ ਸਰ੍ਵਗਂ ਸੁਤਮਵਾਪ ॥ ੪,੨੦.
ਕਾਸ਼ੀ ਨੇ ਭੀਮਸੇਨ ਤੋਂ ਸਰਵਗਾ ਨਾਮ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪਾਇਆ।
ਯੌਧੇਯੀ ਯੁਧਿष੍ਛਿਰਾਦ੍ਦੇਵਕਂ ਪੁਤ੍ਰਮਵਾਪ ॥ ੪,੨੦.
ਯੌਧੇਈ ਨੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਤੋਂ ਦੇਵਕਾ ਨਾਮ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਾਇਆ।
ਹਿਡਿਂਬਾ ਘਟੋਤ੍ਕਚਂ ਭੀਮਸੇਨਾਤ੍ਪੁਤ੍ਰਂ ਲੇਭੇ ॥ ੪,੨੦.
ਹਿੜਿੰਬਾ ਨੇ ਭੀਮਸੇਨ ਤੋਂ ਘਟੋਤਕਚਾ ਨਾਮ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪਾਇਆ।
ਕਾਸ਼ੀ ਚ ਭੀਮਸੇਨਾਦੇਵ ਸਰ੍ਵਗਂ ਸੁਤਮਵਾਪ ॥ ੪,੨੦.
ਕਾਸ਼ੀ ਨੇ ਭੀਮਸੇਨ ਤੋਂ ਸਰਵਗਾ ਨਾਮ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪਾਇਆ।
ਸਹਦੇਵਾਚ੍ਚ ਵਿਜਯੀ ਕੁਹੋਤ੍ਰਂ ਪੁਤ੍ਰਮਵਾਪ ॥ ੪,੨੦.
ਸਹਦੇਵ ਤੋਂ ਵਿਜਈ ਨੇ ਕੁਹੋਤਰਾ ਨਾਮ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਾਇਆ।
ਰੇਣੁਮਤ੍ਯਾਂ ਚ ਨਕੁਲੋਪਿ ਨਿਰਮਿਤ੍ਰਮਜੀਜਨਤ੍ ॥ ੪,੨੦.
ਨਕੁਲ ਨੇ ਰੇਣੁਮਤੀ ਤੋਂ ਨਿਰਾਮਿਤ੍ਰ ਨਾਮ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਾਇਆ।
ਅਰ੍ਜੁਨਸ੍ਯਾਪ੍ਯੁਲੂਪ੍ਯਾਂ ਨਾਗਕਨ੍ਯਾਯਾਮਿਰਾਵਾਨ੍ਨਾਮ ਪੁਤ੍ਰੋऽਭਵਤ੍ ॥ ੪,੨੦.
ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਉਲੂਪੀ, ਜੋ ਨਾਗਕੰਨਿਆ ਸੀ, ਤੋਂ ਇਰਾਵਾਨ ਨਾਮ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪਾਇਆ।