ਯਜ੍ਞਸਮਾਪ੍ਤੌ ਚ ਭਾਗਗ੍ਰਹਣਾਯਾਗਤਾਨ੍ ਦੇਵਾਨ੍ ऋਤ੍ਵਿਜ ਊਚੁਃ, ਯਜਮਾਨਾਯ ਵਰੋ ਦੀਯਤਾਮਿਤਿ । ਦੇਵੈ ਸ਼੍ਛਨ੍ਦਿਤੋ ਨਿਮਿਰਾਹ ।। ੪-੫-
ਯਜਨ ਮੁਕਣ ਤੇ, ਜਦ ਦੇਵਤੇ ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਆਏ, ਤਾਂ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਯਜਮਾਨ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿਤਾ ਜਾਵੇ।" ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਪੁੱਛਣ ਤੇ, ਨਿਮਿ ਨੇ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਦੱਸੀ।
ਭਗਵਨ੍ਤੋऽਖਿਲਸਂਸਾਰਦੂਃ ਖਸਙ੍ਘਾਤਸ੍ਯ ਚ੍ਛਤ੍ਤੋਰਃ ਨ ਹ੍ਯਤੋਵਜ੍ਜਗਤ੍ਯਨ੍ਯਦ ਦੁਃ ਖਮਸ੍ਤਿ, ਯਚ੍ਛਰੀਰਾਤ੍ਮਨੋਰ੍ਵ੍ਵਿਯੋਗੋ ਭਵਤਿ, ਤਦਹਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਸਕਲਲੋਕ ਲੋਚਨੇषੁ ਵਸ੍ਤੁਮ੍, ਨ ਪੁਨਃ ਸ਼ਰੀਰਗ੍ਰਹਣਂ ਕਰ੍ਤ੍ਤੁਮ੍ । ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੇ ਦੇਵੈਰਸਾਵਸ਼ੇष ਭੂਤਾਨਾਂ ਨੈਤ੍ਰੇष ਆਸਾਂ ਕਾਰਿਤਃ । ਤਤੋ ਭੂਤਾਨ੍ਯੁਨ੍ਮੇषਨਿਮੇषਂ ਚਕ੍ਰੁਃ ।। ੪-੫-
ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਭਗਵਾਨੋ, ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਸਰੀਰ ਤੇ ਆਤਮਾ ਦੀ ਵਿੱਛੋੜੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਾਂ, ਤੇ ਮੁੜ ਸਰੀਰ ਨਾ ਲਵਾਂ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸਾ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਜੀਵ ਚਿਮਕਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਅਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਚ ਤਸ੍ਯ ਭੂਭੁਜਃ ਸ਼ਰੀਰਮਰਾਜਕਭੀਰਵਸ੍ਤੇ ਮੁਨਯੋऽਰਣਯਾਂ ਮਮਨ੍ਥੁਃ ।। ੪-੫-
ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਜੇ ਦਾ ਕੋਈ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਤੇ ਦੇਸ਼ ਰਾਜਾ ਰਹਿਤ ਨਾ ਰਹਿ ਜਾਵੇ, ਇਸ ਡਰ ਕਰਕੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਮਥਿਆ।
ਤਤ੍ਰ ਕੁਮਾਰੋ ਜਜ੍ਞੇ, ਜਨਨਾਜ੍ਜਨਕਸਂਜ੍ਞਾਞ੍ਚਾਸਾ ਵਵਾਪ ।। ੪-੫-
ਉਸ ਮਥਣ ਤੋਂ ਇੱਕ ਮੁੰਡਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਜਨਮ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਜਨਕ ਪਿਆ।
ਇਤ੍ਯੇਤੇ ਮੈਥਿਲਾਃ। ਪ੍ਰਾਚੁਰ੍ਯ੍ਯਣਏਤੇषਾਮਾਤ੍ਮਵਿਦ੍ਯਾਸ਼੍ਰਯਿਣੋਭੂਪਾਲਾ ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤੀਤਿ ।। ੪-੫-
ਇਹ ਸਾਰੇ ਮੈਥਿਲ ਰਾਜੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤੇ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਆਤਮ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ ਹੋਣਗੇ।
ਮੈਤ੍ਰੇਯ ਉਵਾਚ । ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯ ਵਂਸ਼੍ਯਾ ਭਗਵਨ੍ਕਥਿਤਾ ਭਵਤਾ ਮਮ । ਸੋਮਸ੍ਯਾਪ੍ਯਖਿਲਾਨ੍ਵਸ਼੍ਯਾਞ੍ਛ੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਪਾਰ੍ਥਿਵਾਨ੍
ਮੈਤ੍ਰੇਯ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਸੂਰਜ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਵਰਨਾਂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਚੰਦਰ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਸੁਣਾਓ।
ਕੀਰ੍ਤ੍ਤ੍ਯਤੇ ਸ੍ਥਿਰਕੀਰ੍ਤ੍ਤੀਨਾਂ ਯੇषਾਮਦ੍ਯਾਪਿ ਸਂਤਤਿਃ । ਪ੍ਰਸਾਦਸੁਮੁਖਸ੍ਤਾਨ੍ਮੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਨਾਖ੍ਯਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮਿਹਰ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਦੱਸੋ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਅੱਜ ਵੀ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ੋਹਰਤ ਅਟੱਲ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੀਪਰਾਸ਼ਰ ਉਵਾਚ । ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਮੁਨਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਵਂਸ਼ਃ ਪ੍ਰਤਿਥਤੇਜਸਃ । ਸੋਮਸ੍ਯਾਨੁਕ੍ਰਮਾਤ੍ਖ੍ਯਾਤਾ ਯਤ੍ਰੋਰ੍ਵੀਪਤਯੋऽਭਵਨ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ, ਹੁਣ ਸੋਮ ਦੇ ਉਸ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਸੁਣੋ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਹਿਮਾ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਯਂ ਹਿ ਵਂਸ਼ੋਤਿਬਲਪਰਾਕ੍ਰਮਦ੍ਯੁਤਿਸ਼ੀਲਚੇष੍ਟਵਦ੍ਭਿਰਤਿਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤੈਰ੍ਨਹੁषਯਯਾਤਿ-ਕਾਰ੍ਤਵੀਰ੍ਯਾਰ੍ਜੁਨਾਦਿਭਿਰ੍ਭੂਪਾਲੈਰਲਂਕृਤਃ ਤਮਹਂ ਕਥਯਾਮਿ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍
ਇਹ ਵੰਸ਼ ਨਹੁਸ਼, ਯਯਾਤੀ, ਅਤੇ ਕਾਰਤਵੀਰਯ ਅਰਜੁਨ ਵਰਗੇ ਮਹਾਨ ਬਲ, ਸ਼ਕਤੀ, ਤੇਜ, ਚੰਗੇ ਸੁਭਾਵ ਅਤੇ ਉੱਚੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਇਹ ਵੰਸ਼ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ।
ਅਖਿਲਜਗਤ੍ਸ੍ਰष੍ਟੁਰ੍ਭਗਵਤੋ ਨਾਰਾਯਣਸ੍ਯ ਨਾਭਿਸਰੋਜਸਮੁਦ੍ਭਵਾਬ੍ਜਯੋਨੇਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪੁਤ੍ਰੋऽਤ੍ਰਿਃ
ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਭਗਵਾਨ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਨਿਕਲੇ ਕਮਲ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤ੍ਰਿ ਹੋਏ।
ਅਤ੍ਰੇਸ੍ਸੋਮਃ
ਅਤ੍ਰਿ ਤੋਂ ਸੋਮ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।
ਤਂ ਚ ਭਗਵਾਨਬ੍ਜਯੋਨਿਃ ਅਸ਼੍षੋਔ!षਧੀਦ੍ਵਿਜਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਾਣਾਮਾਧਿਪਤ੍ਯੇऽਭ੍ਯषੇਚਯਤ੍
ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਕਮਲ-ਜਨਮਿਆ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਸੋਮ ਨੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਔਸ਼ਧੀਆਂ, ਬੂਟਿਆਂ ਅਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ।
ਸ ਚ ਰਾਜਸੂਯਮਕਰੋਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨ ਕੀਤਾ।
ਤਤ੍ਪ੍ਰਭਾਵਾਦਤ੍ਯੁਤ੍ਕृष੍ਟਾਧਿਪਤ੍ਯਾਧਿष੍ਠਾਤृਤ੍ਵਾਚ੍ਚੈਨਂ ਮਦ ਆਵਿਵੇਸ਼
ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ, ਸਰਵੋਚ ਅਧਿਕਾਰ ਅਤੇ ਰਾਜਪਾਨ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਅਹੰਕਾਰ ਆ ਗਿਆ।
ਮਦਾਵਲੇਪਾਚ੍ਚ ਸਕਲਦੇਵਗੁਰੋਰ੍ਬृਸ੍ਪਤੇਸ੍ਤਾਰਾਂ ਨਾਮ ਪਤ੍ਨੀਂ ਜਹਾਰ
ਅਹੰਕਾਰ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
ਬਹੁਸ਼ਸ਼੍ਚ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਚੋਦਿਤੇਨ ਭਗਵਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਚੋਦ੍ਯਮਾਨਸਕਲੈਸ਼੍ਚ ਦੇਵਰ੍षਿਭਿਰ੍ਯਾਚਮਾਨੋਪਿ ਨ ਮੁਮੋਚ
ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਵਲੋਂ ਵਾਰ ਵਾਰ ਸਮਝਾਉਣ, ਭਗਵਾਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ, ਉਸ ਨੇ ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ।
ਤਸ੍ਯ ਚਂਦ੍ਰ ਸ੍ਯ ਚ ਬृਹਸ੍ਪਤੇਰ੍ਦ੍ਵੇषਾਦੁਸ਼ਨਾ ਪਾਰ੍ष੍ਣਿਗ੍ਰਾਹੋਭੂਤ੍
ਸੋਮ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਦੀ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਕਰਕੇ, ਉਸ਼ਨਾ (ਸ਼ੁਕ੍ਰ) ਸੋਮ ਦਾ ਪੱਖੀ ਬਣ ਗਿਆ।
ਅਂਗਿਰਸਸ਼੍ਚ ਸਕਾਸ਼ਾਦੁਪਲਬ੍ਧਵਿਦ੍ਯੋ ਭਗਵਾਨ੍ਰੁਦ੍ਰੋ ਬृਹਸ੍ਪਤੇਃ ਸਹਾਯ੍ਯਮਕਰੋਤ੍
ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਰੁਦਰ, ਜੋ ਅੰਗਿਰਸ ਤੋਂ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ।
ਯਤਸ਼੍ਚੋਸ਼ਨਾ ਤਤੋ ਜਂਭਕੁਂਭਾਦ੍ਯਾਃ ਸਮਸ੍ਤਾ ਏਵ ਦੈਤ੍ਯਦਾਨਵਨਿਕਾਯਾ ਮਹਾਨ੍ਤਮੁਦ੍ਯਮਂ ਚਕ੍ਰੁਃ
ਉਸ਼ਨਾ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਜੰਭ, ਕੁੰਭ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਦੈਤ ਅਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨੇ ਵੱਡਾ ਉਪਰਾਲਾ ਕੀਤਾ।
ਬृਹਸ੍ਪਤੇਰਪਿ ਸਕਲਦੇਵਸੈਨ੍ਯਯੁਤਃ ਸਹਾਯਃ ਸ਼ਕ੍ਰੋऽऽਭਵਤ੍
ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਵਾਸਤੇ, ਇੰਦਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਸਮੇਤ ਉਸ ਦਾ ਸਾਥੀ ਬਣਿਆ।
ਏਵਂ ਚ ਤਯੋਰਤੀਵੋਗ੍ਰਸਂਗ੍ਰਾਮਸ੍ਤਾਰਾਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਤਾਰਕਾਮਯੋ ਨਾਮਾਭੂਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੋਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਤਾਰਾ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਲੜਾਈ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਨੂੰ 'ਤਾਰਾ ਲਈ ਜੰਗ' ਕਿਹਾ ਗਿਆ।
ਤਤਸ਼੍ਚ ਸਮਸ੍ਤਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਣ੍ਯਸੁਰੇषੁ ਰੁਦ੍ਰ ਪੁਰੋਗਮਾ ਦੇਵਾ ਦੇਵੇषੁ ਚਾਸ਼੍षੋਦਾਨਵਾ ਮੁਮੁਚੁਃ
ਫਿਰ, ਅਸੁਰਾਂ ਵਿਚ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਛੱਡੇ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ, ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਚਲਾਏ।
ਏਵਂ ਦੇਵਾਸੁਰਾਹਵਸਂਕ੍ਸ਼ੋਭਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧਹृਦਯਮਸ਼੍षੋਮੇਵ ਜਗਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਸ਼ਰਣਂ ਜਗਾਮ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਅਸੁਰ ਲੜਾਈ ਦੇ ਹਲਚਲ ਨਾਲ ਘਬਰਾਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਹੀ ਉਲਝ ਗਈ, ਤੇ ਸਭ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਲਈ ਲੱਭਿਆ।
ਤਤਸ਼੍ਚ ਭਗਵਾਨਬ੍ਜਯੋਨਿਰਪ੍ਯੁਸ਼ਨਸਂ ਸ਼ਂਕਰਮਸੁਰਾਨ੍ਦੇਵਾਂਸ਼੍ਚ ਨਿਵਾਰ੍ਯ ਬृਹਸ੍ਪਤਯੇ ਤਾਰਾਮਦਾਪਯਤ੍
ਫਿਰ, ਭਗਵਾਨ ਕਮਲ-ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਨੇ ਸ਼ੰਕਰ, ਅਸੁਰਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਕੇ, ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਸਪਤਿ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤਾਂ ਚਾਂਤਃਪ੍ਰਸਵਾਮਵਲੋਕ੍ਯ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਰਪ੍ਯਾਹ
ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਸਪਤਿ ਨੇ ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਗਰਭਵਤੀ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਵੀ ਬੋਲ ਪਿਆ।
ਨੈष ਮਮ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਭਵਤ੍ਯਾऽਨ੍ਯਸ੍ਯ ਸੁਤੋ ਧਾਰ੍ਯਸ੍ਸਮੁਤ੍ਸृਜੈਨਮਲਮਲਮਤਿਧਾਰ੍ष੍ਟ੍ਯੇਨੇਤਿ
ਇਹ ਬੱਚਾ ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ; ਇਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦਾ ਪੁੱਤ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ, ਬੇਵਜ੍ਹਾ ਹਠ ਨਾਲ ਨਾ ਰੱਖ।
ਸਾ ਚ ਤੇਨੈਵਮੁਕ੍ਤਾਤਿਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਭਰ੍ਤृਵਚਨਾਨਂਤਰਂ ਤਮਿषੀਕਾਸ੍ਤਂਬੇ ਗਰ੍ਭਮੁਤ੍ਸਸਰ੍ਜ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਤੀ-ਭਗਤੀ ਤਾਰਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਕਹਿਣੇ ਉਪਰੰਤ, ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਗਰਭ ਨੂੰ ਇਕ ਨਰਕ ਦੀ ਡੰਡੀ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ।
ਸ ਚੋਤ੍ਸृष੍ਟਮਾਤ੍ਰ ਏਵਾਤਿਤੇਜਸਾ ਦੇਵਾਨਾਂ ਤੇਜਾਂਸ੍ਯਾਚਿਕ੍ਸ਼ੇਪ
ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਬੱਚਾ ਸੁੱਟਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਚਮਕ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਲੈ ਗਿਆ।
ਅਭੂਦੂ ਵਿਦੇਹੋऽਸ੍ਯ ਪਿਤੇਤਿ ਵੈਦੇਹੋ ਮਥਨਾਨ੍ਮਿਥਿਰਭੂਤ੍ । ਤਸ੍ਯੋਦਾਵਸੁਃ ਪੁਤ੍ਰੋऽਭੂਤ੍ । ਤਤੋ ਨਨ੍ਦਿਵਰ੍ਦ੍ਧਨਃ, ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਸੁਕੇਤੁਃ ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਦੇਵਰਾਤਃ, ਤਤਸ਼੍ਵ ਬृਹਦੁਕੂਥਃ, ਤਸ੍ਯ ਚ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯ੍ਯਃ, ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਸਤ੍ਯਧृਤਿਃ, ਤਤਸ਼੍ਵ ਧृष੍ਟਕੇਤੁਃ, ਧृष੍ਟਕੇਤੋਰ੍ਹਰ੍ਯ੍ਯਸ਼੍ਵਃ, ਤਸ੍ਯ ਚ ਮਰੁਃ ਮਰੋਃ ਪ੍ਰਤਿਬਨ੍ਧਕਃ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਕृਤਰਥਃ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਕृਤਿਃ, ਤਸ੍ਯ ਵਿਬੁਧਃ, ਤਸ੍ਯਾਪ ਮਹਾਧृਤਿਃ, ਤਸ੍ਯ ਚ ਕृਤਿ ਰਾਤਃ, ਤਤੋ ਮਹਾਰੋਮਾ ਤਤਃ ਸੁਵਰ੍ਣਰੋਮਾ, ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਪੁਤ੍ਰੋ ਹ੍ਰਸ੍ਵਰੋਮਾ ਤਤਃ ਸੀਰ ਧ੍ਵਜੋऽਭੂਤ੍ । ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਾਰ੍ਥ ਯਜਨਭੁਵ ਕृषਤਃ ਸੀਰੇ ਸੀਤਾ ਦੁਹਿਤਾ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾਸੀਤ੍ ਸੀਰਧ੍ਵਜਸ੍ਯ ਭ੍ਰਾਤਾ ਸਾਙ੍ਕਾਸ਼੍ਯਾਧਿਪਤਿਃ ਕੁਸ਼ਧ੍ਵਜ ਨਾਮਾ । ਸੀਰਧ੍ਵਜਸ੍ਯਾ ਪਤ੍ਯਭਾਨੁਮਾਨ੍ ।। ੪-੫-
ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਵਿਦੇਹ ਸੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਵੈਦੇਹਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਮਥਨਾ ਤੋਂ ਮਿਥੀ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਤੋਂ ਉਦਾਵਸੁ, ਫਿਰ ਨੰਦਿਵਰਧਨ, ਉਸ ਤੋਂ ਸੁਕੇਤੁ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਦੇਵਰਾਤ, ਫਿਰ ਬ੍ਰਿਹਦੁਕੂਥ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਵੀਰਯ, ਉਸ ਤੋਂ ਸਤਯਧ੍ਰਿਤਿ, ਫਿਰ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਕੇਤੁ, ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਕੇਤੁ ਤੋਂ ਹਰਯਸ਼ਵ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਰੁ, ਮਰੁ ਤੋਂ ਪ੍ਰਤਿਬੰਧਕ, ਉਸ ਤੋਂ ਕ੍ਰਿਤਰਥ, ਫਿਰ ਕ੍ਰਿਤਿ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਿਬੁਧ, ਉਸ ਤੋਂ ਮਹਾਧ੍ਰਿਤਿ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕ੍ਰਿਤਿਰਾਤ, ਫਿਰ ਮਹਾਰੋਮਾ, ਉਸ ਤੋਂ ਸੁਵਰਨਰੋਮਾ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹ੍ਰਸਵਰੋਮਾ, ਫਿਰ ਸੀਰਧਵਜ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਸੀਰਧਵਜ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਯਜਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਹਲ ਚਲਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ, ਸੀਤਾ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਵਜੋਂ ਜਮੀਨ ਦੀ ਰੇਖ ਤੋਂ ਨਿਕਲੀ। ਸੀਰਧਵਜ ਦਾ ਭਰਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਕੁਸ਼ਧਵਜ ਸੀ, ਜੋ ਸਾਂਕਾਸ਼ਯ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ। ਸੀਰਧਵਜ ਦੀ ਪਤਨੀ ਭਾਨੁਮਤੀ ਸੀ।
ਬਾਨੁਮਤਃ ਸ਼ਤਦ੍ਯ ਮ੍ਨਃ, ਤਸ੍ਯ ਸ਼ੁਚਿਃ, ਤਸ੍ਮਾਦੂਰ੍ਜ੍ਜ ਚਵਹੋ ਨਾਮ ਪੁਤ੍ਰੋ ਜਜ੍ਞ ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਸਤ੍ਯਧ੍ਵਜਃ ਤਤਃ ਕੁਨਿਃ (ਕ੍ਰਿਣਿਃ), ਕੁਨੇਰਞ੍ਜਨਃ, ਤਤੂਪੁਤ੍ਰਃ, ऋਤੁਜਿਤ੍, ਤਤੋऽਰਿष੍ਟਨੇਮਿਃ, ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਸ਼੍ਰਤਾਯੁਃ, ਤਤਃ ਸੂਰ੍ਯ੍ਯਾਸ਼੍ਵਃ, ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਸਞ੍ਜਯਃ (ਸਂਨਯਃ), ਤਤਃ ਕ੍ਸ਼ੇਮਾਰਿਃ, ਤਸਮਾ ਦਨੇਨਾਃ,ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮੀਨਰਥਃ (ਮਾਨਰਥਃ) ਤਸ੍ਯ ਸਤ੍ਯਰਥਃ, ਤਸ੍ਯ ਸਾਤ੍ਯਰਥਿਃ, ਸਾਤ੍ਯਰਥਰੁਪਗੁਃ, ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਸ਼੍ਰੁਤਃ, ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਾ ਪਾਚ੍ਚ ਮਿਤ੍ਰਾਵਰੁਣਯੋਸ੍ਤੇਜਸਿ ਵਾਂਸ਼ष੍ਠਤੇਜ (ਸੁਵਰ੍ਜ੍ਜਾਃ), ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਸੁਭਾਸਃ, ਤਤਃ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤਃ, ਤਸ੍ਮਾਜ੍ਜਯਃ, ਜਯਪੁਤ੍ਰੋ ਵਿਜਯਃ, ਤਸ੍ਯ ऋਤਃ, ऋਤਾਤ੍ ਸੁਨਯਃ, ਤਤੋ ਵੀਤਹਵ੍ਯਃ, ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਸਞ੍ਜਯਃ, ਤਸ੍ਮਾਦ੍ (ਕ੍ਸ਼ੇਮਾਸ਼੍ਵਃ ਤਸ੍ਮਾਤ੍) ਧृਤਿਃ ਧृਤੇਰ੍ਬਹੁਲਾਸ਼੍ਵਃ ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਃ ਕृਤਿਃ ਕृਤੌ ਸਨ੍ਤਿष੍ਠਤੇऽਯ ਜਨਕ-ਵਂਸ਼ਃ ।। ੪-੫-
ਭਾਨੁਮਤੀ ਤੋਂ ਸ਼ਤਦਯੁਮਨ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਤੋਂ ਸ਼ੁਚੀ, ਫਿਰ ਉਸ ਤੋਂ ਊਰਜਚਵਹ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸਤਯਧਵਜ, ਫਿਰ ਕੁਨੀ (ਜਾਂ ਕ੍ਰਿਣੀ), ਉਸ ਤੋਂ ਅੰਜਨ, ਅੰਜਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਿਤੁਜਿਤ, ਫਿਰ ਅਰਿਸ਼ਟਨੇਮੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰਤਾਯੁ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੂਰਿਆਸ਼ਵ, ਫਿਰ ਸੰਜਯ, ਉਸ ਤੋਂ ਕ੍ਸ਼ੇਮਾਰੀ, ਫਿਰ ਦਨੇਨ, ਉਸ ਤੋਂ ਮੀਨਰਥ (ਜਾਂ ਮਾਨਰਥ), ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸਤਯਰਥ, ਉਸ ਤੋਂ ਸਾਤ੍ਯਰਥੀ, ਫਿਰ ਸਾਤ੍ਯਰਥਰੁਪਗੁ, ਉਸ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰੁਤ, ਫਿਰ ਸ਼ਾਪ, ਉਸ ਤੋਂ ਮਿਤ੍ਰਾਵਰੁਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸੁਵਰਜਾ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੁਭਾਸ, ਫਿਰ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤ, ਉਸ ਤੋਂ ਜਯ, ਜਯ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਿਜਯ, ਉਸ ਤੋਂ ਰਿਤ, ਫਿਰ ਸੁਨਯ, ਉਸ ਤੋਂ ਵੀਤਹਵ੍ਯ, ਫਿਰ ਸੰਜਯ, ਉਸ ਤੋਂ ਧ੍ਰਿਤਿ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਹੁਲਾਸ਼ਵ, ਉਸ ਤੋਂ ਕ੍ਰਿਤਿ। ਕ੍ਰਿਤਿ ਵਿੱਚ ਹੀ ਜਨਕਾਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।