ਦृष੍ਟਸ੍ਤੇ ਭਗਵਨ੍ ਸੁਮਹਾਨੇष ਸਿਦ੍ਧਿਪ੍ਰਭਾਵੋ ਨੈਵਂਵਿਧਮਨ੍ਯਸ੍ਯ ਕਸ੍ਯਚਿਦਸ੍ਮਾਭਿਰ੍ਵਿਭੂਤਿਭਿਰ੍ਵਿਲਸਿਤਮੁਪਲਕ੍ਸ਼ਿਤਂ ਯਦੇਤਦ੍ਭਗਵਤਸ੍ਤਪਸਃ ਫਲਮਿਤ੍ਯਭਿਪੂਜ੍ਯ ਤਮृषਿਂ ਤਤ੍ਰੈਵ ਤੇਨ ऋषਿਵਰ੍ਯੇਣ ਸਹ ਕਿਂਚਿਤ੍ਕਾਲਮਭਿਮਤੋਪਭੋਗਾਨ੍ ਬੁਭੁਜੇ ਸ੍ਵਪੁਰਂ ਚ ਜਗਾਮ
ਭਗਵੰਤ ਜੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਵੱਡੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦੇਖੀ ਹੈ; ਅਜੇ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਐਸੀ ਵੱਡੀ ਵਧਿਆਈ ਨਹੀਂ ਵੇਖੀ। ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਤਪ ਦੇ ਫਲ ਵਜੋਂ ਸਮਝਿਆ। ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਆਦਰ ਸਤਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਉਥੇ ਰਿਹਾ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨਾਲ ਮਨ ਚਾਹੇ ਸੁਖ ਭੋਗੇ, ਤੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਪਸ ਗਿਆ।
ਕਾਲੇਨ ਗਚ੍ਛਤਾ ਤਸ੍ਯ ਤਾਸੁ ਰਾਜਤਨਯਾਸੁ ਪੁਤ੍ਰਸ਼ਤਂ ਸਾਰ੍ਧਮਭਵਤ੍
ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਬੀਤਣ ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਜਣੇ।
ਅਨੁਦਿਨਾਨੁਰੂਢਸ੍ਨੇਹਪ੍ਰਸਰਸ਼੍ਚ ਸ ਤਤ੍ਰਾਤੀਵਮਮਤਾਕृष੍ਟਹृਦਯੋऽਭਵਤ੍
ਹਰ ਰੋਜ਼ ਉਸ ਦਾ ਪਿਆਰ ਵਧਦਾ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਦਿਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਮਤਾ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਿਆ।
ਅਪ੍ਯੇਤੇऽਸ੍ਮਤ੍ਪੁਤ੍ਰਾਃ ਕਲਭਾषਿਣਃ ਪਦ੍ਭ੍ਯਾਂ ਗਚ੍ਛੇਯੁਃ ਅਪ੍ਯੇਤੇ ਯੌਵਨਿਨੋ ਭਵੇਯੁਃ ਅਪਿ ਕृਤਦਾਰਾਨੇਤਾਨ੍ ਪਸ਼੍ਯੇਯਮਪ੍ਯੇषਾਂ ਪੁਤ੍ਰਾ ਭਵੇਯੁਃ ਅਪ੍ਯੇਤਤ੍ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ਪੁਤ੍ਰਸਮਨ੍ਵਿਤਾਨ੍ਪਸ਼੍ਯਾਮੀਤ੍ਯਾਦਿਮਨੋਰਥਾਨਨੁਦਿਨਂ ਕਾਲਸਂਪਤ੍ਤਿਪ੍ਰਵृਦ੍ਧਾਨੁਪੇਕ੍ਸ਼੍ਯੈਤਚ੍ਚਿਂਤਯਾਮਾਸ
ਕੀ ਇਹ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਹੁਣ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਬੋਲਦੇ ਹਨ, ਕਦੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਚੱਲਣਗੇ? ਕੀ ਉਹ ਜਵਾਨ ਹੋਣਗੇ? ਕੀ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵਿਆਹ ਵੇਖਾਂਗਾ? ਕੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣਗੇ? ਕੀ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਾਂਗਾ? ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਨ-ਇੱਛਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵਧਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਹੋਰ ਸਭ ਕੁਝ ਭੁਲਾਕੇ ਇਹੀ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ।
ਅਹੋ ਮੇ ਮੋਹਸ੍ਯਾਤਿਵਿਸ੍ਤਾਰਃ
ਹਾਏ, ਮੇਰੀ ਮੋਹ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਕਿੰਨੀ ਵੱਡੀ ਹੈ!
ਮਨੋਰਥਾਨਾਂ ਨ ਸਮਾਪ੍ਤਿਰਸ੍ਤਿ ਵਰ੍षਾਯੁਤੇਨਾਪ੍ਯਥ ਵਾਪਿ ਲਕ੍ਸ਼ੈਃ । ਪੂਰ੍ਣੇषੁਪੂਰ੍ਣੇषੁ ਮਨੋਰਥਾਨਾਮੁਤ੍ਪਤ੍ਤਯਸ੍ਸਂਤਿ ਪੁਨਰ੍ਨਵਾਨਾਮ੍
ਇੱਛਾਵਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਅੰਤ ਨਹੀਂ, ਚਾਹੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਹੋ ਜਾਂ ਲੱਖਾਂ ਸਾਲ ਹੋ ਜਾਣ; ਜਦ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ, ਨਵੀਆਂ ਫਿਰ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪਦ੍ਭ੍ਯਾਂ ਗਤਾ ਯੌਵਨਿਨਸ਼੍ਚ ਜਾਤਾ ਦਾਰੈਸ਼੍ਚ ਸਂਯੋਗਮਿਤਾਃ ਪ੍ਰਸੂਤਾਃ । ਦृष੍ਟਾਃ ਸੁਤਾਸ੍ਤਤ੍ਤਨਯਪ੍ਰਸੂਤਿਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਪੁਨਰ੍ਵਾਂਚ੍ਛਤਿ ਮੇਂऽਤਰਾਤ੍ਮਾ
ਜਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਚੱਲਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਜਵਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਵਿਆਹ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਮੇਰਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮਨ ਫਿਰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤੇषਾਮਿਤਿ ਚੇਤ੍ਪ੍ਰਸੂਤਿਂ ਮਨੋਰਥੋ ਮੇ ਭਵਿਤਾ ਤਤੋਨ੍ਯਃ । ਪੂਰ੍ਣੇਪਿ ਤਤ੍ਰਾਪ੍ਯਪਰਸ੍ਯ ਜਨ੍ਮ ਨਿਵਾਰ੍ਯਤੇ ਕੇਨ ਮਨੋਰਥਸ੍ਯ
ਜੇ ਮੈਂ ਸੋਚਾਂ, 'ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਾਂਗਾ,' ਤਾਂ ਹੋਰ ਇੱਛਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜੇ ਉਹ ਪੂਰੀ ਹੋ ਵੀ ਜਾਵੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਨਵੀਂ ਇੱਛਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀ ਹੈ—ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੇ ਉਤਪੰਨ ਹੋਣ ਨੂੰ ਕੌਣ ਰੋਕ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਆਮृਤ੍ਯੁਤੋ ਨੈਵ ਮਨੋਰਥਾਨਾਮਂਤੋਸ੍ਤਿ ਵਿਜ੍ਞਾਤਮਿਦਂ ਮਯਾਦ੍ਯ । ਮਨੋਰਥਾਸਕ੍ਤਿਪਰਸ੍ਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਜਾਯਤੇ ਵੈ ਪਰਮਾਰ੍ਥਸਂਗਿ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਸਮਝ ਲਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇੱਛਾਵਾਂ ਮੌਤ ਨਾਲ ਵੀ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ; ਇੱਛਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਮਨ ਸੱਚੀ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ।
ਸ ਮੇ ਸਮਾਧਿਰ੍ਜਲਵਾਸਮਿਤ੍ਰਮਤ੍ਸ੍ਯਸ੍ਯ ਸਂਗਾਤ੍ਸਹਸੈਵ ਨष੍ਟਃ । ਪਰਿਗ੍ਰਹਸ੍ਸਂਗਕृਤੋ ਮਯਾਯਂ ਪਰਿਗ੍ਰਹੋਤ੍ਥਾ ਚ ਮਮਾਤਿਲਿਪ੍ਸਾ
ਮੇਰੀ ਸਮਾਧੀ, ਜੋ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਸੀ, ਅਚਾਨਕ ਖੋ ਗਈ; ਇਹ ਮਮਤਾ ਮੈਂ ਆਪ ਬਣਾਈ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਮਮਤਾ ਤੋਂ ਮੇਰੀ ਵਧੀਕ ਲਾਲਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ।
ਦੁਃਖਂ ਯਦੈਵੈਕਸ਼ਰੀਰਜਨ੍ਮ ਸ਼ਤਾਰ੍ਦ੍ਧਸਂਖ੍ਯਾਕਮਿਦਂ ਪ੍ਰਸੂਤਮ੍ । ਪਰਿਗ੍ਰਹੇਣ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਪਾਤ੍ਮਜਾਨਾਂ ਸੁਤੈਰਨੇਕੈਰ੍ਬਹੁਲੀਕृਤਂ ਤਤ
ਜੋ ਦੁੱਖ ਇੱਕ ਸਰੀਰ ਦੇ ਜਨਮ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਹੁਣ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀਆਂ ਤੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਨਾਲ, ਮਮਤਾ ਕਰਕੇ, ਕਈ ਗੁਣਾ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸੁਤਾਤ੍ਮਜੈਸ੍ਤਤ੍ਤਨਯੈਸ਼੍ਚ ਭੂਯੋ ਭੂਯਸ਼੍ਚ ਤੇषਾਂ ਪਰਿਗ੍ਰਹੇਣ । ਵਿਸ੍ਤਾਰਮੇष੍ਯਤ੍ਯਤਿਦੁਃਖਹੇਤੁਃ ਪਰਿਗ੍ਰਹੋ ਵੈ ਮਮਤਾਭਿਧਾਨਃ
ਪੁੱਤਰਾਂ, ਪੋਤਿਆਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਹੋਰ ਮਮਤਾ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਮਮਤਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਲਕੀਅਤ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਵਧੇਗੀ ਤੇ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੇਗੀ।
ਚੀਰ੍ਣਂ ਤਪੋ ਯਤ੍ਤੁ ਜਲਾਸ਼੍ਰਯੇਣ ਤਸ੍ਯਾਰ੍ਦ੍ਧਿਰੇषਾ ਤਪਸੋਂਤਰਾਯਃ । ਮਤ੍ਸ੍ਯਸ੍ਯ ਸਂਗਾਦਭਵਚ੍ਚ ਯੋ ਮੇ ਸੁਤਾਦਿਰਾਗੋ ਮੁषਿਤੋਸ੍ਮਿ ਤੇਨ
ਜੋ ਤਪ ਮੈਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਕਰਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਅੱਧਾ ਹੀ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ; ਇਹ ਮਮਤਾ ਮੇਰੇ ਤਪ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਬਣ ਗਈ। ਮੱਛੀਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਤੋਂ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਆਦਿ ਲਈ ਮੇਰਾ ਰਾਗ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਉਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਲੁੱਟਿਆ ਗਿਆ।
ਨਿਸ੍ਸਂਗਤਾ ਮੁਕ੍ਤਿਪਦਂ ਯਤੀਨਾਂ ਸਂਗਾਦਸ਼ੇषਾਃ ਪ੍ਰਭਵਂਤਿ ਦੋषਾਃ । ਆਰੂਢਯੋਗੋ ਵਿਨਿਪਾਤ੍ਯਤੇਧਸ੍ਸਂਗੇਨ ਯੋਗੀ ਕਿਮੁਤਾਲ੍ਪਬੁਦ੍ਧਿਃ
ਜੋ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਮਮਤਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਹੀ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਰਸਤਾ ਹੈ; ਮਮਤਾ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਦੋਸ਼ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਮਮਤਾ ਕਰਕੇ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਫਿਰ ਜਿਸ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਦਾ ਕੀ ਹੋਵੇ?
ਅਹਂ ਚਰਿष੍ਯਾਮਿ ਤਦਾਤ੍ਮਨੋਰ੍ਥੇ ਪਰਿਗ੍ਰਹਗ੍ਰਾਹਗृਹੀਤਬੁਦ੍ਧਿਃ । ਯਦਾ ਹਿ ਭੂਯਃ ਪਰਿਹੀਨਦੋषੋ ਜਨਸ੍ਯ ਦੁਃਖੈਰ੍ਭਵਿਤਾ ਨ ਦੁਃਖੀ
ਮੈਂ ਉਸ ਸੱਚੇ ਸਵਰੂਪ ਦੀ ਖਾਤਰ ਕਰਮ ਕਰਾਂਗਾ, ਜਦ ਮੇਰੀ ਸੋਚ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਅਤੇ ਮਲਕੀਅਤ ਦੀ ਲਗਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਵੇਗੀ। ਜਦ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਗਲਤੀਆਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਧਾਤਾਰਮਚਿਂਤ੍ਯਰੂਪਮਣੋਰਣੀਯਾਂਸਮਤਿਪ੍ਰਮਾਣਮ੍ । ਸਿਤਾਸਿਤਂ ਚੇਸ਼੍ਵਰਮੀਸ਼੍ਵਰਾਣਾਮਾਰਾਧਯਿष੍ਯੇ ਤਪਸੈਵ ਵਿष੍ਣੁਮ੍
ਮੈਂ ਸਿਰਫ ਤਪੱਸਿਆ ਰਾਹੀਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਾਂਗਾ, ਜੋ ਸਭ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਰੂਪ ਸੋਚ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਖਮ, ਅਣਮਾਪਣਯੋਗ, ਚਿੱਟਾ ਤੇ ਕਾਲਾ, ਅਤੇ ਸਭ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਸ਼ੇषੌਜਸਿ ਸਰ੍ਵਰੂਪਿਣ੍ਯਵ੍ਯਕ੍ਤਵਿਸ੍ਪष੍ਟਤਨਾਵਨਂਤੇ । ਮਮਾਚਲਂ ਚਿਤ੍ਤਮਪੇਤਦੋषਂ ਸਦਾਸ੍ਤੁ ਵਿष੍ਣਾਵਭਵਾਯ ਭੂਯਃ
ਮੇਰਾ ਮਨ, ਜੋ ਗਲਤੀਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ, ਸਦਾ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਵਿੱਚ ਅਟੱਲ ਰਹੇ—ਉਹ ਜੋ ਸਰਬ-ਚਮਕਦਾਰ, ਹਰ ਰੂਪ ਵਾਲਾ, ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ, ਅਨੰਤ ਹੈ—ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਾਂ।
ਸਮਸ੍ਤਭੂਤਾਦਮਲਾਦਨਂਤਾਤ੍ਸਰ੍ਵੇਸ਼੍ਵਰਾਦਨ੍ਯਦਨਾਦਿਮਧ੍ਯਾਤ੍ । ਯਸ੍ਮਾਨ੍ਨ ਕਿਂਚਿਤ੍ਤਮਹਂ ਗੁਰੂਣਾਂ ਪਰਂ ਗੁਰੁਂ ਸਂਸ਼੍ਰਯਮੇਮਿ ਵਿष੍ਣੁਮ੍
ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਜੋ ਗੁਰੂਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਗੁਰੂ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ, ਅਨੰਤ, ਸਭ ਦਾ ਸਵਾਮੀ, ਬਿਨਾ ਆਰੰਭ ਤੇ ਮੱਧ ਦੇ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।
ਸ਼੍ਰੀਪਰਾਸ਼ਰ ਉਵਾਚ। ਇਤ੍ਯਾਤ੍ਮਾਨਮਾਤ੍ਮਨੈਵਾਭਿਧਾਯਾਸੌ ਸੌਭਰਿਰਪਹਾਯ ਪੁਤ੍ਰਗृਹਾਸਨਪਰਿਗ੍ਰਹਾਦਿਕਮਸ਼ੇषਮਰ੍ਥਜਾਤਂ ਸਕਲਭਾਰ੍ਯਾਸਮਨ੍ਵਿਤੋ ਵਨਂ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼
ਸ਼੍ਰੀ ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਮਝਾ ਕੇ, ਸੌਭਰੀ ਨੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ, ਘਰ, ਆਸਨ, ਮਲਕੀਅਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਵਸਤੂਆਂ, ਆਪਣੀਆਂ ਸਭ ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਤਤ੍ਰਾਪ੍ਯਨੁਦਿਨਂ ਵੈਖਾਨਸਨਿष੍ਪਾਦ੍ਯਮਸ਼ੇषਕ੍ਰਿਯਾਕਲਾਪਂ ਨਿष੍ਪਾਦ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ਪਿਤਸਕਲਪਾਪਃ ਪਰਿਪਕ੍ਵਮਨੋਵृਤ੍ਤਿਰਾਤ੍ਮਨ੍ਯਗ੍ਨੀਨ੍ਸਮਾਰੋਪ੍ਯ ਭਿਕ੍ਸ਼ੁਰਭਵਤ੍
ਉਥੇ, ਹਰ ਰੋਜ਼ ਵੈਖਾਨਸ ਰੀਤੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਮਿਟਾ ਕੇ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੱਕਾ ਮਨ ਕਰਕੇ, ਅੱਗ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਭਿਖਾਰੀ ਬਣ ਗਿਆ।
ਭਗਵਤ੍ਯਾਸਜ੍ਯਾਖਿਲਂ ਕਰ੍ਮਕਲਾਪਂ ਹਿਤ੍ਵਾਨਂ ਤਮਜਮਨਾਦਿਨਿਧਨਮਵਿਕਾਰਮਰਣਾਦਿਧਰ੍ਮਮਵਾਪ ਪਰਮਨਨ੍ਤਂ ਪਰਵਤਾਮਚ੍ਯੁਤਂ ਪਦਮ੍
ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਂ ਛੱਡ ਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ, ਅਜਨਮਾ, ਬਿਨਾ ਆਰੰਭ ਤੇ ਅੰਤ, ਅਟੱਲ, ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਪਰਮ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਅਚਲ, ਅਨੰਤ, ਉੱਚਾ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ।
ਇਤ੍ਯੇਤਨ੍ਮਾਂਧਾਤृਦੁਹਿਤृਸਂਬਂਧਾਦਾਖ੍ਯਾਤਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਂਧਾਤਾ ਦੀ ਧੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਯਸ਼੍ਚੈਤਤ੍ਸੌਭਰਿਚਰਿਤਮਨੁਸ੍ਮਰਤਿ ਪਠਤਿ ਪਾਠਯਤਿ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਸ਼੍ਰਾਵਯਤਿ ਧਰਤ੍ਯਵਧਾਰਯਤਿ ਲਿਖਤਿ ਲੇਖਯਤਿ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਯਤ੍ਯਧ੍ਯਾਪਯਤ੍ਯੁਪਦਿਸ਼ਤਿ ਵਾ ਤਸ੍ਯ षਟ੍ ਜਨ੍ਮਾਨਿ ਦੁਸ੍ਸਂਤਤਿਰਸਦ੍ਧਰ੍ਮੋ ਵਾਡ੍ਮਨਸੋਰਸਨ੍ਮਾਰ੍ਗਾਚਰਣਮਸ਼ੇषਹੇਤੁषੁ ਵਾ ਮਮਤ੍ਵਂ ਨ ਭਵਤਿ
ਜੋ ਕੋਈ ਸੌਭਰੀ ਦੀ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਯਾਦ ਕਰਦਾ, ਪੜ੍ਹਦਾ, ਪੜ੍ਹਾਉਂਦਾ, ਸੁਣਦਾ, ਸੁਣਾਉਂਦਾ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ, ਸਮਝਦਾ, ਲਿਖਦਾ, ਲਿਖਵਾਉਂਦਾ, ਸਿੱਖਦਾ, ਪੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਜਾਂ ਸਿੱਖਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਛੇ ਜਨਮਾਂ ਤਕ ਮਾੜੀ ਸੰਤਾਨ, ਝੂਠਾ ਧਰਮ ਜਾਂ ਗਲਤ ਕਾਰਨਾਂ ਨਾਲ ਲਗਾਵਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਬੋਲੀ ਤੇ ਮਨ ਸਹੀ ਰਾਹ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਭਟਕਦੇ।
ਅਤਸ਼੍ਚ ਮਾਂਧਾਤੁਃ ਪੁਤ੍ਰਸਂਤਤਿਰਭਿਧੀਯਤੇ
ਹੁਣ ਮਾਂਧਾਤਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਂਬਰੀषਸ੍ਯ ਮਾਂਧਾਤृਤਨਯਸ੍ਯ ਯੁਵਨਾਸ਼੍ਵਃ ਪੁਤ੍ਰੋऽਭੂਤ੍
ਅੰਬਰੀਸ਼, ਜੋ ਮਾਂਧਾਤਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਯੁਵਨਾਸ਼ਵ ਹੋਇਆ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਧਾਰੀਤਃ ਯਤੋਂਗਿਰਸੋ ਹਾਰੀਤਾ
ਉਸ ਤੋਂ ਹਾਰੀਤਾ ਹੋਇਆ; ਹਾਰੀਤਾ ਤੋਂ ਅੰਗਿਰਸ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਹਾਰੀਤਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ।
ਰਸਾਤਲੇ ਮੌਨੇਯਾ ਨਾਮ ਗਂਧਰ੍ਵਾ ਬਭੂਵੁष੍षਟ੍ਕੋਟਿਸਂਖ੍ਯਾਤਾਸ੍ਤੈਰਸ਼ੇषਾਣਿ ਨਾਗਕੁਲਾਨ੍ਯਪਹृਤਪ੍ਰਧਾਨਰਤ੍ਨਾਧਿਪਤ੍ਯਾਨ੍ਯਕ੍ਰਿਯਂਤ
ਰਸਾਤਲ ਵਿੱਚ ਮੌਨੇਯਾ ਨਾਮ ਦੇ ਗੰਧਰਵ sixty ਕਰੋੜ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਹੋਏ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਨਾਗ ਕੁਲਾਂ ਦੀ ਰਾਜਾਈ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਹਕਦਾਰੀ ਹੜਪ ਲਈ।
ਤੈਸ਼੍ਚ ਗਂਧਰ੍ਵਵੀਰ੍ਯਾਵਭੂਤੈਰੁਰਗੇਸ਼੍ਵਰੈਸ੍ਤੂਯਮਾਨੋ ਭਗਵਾਨਸ਼ੇषਦੇਵੇਸ਼ ਆਸ੍ਤੇ ਤਚ੍ਛ੍ਰਵਣੋਨ੍ਮੀਲਿਤੋਨ੍ਨਿਦ੍ਰਪੁਂਡਰੀਕਨਯਨੋ ਜਲਸ਼ਯਨੋ ਨਿਦ੍ਰਾਵਸਾਨਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧਃ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯਾਭਿਹਿਤਃ । ਭਗਵਨ੍ਨਸ੍ਮਾਕਮੇਤੇਭ੍ਯੋ ਗਂਧਰ੍ਵੇਭ੍ਯੋ ਭਯਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਂ ਕਥਮੁਪਸ਼ਮਮੇष੍ਯਤੀਤਿ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਕਤਿਸ਼ਾਲੀ ਗੰਧਰਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਸਭ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਜਲ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਅੱਧ-ਖੁੱਲੀਆਂ ਸੌਣ ਅਤੇ ਜਾਗਣ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਨੂੰ ਨਾਗ-ਰਾਜਾਂ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਪ੍ਰਭੂ, ਸਾਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੰਧਰਵਾਂ ਤੋਂ ਡਰ ਲੱਗ ਗਿਆ ਹੈ—ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਦੂਰ ਹੋਵੇਗਾ?'
ਆਹ ਚ ਭਗਵਾਨਨਾਦਿਨਿਧਨਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮੋ ਯੋਸੌ ਯੌਵਨਾਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਮਾਂਧਾਤੁਃ ਪੁਰੁਕੁਤ੍ਸਨਾਮਾ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤਮਹਮਨੁਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਤਾਨਸ਼ੇषਾਨ੍ ਦੁष੍ਟਗਂਧਰ੍ਵਾਨੁਪਸ਼ਮਂ ਨਯਿष੍ਯਾਮੀਤਿ
ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਅਜਨਮਾ, ਅਨੰਤ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਮੈਂ ਯੁਵਨਾਸ਼ਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮਾਂਧਾਤਾ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ, ਪੁਰੁਕੁਤਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਾਂਗਾ ਅਤੇ ਉਸ ਰਾਹੀਂ ਸਾਰੇ ਮਾੜੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਾਂਗਾ।'
ਤਦਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਭਗਵਤੇ ਜਲਸ਼ਾਯਿਨੇ ਕृਤਪ੍ਰਣਾਮਾਃ ਪੁਨਰ੍ਨਾਗਲੋਕਮਾਗਤਾਃ ਪਨ੍ਨਗਾਧਿਪਤਯੋ ਨਰ੍ਮਦਾਂ ਚ ਪੁਰੁਕੁਤ੍ਸਾਨਯਨਾਯ ਚੋਦਯਾਮਾਸੁਃ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਨਾਗ-ਰਾਜਾਂ ਨੇ ਜਲ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਮੁੜ ਨਾਗ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ ਅਤੇ ਨਰਮਦਾ ਨੂੰ ਪੁਰੁਕੁਤਸ ਨੂੰ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ।