ਸੁਬਾਹੁਪ੍ਰਮੁਖਾਂਸ਼੍ਚ ਕ੍ਸ਼ਯਮਨਯਤ੍
ਉਸਨੇ ਸੁਬਾਹੂ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਦਰ੍ਸ਼ਨਮਾਤ੍ਰੇਣਾਹਲ੍ਯਾਮਪਾਪਾਂ ਚਕਾਰ
ਉਸਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੀ ਅਹਲਿਆ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਈ।
ਜਨਕਗृਹੇ ਚ ਮਾਹੇਸ਼੍ਵਰਂ ਚਾਪਮਨਾਯਾਸੇਨ ਬਭਂਜ
ਜਨਕ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਰਾਮ ਨੇ ਮਹਾਂਦੇਵ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਥਕਾਵਟ ਦੇ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ।
ਸੀਤਾਮਯੋਨਿਜਾਂ ਜਨਕਰਾਜਤਨਯਾਂ ਵੀਰ੍ਯਸ਼ੁਲ੍ਕਾਂ ਲੇਭੇ
ਉਸਨੇ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਜਨਮੀ, ਜਨਕ ਰਾਜਾ ਦੀ ਧੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਇਮਤਿਹਾਨ 'ਚ ਜਿੱਤ ਕੇ ਵਿਆਹ ਲਿਆ।
ਸਕਲਕ੍ਸ਼ਤ੍ਤ੍ਰਿਯਕ੍ਸ਼ਯਕਾਰਿਣਮਸ਼੍षੋਹੈਹਯਕੁਲਧੂਮਕੇਤੁਭੂਤਂ ਚ ਪਰਸ਼ੁਰਾਮਮਪਾਸ੍ਤਵੀਰ੍ਯਬਲਾਵਲੇਪਂ ਚਕਾਰ
ਉਸਨੇ ਸਾਰੇ ਖ਼ਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਭਾਰਗਵ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਪਰਸ਼ੁਰਾਮ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ, ਉਸਦੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਬਲ ਦਾ ਮਾਣ, ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਪਿਤृਵਚਨਾਚ੍ਚਾਗਣਿਤਰਾਜ੍ਯਾਭਿਲਾषੋ ਭ੍ਰਾਤृਭਾਰ੍ਯਾਸਮੇਤੋ ਵਨਂ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼
ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ, ਰਾਜ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਗਣਤੀ ਵਿੱਚ ਨਾ ਲਿਆਂਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਭਰਾ ਸਮੇਤ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਵਿਰਾਧਖਰਦੂषਣਾਦੀਨ੍ ਕਬਂਧਵਾਲਿਨੌ ਚ ਨਿਜਘਾਨ
ਉਸਨੇ ਵਿਰਾਧ, ਖਰ, ਦੂਸ਼ਣ, ਕਬੰਧ ਤੇ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਬਦ੍ਧਾ ਚਾਂਭੋਨਿਧਿਮਸੇषਰਾਕ੍ਸ਼ਸਕੁਲਕ੍ਸ਼ਯਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਦਸ਼ਾਨਨਾਪਹृਤਾਂ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਤਦ੍ਵਧਾਦਪਹृਤਕਲਂਕਾਮਪ੍ਯਨਲਪ੍ਰਵੇਸ਼ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਮਸ਼੍षੋਦੇਵਸਂਘੈਸ੍ਤੂਯਮਾਨਸ਼ੀਲਾਂ ਜਨਕਰਾਜਕਨ੍ਯਾਮਯੋਧ੍ਯਾਮਾਨਿਨ੍ਯੇ
ਉਸਨੇ ਸਮੁੰਦਰ 'ਤੇ ਪੁਲ ਬਣਾਇਆ, ਸਾਰੇ ਰਾਖਸਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕੀਤਾ, ਦਸਸੀਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਅਗਨਿ-ਪਰੀਖਿਆ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਈ ਸੀ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਨਿਸਕਲੰਕ ਬਣਾਕੇ, ਅਯੋਧਿਆ ਵਾਪਸ ਲਿਆਇਆ।
ਤਤਸ਼੍ਚਾਭਿषੇਕਮਂਗਲਂ ਮੈਤ੍ਰੇਯ ਵਰ੍षਸ਼ਤੇਨਾਪਿ ਵਕ੍ਤੁਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਤੇ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪੇਣ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍
ਫਿਰ, ਮੈਤਰੇਯਾ, ਉਸਦੀ ਰਾਜਤਿਲਕ ਦੀ ਮੰਗਲਮਈ ਰਸਮ ਦਾ ਵਰਣਨ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ; ਇਸ ਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਸੁਣ।
ਭਰਤੋਪਿ ਗਂਧਰ੍ਵਵਿषਯਸਾਧਨਾਯ ਗਚ੍ਛਨ੍ ਸਂਗ੍ਰਾਮੇ ਗਂਧਰ੍ਵਕੋਟੀਸ੍ਤਿਸ੍ਰੋ ਜਘਾਨ
ਭਰਤ ਨੇ ਵੀ, ਗੰਧਰਵ ਦੇਸ਼ ਜਿੱਤਣ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਕਰੋੜ ਗੰਧਰਵ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ।
ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨੇਨਾਪ੍ਯਮਿਤਬਲਪਰਾਕ੍ਰਮੋ ਮਧੁਪੁਤ੍ਰੋ ਲਵਣੋ ਨਾਮ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੋ ਨਿਹਤੋ ਮਥੁਰਾ ਚ ਨਿਵੇਸ਼ਿਤਾ
ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੇ, ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਵੀਰਤਾ ਨਾਲ, ਮਧੁ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਲਵਣ ਰਾਖਸ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਤੇ ਮਥੁਰਾ ਨਗਰੀ ਵਸਾਈ।
ਇਤ੍ਯੇਵਮਾਦ੍ਯਤਿਬਲਪਰਾਕ੍ਰਮਵਿਕ੍ਰਮਣੈਰਤਿਦੁष੍ਟਸਂਹਾਰਿਣੋਸ਼੍षੋਸ੍ਯ ਜਗਤੋ ਨਿष੍ਪਾਦਿਤਸ੍ਥਿਤਯੋ ਰਾਮਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਭਰਤਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਾਃ ਪੁਨਰਪਿ ਦਿਵਮਾਰੂਢਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਪਣੀ ਅਸਾਧਾਰਣ ਤਾਕਤ, ਵੀਰਤਾ ਤੇ ਸ਼ੌਰਿਆਂ ਨਾਲ, ਰਾਮ, ਲੱਖਣ, ਭਰਤ ਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੇ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਕੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਨਿਆਂ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਤੇ ਫਿਰ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ।
ਯੇऽਪਿ ਤੇषੁ ਭਗਵਦਂਸ਼੍ष੍ਵੋਨੁਰਾਗਿਣਃ ਕੋਸਲਨਗਰਜਾਨਪਦਾਸ੍ਤੇਪਿ ਤਨ੍ਮਨਸਸ੍ਤਤ੍ਸਾਲੋਕ੍ਯਤਾਮਵਾਪੁਃ
ਕੋਸਲ ਦੇ ਉਹ ਲੋਕ, ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਅੰਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਵੀ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।
ਅਤਿਦੁष੍ਟਸਂਹਾਰਿਣੋ ਰਾਮਸ੍ਯ ਕੁਸ਼ਲਵੌ ਦ੍ਵੌ ਪੁਤ੍ਰੌ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ੍ਯਾਂਗਦਚਂਦ੍ਰ ਕੇਤੂ ਤਕ੍ਸ਼ਪੁष੍ਕਲੌ ਭਰਤਸ੍ਯ ਸੁਬਾਹੁਸ਼ੂਰਸੇਨੌ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਸ੍ਯ
ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ—ਕੁਸ਼ ਤੇ ਲਵ; ਲੱਖਣ ਦੇ ਅੰਗਦ ਤੇ ਚੰਦਰਕੇਤੁ; ਭਰਤ ਦੇ ਤਕਸ਼ ਤੇ ਪੁਸ਼ਕਲ; ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦੇ ਸੁਬਾਹੂ ਤੇ ਸ਼ੂਰਸੈਨ ਹੋਏ।
ਕੁਸ਼ਸ੍ਯਾਤਿਥਿਰਤਿਥੇਰਪਿ ਨਿषਧਃ ਪੁਤ੍ਰੋऽਭੂਤ੍
ਕੁਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਤਿਥਿ ਸੀ, ਤੇ ਅਤਿਥਿ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਿਸ਼ਧ ਹੋਇਆ।
ਨਿषਧਸ੍ਯਾਪ੍ਯਨਲਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦਪਿ ਨਭਾਃ ਨਭਸਃ ਪੁਂਡਰੀਕਸ੍ਤਤ੍ਤਨਯਃ ਕ੍ਸ਼ੇਮਧਨ੍ਵਾ ਤਸ੍ਯ ਚ ਦੇਵਾਨੀਕਸ੍ਤਸ੍ਯਾਪ੍ਯਹੀਨਕੋऽਹੀਨਕਸ੍ਯਾਪਿ ਰੁਰੁਸ੍ਤਸ੍ਯ ਚ ਪਾਰਿਯਾਤ੍ਰਕਃ ਪਾਰਿਯਾਤ੍ਰਾਦ੍ਦੇਵਲੋ ਦੇਵਲਾਦ੍ਵਚ੍ਚਲਃ ਤਸ੍ਯਾਪ੍ਯੁਤ੍ਕਃ ਉਤ੍ਕਾਚ੍ਚ ਵਜ੍ਰਨਾਭਸ੍ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਂਖਣਸ੍ਤਮਾਦ੍ਯੁषਿਤਾਸ਼੍ਵਸ੍ਤਤਸ਼੍ਚ ਵਿਸ਼੍ਵਸਹੋ ਜਜ੍ਞੇ
ਨਿਸ਼ਧ ਤੋਂ ਅਨਲ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਅਨਲ ਤੋਂ ਨਭਾ, ਨਭਾ ਤੋਂ ਪੁੰਡਰੀਕਾ, ਪੁੰਡਰੀਕਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਖੇਮਧਨਵਾ ਹੋਇਆ। ਖੇਮਧਨਵਾ ਤੋਂ ਦੇਵਾਨੀਕ, ਦੇਵਾਨੀਕ ਤੋਂ ਅਹੀਨਕ, ਅਹੀਨਕ ਤੋਂ ਰੁਰੂ, ਰੁਰੂ ਤੋਂ ਪਾਰਿਆਤ੍ਰਕ, ਪਾਰਿਆਤ੍ਰਕ ਤੋਂ ਦੇਵਲ, ਦੇਵਲ ਤੋਂ ਵਤਸਲ, ਵਤਸਲ ਤੋਂ ਉਤਕ, ਉਤਕ ਤੋਂ ਵਜਰਨਾਭ, ਵਜਰਨਾਭ ਤੋਂ ਸ਼ੰਖਨ, ਸ਼ੰਖਨ ਤੋਂ ਆਦਿਉਸ਼ਿਤਾਸ਼ਵ, ਤੇ ਆਦਿਉਸ਼ਿਤਾਸ਼ਵ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਵਸਹਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਧਿਰਣ੍ਯਨਾਭਃ ਯੋ ਮਹਾਯੋਗੀਸ੍ਵਰਾਜ੍ਜੈਮਿਨੇਸ਼੍ਸ਼ਿष੍ਯਾਦ੍ਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯਾਦ੍ਯੋਗਮਵਾਯ
ਉਸ ਤੋਂ ਹਿਰਣਯਨਾਭਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਵੱਡਾ ਜੋਗੀ ਸੀ। ਉਸ ਕੋਲ ਜੈਮਿਨੀ ਰਾਜਾ ਨੇ ਵਿਦਿਆ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਯਾਜ਼੍ਯਵਲਕ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਤੋਂ ਜੋਗ ਸਿੱਖਿਆ।
ਹਿਰਣ੍ਯਨਾਭਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਃ ਪੁष੍ਯਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਧ੍ਰੁਵਸਂਧਿਸ੍ਤਤਸ੍ਸੁਦਰ੍ਸ਼ਨਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦਗ੍ਨਿਵਰ੍ਣਸ੍ਤਤਸ਼੍ਸ਼ੀਘ੍ਰਗਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦਪਿ ਮਰੁਃ ਪੁਤ੍ਰੋऽਭਵਤ੍
ਹਿਰਣਯਨਾਭਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪੁਸ਼ਿਆ ਹੋਇਆ। ਪੁਸ਼ਿਆ ਤੋਂ ਧ੍ਰੁਵਸੰਧਿ, ਧ੍ਰੁਵਸੰਧਿ ਤੋਂ ਸੁਦਰਸ਼ਨ, ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਅਗਨਿਵਰਨ, ਅਗਨਿਵਰਨ ਤੋਂ ਸ਼ੀਘਰਗ, ਤੇ ਸ਼ੀਘਰਗ ਤੋਂ ਮਰੁ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।
ਯੋਸੌ ਯੋਗਮਾਸ੍ਥਾਯਾਦ੍ਯਾਪਿ ਕਲਾਪਗ੍ਰਾਮਮਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਉਹ ਮਰੁ, ਜੋ ਜੋਗ ਅਪਣਾਕੇ, ਅਜੇ ਵੀ ਕਲਾਪਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਆਗਾਮਿਯੁਗੇ ਸੂਰ੍ਯਵਂਸ਼ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਵ੍ਰਤ ਆਵਰ੍ਤ੍ਤਯਿਤਾ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਜੁਗ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਮੁੜ ਚਲਾਏਗਾ।
ਤਸ੍ਯਾਤ੍ਮਜਃ ਪ੍ਰਸ਼ੁਸ਼੍ਰੁਕਸ੍ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਸੁਸਂਧਿਸ੍ਤਤਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਮਰ੍षਸ੍ਤਸ੍ਯ ਚ ਸਹਸ੍ਵਾਂਸ੍ਤਤਸ਼੍ਚ ਵਿਸ਼੍ਵਭਵਃ
ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਸ਼ੁਸ਼ਰੁਕਾ ਹੋਇਆ। ਪ੍ਰਸ਼ੁਸ਼ਰੁਕਾ ਤੋਂ ਸੁਸੰਧਿ, ਸੁਸੰਧਿ ਤੋਂ ਅਮਰਸ਼, ਅਮਰਸ਼ ਤੋਂ ਸਹਸਵਾਨ, ਤੇ ਸਹਸਵਾਨ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਵਭਵ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।
ਤਸ੍ਯ ਬृਹਦ੍ਬਲਃ ਯੋਰ੍ਜੁਨਤਨਯੇਨਾਭਿਮਨ੍ਯੁਨਾਭਾਰਤਯੁਦ੍ਧੇ ਕ੍ਸ਼ਯਮਨੀਯਤ
ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬ੍ਰਿਹਦਬਲ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਭਿਮਨਯੂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਏਤੇ ਇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਭੂਪਾਲਾਃ ਪ੍ਰਾਧਾਨ੍ਯੇਨ ਮਯੇਰਿਤਾਃ । ਏਤੇषਾਂ ਚਰਿਤਂ ਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ ਸਰ੍ਵਪਾਪੈਃ ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਇਹ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਮੁੱਖ ਰਾਜੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਦੱਸਿਆ। ਜਿਹੜਾ ਕੋਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਤੱਬ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਤਨਯੋ ਯੋऽਸੌਨਿਮਿਰ੍ਨਾਮ, ਸ ਤੁ ਸਹਸ੍ਤ੍ਰਵਤ੍ਸਰ ਸਤ੍ਰਮਾਰੇਭ ਵਸ਼ਿष੍ਞ੍ਚ ਹੋਤਾਰਂ ਵਰਯਾਮਾਸ ।। ੪-੫-
ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਿਮਿ ਨਾਂ ਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਯਜਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਤੇ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਪੁਜਾਰੀ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ।
ਤਮਾਹ ਵਸ਼ਿष੍ਠਃ, ਅਹਮਿਨ੍ਦ੍ਰਣ ਪਞ੍ਚਵਰ੍षਸ਼ਤਂ ਯਾਗਾਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਥਮਤਰ ਵृਤਃ, ਤਦਨਨ੍ਤਰ ਪ੍ਰਤਿਪਾਲ੍ਯਤਾਮ੍, ਆਗਤ ਸ੍ਤਵਾਪਿ ऋਤ੍ਵਿਗੂ ਭਵਿष੍ਯਾਮਿ, ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੇ ਸ ਪृਥਿਵੀਪਤਿਨਾ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿਦੁਕ੍ਤਃ ਵਸ਼ਿष੍ਠੋऽਪ੍ਯਨੇਨ ਸਮਨ੍ਵੀਪ੍ਸਿਕਮਿਤ੍ਯਮਰਪਤੇਰ੍ਯਾਗਮਕਰੋਤ੍ ।। ੪-੫-
ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇੰਦਰ ਵਲੋਂ ਪੰਜ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਯਜਨ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੈਂ ਆ ਕੇ ਤੇਰਾ ਪੂਜਾ ਕਰਾਂਗਾ।" ਰਾਜੇ ਨੇ ਕੁਝ ਨਾ ਆਖਿਆ, ਤਾਂ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਨੀਅਤ ਸਮਝ ਕੇ ਇੰਦਰ ਦਾ ਯਜਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਪ੍ਰਤਿਬੁਦ੍ਧਸ਼੍ਵਾਸਾਵਵਨੀਪਤਿਰਪਿ ਪ੍ਰਾਹ, ਯਸ੍ਮਾਨ੍ਮਾ ਮਸਮ੍ਭਾष੍ਯ ਅਜਾਨਤ ਏਵ ਸ਼ਯਾਨਸ੍ਯ ਸ਼ਾਪੋਤੂਸਰ੍ਗਮਸੌ ਦੁष੍ਟਗੁਰੁਸ਼੍ਵਕਾਰ, ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਦਹਃ ਪਤਿਤੋ ਭਵਿष੍ਯਤੀਤਿ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਾਪਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਦੇਹਮਤ੍ਯਜਤ੍ ।। ੪-੫-
ਜਦ ਰਾਜਾ ਜਾਗਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਤੂੰ, ਮੇਰੇ ਮਾੜੇ ਗੁਰੂ, ਮੈਨੂੰ ਸੁੱਤੇ ਤੇ ਬੇਖ਼ਬਰ ਹੋਣ ਤੇ ਬਿਨਾਂ ਗੱਲ ਕੀਤੇ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਵੀ ਸ਼ਾਪ ਪਵੇਗਾ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਾਪਾਚ੍ਚ ਮਿਤ੍ਰਾਵਰੁਣਯੋਸ੍ਤੇਜਸਿ ਵਸ਼ਿष੍ਠਤੇਜਃ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਮ੍, ਉਰ੍ਵ੍ਵਸ਼ੀਦਰ੍ਸ਼ਨਾਂ ਦੁਦ੍ਭੂਤਵੀਰ੍ਯ੍ਯਪ੍ਰਪਾਤਯੋਃ ਸਕਾਸ਼ਾਦੂ ਵਸ਼ਿष੍ਠੋ ਦੇਹਮਪਰਂ ਲੇਭੇ ।। ੪-੫-
ਉਸ ਸ਼ਾਪ ਕਰਕੇ, ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਦੀ ਜੋ ਜੋਤ ਸੀ, ਉਹ ਮਿਤ੍ਰ ਤੇ ਵਰੁਣ ਦੀ ਜੋਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਗਈ। ਉਰਵਸ਼ੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਿਲਾਪ ਤੋਂ, ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਸਰੀਰ ਮਿਲਿਆ।
ਨਿਮੇਰਪਿ ਤਚ੍ਛਰੀਰਮਤਿਮਨੋਹਰਤੈਲਗਨ੍ਧਾਦਿਭਰੁਪ ਸ੍ਕ੍ਰਿਯਮਾਣਂ ਨੈਵ ਕ੍ਲ ਦਾਦਿਕ ਦੋषਮਵਾਪ, ਸਦ੍ਯੋਮृਤਮਿਵ ਤਸ੍ਥੌ ।। ੪-੫-
ਨਿਮਿ ਦਾ ਸਰੀਰ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣਾ ਤੇ ਤੇਲ ਆਦਿ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਹ ਨਾ ਸੜਿਆ, ਨਾ ਖਰਾਬ ਹੋਇਆ, ਸਿੱਧਾ ਨਵੇਂ ਮਰੇ ਹੋਏ ਵਰਗਾ ਹੀ ਰਿਹਾ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਭਰਤਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਵਿਭੀषਣਸੁਗ੍ਰੀਵਾਂਗਦਜਾਮ੍ਬਵਦ੍ਧਨੁਮਤ੍ਪ੍ਰਭृਤਿਭਿਸ੍ਸਮੁ-ਤ੍ਫੁਲ੍ਲਵਦਨੈਸ਼੍ਛਤ੍ਰਚਾਮਰਾਦਿਯੁਤੈਃ ਸੇਵ੍ਯਮਾਨੋ ਦਾਸ਼ਰਥਿਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮੇਂਯਮਨਿਰृਤਿਵਰੁਣਵਾਯੁਕੁਬੇਰੇਸ਼ਾਨਪ੍ਰਭृਤਿਭਿਸ੍ਸਰ੍ਵਾਮਰੈਰ੍ਵਸਿ-ष੍ਠਵਾਮਦੇਵਵਾਲ੍ਮੀਕਿਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਭਰਦ੍ਵਾਜਾਗਸ੍ਤ੍ਯਪ੍ਰਭृਤਿਭਿਰ੍ਮੁ-ਨਿਵਰੈਃ ऋਗ੍ਯਜੁਸ੍ਸਾਮਾਥਰ੍ਵੈਸ੍ਸਂਸ੍ਤੂਯਮਾਨੋ ਨृਤ੍ਯਗੀਤਵਾਦ੍ਯਾਦ੍ਯਖਿਲਲੋਕਮਂਗਲਵਾਦ੍ਯੈਰ੍ਵੀਣਾਵੇਣੁਮृਦਂਗਭੇਰੀਪਟਹਸ਼ਂਖਕਾਹਲਗੋਮੁਖਪ੍ਰਭृਤਿਭਿਸ੍ਸੁਨਾ-ਦੈਸ੍ਸਮਸ੍ਤਭੂਭृਤਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਸਕਲਲੋਕਰਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਂ ਯਥੋਚਿਤਮਭਿषਿਕ੍ਤੋ ਦਾਸ਼ਰਥਿਃ ਕੋਸਲੇਂਦ੍ਰੋ ਰਘੁਕੁਲਤਿਲਕੋ ਜਾਨਕੀਪ੍ਰਿਯੋ ਭ੍ਰਾਤृਤ੍ਰਯਪ੍ਰਿਯਸ੍ਸਿਂਹਾਸਨਗਤ ਏਕਾਦਸਾਬ੍ਦਸਹਸ੍ਰਂ ਰਾਜ੍ਯਮਕਰੋਤ੍
ਲੱਖਣ, ਭਰਤ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ, ਸੁਗਰੀਵ, ਅੰਗਦ, ਜਾਂਬਵੰਤ, ਹਨੂਮਾਨ ਆਦਿਕ ਖੁਸ਼ਚਿਹਰੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ, ਛਤਰੀਆਂ ਤੇ ਪੱਖਿਆਂ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਇੰਦਰ, ਯਮ, ਨਿਰ੍ਰਿਤੀ, ਵਰੁਣ, ਵਾਯੂ, ਕੁਬੇਰ, ਈਸ਼ਾਨ ਆਦਿ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਆਦਰਿਤ, ਵਸੀਸ਼ਠ, ਵਾਮਦੇਵ, ਵਾਲਮੀਕ, ਮਾਰਕੰਡੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ, ਭਰਦਵਾਜ, ਅਗਸਤ ਆਦਿ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਤ, ਰਿਗ, ਯਜੁਰ, ਸਾਮ, ਅਥਰਵ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਪਾਠੀਆਂ ਵਲੋਂ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ, ਨੱਚ-ਗੀਤ ਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮੰਗਲ ਸਾਜਿਆਂ—ਵੀਣਾ, ਬਾਂਸਰੀ, ਮ੍ਰਿਦੰਗ, ਭੇਰੀ, ਪਟਾਹਾ, ਸ਼ੰਖ, ਕਾਹਲ, ਗੋਮੁਖ ਆਦਿ ਦੀਆਂ ਧੁਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਰਘੁਕੁਲ ਦੀ ਸ਼ਾਨ, ਸੀਤਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਤਿੰਨ ਭਰਾਵਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰਾ, ਰਾਮ, ਕੋਸਲ ਦੇ ਰਾਜਸਿੰਘਾਸਨ 'ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਗਿਆਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਰਾਜ ਕੀਤਾ।
ਸੋऽਪਿ ਤਤੂਕਾਲਮੇਵਾਨ੍ਯੈਰ੍ਗੌਤਮਾਦਿਭਿਰ੍ਯਾਗਮਕਰੋਤ੍ । ਸਮਾਪ੍ਤੇ ਚਾਮਰਪਤੇਰ੍ਯਾਗੇ ਤ੍ਵਰਾਵਾਨ੍ ਵਿਸ਼ਿष੍ਟੋ ਨਿਮੇਃ ਕਰ੍ਮ੍ਮ ਕਰਿष੍ਯਾਮੀਤ੍ਯਾਜਗਾਮ, ਤਤੂਕਰ੍ਮ੍ਮਕਰ੍ਤ੍ਤृ ਤ੍ਵਞ੍ਚ ਤਤ੍ਰ ਗੌਤ ਮਸ੍ਯ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ, ਅਥ ਸ੍ਵਪਤੇ ਤਸ੍ਮੈ ਰਾਜ੍ਞੇ ਮਾਮਪ੍ਰਤ੍ਯਾਖ੍ਯਾਯੈਤ ਦਨੇਨ ਗੌਤਮਾਯ ਕਰ੍ਮ੍ਮਾਨ੍ਤਰਮਰ੍ਪਿਤਂ ਯਸ੍ਮਾਤ੍, ਤਸ੍ਮਾਦਯਂ ਵਿਦੇਹੋ ਭਵਿष੍ਯਾਤੀਤਿ ਸ਼ਾਪਂ ਦਦੌ ।। ੪-੫-
ਉਸ ਵੇਲੇ ਨਿਮਿ ਨੇ ਹੋਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਗੌਤਮ ਆਦਿ ਨਾਲ, ਆਪਣਾ ਯਜਨ ਕਰ ਲਿਆ। ਜਦ ਇੰਦਰ ਦਾ ਯਜਨ ਮੁਕ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਆਇਆ ਤੇ ਆਖਿਆ, "ਹੁਣ ਮੈਂ ਨਿਮਿ ਦਾ ਕਰਮ ਕਰਾਂਗਾ।" ਪਰ ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਗੌਤਮ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇਨਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਗੌਤਮ ਨੂੰ ਹੋਰ ਕਰਮ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਤੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ, "ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਇਨਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਤੂੰ ਬੇ-ਦੇਹ ਹੋਵੇਂਗਾ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੇਰਾ ਨਾਂ ਵੀਦੇਹ ਹੋਵੇਗਾ।"