ਤਦਾਖ੍ਯਾਤਮੇਵੈਤਤ੍ ਸ ਚ ਯਥੇਲਾਯਾਮਾਤ੍ਮਜਂ ਪੁਰੂਰਵਸਮੁਤ੍ਪਾਦਯਾਮਾਸ
ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਲਾ ਦੇ ਘਰ ਪੁਰੂਰਵਸ ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।
ਪੁਰੂਰਵਾਸ੍ਤ੍ਵਤਿਦਾਨਸ਼ੀਲੋऽਤਿਯਜ੍ਵਾਤਿਤੇਜਸ੍ਵੀ ਯਂ ਸਤ੍ਯਵਾਦਿਨਮਤਿਰੂਪਸ੍ਵਿਨਂ ਮਨਸ੍ਵਿਨਂ ਮਿਤ੍ਰਾਵਰੁਣਸ਼ਾਪਾਨ੍ਮਾਨੁषੇ ਲੋਕੇ ਮਯਾ ਵਸ੍ਤਵ੍ਯਮਿਤਿ ਕृਤਮਤਿਰੁਰ੍ਵਸ਼ੀ ਦਦਰ੍ਸ਼
ਪੁਰੂਰਵਸ ਬਹੁਤ ਦਾਨੀ, ਵੱਡਾ ਯਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਤੇਜ਼ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸੱਚਾ, ਸਮਝਦਾਰ, ਸੋਹਣਾ ਤੇ ਸੋਚਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਮਿਤ੍ਰਾ ਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਰਕੇ, ਉਰਵਸ਼ੀ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, 'ਮੈਨੂੰ ਮਨੁੱਖਾ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਪਵੇਗਾ,' ਤੇ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖੀ।
ਦृष੍ਟਮਾਤ੍ਰੇ ਚ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਪਹਾਯ ਮਾਨਮਸ਼੍षੋਮਪਾਸ੍ਯ ਸ੍ਵਰ੍ਗਸੁਖਾਭਿਲਾषਂ ਤਨ੍ਮਨਸ੍ਕਾ ਭੂਤ੍ਵਾ ਤਮੇਵੋਪਤਸ੍ਥੇ
ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੀ, ਉਰਵਸ਼ੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਸੁਗਮ ਸੁਖਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ, ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਆ ਗਈ।
ਸੋऽਪਿ ਚ ਤਾਮਤਿਸ਼ਯਿਤਸਕਲਲੋਕਸ੍ਤ੍ਰੀਕਾਂਤਿਸੌਕੁਮਾਰ੍ਯਲਾਵਣ੍ਯਗ-ਤਿਵਿਲਾਸਹਾਸਾਦਿਗੁਣਾਮਵਲੋਕ੍ਯ ਤਦਾਯਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਵृਤ੍ਤਿਰ੍ਬਭੂਵ
ਉਹ ਵੀ, ਜਦ ਉਹਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਸੋਹਣੀ, ਨਰਮਤਾ, ਰੂਪ, ਖੇਡ, ਹਾਸਾ ਤੇ ਹੋਰ ਗੁਣ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਰਵਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਲਗ ਗਿਆ।
ਉਭਯਮਪਿ ਤਨ੍ਮਨਸ੍ਕਮਨਨ੍ਯਦृष੍ਟਿ ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤਸਮਸ੍ਤਾਨ੍ਯਪ੍ਰਯੋਜਨਮਭੂਤ੍
ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਏ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਹੋਰ ਕੰਮ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ।
ਰਾਜਾ ਤੁ ਪ੍ਰਾਗਲ੍ਭ੍ਯਾਤ੍ਤਾਮਾਹ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਹੌਸਲੇ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਸੁਭ੍ਰੁ ਤ੍ਵਾਮਹਮਭਿਕਾਮੋऽਸ੍ਮਿ ਪ੍ਰਸੀਦਾऽਨੁਰਾਗਮੁਦ੍ਵਹੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਲਜ੍ਜਾਵਖਂਡਿਤਮੁਰ੍ਵਸ਼ੀ ਤਂ ਪ੍ਰਾਹ
ਸੋਹਣੀ ਭਰੂ ਵਾਲੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਕਿਰਪਾ ਕਰ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਲਈ ਪਿਆਰ ਹੈ।' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਣ 'ਤੇ, ਉਰਵਸ਼ੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਲਾਜ ਛੱਡ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਭਵਤ੍ਵੇਵਂ ਯਦਿ ਮੇ ਸਮਯਪਰਿਪਾਲਨਂ ਭਵਾਨ੍ ਕਰੋਤੀਤ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤੇ ਪੁਨਰਪਿ ਤਾਮਾਹ
'ਠੀਕ ਹੈ, ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰੇ,' ਉਹ ਆਖੀ; ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਪੁੱਛਿਆ।
ਆਖ੍ਯਾਹਿ ਮੇ ਸਮਯਮਿਤਿ
'ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦੱਸ,' ਉਹ ਆਖਿਆ।
ਅਥ ਪृष੍ਟਾ ਪੁਨਰਪ੍ਯਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਫਿਰ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਮੁੜ ਆਖੀ।
ਸ਼ਯਨਸਮੀਪੇ ਮਮੋਰਣਕਦ੍ਵਯਂ ਪੁਤ੍ਰਭੂਤਂ ਨਾਪਨੇਯਮ੍
'ਮੇਰੇ ਸੌਣ ਵਾਲੇ ਥਾਂ ਕੋਲ ਮੇਰੇ ਦੋ ਭੇਡਾਂ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨਾ ਲੈ ਜਾਵੇ।'
ਭਵਾਂਸ਼੍ਚ ਮਯਾ ਨ ਨਗ੍ਨੋ ਦ੍ਰ ष੍ਟਵ੍ਯਃ
'ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨੰਗਾ ਨਾ ਹੋਵੇ।'
ਘृਤਮਾਤ੍ਰਂ ਚ ਮਮਾਹਾਰ ਇਤਿ
'ਮੇਰਾ ਖਾਣਾ ਸਿਰਫ ਘੀ ਹੋਵੇ।'
ਏਵਮੇਵੇਤਿ ਭੂਪਤਿਰਪ੍ਯਾਹ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਆਖੀ, ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ।'
ਤਯਾ ਸਹ ਸ ਚਾਵਨਿਪਤਿਰਲਕਯਾਂ ਚੈਤ੍ਰਰਥਾਦਿਵਨੇष੍ਵਮਲਪਦ੍ਮਖਂਡੇषੁ ਮਾਨਸਾਦਿਸਰਸ੍ਸ੍ਵਤਿਰਮਣੀਯੇषੁ ਰਮਮਾਣ ਏਕषष੍ਟਿਵਰ੍षਾਣ੍ਯਨੁਦਿਨਪ੍ਰਵਰ੍ਦ੍ਧਮਾਨਪ੍ਰਮੋਦੋऽਨਯਤ੍
ਉਸਦੇ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਅਲਕਾ, ਚੈਤ੍ਰਰਥ ਆਦਿ ਜੰਗਲਾਂ, ਸੁੱਚੇ ਕਮਲ ਦੇ ਬਾਗਾਂ, ਮਾਨਸ ਆਦਿ ਸੁਹਣੇ ਸਰੋਵਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਠ ਵੱਧ ਸਾਲ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਵਧਦੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਗੁਜ਼ਾਰੇ।
ਉਰ੍ਵਸ਼ੀ ਚ ਤਦੁਪਭੋਗਾਤ੍ਪ੍ਰਤਿਦਿਨਪ੍ਰਵਰ੍ਦ੍ਧਮਾਨਾਨੁਰਾਗਾ ਅਮਰਲੋਕਵਾਸੇऽਪਿ ਨ ਸ੍ਪृਹਾਂ ਚਕਾਰ
ਉਰਵਸ਼ੀ, ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿ ਕੇ, ਹਰ ਰੋਜ਼ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਵਧਦੀ ਗਈ, ਤੇ ਅਮਰ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਵੀ, ਉਸਨੂੰ ਉਥੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾ ਹੋਈ।
ਵਿਨਾ ਚੋਰ੍ਵਸ਼੍ਯਾ ਸੁਰਲੋਕੋऽਪ੍ਸਰਸਾਂ ਸਿਦ੍ਧਗਂਧਰ੍ਵਾਣਾਂ ਚ ਨਾਤਿਰਮਣੀਯੋऽਭਵਤ੍
ਉਰਵਸ਼ੀ ਦੇ ਬਿਨਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਲੋਕ ਅਪਸਰਾਵਾਂ, ਸਿੱਧਾਂ ਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਲਈ ਖਾਸ ਸੁਖਦਾਇਕ ਨਾ ਰਿਹਾ।
ਤਤਸ਼੍ਚੋਰ੍ਵਸ਼ੀ ਪੁਰੂਰਵਸੋਸ੍ਸਮਯਵਿਦ੍ਵਿਸ਼੍ਵਾਵਸੁਰ੍ਗਂਧਰ੍ਵਸਮਵੇਤੋ ਨਿਸ਼ਿ ਸ਼ਯਨਾਭ੍ਯਾਸ਼ਾਦੇਕਮੁਰਣਕਂ ਜਹਾਰ
ਫਿਰ, ਉਰਵਸ਼ੀ ਨੇ ਪੁਰੂਰਵਸ ਨਾਲ ਹੋਈ ਸਹਿਮਤੀ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਵਿਸ਼ਵਾਵਸੁ ਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੌਣ ਵਾਲੇ ਥਾਂ ਕੋਲੋਂ ਇੱਕ ਭੇਡ ਲੈ ਗਈ।
ਤਸ੍ਯਾਕਾਸ਼ੋ! ਨੀਯਮਾਨਸ੍ਯੋਰ੍ਵਸ਼ੀ ਸ਼ਬ੍ਦਮਸ਼ृਣੋਤ੍
ਜਦੋਂ ਉਹ ਲੈ ਕੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਰਵਸ਼ੀ ਨੇ ਇੱਕ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ, ਅਕਾਸ਼ ਜੀ!
ਏਵਮੁਵਾਚ ਚ ਮਮਾਨਾਥਾਯਾਃ ਪੁਤ੍ਰਃ ਕੇਨਾਪਹ੍ਰਿਯਤੇ ਕਂ ਸ਼ਰਣਮੁਪਯਾਮੀਤਿ
ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਬੇਸਹਾਰਾ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਵਲੋਂ ਲੈ ਜਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਕਿਸ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਆਸਰਾ ਲਵਾਂ?"
ਤਦਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਰਾਜਾ ਮਾਂ ਨਗ੍ਨਂ ਦੇਵੀ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯਤੀਤਿ ਨ ਯਯੌ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਰਾਣੀ ਮੈਨੂੰ ਨੰਗਾ ਵੇਖ ਲਵੇਗੀ," ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਨਹੀਂ ਗਿਆ।
ਅਥਾਨ੍ਯਮਪ੍ਯੁਰਣਕਮਾਦਾਯ ਗਂਧਰ੍ਵਾ ਯਯੁਃ
ਫਿਰ ਗੰਧਰਵਾਂ ਨੇ ਹੋਰ ਇਕ ਡੋਲ ਲਿਆ ਅਤੇ ਚਲੇ ਗਏ।
ਤਸ੍ਯਾਪ੍ਯਪਹ੍ਰਿਯਮਾਣਸ੍ਯਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਸ਼ਬ੍ਦਮਾਕਾਸ਼ੋ! ਪੁਨਰਪ੍ਯਨਾਥਾਸ੍ਮ੍ਯਹਮਭਰ੍ਤृਕਾ ਕਾਪੁਰੁषਾ ਸ਼੍ਰਯੇਤ੍ਯਾਰ੍ਤ੍ਤਰਾਵਿਣੀ ਬਭੂਵ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਵੀ ਲੈ ਕੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਕਾਸ਼ ਜੀ, ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਬੇਸਹਾਰਾ ਹਾਂ, ਪਤੀ ਤੋਂ ਵੱਜੋਂ, ਨਰਮਦਲਿਆਂ ਵਿਚ ਆਸਰਾ ਲੱਭ ਰਹੀ ਹਾਂ," ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਦੁੱਖ ਭਰੀ ਪੁਕਾਰ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧ ਗਈ।
ਰਾਜਾਪ੍ਯਮਰ੍षਵਸ਼ਾਦਂਧਕਾਰਮੇਤਦਿਤਿ ਖਡ੍ਗਮਾਦਾਯ ਦੁष੍ਟਦੁष੍ਟ ਹਤੋਸੀਤਿ ਵ੍ਯਾਹਰਨ੍ਨਭ੍ਯਧਾਵਤ੍
ਰਾਜਾ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, "ਇਹ ਹਨੇਰਾ ਹੈ," ਸੋਚ ਕੇ, ਤਲਵਾਰ ਚੁੱਕੀ ਤੇ "ਮੰਦ! ਮੰਦ! ਤੂੰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ!" ਚੀਕਦਾ ਹੋਇਆ ਦੌੜ ਪਿਆ।
ਤਾਵਚ੍ਚ ਗਂਧਰ੍ਵੈਰਪ੍ਯਤੀਵੋਜ੍ਜ੍ਵਲਾ ਵਿਦ੍ਯੁਜ੍ਜਨਿਤਾ
ਇਸ ਵੇਲੇ, ਗੰਧਰਵ ਬੜੀ ਤੇਜ਼ ਚਮਕਦੇ, ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ।
ਤਤ੍ਪ੍ਰਭਯਾ ਚੋਰ੍ਵਸ਼ੀ ਰਾਜਾਨਮਪਗਤਾਂਬਰਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾਪਵृਤ੍ਤਸਮਯਾ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਦੇਵਾਪਕ੍ਰਾਨ੍ਤਾ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ, ਉਰਵਸ਼ੀ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਕਪੜਿਆਂ ਦੇਖ ਲਿਆ, ਤੇ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਲੁਕ ਗਈ।
ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਤਾਵਪ੍ਯੁਰਣਕੌ ਗਂਧਰ੍ਵਾਸ੍ਸੁਰਲੋਕਮੁਪਗਤਾਃ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਡੋਲ ਛੱਡ ਕੇ, ਗੰਧਰਵ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਚਲੇ ਗਏ।
ਰਾਜਾਪਿ ਚ ਤੌ ਮੇषਾਵਾਦਾਯਾਤਿਹृष੍ਟਮਨਾਃ ਸ੍ਵਸ਼ਯਨਮਾਯਾਤੋ ਨੋਰ੍ਵਸ਼ੀਂ ਦਦਰ੍ਸ਼
ਰਾਜਾ ਉਹ ਦੋ ਮੇਂਡੇ ਲੈ ਕੇ, ਖੁਸ਼ ਦਿਲੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵਿਛੋਣੇ ਤੇ ਆ ਗਿਆ, ਪਰ ਉਰਵਸ਼ੀ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖਿਆ।
ਤਾਂ ਚਾਪਸ਼੍ਯਨ੍ ਵ੍ਯਪਗਤਾਂਬਰ ਏਵੋਨ੍ਮਤ੍ਤਰੂਪੋ ਬਭ੍ਰਾਮ
ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਬਿਨਾ ਕਪੜਿਆਂ ਦੇਖਿਆ, ਤੇ ਪਾਗਲ ਵਾਂਗ ਫਿਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਚਾਂਭੋਜਸਰਸ੍ਯਨ੍ਯਾਭਿਸ਼੍ਚਤਸृਭਿਰਪ੍ਸਰੋਭਿਸ੍ਸਮਵੇਤਾਮੁਰ੍ਵਸ਼ੀਂ ਦਦਰ੍ਸ਼
ਕੁਰੂਖੇਤਰ ਵਿਚ, ਕਮਲਾਂ ਵਾਲੀ ਝੀਲ ਤੇ, ਉਹ ਉਰਵਸ਼ੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਚਾਰ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ।