ਮਯਾ ਚਾਸ੍ਯ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਤਂ ਯਦ੍ਯਸ੍ਮਤ੍ਕਨ੍ਯਾ ਯਾ ਕਾਚਿਦ੍ਭਗਵਂਤਂ ਵਰਯਤਿ ਤਤ੍ਕਨ੍ਯਾਚ੍ਛਂਦੇ ਨਾਹਂ ਪਰਿਪਂਥਾਨਂ ਕਰਿष੍ਯਾਮੀਤ੍ਯਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਸਰ੍ਵਾ ਏਵ ਤਾਃ ਕਨ੍ਯਾਃ ਸਾਨੁਰਾਗਾਃ ਸਪ੍ਰਮਦਾਃ ਕਰੇਣਵ ਇਵ ਮृਗਯੂਥਪਤਿਂ ਤਮृषਿਮਹਮਹਮਿਕਯਾ ਵਰਯਾਂਬਭੂਵੁਰੂਚੁਸ਼੍ਚ
ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਸਾਡੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਚੁਣਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਚੋਣ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਰੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਹਥਣੀਆਂ ਆਪਣੇ ਝੁੰਡ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵੱਲ ਖਿੱਚੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਚੁਣਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਬੋਲ ਪਈਆਂ।
ਅਲਂ ਭਗਿਨ੍ਯੋਹਮਿਮਂ ਵृਣੋਮਿ ਵृਣੋਮ੍ਯਹਂ ਨੈष ਤਵਾਨੁਰੂਪਃ । ਮਮੈष ਭਰ੍ਤ੍ਤਾ ਵਿਧਿਨੈਵ ਸृष੍ਟਸ੍ਸृष੍ਟਾਹਮਸ੍ਯੋਪਸ਼ਮਂ ਪ੍ਰਯਾਹਿ
ਹੁਣ ਹੋ ਗਿਆ, ਭੈਣ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਚੁਣਦੀ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਚੁਣਦੀ ਹਾਂ! ਇਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਢੁਕਵਾਂ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਹੈ, ਕਿਸਮਤ ਨੇ ਬਣਾਇਆ, ਤੇ ਮੈਂ ਉਸ ਲਈ ਬਣੀ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਰਹਿ।
ਵृਤੋ ਮਯਾਯਂ ਪ੍ਰਥਮਂ ਮਯਾਯਂ ਗृਹਂ ਵਿਸ਼ਨ੍ਨੇਵ ਵਿਹਨ੍ਯਸੇ ਕਿਮ੍ । ਮਯਾ ਮਯੋਤਿਕ੍ਸ਼ਿਤਿਪਾਤ੍ਮਜਾਨਾਂ ਤਦਰ੍ਥਮਤ੍ਯਰ੍ਥਕਲਿਰ੍ਬਭੂਵ
ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਚੁਣ ਲਿਆ; ਮੈਂ ਚੁਣ ਲਿਆ! ਜਦ ਉਹ ਮੇਰੇ ਘਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਰੋਕਦੀ ਕਿਉਂ ਹੈਂ? ਮੇਰੇ ਕਰਕੇ, ਮੇਰੇ ਕਰਕੇ! ਰਾਜੇ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਵਿਚ ਇਸ ਗੱਲ ਤੇ ਵੱਡਾ ਝਗੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਯਦਾ ਮੁਨਿਸ੍ਤਾਭਿਰਤੀਵਹਾਰ੍ਦਾਦ੍ਵृਤਸ੍ਸ ਕਨ੍ਯਾਭਿਰਨਿਂਦ੍ਯਕੀਰ੍ਤਿਃ । ਤਦਾ ਸ ਕਨ੍ਯਾਧਿਕृਤੋ ਨृਪਾਯ ਯਥਾਵਦਾਚष੍ਟ ਵਿਨਮ੍ਰਮੂਰ੍ਤ੍ਤਿਃ
ਜਦ ਰਿਸ਼ੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਕੀਰਤੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਹੈ, ਕੁੜੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਵੱਡੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਢੁਕਵਾਂ ਸੀ, ਦੱਸਿਆ।
ਸ਼੍ਰੀਪਰਾਸ਼ਰ ਉਵਾਚ । ਤਦਵਗਮਾਤ੍ਕਿਂਕਿਮੇਤਤ੍ਕਥਮੇਤਤ੍ਕਿਂ ਕਿਂ ਕਰੋਮਿ ਕਿਂ ਮਯਾਭਿਹਿਤਮਿਤ੍ਯਾਕੁਲਮਤਿਰਨਿਚ੍ਛਨ੍ਨਪਿ ਕਥਮਪਿ ਰਾਜਾਨੁਮੇਨੇ
ਸ਼੍ਰੀ ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਸਮਝ ਕੇ, 'ਇਹ ਕੀ ਹੈ? ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ? ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਮੈਂ ਕੀ ਕਹਾਂ?'—ਰਾਜਾ, ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਤੇ ਮਨ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।
ਕृਤਾਨੁਰੂਪਵਿਵਾਹਸ਼੍ਚ ਮਹਰ੍षਿਸ੍ਸਕਲਾ ਏਵ ਤਾਃ ਕਨ੍ਯਾਸ੍ਸ੍ਵਮਾਸ਼੍ਰਮਮਨਯਤ੍
ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦਾ ਢੁਕਵਾਂ ਵਿਆਹ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਲੈ ਗਿਆ।
ਤਤ੍ਰ ਚਾऽਸ਼ੇषਸ਼ਿਲ੍ਪਕਲ੍ਪਪ੍ਰਣੇਤਾਰਂ ਧਾਤਾਰਮਿਵਾਨ੍ਯਂ ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਾਣਮਾਹੂਯ ਸਕਲਕਨ੍ਯਾਨਾਮੇਕੈਕਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰੋਤ੍ਫੁਲ੍ਲਪਂਕਜਾਃ ਕੂਜਤ੍ਕਲਹਂਸਕਾਰਂਡਵਾਦਿਵਿਹਂਗਮਾਭਿਰਾਮਜਲਾਸ਼ਯਾਸ੍ਸੋਪਧਾਨਾਃ । ਸਾਵਕਾਸ਼ਾਸ੍ਸਾਧੁਸ਼ਯ੍ਯਾਪਰਿਚ੍ਛਦਾਃ ਪ੍ਰਾਸਾਦਾਃ ਕ੍ਰਿਯਂਤਾਮਿਤ੍ਯਾਦਿਦੇਸ਼
ਉਥੇ, ਸਾਰੇ ਕਲਾਵਾਂ ਤੇ ਹُنਰਾਂ ਦੇ ਮੂਲ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੂੰ ਬੁਲਾਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ: 'ਹਰ ਕੁੜੀ ਲਈ ਸੋਹਣੇ ਮਹਲ ਬਣਾਏ ਜਾਣ, ਨਰਮ ਬਿਸਤਰੇ, ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕੰਵਲੇ ਦੇ ਪੌਂਡ, ਗਾਉਂਦੇ ਹੰਸ, ਕਾਂਡੇ ਤੇ ਹੋਰ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ, ਸੁਹਾਵਣੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਤੇ ਚੰਗੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਹੋਣ।'
ਤਚ੍ਚ ਤਥੈਵਾਨੁष੍ਠਿਤਮਸ਼੍षੋਸ਼ਿਲ੍ਪਵਿਸ਼ੇषਾਚਾਰ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵष੍ਟਾ ਦਰ੍ਸ਼ਿਤਵਾਨ੍
ਇਹ ਸਭ ਜਿਵੇਂ ਹੁਕਮ ਹੋਇਆ, ਤਵਸ਼ਟਾ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਲਾਵਾਂ ਦੇ ਮਾਹਰ, ਆਪਣਾ ਹُنਰ ਦਿਖਾਇਆ।
ਤਤਃ ਪਰਮਰ੍षਿਣਾ ਸੌਭਰਿਣਾਜ੍ਞਪ੍ਤਸ੍ਤੇषੁ ਗृਹੇष੍ਵਨਿਵਾਰ੍ਯਾਨਂਦਕੁਂਦਮਹਾਨਿਧਿਰਾਸਾਂਚਕ੍ਰੇ
ਫਿਰ, ਪਰਮ ਰਿਸ਼ੀ ਸੌਭਰੀ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਅਟੱਲ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਖਜਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।
ਤਤੋऽਨਵਰਤੇਨ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਭੋਜ੍ਯਲੇਹ੍ਯਾਦ੍ਯੁਪਭੋਗੈਰਾਗਤਾਨੁਗਤਭृਤ੍ਯਾਦੀਨਹਰ੍ਨਿਸ਼ਮਸ਼੍षੋਗृਹੇषੁ ਤਾਃ ਕ੍ਸ਼ਿਤੀਸ਼ਦੁਹਿਤਰੋ ਭੋਜਯਾਮਾਸੁਃ
ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹਰ ਵੇਲੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਮਿੱਠੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਤੇ ਹੋਰ ਸੁਖ-ਸਾਧਨਾਂ ਨਾਲ, ਰਾਜੇ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਉਹਨਾਂ ਸੋਹਣੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਸੇਵਾ ਮਿਲੀ।
ਏਕਦਾ ਤੁ ਦੁਹਿਤृਸ੍ਨੇਹਾਕृष੍ਟਹृਦਯਸ੍ਸ ਮਹੀਪਤਿਰਤਿਦੁਃਖਿਤਾਸ੍ਤਾ ਉਤ ਸੁਖਿਤਾ ਵਾ ਇਤਿ ਵਿਚਿਂਤ੍ਯ ਤਸ੍ਯ ਮਹਰ੍षੇਰਾਸ਼੍ਰਮਸਮੀਪਮੁਪੇਤ੍ਯ ਸ੍ਫੁਰਦਂਸ਼ੁਮਾਲਾਲਲਾਮਾਂ ਸ੍ਫਟਿਕਮਯਪ੍ਰਾਸਾਦਮਾਲਾਮਤਿਰਮ੍ਯੋਪਵਨਜਲਾਸ਼ਯਾਂ ਦਦਰ੍ਸ਼
ਇਕ ਵਾਰੀ, ਰਾਜਾ, ਆਪਣੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਲਈ ਪਿਆਰ ਨਾਲ, ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਉਹ ਦੁਖੀ ਹਨ ਜਾਂ ਖੁਸ਼, ਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਨੇੜੇ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਚਮਕਦਾਰ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜੇ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਦੇ ਮਹਲ, ਸੋਹਣੇ ਬਾਗ ਤੇ ਕੰਵਲੇ ਦੇ ਪੌਂਡ ਵੇਖੇ।
ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਚੈਕਂ ਪ੍ਰਾਸਾਦਮਾਤ੍ਮਜਾਂ ਪਰਿष੍ਵਜ੍ਯ ਕृਤਾਸਨਪਰਿਗ੍ਰਹਃ ਪ੍ਰਵृਦ੍ਧਸ੍ਨੇਹਨਯਨਾਂਬੁਗਰ੍ਭਨਯਨੋਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਇੱਕ ਮਹਲ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਗਲ ਲਾ ਕੇ, ਬੈਠਕ ਲਈ ਜਗ੍ਹਾ ਲੈ ਕੇ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਹੰਝੂ ਆ ਗਏ, ਤੇ ਉਹ ਬੋਲਿਆ।
ਅਪ੍ਯਤ੍ਰ ਵਤ੍ਸੇ ਭਵਤ੍ਯਾਸ੍ਸੁਖਮੁਤ ਕਿਂਚਿਦਸੁਖਮਪਿ ਤੇ ਮਹਰ੍षਿਸ੍ਸ੍ਨੇਹਵਾਨੁਤ ਨ ਸ੍ਮਰ੍ਯਤੇਸ੍ਮਦ੍ਗृਹਵਾਸ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਤਂ ਤਨਯਾ ਪਿਤਰਮਾਹ
‘ਪੁੱਤਰ, ਇੱਥੇ ਤੈਨੂੰ ਸੁਖ ਹੈ ਜਾਂ ਕੋਈ ਥੋੜ੍ਹਾ ਦੁਖ ਵੀ ਹੈ? ਰਿਸ਼ੀ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਤੈਨੂੰ ਸਾਡੇ ਘਰ ਦੀ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ?’ ਇੰਝ ਪੁੱਛਣ ਤੇ, ਧੀ ਨੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਤਾਤਾਤਿਰਮਣੀਯਃ ਪ੍ਰਾਸਾਦੋਤ੍ਰਾਤਿਮਨੋਜ੍ਞਮੁਪਵਨਮੇਤੇ ਕਲਵਾਕ੍ਯਵਿਹਂਗਮਾਭਿਰੁਤਾਃ ਪ੍ਰੋਤ੍ਫੁਲ੍ਲਪਦ੍ਮਾਕਰਜਲਾਸ਼ਯਾਃ ਮਨੋਨੁਕੂਲਭਕ੍ਸ਼੍ਯਭੋਜ੍ਯਾਨੁਲੇਪਨਵਸ੍ਤ੍ਰਭੂषਣਾਦਿਭੋਗੋ ਮृਦੂਨਿ ਸ਼ਯਨਾਸਨਾਨਿ ਸਰ੍ਵਸਂਪਤ੍ਸਮੇਤਂ ਮੇ ਗਾਰ੍ਹਸ੍ਥ੍ਯਮ੍
‘ਪਿਤਾ, ਇਹ ਮਹਲ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣਾ ਹੈ, ਬਾਗ ਬੜੇ ਮਨਮੋਹਣੇ ਹਨ, ਪੰਛੀ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀਆਂ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਕੰਵਲੇ ਦੇ ਪੌਂਡ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਲਗਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਕਪੜੇ, ਗਹਣੇ ਤੇ ਹੋਰ ਸੁਖ-ਸਾਧਨ ਮਨ ਨੂੰ ਭਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਬਿਸਤਰੇ ਤੇ ਬੈਠਕ ਨਰਮ ਹਨ। ਮੇਰੀ ਘਰ-ਗ੍ਰਹਸਤੀ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਹੈ।’
ਤਥਾਪਿ ਕੇਨ ਵਾ ਜਨ੍ਮਭੂਮਿਰ੍ਨ ਸ੍ਮਰ੍ਯਤੇ
ਫਿਰ ਵੀ, ਆਪਣਾ ਜਨਮ-ਥਾਂ ਕੌਣ ਨਹੀਂ ਯਾਦ ਕਰਦਾ?
ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਦਿਦਮਸ਼੍षੋਮਤਿਸ਼ੋਭਨਮ੍
ਇਹ ਸਾਰੀ ਚਮਕ ਤੇ ਸੋਭਾ ਤੇਰੇ ਉਪਕਾਰ ਨਾਲ ਹੈ।
ਕਿਂ ਤ੍ਵੇਕਂ ਮਮੈਤਦ੍ਦੁਃਖਕਾਰਣਂ ਯਦਸ੍ਮਦ੍ਗृਹਾਨ੍ਮਹਰ੍षਿਰਯਮ੍ਮਦ੍ਭਰ੍ਤ੍ਤਾ ਨ ਵਿष੍ਕ੍ਰਾਮਤਿ ਮਮੈਵ ਕੇਵਲਮਤਿਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਸਮੀਪਪਰਿਵਰ੍ਤ੍ਤਿਨੀਨਾਮਨ੍ਯਾਸਾਮਸ੍ਮਦ੍ਭਗਿਨੀਨਾਮ੍
ਪਰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਇੱਕ ਹੀ ਦੁੱਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ: ਇਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਮੇਰਾ ਪਤੀ, ਸਿਰਫ਼ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਜਦਕਿ ਉਹ ਮੇਰੀਆਂ ਹੋਰ ਭੈਣਾਂ, ਦੂਜੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਚ ਮਮ ਸੋਦਰ੍ਯੋਤਿਦੁਃਖਿਤਾ ਇਤ੍ਯੇਵਮਤਿਦੁਃਖਕਾਰਣਮਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤਸ੍ਤਯਾ ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਪ੍ਰਾਸਾਦਮੁਪੇਤ੍ਯ ਸ੍ਵਤਨਯਾਂ ਪਰਿष੍ਵਜ੍ਯੋਪਵਿष੍ਟਸ੍ਤਥੈਵ ਪृष੍ਟਵਾਨ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਮੇਰੀ ਸਹੋਧਰ ਪਤਨੀ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੈ,' ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਿਆ, ਉਹ ਦੂਜੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ, ਬੈਠ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛਿਆ।
ਤਯਾਪਿ ਚ ਸਰ੍ਵਮੇਤਤ੍ਤਤ੍ਪ੍ਰਾਸਾਦਾਦ੍ਯੁਪਭੋਗਸੁਖਂ ਭृਸ਼ਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਮਮੈਵ ਕੇਵਲਮਤਿਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਪਰਿਵਰ੍ਤ੍ਤਿਨੀਨਾਮਨ੍ਯਾਸਾਮਸ੍ਮਦ੍ਭਗਿਨੀਨਾਮਿਤ੍ਯੇਵਮਾਦਿਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਮਸ੍ਤਪ੍ਰਾਸਾਦੇषੁ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਤਨਯਾਂ ਤਨਯਾਂ ਤਥੈਵਾਵृਚ੍ਛਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਮਹਲ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੁਖ-ਸਾਥ ਬੜੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੇ, ਤੇ ਆਖਿਆ, 'ਸਿਰਫ਼ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ ਉਹ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਪਤਨੀਆਂ, ਮੇਰੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।' ਇਹ ਗੱਲ ਹਰ ਧੀ ਤੋਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਸਾਰੇ ਮਹਲਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਤੇ ਹਰ ਧੀ ਨੂੰ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛਿਆ।
ਸਰ੍ਵਾਭਿਸ਼੍ਚ ਤਾਭਿਸ੍ਤਥੈਵਾਭਿਹਿਤਃ ਪਰਿਤੋषਵਿਸ੍ਮਯਨਿਰ੍ਭਰਵਿਵਸ਼ਹृਦਯੋ ਭਗਵਂਤਂ ਸੌਭਰਿਮੇਕਾਂਤਾਵਸ੍ਥਿਤਮੁਪੇਤ੍ਯ ਕृਤਪੂਜੋਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਸਭ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹੀ ਗੱਲ ਆਖੀ; ਉਸ ਦਾ ਦਿਲ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। ਉਹ ਭਗਵੰਤ ਸੌਭਰੀ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਜੋ ਇਕੱਲਾ ਸੀ, ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਆਖਿਆ:
ਦृष੍ਟਸ੍ਤੇ ਭਗਵਨ੍ ਸੁਮਹਾਨੇष ਸਿਦ੍ਧਿਪ੍ਰਭਾਵੋ ਨੈਵਂਵਿਧਮਨ੍ਯਸ੍ਯ ਕਸ੍ਯਚਿਦਸ੍ਮਾਭਿਰ੍ਵਿਭੂਤਿਭਿਰ੍ਵਿਲਸਿਤਮੁਪਲਕ੍ਸ਼ਿਤਂ ਯਦੇਤਦ੍ਭਗਵਤਸ੍ਤਪਸਃ ਫਲਮਿਤ੍ਯਭਿਪੂਜ੍ਯ ਤਮृषਿਂ ਤਤ੍ਰੈਵ ਤੇਨ ऋषਿਵਰ੍ਯੇਣ ਸਹ ਕਿਂਚਿਤ੍ਕਾਲਮਭਿਮਤੋਪਭੋਗਾਨ੍ ਬੁਭੁਜੇ ਸ੍ਵਪੁਰਂ ਚ ਜਗਾਮ
ਭਗਵੰਤ ਜੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਵੱਡੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦੇਖੀ ਹੈ; ਅਜੇ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਐਸੀ ਵੱਡੀ ਵਧਿਆਈ ਨਹੀਂ ਵੇਖੀ। ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਤਪ ਦੇ ਫਲ ਵਜੋਂ ਸਮਝਿਆ। ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਆਦਰ ਸਤਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਉਥੇ ਰਿਹਾ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨਾਲ ਮਨ ਚਾਹੇ ਸੁਖ ਭੋਗੇ, ਤੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਪਸ ਗਿਆ।
ਕਾਲੇਨ ਗਚ੍ਛਤਾ ਤਸ੍ਯ ਤਾਸੁ ਰਾਜਤਨਯਾਸੁ ਪੁਤ੍ਰਸ਼ਤਂ ਸਾਰ੍ਧਮਭਵਤ੍
ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਬੀਤਣ ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਜਣੇ।
ਅਨੁਦਿਨਾਨੁਰੂਢਸ੍ਨੇਹਪ੍ਰਸਰਸ਼੍ਚ ਸ ਤਤ੍ਰਾਤੀਵਮਮਤਾਕृष੍ਟਹृਦਯੋऽਭਵਤ੍
ਹਰ ਰੋਜ਼ ਉਸ ਦਾ ਪਿਆਰ ਵਧਦਾ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਦਿਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਮਤਾ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਿਆ।
ਅਪ੍ਯੇਤੇऽਸ੍ਮਤ੍ਪੁਤ੍ਰਾਃ ਕਲਭਾषਿਣਃ ਪਦ੍ਭ੍ਯਾਂ ਗਚ੍ਛੇਯੁਃ ਅਪ੍ਯੇਤੇ ਯੌਵਨਿਨੋ ਭਵੇਯੁਃ ਅਪਿ ਕृਤਦਾਰਾਨੇਤਾਨ੍ ਪਸ਼੍ਯੇਯਮਪ੍ਯੇषਾਂ ਪੁਤ੍ਰਾ ਭਵੇਯੁਃ ਅਪ੍ਯੇਤਤ੍ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ਪੁਤ੍ਰਸਮਨ੍ਵਿਤਾਨ੍ਪਸ਼੍ਯਾਮੀਤ੍ਯਾਦਿਮਨੋਰਥਾਨਨੁਦਿਨਂ ਕਾਲਸਂਪਤ੍ਤਿਪ੍ਰਵृਦ੍ਧਾਨੁਪੇਕ੍ਸ਼੍ਯੈਤਚ੍ਚਿਂਤਯਾਮਾਸ
ਕੀ ਇਹ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਹੁਣ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਬੋਲਦੇ ਹਨ, ਕਦੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਚੱਲਣਗੇ? ਕੀ ਉਹ ਜਵਾਨ ਹੋਣਗੇ? ਕੀ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵਿਆਹ ਵੇਖਾਂਗਾ? ਕੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣਗੇ? ਕੀ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਾਂਗਾ? ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਨ-ਇੱਛਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵਧਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਹੋਰ ਸਭ ਕੁਝ ਭੁਲਾਕੇ ਇਹੀ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ।
ਅਹੋ ਮੇ ਮੋਹਸ੍ਯਾਤਿਵਿਸ੍ਤਾਰਃ
ਹਾਏ, ਮੇਰੀ ਮੋਹ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਕਿੰਨੀ ਵੱਡੀ ਹੈ!
ਮਨੋਰਥਾਨਾਂ ਨ ਸਮਾਪ੍ਤਿਰਸ੍ਤਿ ਵਰ੍षਾਯੁਤੇਨਾਪ੍ਯਥ ਵਾਪਿ ਲਕ੍ਸ਼ੈਃ । ਪੂਰ੍ਣੇषੁਪੂਰ੍ਣੇषੁ ਮਨੋਰਥਾਨਾਮੁਤ੍ਪਤ੍ਤਯਸ੍ਸਂਤਿ ਪੁਨਰ੍ਨਵਾਨਾਮ੍
ਇੱਛਾਵਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਅੰਤ ਨਹੀਂ, ਚਾਹੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਹੋ ਜਾਂ ਲੱਖਾਂ ਸਾਲ ਹੋ ਜਾਣ; ਜਦ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ, ਨਵੀਆਂ ਫਿਰ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪਦ੍ਭ੍ਯਾਂ ਗਤਾ ਯੌਵਨਿਨਸ਼੍ਚ ਜਾਤਾ ਦਾਰੈਸ਼੍ਚ ਸਂਯੋਗਮਿਤਾਃ ਪ੍ਰਸੂਤਾਃ । ਦृष੍ਟਾਃ ਸੁਤਾਸ੍ਤਤ੍ਤਨਯਪ੍ਰਸੂਤਿਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਪੁਨਰ੍ਵਾਂਚ੍ਛਤਿ ਮੇਂऽਤਰਾਤ੍ਮਾ
ਜਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਚੱਲਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਜਵਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਵਿਆਹ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਮੇਰਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮਨ ਫਿਰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤੇषਾਮਿਤਿ ਚੇਤ੍ਪ੍ਰਸੂਤਿਂ ਮਨੋਰਥੋ ਮੇ ਭਵਿਤਾ ਤਤੋਨ੍ਯਃ । ਪੂਰ੍ਣੇਪਿ ਤਤ੍ਰਾਪ੍ਯਪਰਸ੍ਯ ਜਨ੍ਮ ਨਿਵਾਰ੍ਯਤੇ ਕੇਨ ਮਨੋਰਥਸ੍ਯ
ਜੇ ਮੈਂ ਸੋਚਾਂ, 'ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਾਂਗਾ,' ਤਾਂ ਹੋਰ ਇੱਛਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜੇ ਉਹ ਪੂਰੀ ਹੋ ਵੀ ਜਾਵੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਨਵੀਂ ਇੱਛਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀ ਹੈ—ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੇ ਉਤਪੰਨ ਹੋਣ ਨੂੰ ਕੌਣ ਰੋਕ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਆਮृਤ੍ਯੁਤੋ ਨੈਵ ਮਨੋਰਥਾਨਾਮਂਤੋਸ੍ਤਿ ਵਿਜ੍ਞਾਤਮਿਦਂ ਮਯਾਦ੍ਯ । ਮਨੋਰਥਾਸਕ੍ਤਿਪਰਸ੍ਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਜਾਯਤੇ ਵੈ ਪਰਮਾਰ੍ਥਸਂਗਿ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਸਮਝ ਲਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇੱਛਾਵਾਂ ਮੌਤ ਨਾਲ ਵੀ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ; ਇੱਛਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਮਨ ਸੱਚੀ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ।
ਸ ਮੇ ਸਮਾਧਿਰ੍ਜਲਵਾਸਮਿਤ੍ਰਮਤ੍ਸ੍ਯਸ੍ਯ ਸਂਗਾਤ੍ਸਹਸੈਵ ਨष੍ਟਃ । ਪਰਿਗ੍ਰਹਸ੍ਸਂਗਕृਤੋ ਮਯਾਯਂ ਪਰਿਗ੍ਰਹੋਤ੍ਥਾ ਚ ਮਮਾਤਿਲਿਪ੍ਸਾ
ਮੇਰੀ ਸਮਾਧੀ, ਜੋ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਸੀ, ਅਚਾਨਕ ਖੋ ਗਈ; ਇਹ ਮਮਤਾ ਮੈਂ ਆਪ ਬਣਾਈ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਮਮਤਾ ਤੋਂ ਮੇਰੀ ਵਧੀਕ ਲਾਲਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ।