ਭਰਤੋਪਿ ਗਂਧਰ੍ਵਵਿषਯਸਾਧਨਾਯ ਗਚ੍ਛਨ੍ ਸਂਗ੍ਰਾਮੇ ਗਂਧਰ੍ਵਕੋਟੀਸ੍ਤਿਸ੍ਰੋ ਜਘਾਨ
ਭਰਤ ਨੇ ਵੀ, ਗੰਧਰਵ ਦੇਸ਼ ਜਿੱਤਣ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਕਰੋੜ ਗੰਧਰਵ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ।
ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨੇਨਾਪ੍ਯਮਿਤਬਲਪਰਾਕ੍ਰਮੋ ਮਧੁਪੁਤ੍ਰੋ ਲਵਣੋ ਨਾਮ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੋ ਨਿਹਤੋ ਮਥੁਰਾ ਚ ਨਿਵੇਸ਼ਿਤਾ
ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੇ, ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਵੀਰਤਾ ਨਾਲ, ਮਧੁ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਲਵਣ ਰਾਖਸ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਤੇ ਮਥੁਰਾ ਨਗਰੀ ਵਸਾਈ।
ਇਤ੍ਯੇਵਮਾਦ੍ਯਤਿਬਲਪਰਾਕ੍ਰਮਵਿਕ੍ਰਮਣੈਰਤਿਦੁष੍ਟਸਂਹਾਰਿਣੋਸ਼੍षੋਸ੍ਯ ਜਗਤੋ ਨਿष੍ਪਾਦਿਤਸ੍ਥਿਤਯੋ ਰਾਮਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਭਰਤਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਾਃ ਪੁਨਰਪਿ ਦਿਵਮਾਰੂਢਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਪਣੀ ਅਸਾਧਾਰਣ ਤਾਕਤ, ਵੀਰਤਾ ਤੇ ਸ਼ੌਰਿਆਂ ਨਾਲ, ਰਾਮ, ਲੱਖਣ, ਭਰਤ ਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੇ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਕੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਨਿਆਂ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਤੇ ਫਿਰ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ।
ਯੇऽਪਿ ਤੇषੁ ਭਗਵਦਂਸ਼੍ष੍ਵੋਨੁਰਾਗਿਣਃ ਕੋਸਲਨਗਰਜਾਨਪਦਾਸ੍ਤੇਪਿ ਤਨ੍ਮਨਸਸ੍ਤਤ੍ਸਾਲੋਕ੍ਯਤਾਮਵਾਪੁਃ
ਕੋਸਲ ਦੇ ਉਹ ਲੋਕ, ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਅੰਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਵੀ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।
ਅਤਿਦੁष੍ਟਸਂਹਾਰਿਣੋ ਰਾਮਸ੍ਯ ਕੁਸ਼ਲਵੌ ਦ੍ਵੌ ਪੁਤ੍ਰੌ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ੍ਯਾਂਗਦਚਂਦ੍ਰ ਕੇਤੂ ਤਕ੍ਸ਼ਪੁष੍ਕਲੌ ਭਰਤਸ੍ਯ ਸੁਬਾਹੁਸ਼ੂਰਸੇਨੌ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਸ੍ਯ
ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ—ਕੁਸ਼ ਤੇ ਲਵ; ਲੱਖਣ ਦੇ ਅੰਗਦ ਤੇ ਚੰਦਰਕੇਤੁ; ਭਰਤ ਦੇ ਤਕਸ਼ ਤੇ ਪੁਸ਼ਕਲ; ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦੇ ਸੁਬਾਹੂ ਤੇ ਸ਼ੂਰਸੈਨ ਹੋਏ।
ਕੁਸ਼ਸ੍ਯਾਤਿਥਿਰਤਿਥੇਰਪਿ ਨਿषਧਃ ਪੁਤ੍ਰੋऽਭੂਤ੍
ਕੁਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਤਿਥਿ ਸੀ, ਤੇ ਅਤਿਥਿ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਿਸ਼ਧ ਹੋਇਆ।
ਨਿषਧਸ੍ਯਾਪ੍ਯਨਲਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦਪਿ ਨਭਾਃ ਨਭਸਃ ਪੁਂਡਰੀਕਸ੍ਤਤ੍ਤਨਯਃ ਕ੍ਸ਼ੇਮਧਨ੍ਵਾ ਤਸ੍ਯ ਚ ਦੇਵਾਨੀਕਸ੍ਤਸ੍ਯਾਪ੍ਯਹੀਨਕੋऽਹੀਨਕਸ੍ਯਾਪਿ ਰੁਰੁਸ੍ਤਸ੍ਯ ਚ ਪਾਰਿਯਾਤ੍ਰਕਃ ਪਾਰਿਯਾਤ੍ਰਾਦ੍ਦੇਵਲੋ ਦੇਵਲਾਦ੍ਵਚ੍ਚਲਃ ਤਸ੍ਯਾਪ੍ਯੁਤ੍ਕਃ ਉਤ੍ਕਾਚ੍ਚ ਵਜ੍ਰਨਾਭਸ੍ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਂਖਣਸ੍ਤਮਾਦ੍ਯੁषਿਤਾਸ਼੍ਵਸ੍ਤਤਸ਼੍ਚ ਵਿਸ਼੍ਵਸਹੋ ਜਜ੍ਞੇ
ਨਿਸ਼ਧ ਤੋਂ ਅਨਲ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਅਨਲ ਤੋਂ ਨਭਾ, ਨਭਾ ਤੋਂ ਪੁੰਡਰੀਕਾ, ਪੁੰਡਰੀਕਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਖੇਮਧਨਵਾ ਹੋਇਆ। ਖੇਮਧਨਵਾ ਤੋਂ ਦੇਵਾਨੀਕ, ਦੇਵਾਨੀਕ ਤੋਂ ਅਹੀਨਕ, ਅਹੀਨਕ ਤੋਂ ਰੁਰੂ, ਰੁਰੂ ਤੋਂ ਪਾਰਿਆਤ੍ਰਕ, ਪਾਰਿਆਤ੍ਰਕ ਤੋਂ ਦੇਵਲ, ਦੇਵਲ ਤੋਂ ਵਤਸਲ, ਵਤਸਲ ਤੋਂ ਉਤਕ, ਉਤਕ ਤੋਂ ਵਜਰਨਾਭ, ਵਜਰਨਾਭ ਤੋਂ ਸ਼ੰਖਨ, ਸ਼ੰਖਨ ਤੋਂ ਆਦਿਉਸ਼ਿਤਾਸ਼ਵ, ਤੇ ਆਦਿਉਸ਼ਿਤਾਸ਼ਵ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਵਸਹਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਧਿਰਣ੍ਯਨਾਭਃ ਯੋ ਮਹਾਯੋਗੀਸ੍ਵਰਾਜ੍ਜੈਮਿਨੇਸ਼੍ਸ਼ਿष੍ਯਾਦ੍ਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯਾਦ੍ਯੋਗਮਵਾਯ
ਉਸ ਤੋਂ ਹਿਰਣਯਨਾਭਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਵੱਡਾ ਜੋਗੀ ਸੀ। ਉਸ ਕੋਲ ਜੈਮਿਨੀ ਰਾਜਾ ਨੇ ਵਿਦਿਆ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਯਾਜ਼੍ਯਵਲਕ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਤੋਂ ਜੋਗ ਸਿੱਖਿਆ।
ਹਿਰਣ੍ਯਨਾਭਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਃ ਪੁष੍ਯਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਧ੍ਰੁਵਸਂਧਿਸ੍ਤਤਸ੍ਸੁਦਰ੍ਸ਼ਨਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦਗ੍ਨਿਵਰ੍ਣਸ੍ਤਤਸ਼੍ਸ਼ੀਘ੍ਰਗਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦਪਿ ਮਰੁਃ ਪੁਤ੍ਰੋऽਭਵਤ੍
ਹਿਰਣਯਨਾਭਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪੁਸ਼ਿਆ ਹੋਇਆ। ਪੁਸ਼ਿਆ ਤੋਂ ਧ੍ਰੁਵਸੰਧਿ, ਧ੍ਰੁਵਸੰਧਿ ਤੋਂ ਸੁਦਰਸ਼ਨ, ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਅਗਨਿਵਰਨ, ਅਗਨਿਵਰਨ ਤੋਂ ਸ਼ੀਘਰਗ, ਤੇ ਸ਼ੀਘਰਗ ਤੋਂ ਮਰੁ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।
ਯੋਸੌ ਯੋਗਮਾਸ੍ਥਾਯਾਦ੍ਯਾਪਿ ਕਲਾਪਗ੍ਰਾਮਮਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਉਹ ਮਰੁ, ਜੋ ਜੋਗ ਅਪਣਾਕੇ, ਅਜੇ ਵੀ ਕਲਾਪਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਆਗਾਮਿਯੁਗੇ ਸੂਰ੍ਯਵਂਸ਼ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਵ੍ਰਤ ਆਵਰ੍ਤ੍ਤਯਿਤਾ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਜੁਗ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਮੁੜ ਚਲਾਏਗਾ।
ਤਸ੍ਯਾਤ੍ਮਜਃ ਪ੍ਰਸ਼ੁਸ਼੍ਰੁਕਸ੍ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਸੁਸਂਧਿਸ੍ਤਤਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਮਰ੍षਸ੍ਤਸ੍ਯ ਚ ਸਹਸ੍ਵਾਂਸ੍ਤਤਸ਼੍ਚ ਵਿਸ਼੍ਵਭਵਃ
ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਸ਼ੁਸ਼ਰੁਕਾ ਹੋਇਆ। ਪ੍ਰਸ਼ੁਸ਼ਰੁਕਾ ਤੋਂ ਸੁਸੰਧਿ, ਸੁਸੰਧਿ ਤੋਂ ਅਮਰਸ਼, ਅਮਰਸ਼ ਤੋਂ ਸਹਸਵਾਨ, ਤੇ ਸਹਸਵਾਨ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਵਭਵ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।
ਤਸ੍ਯ ਬृਹਦ੍ਬਲਃ ਯੋਰ੍ਜੁਨਤਨਯੇਨਾਭਿਮਨ੍ਯੁਨਾਭਾਰਤਯੁਦ੍ਧੇ ਕ੍ਸ਼ਯਮਨੀਯਤ
ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬ੍ਰਿਹਦਬਲ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਭਿਮਨਯੂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਏਤੇ ਇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਭੂਪਾਲਾਃ ਪ੍ਰਾਧਾਨ੍ਯੇਨ ਮਯੇਰਿਤਾਃ । ਏਤੇषਾਂ ਚਰਿਤਂ ਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ ਸਰ੍ਵਪਾਪੈਃ ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਇਹ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਮੁੱਖ ਰਾਜੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਦੱਸਿਆ। ਜਿਹੜਾ ਕੋਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਤੱਬ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਤਨਯੋ ਯੋऽਸੌਨਿਮਿਰ੍ਨਾਮ, ਸ ਤੁ ਸਹਸ੍ਤ੍ਰਵਤ੍ਸਰ ਸਤ੍ਰਮਾਰੇਭ ਵਸ਼ਿष੍ਞ੍ਚ ਹੋਤਾਰਂ ਵਰਯਾਮਾਸ ।। ੪-੫-
ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਿਮਿ ਨਾਂ ਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਯਜਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਤੇ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਪੁਜਾਰੀ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ।
ਤਮਾਹ ਵਸ਼ਿष੍ਠਃ, ਅਹਮਿਨ੍ਦ੍ਰਣ ਪਞ੍ਚਵਰ੍षਸ਼ਤਂ ਯਾਗਾਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਥਮਤਰ ਵृਤਃ, ਤਦਨਨ੍ਤਰ ਪ੍ਰਤਿਪਾਲ੍ਯਤਾਮ੍, ਆਗਤ ਸ੍ਤਵਾਪਿ ऋਤ੍ਵਿਗੂ ਭਵਿष੍ਯਾਮਿ, ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੇ ਸ ਪृਥਿਵੀਪਤਿਨਾ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿਦੁਕ੍ਤਃ ਵਸ਼ਿष੍ਠੋऽਪ੍ਯਨੇਨ ਸਮਨ੍ਵੀਪ੍ਸਿਕਮਿਤ੍ਯਮਰਪਤੇਰ੍ਯਾਗਮਕਰੋਤ੍ ।। ੪-੫-
ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇੰਦਰ ਵਲੋਂ ਪੰਜ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਯਜਨ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੈਂ ਆ ਕੇ ਤੇਰਾ ਪੂਜਾ ਕਰਾਂਗਾ।" ਰਾਜੇ ਨੇ ਕੁਝ ਨਾ ਆਖਿਆ, ਤਾਂ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਨੀਅਤ ਸਮਝ ਕੇ ਇੰਦਰ ਦਾ ਯਜਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਪ੍ਰਤਿਬੁਦ੍ਧਸ਼੍ਵਾਸਾਵਵਨੀਪਤਿਰਪਿ ਪ੍ਰਾਹ, ਯਸ੍ਮਾਨ੍ਮਾ ਮਸਮ੍ਭਾष੍ਯ ਅਜਾਨਤ ਏਵ ਸ਼ਯਾਨਸ੍ਯ ਸ਼ਾਪੋਤੂਸਰ੍ਗਮਸੌ ਦੁष੍ਟਗੁਰੁਸ਼੍ਵਕਾਰ, ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਦਹਃ ਪਤਿਤੋ ਭਵਿष੍ਯਤੀਤਿ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਾਪਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਦੇਹਮਤ੍ਯਜਤ੍ ।। ੪-੫-
ਜਦ ਰਾਜਾ ਜਾਗਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਤੂੰ, ਮੇਰੇ ਮਾੜੇ ਗੁਰੂ, ਮੈਨੂੰ ਸੁੱਤੇ ਤੇ ਬੇਖ਼ਬਰ ਹੋਣ ਤੇ ਬਿਨਾਂ ਗੱਲ ਕੀਤੇ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਵੀ ਸ਼ਾਪ ਪਵੇਗਾ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਾਪਾਚ੍ਚ ਮਿਤ੍ਰਾਵਰੁਣਯੋਸ੍ਤੇਜਸਿ ਵਸ਼ਿष੍ਠਤੇਜਃ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਮ੍, ਉਰ੍ਵ੍ਵਸ਼ੀਦਰ੍ਸ਼ਨਾਂ ਦੁਦ੍ਭੂਤਵੀਰ੍ਯ੍ਯਪ੍ਰਪਾਤਯੋਃ ਸਕਾਸ਼ਾਦੂ ਵਸ਼ਿष੍ਠੋ ਦੇਹਮਪਰਂ ਲੇਭੇ ।। ੪-੫-
ਉਸ ਸ਼ਾਪ ਕਰਕੇ, ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਦੀ ਜੋ ਜੋਤ ਸੀ, ਉਹ ਮਿਤ੍ਰ ਤੇ ਵਰੁਣ ਦੀ ਜੋਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਗਈ। ਉਰਵਸ਼ੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਿਲਾਪ ਤੋਂ, ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਸਰੀਰ ਮਿਲਿਆ।
ਨਿਮੇਰਪਿ ਤਚ੍ਛਰੀਰਮਤਿਮਨੋਹਰਤੈਲਗਨ੍ਧਾਦਿਭਰੁਪ ਸ੍ਕ੍ਰਿਯਮਾਣਂ ਨੈਵ ਕ੍ਲ ਦਾਦਿਕ ਦੋषਮਵਾਪ, ਸਦ੍ਯੋਮृਤਮਿਵ ਤਸ੍ਥੌ ।। ੪-੫-
ਨਿਮਿ ਦਾ ਸਰੀਰ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣਾ ਤੇ ਤੇਲ ਆਦਿ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਹ ਨਾ ਸੜਿਆ, ਨਾ ਖਰਾਬ ਹੋਇਆ, ਸਿੱਧਾ ਨਵੇਂ ਮਰੇ ਹੋਏ ਵਰਗਾ ਹੀ ਰਿਹਾ।
ਯਜ੍ਞਸਮਾਪ੍ਤੌ ਚ ਭਾਗਗ੍ਰਹਣਾਯਾਗਤਾਨ੍ ਦੇਵਾਨ੍ ऋਤ੍ਵਿਜ ਊਚੁਃ, ਯਜਮਾਨਾਯ ਵਰੋ ਦੀਯਤਾਮਿਤਿ । ਦੇਵੈ ਸ਼੍ਛਨ੍ਦਿਤੋ ਨਿਮਿਰਾਹ ।। ੪-੫-
ਯਜਨ ਮੁਕਣ ਤੇ, ਜਦ ਦੇਵਤੇ ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਆਏ, ਤਾਂ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਯਜਮਾਨ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿਤਾ ਜਾਵੇ।" ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਪੁੱਛਣ ਤੇ, ਨਿਮਿ ਨੇ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਦੱਸੀ।
ਭਗਵਨ੍ਤੋऽਖਿਲਸਂਸਾਰਦੂਃ ਖਸਙ੍ਘਾਤਸ੍ਯ ਚ੍ਛਤ੍ਤੋਰਃ ਨ ਹ੍ਯਤੋਵਜ੍ਜਗਤ੍ਯਨ੍ਯਦ ਦੁਃ ਖਮਸ੍ਤਿ, ਯਚ੍ਛਰੀਰਾਤ੍ਮਨੋਰ੍ਵ੍ਵਿਯੋਗੋ ਭਵਤਿ, ਤਦਹਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਸਕਲਲੋਕ ਲੋਚਨੇषੁ ਵਸ੍ਤੁਮ੍, ਨ ਪੁਨਃ ਸ਼ਰੀਰਗ੍ਰਹਣਂ ਕਰ੍ਤ੍ਤੁਮ੍ । ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੇ ਦੇਵੈਰਸਾਵਸ਼ੇष ਭੂਤਾਨਾਂ ਨੈਤ੍ਰੇष ਆਸਾਂ ਕਾਰਿਤਃ । ਤਤੋ ਭੂਤਾਨ੍ਯੁਨ੍ਮੇषਨਿਮੇषਂ ਚਕ੍ਰੁਃ ।। ੪-੫-
ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਭਗਵਾਨੋ, ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਸਰੀਰ ਤੇ ਆਤਮਾ ਦੀ ਵਿੱਛੋੜੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਾਂ, ਤੇ ਮੁੜ ਸਰੀਰ ਨਾ ਲਵਾਂ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸਾ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਜੀਵ ਚਿਮਕਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਅਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਚ ਤਸ੍ਯ ਭੂਭੁਜਃ ਸ਼ਰੀਰਮਰਾਜਕਭੀਰਵਸ੍ਤੇ ਮੁਨਯੋऽਰਣਯਾਂ ਮਮਨ੍ਥੁਃ ।। ੪-੫-
ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਜੇ ਦਾ ਕੋਈ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਤੇ ਦੇਸ਼ ਰਾਜਾ ਰਹਿਤ ਨਾ ਰਹਿ ਜਾਵੇ, ਇਸ ਡਰ ਕਰਕੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਮਥਿਆ।
ਤਤ੍ਰ ਕੁਮਾਰੋ ਜਜ੍ਞੇ, ਜਨਨਾਜ੍ਜਨਕਸਂਜ੍ਞਾਞ੍ਚਾਸਾ ਵਵਾਪ ।। ੪-੫-
ਉਸ ਮਥਣ ਤੋਂ ਇੱਕ ਮੁੰਡਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਜਨਮ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਜਨਕ ਪਿਆ।
ਇਤ੍ਯੇਤੇ ਮੈਥਿਲਾਃ। ਪ੍ਰਾਚੁਰ੍ਯ੍ਯਣਏਤੇषਾਮਾਤ੍ਮਵਿਦ੍ਯਾਸ਼੍ਰਯਿਣੋਭੂਪਾਲਾ ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤੀਤਿ ।। ੪-੫-
ਇਹ ਸਾਰੇ ਮੈਥਿਲ ਰਾਜੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤੇ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਆਤਮ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ ਹੋਣਗੇ।
ਮੈਤ੍ਰੇਯ ਉਵਾਚ । ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯ ਵਂਸ਼੍ਯਾ ਭਗਵਨ੍ਕਥਿਤਾ ਭਵਤਾ ਮਮ । ਸੋਮਸ੍ਯਾਪ੍ਯਖਿਲਾਨ੍ਵਸ਼੍ਯਾਞ੍ਛ੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਪਾਰ੍ਥਿਵਾਨ੍
ਮੈਤ੍ਰੇਯ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਸੂਰਜ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਵਰਨਾਂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਚੰਦਰ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਸੁਣਾਓ।
ਕੀਰ੍ਤ੍ਤ੍ਯਤੇ ਸ੍ਥਿਰਕੀਰ੍ਤ੍ਤੀਨਾਂ ਯੇषਾਮਦ੍ਯਾਪਿ ਸਂਤਤਿਃ । ਪ੍ਰਸਾਦਸੁਮੁਖਸ੍ਤਾਨ੍ਮੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਨਾਖ੍ਯਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮਿਹਰ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਦੱਸੋ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਅੱਜ ਵੀ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ੋਹਰਤ ਅਟੱਲ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੀਪਰਾਸ਼ਰ ਉਵਾਚ । ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਮੁਨਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਵਂਸ਼ਃ ਪ੍ਰਤਿਥਤੇਜਸਃ । ਸੋਮਸ੍ਯਾਨੁਕ੍ਰਮਾਤ੍ਖ੍ਯਾਤਾ ਯਤ੍ਰੋਰ੍ਵੀਪਤਯੋऽਭਵਨ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ, ਹੁਣ ਸੋਮ ਦੇ ਉਸ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਸੁਣੋ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਹਿਮਾ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸੋऽਪਿ ਤਤੂਕਾਲਮੇਵਾਨ੍ਯੈਰ੍ਗੌਤਮਾਦਿਭਿਰ੍ਯਾਗਮਕਰੋਤ੍ । ਸਮਾਪ੍ਤੇ ਚਾਮਰਪਤੇਰ੍ਯਾਗੇ ਤ੍ਵਰਾਵਾਨ੍ ਵਿਸ਼ਿष੍ਟੋ ਨਿਮੇਃ ਕਰ੍ਮ੍ਮ ਕਰਿष੍ਯਾਮੀਤ੍ਯਾਜਗਾਮ, ਤਤੂਕਰ੍ਮ੍ਮਕਰ੍ਤ੍ਤृ ਤ੍ਵਞ੍ਚ ਤਤ੍ਰ ਗੌਤ ਮਸ੍ਯ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ, ਅਥ ਸ੍ਵਪਤੇ ਤਸ੍ਮੈ ਰਾਜ੍ਞੇ ਮਾਮਪ੍ਰਤ੍ਯਾਖ੍ਯਾਯੈਤ ਦਨੇਨ ਗੌਤਮਾਯ ਕਰ੍ਮ੍ਮਾਨ੍ਤਰਮਰ੍ਪਿਤਂ ਯਸ੍ਮਾਤ੍, ਤਸ੍ਮਾਦਯਂ ਵਿਦੇਹੋ ਭਵਿष੍ਯਾਤੀਤਿ ਸ਼ਾਪਂ ਦਦੌ ।। ੪-੫-
ਉਸ ਵੇਲੇ ਨਿਮਿ ਨੇ ਹੋਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਗੌਤਮ ਆਦਿ ਨਾਲ, ਆਪਣਾ ਯਜਨ ਕਰ ਲਿਆ। ਜਦ ਇੰਦਰ ਦਾ ਯਜਨ ਮੁਕ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਆਇਆ ਤੇ ਆਖਿਆ, "ਹੁਣ ਮੈਂ ਨਿਮਿ ਦਾ ਕਰਮ ਕਰਾਂਗਾ।" ਪਰ ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਗੌਤਮ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇਨਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਗੌਤਮ ਨੂੰ ਹੋਰ ਕਰਮ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਤੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ, "ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਇਨਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਤੂੰ ਬੇ-ਦੇਹ ਹੋਵੇਂਗਾ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੇਰਾ ਨਾਂ ਵੀਦੇਹ ਹੋਵੇਗਾ।"
ਅਭੂਦੂ ਵਿਦੇਹੋऽਸ੍ਯ ਪਿਤੇਤਿ ਵੈਦੇਹੋ ਮਥਨਾਨ੍ਮਿਥਿਰਭੂਤ੍ । ਤਸ੍ਯੋਦਾਵਸੁਃ ਪੁਤ੍ਰੋऽਭੂਤ੍ । ਤਤੋ ਨਨ੍ਦਿਵਰ੍ਦ੍ਧਨਃ, ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਸੁਕੇਤੁਃ ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਦੇਵਰਾਤਃ, ਤਤਸ਼੍ਵ ਬृਹਦੁਕੂਥਃ, ਤਸ੍ਯ ਚ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯ੍ਯਃ, ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਸਤ੍ਯਧृਤਿਃ, ਤਤਸ਼੍ਵ ਧृष੍ਟਕੇਤੁਃ, ਧृष੍ਟਕੇਤੋਰ੍ਹਰ੍ਯ੍ਯਸ਼੍ਵਃ, ਤਸ੍ਯ ਚ ਮਰੁਃ ਮਰੋਃ ਪ੍ਰਤਿਬਨ੍ਧਕਃ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਕृਤਰਥਃ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਕृਤਿਃ, ਤਸ੍ਯ ਵਿਬੁਧਃ, ਤਸ੍ਯਾਪ ਮਹਾਧृਤਿਃ, ਤਸ੍ਯ ਚ ਕृਤਿ ਰਾਤਃ, ਤਤੋ ਮਹਾਰੋਮਾ ਤਤਃ ਸੁਵਰ੍ਣਰੋਮਾ, ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਪੁਤ੍ਰੋ ਹ੍ਰਸ੍ਵਰੋਮਾ ਤਤਃ ਸੀਰ ਧ੍ਵਜੋऽਭੂਤ੍ । ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਾਰ੍ਥ ਯਜਨਭੁਵ ਕृषਤਃ ਸੀਰੇ ਸੀਤਾ ਦੁਹਿਤਾ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾਸੀਤ੍ ਸੀਰਧ੍ਵਜਸ੍ਯ ਭ੍ਰਾਤਾ ਸਾਙ੍ਕਾਸ਼੍ਯਾਧਿਪਤਿਃ ਕੁਸ਼ਧ੍ਵਜ ਨਾਮਾ । ਸੀਰਧ੍ਵਜਸ੍ਯਾ ਪਤ੍ਯਭਾਨੁਮਾਨ੍ ।। ੪-੫-
ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਵਿਦੇਹ ਸੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਵੈਦੇਹਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਮਥਨਾ ਤੋਂ ਮਿਥੀ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਤੋਂ ਉਦਾਵਸੁ, ਫਿਰ ਨੰਦਿਵਰਧਨ, ਉਸ ਤੋਂ ਸੁਕੇਤੁ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਦੇਵਰਾਤ, ਫਿਰ ਬ੍ਰਿਹਦੁਕੂਥ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਵੀਰਯ, ਉਸ ਤੋਂ ਸਤਯਧ੍ਰਿਤਿ, ਫਿਰ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਕੇਤੁ, ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਕੇਤੁ ਤੋਂ ਹਰਯਸ਼ਵ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਰੁ, ਮਰੁ ਤੋਂ ਪ੍ਰਤਿਬੰਧਕ, ਉਸ ਤੋਂ ਕ੍ਰਿਤਰਥ, ਫਿਰ ਕ੍ਰਿਤਿ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਿਬੁਧ, ਉਸ ਤੋਂ ਮਹਾਧ੍ਰਿਤਿ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕ੍ਰਿਤਿਰਾਤ, ਫਿਰ ਮਹਾਰੋਮਾ, ਉਸ ਤੋਂ ਸੁਵਰਨਰੋਮਾ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹ੍ਰਸਵਰੋਮਾ, ਫਿਰ ਸੀਰਧਵਜ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਸੀਰਧਵਜ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਯਜਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਹਲ ਚਲਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ, ਸੀਤਾ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਵਜੋਂ ਜਮੀਨ ਦੀ ਰੇਖ ਤੋਂ ਨਿਕਲੀ। ਸੀਰਧਵਜ ਦਾ ਭਰਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਕੁਸ਼ਧਵਜ ਸੀ, ਜੋ ਸਾਂਕਾਸ਼ਯ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ। ਸੀਰਧਵਜ ਦੀ ਪਤਨੀ ਭਾਨੁਮਤੀ ਸੀ।
ਬਾਨੁਮਤਃ ਸ਼ਤਦ੍ਯ ਮ੍ਨਃ, ਤਸ੍ਯ ਸ਼ੁਚਿਃ, ਤਸ੍ਮਾਦੂਰ੍ਜ੍ਜ ਚਵਹੋ ਨਾਮ ਪੁਤ੍ਰੋ ਜਜ੍ਞ ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਸਤ੍ਯਧ੍ਵਜਃ ਤਤਃ ਕੁਨਿਃ (ਕ੍ਰਿਣਿਃ), ਕੁਨੇਰਞ੍ਜਨਃ, ਤਤੂਪੁਤ੍ਰਃ, ऋਤੁਜਿਤ੍, ਤਤੋऽਰਿष੍ਟਨੇਮਿਃ, ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਸ਼੍ਰਤਾਯੁਃ, ਤਤਃ ਸੂਰ੍ਯ੍ਯਾਸ਼੍ਵਃ, ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਸਞ੍ਜਯਃ (ਸਂਨਯਃ), ਤਤਃ ਕ੍ਸ਼ੇਮਾਰਿਃ, ਤਸਮਾ ਦਨੇਨਾਃ,ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮੀਨਰਥਃ (ਮਾਨਰਥਃ) ਤਸ੍ਯ ਸਤ੍ਯਰਥਃ, ਤਸ੍ਯ ਸਾਤ੍ਯਰਥਿਃ, ਸਾਤ੍ਯਰਥਰੁਪਗੁਃ, ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਸ਼੍ਰੁਤਃ, ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਾ ਪਾਚ੍ਚ ਮਿਤ੍ਰਾਵਰੁਣਯੋਸ੍ਤੇਜਸਿ ਵਾਂਸ਼ष੍ਠਤੇਜ (ਸੁਵਰ੍ਜ੍ਜਾਃ), ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਸੁਭਾਸਃ, ਤਤਃ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤਃ, ਤਸ੍ਮਾਜ੍ਜਯਃ, ਜਯਪੁਤ੍ਰੋ ਵਿਜਯਃ, ਤਸ੍ਯ ऋਤਃ, ऋਤਾਤ੍ ਸੁਨਯਃ, ਤਤੋ ਵੀਤਹਵ੍ਯਃ, ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਸਞ੍ਜਯਃ, ਤਸ੍ਮਾਦ੍ (ਕ੍ਸ਼ੇਮਾਸ਼੍ਵਃ ਤਸ੍ਮਾਤ੍) ਧृਤਿਃ ਧृਤੇਰ੍ਬਹੁਲਾਸ਼੍ਵਃ ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਃ ਕृਤਿਃ ਕृਤੌ ਸਨ੍ਤਿष੍ਠਤੇऽਯ ਜਨਕ-ਵਂਸ਼ਃ ।। ੪-੫-
ਭਾਨੁਮਤੀ ਤੋਂ ਸ਼ਤਦਯੁਮਨ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਤੋਂ ਸ਼ੁਚੀ, ਫਿਰ ਉਸ ਤੋਂ ਊਰਜਚਵਹ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸਤਯਧਵਜ, ਫਿਰ ਕੁਨੀ (ਜਾਂ ਕ੍ਰਿਣੀ), ਉਸ ਤੋਂ ਅੰਜਨ, ਅੰਜਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਿਤੁਜਿਤ, ਫਿਰ ਅਰਿਸ਼ਟਨੇਮੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰਤਾਯੁ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੂਰਿਆਸ਼ਵ, ਫਿਰ ਸੰਜਯ, ਉਸ ਤੋਂ ਕ੍ਸ਼ੇਮਾਰੀ, ਫਿਰ ਦਨੇਨ, ਉਸ ਤੋਂ ਮੀਨਰਥ (ਜਾਂ ਮਾਨਰਥ), ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸਤਯਰਥ, ਉਸ ਤੋਂ ਸਾਤ੍ਯਰਥੀ, ਫਿਰ ਸਾਤ੍ਯਰਥਰੁਪਗੁ, ਉਸ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰੁਤ, ਫਿਰ ਸ਼ਾਪ, ਉਸ ਤੋਂ ਮਿਤ੍ਰਾਵਰੁਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸੁਵਰਜਾ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੁਭਾਸ, ਫਿਰ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤ, ਉਸ ਤੋਂ ਜਯ, ਜਯ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਿਜਯ, ਉਸ ਤੋਂ ਰਿਤ, ਫਿਰ ਸੁਨਯ, ਉਸ ਤੋਂ ਵੀਤਹਵ੍ਯ, ਫਿਰ ਸੰਜਯ, ਉਸ ਤੋਂ ਧ੍ਰਿਤਿ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਹੁਲਾਸ਼ਵ, ਉਸ ਤੋਂ ਕ੍ਰਿਤਿ। ਕ੍ਰਿਤਿ ਵਿੱਚ ਹੀ ਜਨਕਾਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।