ਯਤਸ਼੍ਚੋਸ਼ਨਾ ਤਤੋ ਜਂਭਕੁਂਭਾਦ੍ਯਾਃ ਸਮਸ੍ਤਾ ਏਵ ਦੈਤ੍ਯਦਾਨਵਨਿਕਾਯਾ ਮਹਾਨ੍ਤਮੁਦ੍ਯਮਂ ਚਕ੍ਰੁਃ
ਉਸ਼ਨਾ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਜੰਭ, ਕੁੰਭ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਦੈਤ ਅਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨੇ ਵੱਡਾ ਉਪਰਾਲਾ ਕੀਤਾ।
ਬृਹਸ੍ਪਤੇਰਪਿ ਸਕਲਦੇਵਸੈਨ੍ਯਯੁਤਃ ਸਹਾਯਃ ਸ਼ਕ੍ਰੋऽऽਭਵਤ੍
ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਵਾਸਤੇ, ਇੰਦਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਸਮੇਤ ਉਸ ਦਾ ਸਾਥੀ ਬਣਿਆ।
ਏਵਂ ਚ ਤਯੋਰਤੀਵੋਗ੍ਰਸਂਗ੍ਰਾਮਸ੍ਤਾਰਾਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਤਾਰਕਾਮਯੋ ਨਾਮਾਭੂਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੋਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਤਾਰਾ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਲੜਾਈ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਨੂੰ 'ਤਾਰਾ ਲਈ ਜੰਗ' ਕਿਹਾ ਗਿਆ।
ਤਤਸ਼੍ਚ ਸਮਸ੍ਤਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਣ੍ਯਸੁਰੇषੁ ਰੁਦ੍ਰ ਪੁਰੋਗਮਾ ਦੇਵਾ ਦੇਵੇषੁ ਚਾਸ਼੍षੋਦਾਨਵਾ ਮੁਮੁਚੁਃ
ਫਿਰ, ਅਸੁਰਾਂ ਵਿਚ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਛੱਡੇ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ, ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਚਲਾਏ।
ਏਵਂ ਦੇਵਾਸੁਰਾਹਵਸਂਕ੍ਸ਼ੋਭਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧਹृਦਯਮਸ਼੍षੋਮੇਵ ਜਗਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਸ਼ਰਣਂ ਜਗਾਮ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਅਸੁਰ ਲੜਾਈ ਦੇ ਹਲਚਲ ਨਾਲ ਘਬਰਾਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਹੀ ਉਲਝ ਗਈ, ਤੇ ਸਭ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਲਈ ਲੱਭਿਆ।
ਤਤਸ਼੍ਚ ਭਗਵਾਨਬ੍ਜਯੋਨਿਰਪ੍ਯੁਸ਼ਨਸਂ ਸ਼ਂਕਰਮਸੁਰਾਨ੍ਦੇਵਾਂਸ਼੍ਚ ਨਿਵਾਰ੍ਯ ਬृਹਸ੍ਪਤਯੇ ਤਾਰਾਮਦਾਪਯਤ੍
ਫਿਰ, ਭਗਵਾਨ ਕਮਲ-ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਨੇ ਸ਼ੰਕਰ, ਅਸੁਰਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਕੇ, ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਸਪਤਿ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤਾਂ ਚਾਂਤਃਪ੍ਰਸਵਾਮਵਲੋਕ੍ਯ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਰਪ੍ਯਾਹ
ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਸਪਤਿ ਨੇ ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਗਰਭਵਤੀ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਵੀ ਬੋਲ ਪਿਆ।
ਨੈष ਮਮ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਭਵਤ੍ਯਾऽਨ੍ਯਸ੍ਯ ਸੁਤੋ ਧਾਰ੍ਯਸ੍ਸਮੁਤ੍ਸृਜੈਨਮਲਮਲਮਤਿਧਾਰ੍ष੍ਟ੍ਯੇਨੇਤਿ
ਇਹ ਬੱਚਾ ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ; ਇਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦਾ ਪੁੱਤ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ, ਬੇਵਜ੍ਹਾ ਹਠ ਨਾਲ ਨਾ ਰੱਖ।
ਸਾ ਚ ਤੇਨੈਵਮੁਕ੍ਤਾਤਿਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਭਰ੍ਤृਵਚਨਾਨਂਤਰਂ ਤਮਿषੀਕਾਸ੍ਤਂਬੇ ਗਰ੍ਭਮੁਤ੍ਸਸਰ੍ਜ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਤੀ-ਭਗਤੀ ਤਾਰਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਕਹਿਣੇ ਉਪਰੰਤ, ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਗਰਭ ਨੂੰ ਇਕ ਨਰਕ ਦੀ ਡੰਡੀ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ।
ਸ ਚੋਤ੍ਸृष੍ਟਮਾਤ੍ਰ ਏਵਾਤਿਤੇਜਸਾ ਦੇਵਾਨਾਂ ਤੇਜਾਂਸ੍ਯਾਚਿਕ੍ਸ਼ੇਪ
ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਬੱਚਾ ਸੁੱਟਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਚਮਕ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਲੈ ਗਿਆ।
ਬृਹਸ੍ਪਤਿਮਿਂਦੁਂ ਚ ਤਸ੍ਯ ਕੁਮਾਰਸ੍ਯਾਤਿਚਾਰੁਤਯਾ ਸਾਭਿਲਾषੌ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦੇਵਸ੍ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਸਂਦੇਹਾਸ੍ਤਾਰਾਂ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛੁਃ
ਬ੍ਰਹਸਪਤਿ ਤੇ ਸੋਮ, ਉਸ ਮੁੰਡੇ ਦੀ ਵਧੀਆ ਸੋਭਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚਾਹਿਆ, ਤੇ ਦੇਵਤੇ ਸੰਦੇਹ ਵਿਚ ਪੈ ਕੇ ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੇ।
ਸਤ੍ਯਂ ਕਥਯਾਸ੍ਮਾਕਮਿਤਿ ਸੁਭਗੇ ਸੋਮਸ੍ਯਾਥ ਵਾ ਬृਹਸ੍ਪਤੇਰਯਂ ਪੁਤ੍ਰ ਇਤਿ
ਸਾਨੂੰ ਸੱਚ ਦੱਸ, ਸੁਭਾਗੇ: ਇਹ ਪੁੱਤ ਸੋਮ ਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਬ੍ਰਹਸਪਤਿ ਦਾ?
ਏਵਂ ਤੈਰੁਕ੍ਤਾ ਸਾ ਤਾਰਾ ਹ੍ਰਿਯਾ ਕਿਂਚਿਨ੍ਨੋਵਾਚ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਤਾਰਾ ਲਜਜਾ ਨਾਲ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬੋਲੀ।
ਬਹੁਸ਼ੋਪ੍ਯਭਿਹਿਤਾ ਯਦਾऽਸੌ ਦੇਵੇਭ੍ਯੋ ਨਾਚਚਕ੍ਸ਼ੇ ਤਤਸ੍ਸ ਕੁਮਾਰਸ੍ਤਾਂ ਸ਼ਪ੍ਤੁਮੁਦ੍ਯਤਃ ਪ੍ਰਾਹ
ਦੇਵਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪੁੱਛਦੇ ਰਹੇ, ਪਰ ਉਹ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦੀ ਸੀ; ਫਿਰ ਮੁੰਡਾ, ਮਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਕੇ, ਬੋਲ ਪਿਆ।
ਦੁष੍ਟੇਂਵ ਕਸ੍ਮਾਨ੍ਮਮ ਤਾਤਂ ਨਾਖ੍ਯਾਸਿ
ਬੁਰੀ ਮਹਿਲਾ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦੀ?
ਅਦ੍ਯੈਵ ਤੇ ਵ੍ਯਲੀਕਲਜ੍ਜਾਵਤ੍ਯਾਸ੍ਤਥਾ ਸ਼ਾਸ੍ਤਿਮਹਂ ਕਰੋਮਿ
ਅੱਜ ਤੇਰੀ ਨਿਆਇਕ ਲਜਜਾ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਸੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜ਼ਾ ਦੇਵਾਂਗਾ।
ਯਥਾ ਚ ਨੈਵਮਦ੍ਯਾਪ੍ਯਤਿਮਂਥਰਵਚਨਾਭਵਿष੍ਯਸੀਤਿ
ਤਾਂ ਜੋ ਤੂੰ ਮੁੜ ਕਦੇ ਵੀ ਇੰਨੀ ਹਿਟ-ਹਿਟ ਕੇ ਗੱਲ ਨਾ ਕਰੇਂ।
ਅਥਾਹ ਭਗਵਾਨ੍ ਪਿਤਾਮਹਃ ਤਂ ਕੁਮਾਰਂ ਸਨ੍ਨਿਵਾਰ੍ਯ ਸ੍ਵਯਮਪृਚ੍ਛਤ੍ਤਾਂ ਤਾਰਾਮ੍
ਫਿਰ ਭਗਵਾਨ ਪਿਤਾਮਹ ਨੇ ਉਸ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਆਪ ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।
ਕਥਯ ਵਤ੍ਸੇ ਕਸ੍ਯਾਯਮਾਤ੍ਮਜਃ ਸੋਮਸ੍ਯ ਵਾ ਬृਹਸ੍ਪਤੇਰ੍ਵਾ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਲਜ੍ਜਮਾਨਾਹ ਸੋਮਸ੍ਯੇਤਿ
ਦੱਸ, ਪਿਆਰੇ, ਇਹ ਪੁੱਤ ਕਿਸ ਦਾ ਹੈ — ਸੋਮ ਦਾ ਜਾਂ ਬ੍ਰਹਸਪਤਿ ਦਾ? ਇੰਝ ਪੁੱਛਣ ਤੇ, ਤਾਰਾ ਲਜਜਾ ਨਾਲ ਬੋਲੀ: 'ਇਹ ਸੋਮ ਦਾ ਹੈ।'
ਤਤਃ ਪ੍ਰਸ੍ਫੁਰਦੁਚ੍ਛ੍ਵਾਸਿਤਾਮਲਕਪੋਲਕਾਂਤਿਰ੍ਭਗਵਾਨੁਡੁਪਤਿਃ ਕੁਮਾਰਮਾਲਿਂਗ੍ਯ ਸਾਧੁ ਸਾਧੁ ਵਤ੍ਸ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞੋਸੀਤਿਬੁਧ ਇਤਿ ਤਸ੍ਯ ਚ ਨਾਮ ਚਕ੍ਰੇ
ਫਿਰ, ਚਿਹਰਾ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਸਾਹ ਤੇਜ਼ ਹੋਣ ਨਾਲ, ਭਗਵਾਨ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨੇ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਤੇ ਕਿਹਾ, 'ਸ਼ਾਬਾਸ਼, ਪਿਆਰੇ, ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੈਂ।' ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ 'ਬੁਧ' ਰੱਖਿਆ।
ਤਦਾਖ੍ਯਾਤਮੇਵੈਤਤ੍ ਸ ਚ ਯਥੇਲਾਯਾਮਾਤ੍ਮਜਂ ਪੁਰੂਰਵਸਮੁਤ੍ਪਾਦਯਾਮਾਸ
ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਲਾ ਦੇ ਘਰ ਪੁਰੂਰਵਸ ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।
ਪੁਰੂਰਵਾਸ੍ਤ੍ਵਤਿਦਾਨਸ਼ੀਲੋऽਤਿਯਜ੍ਵਾਤਿਤੇਜਸ੍ਵੀ ਯਂ ਸਤ੍ਯਵਾਦਿਨਮਤਿਰੂਪਸ੍ਵਿਨਂ ਮਨਸ੍ਵਿਨਂ ਮਿਤ੍ਰਾਵਰੁਣਸ਼ਾਪਾਨ੍ਮਾਨੁषੇ ਲੋਕੇ ਮਯਾ ਵਸ੍ਤਵ੍ਯਮਿਤਿ ਕृਤਮਤਿਰੁਰ੍ਵਸ਼ੀ ਦਦਰ੍ਸ਼
ਪੁਰੂਰਵਸ ਬਹੁਤ ਦਾਨੀ, ਵੱਡਾ ਯਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਤੇਜ਼ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸੱਚਾ, ਸਮਝਦਾਰ, ਸੋਹਣਾ ਤੇ ਸੋਚਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਮਿਤ੍ਰਾ ਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਰਕੇ, ਉਰਵਸ਼ੀ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, 'ਮੈਨੂੰ ਮਨੁੱਖਾ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਪਵੇਗਾ,' ਤੇ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖੀ।
ਦृष੍ਟਮਾਤ੍ਰੇ ਚ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਪਹਾਯ ਮਾਨਮਸ਼੍षੋਮਪਾਸ੍ਯ ਸ੍ਵਰ੍ਗਸੁਖਾਭਿਲਾषਂ ਤਨ੍ਮਨਸ੍ਕਾ ਭੂਤ੍ਵਾ ਤਮੇਵੋਪਤਸ੍ਥੇ
ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੀ, ਉਰਵਸ਼ੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਸੁਗਮ ਸੁਖਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ, ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਆ ਗਈ।
ਸੋऽਪਿ ਚ ਤਾਮਤਿਸ਼ਯਿਤਸਕਲਲੋਕਸ੍ਤ੍ਰੀਕਾਂਤਿਸੌਕੁਮਾਰ੍ਯਲਾਵਣ੍ਯਗ-ਤਿਵਿਲਾਸਹਾਸਾਦਿਗੁਣਾਮਵਲੋਕ੍ਯ ਤਦਾਯਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਵृਤ੍ਤਿਰ੍ਬਭੂਵ
ਉਹ ਵੀ, ਜਦ ਉਹਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਸੋਹਣੀ, ਨਰਮਤਾ, ਰੂਪ, ਖੇਡ, ਹਾਸਾ ਤੇ ਹੋਰ ਗੁਣ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਰਵਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਲਗ ਗਿਆ।
ਉਭਯਮਪਿ ਤਨ੍ਮਨਸ੍ਕਮਨਨ੍ਯਦृष੍ਟਿ ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤਸਮਸ੍ਤਾਨ੍ਯਪ੍ਰਯੋਜਨਮਭੂਤ੍
ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਏ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਹੋਰ ਕੰਮ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ।
ਰਾਜਾ ਤੁ ਪ੍ਰਾਗਲ੍ਭ੍ਯਾਤ੍ਤਾਮਾਹ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਹੌਸਲੇ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਸੁਭ੍ਰੁ ਤ੍ਵਾਮਹਮਭਿਕਾਮੋऽਸ੍ਮਿ ਪ੍ਰਸੀਦਾऽਨੁਰਾਗਮੁਦ੍ਵਹੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਲਜ੍ਜਾਵਖਂਡਿਤਮੁਰ੍ਵਸ਼ੀ ਤਂ ਪ੍ਰਾਹ
ਸੋਹਣੀ ਭਰੂ ਵਾਲੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਕਿਰਪਾ ਕਰ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਲਈ ਪਿਆਰ ਹੈ।' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਣ 'ਤੇ, ਉਰਵਸ਼ੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਲਾਜ ਛੱਡ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਭਵਤ੍ਵੇਵਂ ਯਦਿ ਮੇ ਸਮਯਪਰਿਪਾਲਨਂ ਭਵਾਨ੍ ਕਰੋਤੀਤ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤੇ ਪੁਨਰਪਿ ਤਾਮਾਹ
'ਠੀਕ ਹੈ, ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰੇ,' ਉਹ ਆਖੀ; ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਪੁੱਛਿਆ।
ਆਖ੍ਯਾਹਿ ਮੇ ਸਮਯਮਿਤਿ
'ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦੱਸ,' ਉਹ ਆਖਿਆ।
ਅਥ ਪृष੍ਟਾ ਪੁਨਰਪ੍ਯਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਫਿਰ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਮੁੜ ਆਖੀ।