ਤਤਸ਼੍ਚੋਨ੍ਮਤ੍ਤਰੂਪੋ ਜਾਯੇ ਹੇ ਤਿष੍ਠ ਮਨਸਿ ਘੋਰੇ ਤਿष੍ਠ ਵਚਸਿ ਕਪਟਿਕੇ ਤਿष੍ਠੇਤ੍ਯੇਵਮਨੇਕਪ੍ਰਕਾਰਂ ਸੂਕ੍ਤਮਵੋਚਤ੍
ਫਿਰ, ਪਾਗਲ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਨੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਕਹੇ: "ਜਾਇਏ! ਰੁਕੋ! ਆਪਣੇ ਭਿਆਨਕ ਮਨ ਵਿਚ ਰੁਕੋ! ਆਪਣੇ ਝੂਠੇ ਬੋਲ ਵਿਚ ਰੁਕੋ! ਰੁਕੋ!"
ਮਹਾਰਾਜਾਲਮਨੇਨਾਵਿਵੇਕਚੇष੍ਟਿਤੇਨ
ਮਹਾਂਰਾਜਾ, ਬੇਸਮਝੀ ਵਾਲੀਆਂ ਕਰਤੂਆਂ ਕਰਕੇ, ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਂਤਰ੍ਵਤ੍ਨ੍ਯਹਮਬ੍ਦਾਂਤੇ ਭਵਤਾऽਤ੍ਰਾਗਂਤਵ੍ਯਂ ਕੁਮਾਰਸ੍ਤੇ ਭਬਿष੍ਯਤਿ ਏਕਾਂ ਚ ਨਿਸ਼ਾਮਹਂ ਤ੍ਵਯਾ ਸਹ ਵਤ੍ਸ੍ਯਾਮੀਤ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਸ੍ਸ੍ਵਪੁਰਂ ਜਗਾਮ
ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਤੂੰ ਅੰਦਰਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਆਉਣਾ; ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਤੇ ਇੱਕ ਰਾਤ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਰਹਾਂਗੀ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਤਾਸਾਂ ਚਾਪ੍ਸਰਸਾਮੂਰ੍ਵਸ਼ੀ ਕਥਯਾਮਾਸ
ਉਰਵਸ਼ੀ ਨੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਵਿਚ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਅਯਂ ਸ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਕृष੍ਟੋ ਯੇਨਾਹਮੇਤਾਵਂਤਂ ਕਾਲਮਨੁਰਾਗਾਕृष੍ਟਮਾਨਸਾ ਸਹੋषਿਤੇਤਿ
"ਇਹ ਉਹ ਉੱਤਮ ਮਰਦ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਖਿੱਚੀ ਹੋਈ, ਇੰਨਾ ਸਮਾਂ ਰਹੀ ਹਾਂ।"
ਏਵਮੁਕ੍ਤਾਸ੍ਤਾਸ਼੍ਚਾਪ੍ਸਰਸ ਊਚੁਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਸਾਧੁਸਾਧ੍ਵਸ੍ਯ ਰੂਪਮਪ੍ਯਨੇਨ ਸਹਾਸ੍ਮਾਕਮਪਿ ਸਰ੍ਵਕਾਲਮਾਸ੍ਯਾ ਭਵੇਦਿਤਿ
ਇਹ ਚੰਗੀਤਾ ਅਤੇ ਨਿਡਰਤਾ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਸਦਾ ਸਾਡੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਹਰ ਵੇਲੇ ਰਹੇ।
ਅਬ੍ਦੇ ਚ ਪੂਰ੍ਣੇ ਸ ਰਾਜਾ ਤਤ੍ਰਾਜਗਾਮ
ਜਦੋਂ ਸਾਲ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਉਥੇ ਆ ਗਿਆ।
ਕੁਮਾਰਂ ਚਾਯੁषਮਸ੍ਮੈ ਚੋਰ੍ਵਸ਼ੀ ਦਦੌ
ਉਰਵਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਦਿੱਤੀ।
ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਚੈਕਾਂ ਨਿਸ਼ਾਂ ਤੇਨ ਰਾਜ੍ਞਾ ਸਹੋषਿਤ੍ਵਾ ਪਂਚ ਪੁਤ੍ਰੋਤ੍ਪਤ੍ਤਯੇ ਗਰ੍ਭਮਵਾਪ
ਇੱਕ ਰਾਤ ਦਿੱਤੀ, ਉਹ ਰਾਜੇ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹੀ, ਅਤੇ ਪੰਜ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਪੈਦائش ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਗਰਭ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ।
ਉਵਾਚ ਚੈਨਂ ਰਾਜਾਨਮਸ੍ਮਤ੍ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਮਹਾਰਾਜਾਯ ਸਰ੍ਵ ਏਵ ਗਂਧਰ੍ਵਾ ਵਰਦਾਸ੍ਸਂਵृਤ੍ਤਾਃ ਵ੍ਰਿਯਤਾਂ ਚ ਵਰ ਇਤਿ
ਉਰਵਸ਼ੀ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਮੇਰੀ ਪ੍ਰੀਤਿ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਗੰਧਰਵ ਤੇਰੇ ਲਈ ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਮਹਾਰਾਜ; ਕੋਈ ਵਰ ਚੁਣ ਲੈ।'
ਵਿਜਿਤਸਕਲਾਰਾਤਿਰਵਿਹਤੇਂਦ੍ਰਿ ਯਸਾਮਰ੍ਥ੍ਯੋ ਬਂਧੁਮਾਨਮਿਤਬਲਕੋਸ਼ੋऽਸ੍ਮਿ ਨਾਨ੍ਯਦਸ੍ਮਾਕਮੁਰ੍ਵਸ਼ੀਸਾਲੋਕ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵ੍ਯਮਸ੍ਤਿਤਦਹਮਨਯਾ ਸਹੋਰ੍ਵਸ਼੍ਯਾ ਕਾਲਂ ਨੇਤੁਮਭਿਲषਾਮੀਤ੍ਯੁਕ੍ਤੇ ਗਂਧਰ੍ਵਾ ਰਾਜ੍ਞੇऽਗ੍ਨਿਸ੍ਥਾਲੀਂ ਦਦੁਃ
ਸਾਰੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਰੋਕ ਨਾ ਹੋਣ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਬੇਹੱਦ ਤਾਕਤ-ਧਨ ਨਾਲ, ਮੈਨੂੰ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ, ਸਗੋਂ ਉਰਵਸ਼ੀ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਸਮਾਂ ਗੁਜ਼ਾਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਅੱਗ ਦੀ ਥਾਲੀ ਦਿੱਤੀ।
ਊਚੁਸ਼੍ਚੈਨਮਗ੍ਨਿਮਾਮ੍ਨਾਯਾਨੁਸਾਰੀ ਭੂਤ੍ਵਾ ਤ੍ਰਿਧਾ ਕृਤ੍ਵੋਰ੍ਵਸ਼ੀ ਸਲੋਕਤਾਮਨੋਰਥਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਸਮ੍ਯਗ੍ਯਜੇਥਾਃ ਤਤੋऽਵਸ਼੍ਯਮਭਿਲषਿਤਮਵਾਪ੍ਸ੍ਯਤੀਤ੍ਯੁਕ੍ਤਸ੍ਤਾਮਗ੍ਨਿਸ੍ਥਾਲੀਮਾਦਾਯ ਜਗਾਮ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਧਰਮ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਅੱਗ ਦੀ ਥਾਲੀ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕੇ, ਉਰਵਸ਼ੀ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖ ਕੇ, ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਯਜਨ ਕਰ। ਫਿਰ ਜ਼ਰੂਰ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇਗੀ।' ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਅੱਗ ਦੀ ਥਾਲੀ ਲੈ ਕੇ ਚਲ ਪਿਆ।
ਅਂਤਰਟਵ੍ਯਾਮਚਿਂਤਯਤ੍ ਅਹੋ ਮੇऽਤੀਵ ਮੂਢਤਾ ਕਿਮਹਮਕਰਵਮ੍
ਜੰਗਲ ਵਿਚ, ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, 'ਹਾਏ, ਮੈਂ ਕਿੰਨਾ ਮੂਰਖ ਹੋ ਗਿਆ! ਮੈਂ ਕੀ ਕਰ ਬੈਠਾ?'
ਵਹ੍ਨਿਸ੍ਥਾਲੀ ਮਯੈषਾਨੀਤਾ ਨੋਰ੍ਵਸ਼ੀਤਿ
'ਮੈਂ ਇਹ ਅੱਗ ਦੀ ਥਾਲੀ ਲਿਆਈ ਹੈ, ਉਰਵਸ਼ੀ ਨਹੀਂ।'
ਅਥੈਨਾਮਟਵ੍ਯਾਮੇਵਾਗ੍ਨਿਸ੍ਥਾਲੀਂ ਤਤ੍ਯਾਜ ਸ੍ਵਪੁਰਂ ਚ ਜਗਾਮ
ਫਿਰ, ਉਸੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਅੱਗ ਦੀ ਥਾਲੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ।
ਵ੍ਯਤੀਤੇऽਰ੍ਦ੍ਧਰਾਤ੍ਰੇ ਵਿਨਿਦ੍ਰਸ਼੍ਚਾਚਿਂਤਯਤ੍
ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਲੰਘਣ 'ਤੇ, ਨੀਂਦ ਨਾ ਆਉਣ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ।
ਮਮੋਰ੍ਵਸ਼ੀਸਾਲੋਕ੍ਯਪ੍ਰਾਪ੍ਤ੍ਯਰ੍ਥਮਗ੍ਨਿਸ੍ਥਾਲੀ ਗਂਧਰ੍ਵੈਰ੍ਦਤ੍ਤਾ ਸਾ ਚ ਮਯਾਟਵ੍ਯਾਂ ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤਾ
'ਉਰਵਸ਼ੀ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪਾਉਣ ਲਈ ਗੰਧਰਵਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਅੱਗ ਦੀ ਥਾਲੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਪਰ ਮੈਂ ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ।'
ਤਦਹਂ ਤਤ੍ਰ ਤਦਾਹਰਣਾਯ ਯਾਸ੍ਯਾਮੀਤ੍ਯੁਤ੍ਥਾਯ ਤਤ੍ਰਾਪ੍ਯੁਪਗਤੋ ਨਾਗ੍ਨਿਸ੍ਥਾਲੀਮਪਸ਼੍ਯਤ੍
'ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਉਹ ਲੈਣ ਲਈ ਉਥੇ ਜਾਵਾਂਗਾ।' ਉਠ ਕੇ, ਉਹ ਉਥੇ ਗਿਆ, ਪਰ ਅੱਗ ਦੀ ਥਾਲੀ ਨਹੀਂ ਵੇਖੀ।
ਸ਼ਮੀਗਰ੍ਭਂ ਚਾਸ਼੍ਵਤ੍ਥਮਗ੍ਨਿਸ੍ਥਾਲੀਸ੍ਥਾਨੇ ਦृष੍ਟ੍ਵਾऽਚਿਂਤਯਤ੍
ਅੱਗ ਦੀ ਥਾਲੀ ਦੀ ਥਾਂ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਸਮੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੀਪਲ ਦਾ ਦਰਖ਼ਤ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਸੋਚਿਆ।
ਮਯਾਤ੍ਰਾਗ੍ਨਿਸ੍ਥਾਲੀ ਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਾ ਸਾ ਚਾਸ਼੍ਵਤ੍ਥਸ਼੍ਸ਼ਮੀਗਰ੍ਭੋऽਭੂਤ੍
'ਇਥੇ ਮੈਂ ਅੱਗ ਦੀ ਥਾਲੀ ਰੱਖੀ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਪੀਪਲ ਸਮੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।'
ਤਦੇਨਮੇਵਾਹਮਗ੍ਨਿਰੂਪਮਾਦਾਯ ਸ੍ਵਪੁਰਮਭਿਗਮ੍ਯਾਰਣੀਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਦੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾਗ੍ਨੇਰੁਪਾਸ੍ਤਿਂ ਕਰਿष੍ਯਾਮੀਤਿ
'ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਇਹ ਅੱਗ ਦਾ ਰੂਪ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਅਰਣੀ ਬਣਾਵਾਂਗਾ ਅਤੇ ਉਸ ਅੱਗ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਾਂਗਾ।'
ਏਵਮੇਵ ਸ੍ਵਪੁਰਮਭਿਗਮ੍ਯਾਰਣਿਂ ਚਕਾਰ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਅਰਣੀ ਬਣਾਈ।
ਤਤ੍ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਚਾਂਗੁਲੈਃ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ ਗਾਯਤ੍ਰੀਮਪਠਤ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਉਂਗਲਾਂ ਨਾਲ ਮਾਪ ਕੇ, ਗਾਇਤਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹਿਆ।
ਪਠਤਸ਼੍ਚਾਕ੍ਸ਼ਰਸਂਖ੍ਯਾਨ੍ਯੇਵਾਂਗੁਲਾਨ੍ਯਰਣ੍ਯਭਵਤ੍
ਜਦੋਂ ਉਹ ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਪੜ੍ਹ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਹੀ ਜੰਗਲ ਬਣ ਗਈਆਂ।
ਤਤ੍ਰਾਗ੍ਨਿਂ ਨਿਰ੍ਮਥ੍ਯਾਗ੍ਨਿਤ੍ਰਯਮਾਮ੍ਨਾਯਾਨੁਸਾਰੀ ਭੂਤ੍ਵਾ ਜੁਹਾਵ
ਉਥੇ, ਰਗੜ ਕੇ ਅੱਗ ਜਗਾ ਕੇ, ਤਿੰਨ ਅੱਗਾਂ ਦੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸ ਨੇ ਹਵਨ ਕੀਤਾ।
ਉਰ੍ਵਸ਼ੀਸਾਲੋਕ੍ਯਂ ਫਲਮਭਿਸਂਧਿਤਵਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਉਰਵਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੇ ਫਲ ਲਈ ਮਨ ਵਿਚ ਇੱਛਾ ਰੱਖੀ।
ਤੇਨੈਵ ਚਾਗ੍ਨਿਵਿਧਿਨਾ ਬਹੁਵਿਧਾਨ੍ ਯਜ੍ਞਾਨਿष੍ਟ੍ਵਾ ਗਾਂਧਰ੍ਵਲੋਕਾਨਵਾਪ੍ਯੋਰ੍ਵਸ਼੍ਯਾ ਸਹਾਵਿਯੋਗਮਵਾਪ
ਉਸੇ ਅੱਗ ਦੇ ਵਿਧੀ ਨਾਲ, ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯਜਨ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਗਾਂਧਰਵਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਰਵਸ਼ੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਵਿਛੋੜੇ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਏਕੋऽਗ੍ਨਿਰਾਦਾਵਭਵਦੇਕੇਨ ਤ੍ਵਤ੍ਰ ਮਨ੍ਵਂਤਰੇ ਤ੍ਰੇਧਾ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਿਤਾਃ
ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਇੱਕ ਹੀ ਅੱਗ ਸੀ; ਪਰ ਇਸ ਮਨਵੰਤਰ ਵਿਚ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚ ਸਥਾਪਤ ਹੋਈ।
ਤਸ੍ਯਾਪ੍ਯਾਯੁਰ੍ਧੀਮਾਨਮਾਵਸੁ-ਵਿਸ਼੍ਵਾਵਸੁ-ਸ਼ਤਾਯੁਃ-ਸ਼੍ਰੁਤਾਯੁਃ (ਅਯੁਤਾਯੁਃ) ਸਂਜ੍ਞਾਃ षੜਭਵਨ੍ ਪੁਤ੍ਰਾਃ ।। ੪-੭-
ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਧੀਮਾਨ, ਆਵਸੁ, ਵਿਸ਼ਵਾਵਸੁ, ਸ਼ਤਾਯੁ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੁਤਾਯੁ (ਜਾਂ ਅਯੁਤਾਯੁ) ਸਨ।