ਮੈਤ੍ਰੇਯ ਉਵਾਚ ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁਤ੍ਵੇ ਚ ਰਾਵਣਤ੍ਵੇ ਚ ਵਿष੍ਣੁਨਾ । ਅਵਾਪ ਨਿਹਤੋ ਭੋਗਾਨਪ੍ਰਾਪ੍ਯਾਨਮਰੈਰਪਿ ॥ ੪,੧੫.
ਮੈਤ੍ਰੇਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੂ ਤੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਵਲੋਂ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ ਵੀ, ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਆਨੰਦ ਲਏ ਜੋ ਅਮਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇ।
ਨ ਲਯਂ ਤਤ੍ਰ ਤੇਨੈਵ ਨਿਹਤਃ ਸ ਕਥਂ ਪੁਨਃ । ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲਤ੍ਵੇ ਸਾਯੁਜ੍ਯਂ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੇ ਹਰੌ ॥ ੪,੧੫.
ਉਹ ਉਸ ਸਮੇਂ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ ਵੀ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਪਾਈ; ਫਿਰ ਕਿਵੇਂ ਉਹ ਸ਼ਿਸੁਪਾਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਹਰੀ ਨਾਲ ਸਦੀਵੀ ਮਿਲਾਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ?
ਏਤਦਿਚ੍ਛਾਮ੍ਯਹਂ ਸ਼੍ਰੋਤੁਂ ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮਭृਤ੍ਤਾਂ ਵਰ । ਕੌਤੂਹਲਪਰੇਣੈਤਤ੍ਪृष੍ਟੋ ਮੇ ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ॥ ੪,੧੫.
ਇਹ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਧਰਮ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਖਵਾਲੇ; ਜਿਗਿਆਸਾ ਵਸ਼, ਮੈਂ ਇਹ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ—ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ।
ਸ਼੍ਰੀਪਰਾਸ਼ਰ ਉਵਾਚ ਦੈਤ੍ਯੇਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯ ਵਧਾਯਾਸ਼ਿਲਲੋਕੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਸ੍ਥਿਤਿਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰਿਣਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਤਨੁਗ੍ਰਹਣਂ ਕੁਰ੍ਵਤਾ ਨृਸਿਂਹ ਰੂਪਮਾਵਿष੍ਕृਤਮ੍ ॥ ੪,੧੫.
ਸ਼੍ਰੀ ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸੰਘਾਰ ਲਈ, ਜੋ ਰੂਪ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਪਾਲਣ ਤੇ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਰੂਪ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਭਗਵਾਨ ਪਹਿਲਾਂ ਨਰਸਿੰਘ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ।
ਤਤ੍ਰ ਚ ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੋਰ੍ਵਿष੍ਣੁਰਯਮਿਤ੍ਯੇਤਨ੍ਨ ਮਨਸ੍ਯਭੂਤ੍ ॥ ੪,੧੫.
ਉਸ ਵੇਲੇ ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਕਿ ਇਹ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਹਨ।
ਨਿਰਤਿਸ਼ਯਪੁਣ੍ਯਸਮੁਦ੍ਭੂਤਮੇਤਤ੍ਸਤ੍ਤ੍ਵਾਜਾਤਮਿਤਿ ॥ ੪,੧੫.
ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, 'ਇਹ ਜੀਵ ਬੇਹੱਦ ਪੁੰਨਿਆਂ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ।'
ਰਜੋਦ੍ਰੇਕਪ੍ਰੇਰਿਤੈਕਾਗ੍ਰਮਤਿਸ੍ਤਦ੍ਭਾਵਨਾਯੋਗਾਤ੍ਤਤੋਵਾਪ੍ਤਵਧਹੈਤੁਕੀਂ ਨਿਰਤਿਸ਼ਯਾਮੇਵਾਖਿਲਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਕਾਰੀਣੀਂ ਦਸ਼ਾਨਨਤ੍ਵੇ ਭੋਗਸਂਪਦਮਵਾਪ ॥ ੪,੧੫.
ਰਜੋ ਗੁਣ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਮਨ ਇਕਾਗ੍ਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਧਿਆਨ ਦੀ ਅਭਿਆਸ ਵਜੋਂ, ਦਸ਼ਾਨਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਮੌਤ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨੋਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਵਧੀਆ ਭੋਗ ਤੇ ਦੌਲਤ ਵਾਲੀ ਸਥਿਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਨ ਤੁ ਸ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨਾਦਿਨਿਧਨੇ ਪਰਬ੍ਰਹ੍ਮਭੂਤੇ ਭਗਵਤ੍ਯਨਾਲਂਬਿਨਿ ਕृਤੇ ਮਨਸਸ੍ਤਲ੍ਲਯਮਵਾਪ ॥ ੪,੧੫.
ਪਰ ਉਸ ਅਨਾਦਿ ਤੇ ਅੰਤ ਰਹਿਤ ਪਰਬ੍ਰਹਮ ਭਗਵਾਨ ਵਿਚ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਲੈ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
ਏਵਂ ਦਸ਼ਾਨਨਤ੍ਵੇਪ੍ਯਨਙ੍ਗਪਰਾਧੀਨਤਯਾ ਜਾਨਕੀਸਮਾਸਕ੍ਤਚੇਤਸਾ ਭਗਵਤਾ ਦਾਸ਼ਰਥਿ ਰੂਪਧਾਰਿਣਾ ਹਤਸ੍ਯ ਤਦ੍ਰੂਪਦਰ੍ਸ਼ਨਮੇਵਾਸੀਤ੍ਨਾਯਮਚ੍ਯੁਤ ਇਤ੍ਯਾਸਕ੍ਤਿਰ੍ਵਿਪਦ੍ਯਤੋਨ੍ਤਃਕਰਣੇ ਮਾਨੁषਬੁਦ੍ਧਿਰੇਵ ਕੇਵਲਮਸ੍ਯਾਭੂਤ੍ ॥ ੪,੧੫.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਸ਼ਾਨਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵੀ, ਵਾਸਨਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੋ ਕੇ ਤੇ ਜਾਨਕੀ ਨਾਲ ਮਨ ਲਗਾ ਕੇ, ਦਾਸਰਥੀ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਭਗਵਾਨ ਵਲੋਂ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਉਸ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਰੂਪ ਤੇ ਹੀ ਰਹੀ; ਅਚਲ ਭਗਵਾਨ ਨਾਲ ਕੋਈ ਲਗਾਵ ਨਹੀਂ ਸੀ—ਉਸ ਦਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮਨ ਸਿਰਫ਼ ਮਨੁੱਖੀ ਸੋਚ ਨਾਲ ਹੀ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਪੁਨਰਪ੍ਯਚ੍ਯੁਤਵਿਨਿਪਾਤਮਾਤ੍ਰਫਲਮਖਿਲਭੂਮਣ੍ਡਲਸ਼੍ਲਾਘ੍ਯਚੇਦਿਰਾਜਕੁਲੇ ਜਨ੍ਮ ਅਵ੍ਯਾਹਤੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਂ ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲਤ੍ਵੇਪ੍ਯਵਾਪ ॥ ੪,੧੫.
ਫਿਰ, ਅਚਲ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਦੇ ਫਲ ਵਜੋਂ, ਉਹ ਚੇਦੀ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਕੁਲ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲਿਆ, ਜੋ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਸਿਤ ਸੀ, ਤੇ ਸ਼ਿਸੁਪਾਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵੀ, ਉਸ ਨੇ ਰੁਕਾਵਟ ਰਹਿਤ ਰਾਜ ਭੋਗਿਆ।
ਤਤ੍ਰ ਤ੍ਵਖਿਲਾਨਾਮੇਵ ਸ ਭਗਵਨ੍ਨਾਮ੍ਨਾਂ ਤ੍ਵਙ੍ਕਾਰਕਾਰਣਮਭਵਤ੍ ॥ ੪,੧੫.
ਉਥੇ, ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਨਾਮਾਂ ਦੇ ਉਚਾਰਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਗਿਆ।
ਤਤਸ਼੍ਚ ਤਤ੍ਕਾਲਕृਤਾਨਾਂ ਤੇषਾਮਸ਼ੇषਣਾਮੇਵਾਚ੍ਯੁਤਨਾਮ੍ਨਾਮਨਵਰਤਮਨੇਕਜਨ੍ਮਸੁ ਵਰ੍ਧਿਤਵਿਦ੍ਵੇषਾਨੁਬਨ੍ਧਿਚਿਤ੍ਤੋ ਵਿਨਿਨ੍ਦਨਸਂਤਰ੍ਜਨਾਦਿषੂਚ੍ਚਾਰਣਮਕਰੋਤ੍ ॥ ੪,੧੫.
ਫਿਰ, ਕਈ ਜਨਮਾਂ ਦੀ ਵਧਦੀ ਵੈਰਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਨਾਮਾਂ ਨੂੰ ਨਿੰਦਾ ਤੇ ਧਮਕੀ ਦੇਣ ਵਿਚ ਹੀ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਪੁਰਾਣੀ ਆਦਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਰ ਵੇਲੇ ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਨਿੰਦਾ ਵਿਚ ਉਹ ਨਾਮ ਉਚਾਰਦਾ ਸੀ।
ਤਚ੍ਚ ਰੂਪਮੁਤ੍ਫੁਲ੍ਲਪਦ੍ਮਦਲਾਮਲਾਕ੍ਸ਼ਿਮਤ੍ਯੁਜ੍ਜ੍ਵਲਪੀਤਵਸ੍ਤ੍ਰਧਾਰ੍ਯਮਲਕਿਰਿਟਕੇਯੂਰਹਾਰਕਟਕਾਦਿਸ਼ੋਭਿਤਮੁਦਾਰਚਤੁਰ੍ਬਾਹੁਸ਼ਙ੍ਖਚਕ੍ਰਗਦਾਧਰਮਤਿਪ੍ਰਰੂਢਵੈਰਾਨੁਭਾਵਾਦਟਨਭੋਜਨਸ੍ਨਾਨਾਸਨਸ਼ਯਨਾਦਿष੍ਵਸ਼ੇषਾਵਸ੍ਥਾਨ੍ਤਰੇषੁ ਨਾਨ੍ਯਤ੍ਰੋਪਯਯਾਵਸ੍ਯ ਚੇਤਸਃ ॥ ੪,੧੫.
ਤੇ ਉਹ ਰੂਪ—ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਿੜੇ ਕਮਲ ਦੀ ਪੰਖੜੀ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਚਮਕਦਾਰ ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ, ਨਿਰਮਲ ਮਕੁਟ, ਕੇਯੂਰ, ਹਾਰ, ਕਟਕ ਆਦਿ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਉੱਚੀ ਚਾਰ ਬਾਹਾਂ, ਸ਼ੰਖ, ਚਕਰ ਤੇ ਗਦਾ ਧਾਰਣ ਕਰਦਾ—ਗਹਿਰੀ ਵੈਰਤਾ ਕਰਕੇ, ਚਲਣ, ਖਾਣ, ਨ੍ਹਾਉਣ, ਬੈਠਣ, ਸੌਣ ਆਦਿ ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿਚ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਗਿਆ।
ਤਤਸ੍ਤਮੇਵਾਕ੍ਰੋਸ਼ੇषੂਚ੍ਚਾਰਯਂਸ੍ਤਮੇਵ ਹृਦਯੇਨ ਧਾਰਯਨ੍ਨਾਤ੍ਮਵਧਾਯ ਯਾਵਦ੍ਭਗਵਦ੍ਧਸ੍ਤਚਕ੍ਰਾਂਸ਼ੁਮਾਲੋਜ੍ਜ੍ਵਾਲਮਕ੍ਸ਼ਯਤੇਜਃਸ੍ਵਰੂਪਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਭੂਤਮਪਗਤਦ੍ਵੇषਾਦਿਦੋषਂ ਭਗਵਨ੍ਤਮਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੀਤ੍ ॥ ੪,੧੫.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਰ ਵੇਲੇ ਨਿੰਦਾ ਵਿਚ ਨਾਮ ਉਚਾਰਦਾ, ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿਲ ਵਿਚ ਰੱਖਦਾ, ਜਦ ਤਕ ਜੀਵਨ ਰਿਹਾ, ਉਸ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ—ਹੱਥ ਵਿਚ ਚਕਰ ਦੇ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਾਲਾ, ਅਖੰਡ ਤੇਜ ਵਾਲਾ, ਬ੍ਰਹਮ ਰੂਪ, ਵੈਰ ਆਦਿ ਦੋਸ਼ ਤੋਂ ਰਹਿਤ—ਦੇਖਿਆ, ਜਦ ਭਗਵਾਨ ਉਸ ਦੇ ਸੰਘਾਰ ਲਈ ਆਏ।
ਤਾਵਚ੍ਚ ਭਗਵਚ੍ਚਕ੍ਰੇਣਾਸ਼ੁ ਵ੍ਯਾਪਾਦਿਤਸ੍ਤਤ੍ਸ੍ਮਰਣਦਗ੍ਧਾਖਿਲਾਘਸਂਚਯੋ ਭਗਵਤਾਨ੍ਤਮੁਪਨੀਤਸ੍ਤਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵ ਲਯਮੁਪਯਯੌ ॥ ੪,੧੫.
ਫਿਰ, ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਚਕਰ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਯਾਦ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਸੜ ਗਏ, ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਲਿਆ ਕੇ, ਉਥੇ ਹੀ ਲੈ ਮਿਲਾ ਦਿੱਤਾ।
ਏਤਤ੍ਤਵਾਖਿਲਂਮਯਾਭਿਹਿਤਮ੍ ॥ ੪,੧੫.
ਇਹ ਸਾਰਾ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਅਯਂ ਹਿ ਭਗਵਾਨ੍ ਕੀਰ੍ਤਿਤਸ਼੍ਚ ਸਂਸ੍ਮृਤਸ਼੍ਚ ਦ੍ਵੇषਾਨੁਬਨ੍ਧੇਨਾਪਿ ਅਖਿਲਮੁਰਾਸੁਰਾਦਿਰ੍ਦੁਲ੍ਲਭਂ ਫਲਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ ਕਿਮੁਤ ਸਮ੍ਯਗ੍ਭਕ੍ਤਿਮਤ੍ਮਿਤਿ ॥ ੪,੧੫.
ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—even ਜੇ ਵੈਰ ਨਾਲ ਵੀ—ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਦੁਰਲਭ ਇਨਾਮਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦਾਨਵ ਵੀ ਪਾਉਣ ਲਈ ਤਰਸਦੇ ਹਨ। ਤਾਂ ਫਿਰ ਜਿਸ ਕੋਲ ਸੱਚੀ ਭਗਤੀ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਤਾਂ ਇਹ ਹੋਰ ਵੀ ਆਸਾਨ ਹੈ।
ਵਸੁਦੇਵਸ੍ਯ ਤ੍ਵਾਨਕਦੁਨ੍ਦੁਭੇਃ ਪੌਰਵੀਰੋਹਿਣੀਮਦਿਰਾਭਦ੍ਰਾਦੇਵਕੀਪ੍ਰਮੁਖਾ ਬਹ੍ਵ੍ਯਃ ਪਤ੍ਨ੍ਯੋऽਭਵਨ੍ ॥ ੪,੧੫.
ਅਨਕਦੁੰਦੁਭੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਸੁਦੇਵ ਦੇ ਬਹੁਤ ਪਤਨੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਦੇਵਕੀ, ਰੋਹਿਣੀ, ਮਦਿਰਾ, ਭਦਰਾ ਆਦਿ ਮੁੱਖ ਸਨ।
ਬਲਭਦ੍ਰਸ਼ਠਸਾਰਣਦੁਰ੍ਮਦਾਦੀਨ੍ਪੁਤ੍ਰਾਰ੍ਤ੍ਨੋਹਿਣ੍ਯਾਨਕਦੁਨ੍ਦੁਭਿਰੁਤ੍ਪਾਦਯਾਮਾਸ ॥ ੪,੧੫.
ਰੋਹਿਣੀ ਤੋਂ ਅਨਕਦੁੰਦੁਭੀ ਨੇ ਬਲਭਦਰ, ਸ਼ਠ, ਸਾਰਣ, ਦੁਰਮਦ ਆਦਿ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।
ਬਲਦੇਵੋਪਿ ਰੇਵਤ੍ਯਾਂ ਵਿਸ਼ਠੋਲ੍ਮੁਕੌ ਪੁਤ੍ਰਾਵਜਨਯਤ੍ ॥ ੪,੧੫.
ਬਲਦੇਵ ਨੇ ਵੀ ਰੇਵਤੀ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਠ ਤੇ ਉਲਮੁਕਾ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।
ਸਾਰ੍ष੍ਟਿਮਾਰ੍ष੍ਟਿਸ਼ਿਸ਼ੁਸਤ੍ਯਸਤ੍ਯਧृਤਿਪ੍ਰਮੁਖਾਃ ਸਾਰਣਾਤ੍ਮਜਾਃ ॥ ੪,੧੫.
ਸਾਰਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਾਰਸ਼ਟੀ, ਮਾਰਸ਼ਟੀ, ਸ਼ਿਸ਼ੁ, ਸਤਿਆ, ਸਤਿਧ੍ਰਿਤੀ ਆਦਿ ਸਨ।
ਭਦ੍ਰਾਸ਼੍ਵਭਦ੍ਰਬਾਹੁਦੁਰ੍ਦਮਭੂਤਾਦ੍ਯਾਃ ਰੋਹਿਣ੍ਯਾਃ ਕੁਲਜਾਃ ॥ ੪,੧੫.
ਰੋਹਿਣੀ ਤੋਂ ਭਦਰਾਸ਼ਵ, ਭਦਰਬਾਹੁ, ਦੁਰਦਮ ਆਦਿ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।
ਨਨ੍ਦੋਪਨਨ੍ਦਕृਤਕਾਦ੍ਯ ਮਦਿਰਾਯਾਸ੍ਤਨਯਾਃ ॥ ੪,੧੫.
ਮਦਿਰਾ ਤੋਂ ਨੰਦ, ਉਪਨੰਦ, ਕ੍ਰਿਤਕ ਆਦਿ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।
ਭਦ੍ਰਾਯਾਸ਼੍ਚੋਪਨਿਧਿਗਦਾਦ੍ਯਾਃ ॥ ੪,੧੫.
ਭਦਰਾ ਤੋਂ ਉਪਨਿਧੀ, ਗਦਾ ਆਦਿ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।
ਵੈਸ਼ਾਲ੍ਯਾਂ ਚ ਕੌਸ਼ਿਕਮੇਕਮੇਵਾਜਨਯਤ੍ ॥ ੪,੧੫.
ਵੈਸ਼ਾਲੀ ਵਿਚ, ਉਸ ਨੇ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ, ਕੌਸ਼ਿਕ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ।
ਆਨਕਦੁਨ੍ਦੁਭੇਰ੍ਦੇਵਕ੍ਯਾਮਪਿ ਕੀਰ੍ਤਿਮਤ੍ਸੁषੇਣੋਦਾਯੁਭਦ੍ਰਸੇਨऋਜੁਦਾਸਭਦ੍ਰਦੇਵਾਖ੍ਯਾਃ षਟ੍ਪੁਤ੍ਰਾ ਜਜ੍ਞਿਰੇ ॥ ੪,੧੫.
ਦੇਵਕੀ ਤੋਂ ਅਨਕਦੁੰਦੁਭੀ ਦੇ ਛੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ: ਕੀਰਤਿਮਾਨ, ਸੁਸ਼ੇਣ, ਉਦਾਯੁ, ਭਦਰਸੇਨ, ਰਿਜੁਦਾਸ, ਭਦਰਦੇਵ।
ਤਾਂਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਾਨੇਵ ਕਂਸੋਘਾਤਿਤਵਾਨ੍ ॥ ੪,੧੫.
ਇਹਨਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਕਂਸ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਚ ਸਪ੍ਤਮਂ ਗਰ੍ਭਮਰ੍ਧਰਾਤ੍ਰੇ ਭਗਵਤ੍ਪ੍ਰਹਿਤਾਯੋਗਨਿਦ੍ਰਾ ਰੋਹਿਣ੍ਯਾ ਜਠਰਮਾਕृष੍ਯ ਨੀਤਵਤੀ ॥ ੪,੧੫.
ਫਿਰ, ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਭੇਜੀ ਯੋਗਨਿਦਰਾ ਨੇ ਸੱਤਵੇਂ ਗਰਭ ਨੂੰ ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਪੇਟ ਤੋਂ ਰੋਹਿਣੀ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤਾ।
ਕਰ੍षਣਾਚ੍ਚਾਸਾਵਪਿ ਸਂਕਰ੍षਣਾਖ੍ਯਾਮਗਮਤ੍ ॥ ੪,੧੫.
ਉਸ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਕੇ ਲਿਆਉਣ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਪਿਆ।
ਤਤਸ਼੍ਚ ਸਕਲਜਗਨ੍ਮਹਾਤਰੁਮੂਲਭੂਤੋਭੂਤਭਵਿष੍ਯਦਾਦਿਸਕਲਸੁਰਾਸੁਰਮੁਨਿਜਨਮਨਸਾਮਪ੍ਯਗੋਚਰੋऽਬ੍ਜਭਵਪ੍ਰਮੁਖੈਰਨਲਮੁਖੈਃ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯਾਵਨਿਭਾਰਹਰਣਾਯ ਪ੍ਰਸਾਦਿਤੋ ਭਗਵਾਨਨਾਦਿਮਧ੍ਯਨਿਧਨੋਦੇਵਕੀਗਰ੍ਭਮਵਤਤਾਰ ਵਾਸੁਦੇਵਃ ॥ ੪,੧੫.
ਫਿਰ, ਵਸੁਦੇਵ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੇ ਵੱਡੇ ਰੁੱਖ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ, ਦਾਨਵ, ਰਿਸ਼ੀ ਤੇ ਪੁਰਾਣੇ-ਨਵੇਂ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਅਗਨੀ ਆਦਿ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਭਾਰ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਅਦਿ, ਮੱਧ ਤੇ ਅੰਤ ਰਹਿਤ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿਚ ਆ ਵੱਸਿਆ।