ਅਯਂ ਹਿ ਵਂਸ਼ੋਤਿਬਲਪਰਾਕ੍ਰਮਦ੍ਯੁਤਿਸ਼ੀਲਚੇष੍ਟਵਦ੍ਭਿਰਤਿਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤੈਰ੍ਨਹੁषਯਯਾਤਿ-ਕਾਰ੍ਤਵੀਰ੍ਯਾਰ੍ਜੁਨਾਦਿਭਿਰ੍ਭੂਪਾਲੈਰਲਂਕृਤਃ ਤਮਹਂ ਕਥਯਾਮਿ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍
ਇਹ ਵੰਸ਼ ਨਹੁਸ਼, ਯਯਾਤੀ, ਅਤੇ ਕਾਰਤਵੀਰਯ ਅਰਜੁਨ ਵਰਗੇ ਮਹਾਨ ਬਲ, ਸ਼ਕਤੀ, ਤੇਜ, ਚੰਗੇ ਸੁਭਾਵ ਅਤੇ ਉੱਚੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਇਹ ਵੰਸ਼ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ।
ਅਖਿਲਜਗਤ੍ਸ੍ਰष੍ਟੁਰ੍ਭਗਵਤੋ ਨਾਰਾਯਣਸ੍ਯ ਨਾਭਿਸਰੋਜਸਮੁਦ੍ਭਵਾਬ੍ਜਯੋਨੇਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪੁਤ੍ਰੋऽਤ੍ਰਿਃ
ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਭਗਵਾਨ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਨਿਕਲੇ ਕਮਲ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤ੍ਰਿ ਹੋਏ।
ਅਤ੍ਰੇਸ੍ਸੋਮਃ
ਅਤ੍ਰਿ ਤੋਂ ਸੋਮ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।
ਤਂ ਚ ਭਗਵਾਨਬ੍ਜਯੋਨਿਃ ਅਸ਼੍षੋਔ!षਧੀਦ੍ਵਿਜਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਾਣਾਮਾਧਿਪਤ੍ਯੇऽਭ੍ਯषੇਚਯਤ੍
ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਕਮਲ-ਜਨਮਿਆ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਸੋਮ ਨੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਔਸ਼ਧੀਆਂ, ਬੂਟਿਆਂ ਅਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ।
ਸ ਚ ਰਾਜਸੂਯਮਕਰੋਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨ ਕੀਤਾ।
ਤਤ੍ਪ੍ਰਭਾਵਾਦਤ੍ਯੁਤ੍ਕृष੍ਟਾਧਿਪਤ੍ਯਾਧਿष੍ਠਾਤृਤ੍ਵਾਚ੍ਚੈਨਂ ਮਦ ਆਵਿਵੇਸ਼
ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ, ਸਰਵੋਚ ਅਧਿਕਾਰ ਅਤੇ ਰਾਜਪਾਨ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਅਹੰਕਾਰ ਆ ਗਿਆ।
ਮਦਾਵਲੇਪਾਚ੍ਚ ਸਕਲਦੇਵਗੁਰੋਰ੍ਬृਸ੍ਪਤੇਸ੍ਤਾਰਾਂ ਨਾਮ ਪਤ੍ਨੀਂ ਜਹਾਰ
ਅਹੰਕਾਰ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
ਬਹੁਸ਼ਸ਼੍ਚ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਚੋਦਿਤੇਨ ਭਗਵਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਚੋਦ੍ਯਮਾਨਸਕਲੈਸ਼੍ਚ ਦੇਵਰ੍षਿਭਿਰ੍ਯਾਚਮਾਨੋਪਿ ਨ ਮੁਮੋਚ
ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਵਲੋਂ ਵਾਰ ਵਾਰ ਸਮਝਾਉਣ, ਭਗਵਾਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ, ਉਸ ਨੇ ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ।
ਤਸ੍ਯ ਚਂਦ੍ਰ ਸ੍ਯ ਚ ਬृਹਸ੍ਪਤੇਰ੍ਦ੍ਵੇषਾਦੁਸ਼ਨਾ ਪਾਰ੍ष੍ਣਿਗ੍ਰਾਹੋਭੂਤ੍
ਸੋਮ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਦੀ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਕਰਕੇ, ਉਸ਼ਨਾ (ਸ਼ੁਕ੍ਰ) ਸੋਮ ਦਾ ਪੱਖੀ ਬਣ ਗਿਆ।
ਅਂਗਿਰਸਸ਼੍ਚ ਸਕਾਸ਼ਾਦੁਪਲਬ੍ਧਵਿਦ੍ਯੋ ਭਗਵਾਨ੍ਰੁਦ੍ਰੋ ਬृਹਸ੍ਪਤੇਃ ਸਹਾਯ੍ਯਮਕਰੋਤ੍
ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਰੁਦਰ, ਜੋ ਅੰਗਿਰਸ ਤੋਂ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ।
ਯਤਸ਼੍ਚੋਸ਼ਨਾ ਤਤੋ ਜਂਭਕੁਂਭਾਦ੍ਯਾਃ ਸਮਸ੍ਤਾ ਏਵ ਦੈਤ੍ਯਦਾਨਵਨਿਕਾਯਾ ਮਹਾਨ੍ਤਮੁਦ੍ਯਮਂ ਚਕ੍ਰੁਃ
ਉਸ਼ਨਾ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਜੰਭ, ਕੁੰਭ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਦੈਤ ਅਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨੇ ਵੱਡਾ ਉਪਰਾਲਾ ਕੀਤਾ।
ਬृਹਸ੍ਪਤੇਰਪਿ ਸਕਲਦੇਵਸੈਨ੍ਯਯੁਤਃ ਸਹਾਯਃ ਸ਼ਕ੍ਰੋऽऽਭਵਤ੍
ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਵਾਸਤੇ, ਇੰਦਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਸਮੇਤ ਉਸ ਦਾ ਸਾਥੀ ਬਣਿਆ।
ਏਵਂ ਚ ਤਯੋਰਤੀਵੋਗ੍ਰਸਂਗ੍ਰਾਮਸ੍ਤਾਰਾਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਤਾਰਕਾਮਯੋ ਨਾਮਾਭੂਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੋਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਤਾਰਾ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਲੜਾਈ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਨੂੰ 'ਤਾਰਾ ਲਈ ਜੰਗ' ਕਿਹਾ ਗਿਆ।
ਤਤਸ਼੍ਚ ਸਮਸ੍ਤਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਣ੍ਯਸੁਰੇषੁ ਰੁਦ੍ਰ ਪੁਰੋਗਮਾ ਦੇਵਾ ਦੇਵੇषੁ ਚਾਸ਼੍षੋਦਾਨਵਾ ਮੁਮੁਚੁਃ
ਫਿਰ, ਅਸੁਰਾਂ ਵਿਚ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਛੱਡੇ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ, ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਚਲਾਏ।
ਏਵਂ ਦੇਵਾਸੁਰਾਹਵਸਂਕ੍ਸ਼ੋਭਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧਹृਦਯਮਸ਼੍षੋਮੇਵ ਜਗਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਸ਼ਰਣਂ ਜਗਾਮ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਅਸੁਰ ਲੜਾਈ ਦੇ ਹਲਚਲ ਨਾਲ ਘਬਰਾਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਹੀ ਉਲਝ ਗਈ, ਤੇ ਸਭ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਲਈ ਲੱਭਿਆ।
ਤਤਸ਼੍ਚ ਭਗਵਾਨਬ੍ਜਯੋਨਿਰਪ੍ਯੁਸ਼ਨਸਂ ਸ਼ਂਕਰਮਸੁਰਾਨ੍ਦੇਵਾਂਸ਼੍ਚ ਨਿਵਾਰ੍ਯ ਬृਹਸ੍ਪਤਯੇ ਤਾਰਾਮਦਾਪਯਤ੍
ਫਿਰ, ਭਗਵਾਨ ਕਮਲ-ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਨੇ ਸ਼ੰਕਰ, ਅਸੁਰਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਕੇ, ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਸਪਤਿ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤਾਂ ਚਾਂਤਃਪ੍ਰਸਵਾਮਵਲੋਕ੍ਯ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਰਪ੍ਯਾਹ
ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਸਪਤਿ ਨੇ ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਗਰਭਵਤੀ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਵੀ ਬੋਲ ਪਿਆ।
ਨੈष ਮਮ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਭਵਤ੍ਯਾऽਨ੍ਯਸ੍ਯ ਸੁਤੋ ਧਾਰ੍ਯਸ੍ਸਮੁਤ੍ਸृਜੈਨਮਲਮਲਮਤਿਧਾਰ੍ष੍ਟ੍ਯੇਨੇਤਿ
ਇਹ ਬੱਚਾ ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ; ਇਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦਾ ਪੁੱਤ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ, ਬੇਵਜ੍ਹਾ ਹਠ ਨਾਲ ਨਾ ਰੱਖ।
ਸਾ ਚ ਤੇਨੈਵਮੁਕ੍ਤਾਤਿਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਭਰ੍ਤृਵਚਨਾਨਂਤਰਂ ਤਮਿषੀਕਾਸ੍ਤਂਬੇ ਗਰ੍ਭਮੁਤ੍ਸਸਰ੍ਜ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਤੀ-ਭਗਤੀ ਤਾਰਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਕਹਿਣੇ ਉਪਰੰਤ, ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਗਰਭ ਨੂੰ ਇਕ ਨਰਕ ਦੀ ਡੰਡੀ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ।
ਸ ਚੋਤ੍ਸृष੍ਟਮਾਤ੍ਰ ਏਵਾਤਿਤੇਜਸਾ ਦੇਵਾਨਾਂ ਤੇਜਾਂਸ੍ਯਾਚਿਕ੍ਸ਼ੇਪ
ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਬੱਚਾ ਸੁੱਟਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਚਮਕ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਲੈ ਗਿਆ।
ਬृਹਸ੍ਪਤਿਮਿਂਦੁਂ ਚ ਤਸ੍ਯ ਕੁਮਾਰਸ੍ਯਾਤਿਚਾਰੁਤਯਾ ਸਾਭਿਲਾषੌ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦੇਵਸ੍ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਸਂਦੇਹਾਸ੍ਤਾਰਾਂ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛੁਃ
ਬ੍ਰਹਸਪਤਿ ਤੇ ਸੋਮ, ਉਸ ਮੁੰਡੇ ਦੀ ਵਧੀਆ ਸੋਭਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚਾਹਿਆ, ਤੇ ਦੇਵਤੇ ਸੰਦੇਹ ਵਿਚ ਪੈ ਕੇ ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੇ।
ਸਤ੍ਯਂ ਕਥਯਾਸ੍ਮਾਕਮਿਤਿ ਸੁਭਗੇ ਸੋਮਸ੍ਯਾਥ ਵਾ ਬृਹਸ੍ਪਤੇਰਯਂ ਪੁਤ੍ਰ ਇਤਿ
ਸਾਨੂੰ ਸੱਚ ਦੱਸ, ਸੁਭਾਗੇ: ਇਹ ਪੁੱਤ ਸੋਮ ਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਬ੍ਰਹਸਪਤਿ ਦਾ?
ਏਵਂ ਤੈਰੁਕ੍ਤਾ ਸਾ ਤਾਰਾ ਹ੍ਰਿਯਾ ਕਿਂਚਿਨ੍ਨੋਵਾਚ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਤਾਰਾ ਲਜਜਾ ਨਾਲ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬੋਲੀ।
ਬਹੁਸ਼ੋਪ੍ਯਭਿਹਿਤਾ ਯਦਾऽਸੌ ਦੇਵੇਭ੍ਯੋ ਨਾਚਚਕ੍ਸ਼ੇ ਤਤਸ੍ਸ ਕੁਮਾਰਸ੍ਤਾਂ ਸ਼ਪ੍ਤੁਮੁਦ੍ਯਤਃ ਪ੍ਰਾਹ
ਦੇਵਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪੁੱਛਦੇ ਰਹੇ, ਪਰ ਉਹ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦੀ ਸੀ; ਫਿਰ ਮੁੰਡਾ, ਮਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਕੇ, ਬੋਲ ਪਿਆ।
ਦੁष੍ਟੇਂਵ ਕਸ੍ਮਾਨ੍ਮਮ ਤਾਤਂ ਨਾਖ੍ਯਾਸਿ
ਬੁਰੀ ਮਹਿਲਾ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦੀ?
ਅਦ੍ਯੈਵ ਤੇ ਵ੍ਯਲੀਕਲਜ੍ਜਾਵਤ੍ਯਾਸ੍ਤਥਾ ਸ਼ਾਸ੍ਤਿਮਹਂ ਕਰੋਮਿ
ਅੱਜ ਤੇਰੀ ਨਿਆਇਕ ਲਜਜਾ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਸੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜ਼ਾ ਦੇਵਾਂਗਾ।
ਯਥਾ ਚ ਨੈਵਮਦ੍ਯਾਪ੍ਯਤਿਮਂਥਰਵਚਨਾਭਵਿष੍ਯਸੀਤਿ
ਤਾਂ ਜੋ ਤੂੰ ਮੁੜ ਕਦੇ ਵੀ ਇੰਨੀ ਹਿਟ-ਹਿਟ ਕੇ ਗੱਲ ਨਾ ਕਰੇਂ।
ਅਥਾਹ ਭਗਵਾਨ੍ ਪਿਤਾਮਹਃ ਤਂ ਕੁਮਾਰਂ ਸਨ੍ਨਿਵਾਰ੍ਯ ਸ੍ਵਯਮਪृਚ੍ਛਤ੍ਤਾਂ ਤਾਰਾਮ੍
ਫਿਰ ਭਗਵਾਨ ਪਿਤਾਮਹ ਨੇ ਉਸ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਆਪ ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।
ਕਥਯ ਵਤ੍ਸੇ ਕਸ੍ਯਾਯਮਾਤ੍ਮਜਃ ਸੋਮਸ੍ਯ ਵਾ ਬृਹਸ੍ਪਤੇਰ੍ਵਾ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਲਜ੍ਜਮਾਨਾਹ ਸੋਮਸ੍ਯੇਤਿ
ਦੱਸ, ਪਿਆਰੇ, ਇਹ ਪੁੱਤ ਕਿਸ ਦਾ ਹੈ — ਸੋਮ ਦਾ ਜਾਂ ਬ੍ਰਹਸਪਤਿ ਦਾ? ਇੰਝ ਪੁੱਛਣ ਤੇ, ਤਾਰਾ ਲਜਜਾ ਨਾਲ ਬੋਲੀ: 'ਇਹ ਸੋਮ ਦਾ ਹੈ।'
ਤਤਃ ਪ੍ਰਸ੍ਫੁਰਦੁਚ੍ਛ੍ਵਾਸਿਤਾਮਲਕਪੋਲਕਾਂਤਿਰ੍ਭਗਵਾਨੁਡੁਪਤਿਃ ਕੁਮਾਰਮਾਲਿਂਗ੍ਯ ਸਾਧੁ ਸਾਧੁ ਵਤ੍ਸ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞੋਸੀਤਿਬੁਧ ਇਤਿ ਤਸ੍ਯ ਚ ਨਾਮ ਚਕ੍ਰੇ
ਫਿਰ, ਚਿਹਰਾ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਸਾਹ ਤੇਜ਼ ਹੋਣ ਨਾਲ, ਭਗਵਾਨ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨੇ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਤੇ ਕਿਹਾ, 'ਸ਼ਾਬਾਸ਼, ਪਿਆਰੇ, ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੈਂ।' ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ 'ਬੁਧ' ਰੱਖਿਆ।