ਸੌਭਰਿਰੁਵਾਚ । ਨਰੇਂਦ੍ਰ ਕਸ੍ਮਾਤ੍ਸਮੁਪੈषਿ ਚਿਂਤਾਮਸਹ੍ਯਮੁਕ੍ਤਂ ਨ ਮਯਾਤ੍ਰ ਕਿਂਚਿਤ੍ ।। ਯਾਵਸ਼੍ਯਦੇਯਾ ਤਨਯਾ ਤਯੈਵ ਕृਤਾਰ੍ਥਤਾ ਨੋ ਯਦਿ ਕਿਂ ਨ ਲਬ੍ਧਾ
ਸੌਭਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਰਾਜਨ, ਤੂੰ ਐਨੀ ਅਸਹਿਣ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਪੈ ਗਿਆ? ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ। ਜੇ ਕੋਈ ਧੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰੇ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਮੈਂ ਕਿਉਂ ਨਾ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਂ?
ਸ਼੍ਰੀਪਰਾਸ਼ਰ ਉਵਾਚ । ਅਥ ਤਸ੍ਯ ਭਗਵਤਸ਼੍ਸ਼ਾਪਭੀਤਸ੍ਸਪ੍ਰਸ਼੍ਰਯਸ੍ਤਮੁਵਾਚਾਸੌ ਰਾਜਾ
ਸ਼੍ਰੀ ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਤੇ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
ਰਾਜੋਵਾਚ । ਭਗਵਨ੍ ਅਸ੍ਮਤ੍ਕੁਲਸ੍ਥਿਤਿਰਿਯਂ ਯ ਏਵ ਕਨ੍ਯਾਭਿਰੁਚਿਤੋऽਭਿਜਨਵਾਨ੍ਵਰਸ੍ਤਸ੍ਮੈ ਕਨ੍ਯਾ ਪ੍ਰਦੀਯਤੇ ਭਗਵਦ੍ਯਾਚ੍ਞਾ ਚਾਸ੍ਮਨ੍ਮਨੋਰਥਾਨਾਮਪ੍ਯਤਿਗੋਚਰਵਰ੍ਤ੍ਤਿਨੀ ਕਥਮਪ੍ਯੇषਾ ਸਂਜਾਤਾ ਤਦੇਵਮੁਪਸ੍ਥਿਤੇ ਨ ਵਿਦ੍ਮਃ ਕਿਂ ਕੁਰ੍ਮ ਇਤ੍ਯੇਤਨ੍ਮਯਾऽਚਿਂਤ੍ਯਤ ਇਤ੍ਯਭਿਹਿਤੇ ਚ ਤੇਨ ਭੂਭੁਜਾ ਮੁਨਿਰਚਿਂਤਯਤ੍
ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਭਗਵਨ, ਸਾਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਰੀਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਧੀ ਨੂੰ ਯੋਗ ਵਰ ਪਸੰਦ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਭਗਵਨ, ਤੇਰੀ ਬੇਨਤੀ ਸਾਡੇ ਮਨੋਰਥਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ; ਇਹ ਹਾਲਤ ਕਿਵੇਂ ਆਈ, ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਕਿ ਕੀ ਕਰੀਏ। ਇਹੀ ਸੋਚ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ; ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਵੀ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ।
ਅਯਮਨ੍ਯੋऽਸ੍ਮਤ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨੋਪਾਯੋ ਵृਦ੍ਧੋਯਮਨਭਿਮਤਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਕਿਮਤ ਕਨ੍ਯਾਕਾਨਾਮਿਤ੍ਯਮੁਨਾ ਸਂਚਿਂਤ੍ਯੈਤਦਭਿਹਿਤਮੇਵਮਸ੍ਤੁ ਤਥਾ ਕਰਿष੍ਯਾਮੀਤਿ ਸਂਚਿਂਤ੍ਯ ਮਾਂਧਾਤਾਰਮੁਵਾਚ
ਇਹ ਇਨਕਾਰ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦਾ ਹੋਰ ਤਰੀਕਾ ਹੈ: ਮੈਂ ਬੁੱਢਾ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਨਾਪਸੰਦ ਹਾਂ, ਫਿਰ ਕੁੜੀਆਂ ਮੈਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਚੁਣਣਗੀਆਂ? ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਜੋ ਹੋਵੇ, ਮੈਂ ਐਸਾ ਹੀ ਕਰਾਂਗਾ,' ਤੇ ਮਾਂਧਾਤਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
ਯਦ੍ਯੇਵਂ ਤਦਾਦਿਸ਼੍ਯਤਾਮਸ੍ਮਾਕਂ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਾਯ । ਕਂਨ੍ਯਾਂਤਃਪੁਰਂ ਵਰ੍षਵਰੋ ਯਦਿ ਕਨ੍ਯੈਵ ਕਾਚਿਨ੍ਮਾਮਭਿਲषਤਿ ਤਦਾਹਂ ਦਾਰਸਂਗ੍ਰਹਂ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਅਨ੍ਯਥਾ ਚੇਤ੍ਤਦਲਮਸ੍ਮਾਕਮੇਤੇਨਾਤੀਤਕਾਲਾਰਂਭਣੇਨੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਰਰਾਮ
ਜੇ ਐਸਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਕੁੜੀ ਮੈਨੂੰ ਚਾਹੇ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਬਣਾਵਾਂਗਾ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਇਥੇ ਹੀ ਖਤਮ ਕਰੀਏ ਤੇ ਪੁਰਾਣੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਨਾ ਚੁੱਕੀਏ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਤਸ਼੍ਚ ਮਾਂਧਾਤ੍ਰਾ ਮੁਨਿਸ਼ਾਪਸ਼ਂਕਿਤੇਨ ਕਨ੍ਯਾਂਤਃਪੁਰਵਰ੍षਧਰਸ੍ਸਮਾਜ੍ਞਪ੍ਤਃ
ਫਿਰ, ਮਾਂਧਾਤਾ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ, ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸੇਵਕ ਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ।
ਤੇਨ ਸਹ ਕਨ੍ਯਾਂਤਃਪੁਰਂ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਨ੍ਨੇਵ ਭਗਵਾਨਖਿਲਸਿਦ੍ਧਗਂਧਰ੍ਵੇਭ੍ਯੋਤਿਸ਼ਯੇਨ ਕਮਨੀਯਂ ਰੂਪਮਕਰੋਤ੍
ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੰਨਾ ਸੋਹਣਾ ਬਣਾਇਆ ਕਿ ਉਹ ਸਭ ਗੰਧਰਵਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਸੀ।
ਪ੍ਰਵੇਸ਼੍ਯ ਚ ਤਮृषਿਮਂਤਃਪੁਰੇ ਵਰ੍षਧਰਸ੍ਤਾਃ ਕਨ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਾਹ
ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਲੈ ਜਾ ਕੇ, ਸੇਵਕ ਨੇ ਸਭ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਭਵਤੀਨਾਂ ਜਨਯਿਤਾ ਮਹਾਰਾਜਸ੍ਸਮਾਜ੍ਞਾਪਯਤਿ
ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਹੁਕਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਯਮਸ੍ਮਾਨ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षਿਃ ਕਨ੍ਯਾਰ੍ਥਂ ਸਮਭ੍ਯਾਗਤਃ
ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਿਸ਼ੀ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਵਿਆਹ ਲਈ ਕੁੜੀ ਲੱਭਣ ਆਏ ਹਨ।
ਮਯਾ ਚਾਸ੍ਯ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਤਂ ਯਦ੍ਯਸ੍ਮਤ੍ਕਨ੍ਯਾ ਯਾ ਕਾਚਿਦ੍ਭਗਵਂਤਂ ਵਰਯਤਿ ਤਤ੍ਕਨ੍ਯਾਚ੍ਛਂਦੇ ਨਾਹਂ ਪਰਿਪਂਥਾਨਂ ਕਰਿष੍ਯਾਮੀਤ੍ਯਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਸਰ੍ਵਾ ਏਵ ਤਾਃ ਕਨ੍ਯਾਃ ਸਾਨੁਰਾਗਾਃ ਸਪ੍ਰਮਦਾਃ ਕਰੇਣਵ ਇਵ ਮृਗਯੂਥਪਤਿਂ ਤਮृषਿਮਹਮਹਮਿਕਯਾ ਵਰਯਾਂਬਭੂਵੁਰੂਚੁਸ਼੍ਚ
ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਸਾਡੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਚੁਣਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਚੋਣ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਰੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਹਥਣੀਆਂ ਆਪਣੇ ਝੁੰਡ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵੱਲ ਖਿੱਚੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਚੁਣਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਬੋਲ ਪਈਆਂ।
ਅਲਂ ਭਗਿਨ੍ਯੋਹਮਿਮਂ ਵृਣੋਮਿ ਵृਣੋਮ੍ਯਹਂ ਨੈष ਤਵਾਨੁਰੂਪਃ । ਮਮੈष ਭਰ੍ਤ੍ਤਾ ਵਿਧਿਨੈਵ ਸृष੍ਟਸ੍ਸृष੍ਟਾਹਮਸ੍ਯੋਪਸ਼ਮਂ ਪ੍ਰਯਾਹਿ
ਹੁਣ ਹੋ ਗਿਆ, ਭੈਣ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਚੁਣਦੀ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਚੁਣਦੀ ਹਾਂ! ਇਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਢੁਕਵਾਂ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਹੈ, ਕਿਸਮਤ ਨੇ ਬਣਾਇਆ, ਤੇ ਮੈਂ ਉਸ ਲਈ ਬਣੀ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਰਹਿ।
ਵृਤੋ ਮਯਾਯਂ ਪ੍ਰਥਮਂ ਮਯਾਯਂ ਗृਹਂ ਵਿਸ਼ਨ੍ਨੇਵ ਵਿਹਨ੍ਯਸੇ ਕਿਮ੍ । ਮਯਾ ਮਯੋਤਿਕ੍ਸ਼ਿਤਿਪਾਤ੍ਮਜਾਨਾਂ ਤਦਰ੍ਥਮਤ੍ਯਰ੍ਥਕਲਿਰ੍ਬਭੂਵ
ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਚੁਣ ਲਿਆ; ਮੈਂ ਚੁਣ ਲਿਆ! ਜਦ ਉਹ ਮੇਰੇ ਘਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਰੋਕਦੀ ਕਿਉਂ ਹੈਂ? ਮੇਰੇ ਕਰਕੇ, ਮੇਰੇ ਕਰਕੇ! ਰਾਜੇ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਵਿਚ ਇਸ ਗੱਲ ਤੇ ਵੱਡਾ ਝਗੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਯਦਾ ਮੁਨਿਸ੍ਤਾਭਿਰਤੀਵਹਾਰ੍ਦਾਦ੍ਵृਤਸ੍ਸ ਕਨ੍ਯਾਭਿਰਨਿਂਦ੍ਯਕੀਰ੍ਤਿਃ । ਤਦਾ ਸ ਕਨ੍ਯਾਧਿਕृਤੋ ਨृਪਾਯ ਯਥਾਵਦਾਚष੍ਟ ਵਿਨਮ੍ਰਮੂਰ੍ਤ੍ਤਿਃ
ਜਦ ਰਿਸ਼ੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਕੀਰਤੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਹੈ, ਕੁੜੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਵੱਡੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਢੁਕਵਾਂ ਸੀ, ਦੱਸਿਆ।
ਸ਼੍ਰੀਪਰਾਸ਼ਰ ਉਵਾਚ । ਤਦਵਗਮਾਤ੍ਕਿਂਕਿਮੇਤਤ੍ਕਥਮੇਤਤ੍ਕਿਂ ਕਿਂ ਕਰੋਮਿ ਕਿਂ ਮਯਾਭਿਹਿਤਮਿਤ੍ਯਾਕੁਲਮਤਿਰਨਿਚ੍ਛਨ੍ਨਪਿ ਕਥਮਪਿ ਰਾਜਾਨੁਮੇਨੇ
ਸ਼੍ਰੀ ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਸਮਝ ਕੇ, 'ਇਹ ਕੀ ਹੈ? ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ? ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਮੈਂ ਕੀ ਕਹਾਂ?'—ਰਾਜਾ, ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਤੇ ਮਨ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।
ਕृਤਾਨੁਰੂਪਵਿਵਾਹਸ਼੍ਚ ਮਹਰ੍षਿਸ੍ਸਕਲਾ ਏਵ ਤਾਃ ਕਨ੍ਯਾਸ੍ਸ੍ਵਮਾਸ਼੍ਰਮਮਨਯਤ੍
ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦਾ ਢੁਕਵਾਂ ਵਿਆਹ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਲੈ ਗਿਆ।
ਤਤ੍ਰ ਚਾऽਸ਼ੇषਸ਼ਿਲ੍ਪਕਲ੍ਪਪ੍ਰਣੇਤਾਰਂ ਧਾਤਾਰਮਿਵਾਨ੍ਯਂ ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਾਣਮਾਹੂਯ ਸਕਲਕਨ੍ਯਾਨਾਮੇਕੈਕਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰੋਤ੍ਫੁਲ੍ਲਪਂਕਜਾਃ ਕੂਜਤ੍ਕਲਹਂਸਕਾਰਂਡਵਾਦਿਵਿਹਂਗਮਾਭਿਰਾਮਜਲਾਸ਼ਯਾਸ੍ਸੋਪਧਾਨਾਃ । ਸਾਵਕਾਸ਼ਾਸ੍ਸਾਧੁਸ਼ਯ੍ਯਾਪਰਿਚ੍ਛਦਾਃ ਪ੍ਰਾਸਾਦਾਃ ਕ੍ਰਿਯਂਤਾਮਿਤ੍ਯਾਦਿਦੇਸ਼
ਉਥੇ, ਸਾਰੇ ਕਲਾਵਾਂ ਤੇ ਹُنਰਾਂ ਦੇ ਮੂਲ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੂੰ ਬੁਲਾਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ: 'ਹਰ ਕੁੜੀ ਲਈ ਸੋਹਣੇ ਮਹਲ ਬਣਾਏ ਜਾਣ, ਨਰਮ ਬਿਸਤਰੇ, ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕੰਵਲੇ ਦੇ ਪੌਂਡ, ਗਾਉਂਦੇ ਹੰਸ, ਕਾਂਡੇ ਤੇ ਹੋਰ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ, ਸੁਹਾਵਣੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਤੇ ਚੰਗੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਹੋਣ।'
ਤਚ੍ਚ ਤਥੈਵਾਨੁष੍ਠਿਤਮਸ਼੍षੋਸ਼ਿਲ੍ਪਵਿਸ਼ੇषਾਚਾਰ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵष੍ਟਾ ਦਰ੍ਸ਼ਿਤਵਾਨ੍
ਇਹ ਸਭ ਜਿਵੇਂ ਹੁਕਮ ਹੋਇਆ, ਤਵਸ਼ਟਾ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਲਾਵਾਂ ਦੇ ਮਾਹਰ, ਆਪਣਾ ਹُنਰ ਦਿਖਾਇਆ।
ਤਤਃ ਪਰਮਰ੍षਿਣਾ ਸੌਭਰਿਣਾਜ੍ਞਪ੍ਤਸ੍ਤੇषੁ ਗृਹੇष੍ਵਨਿਵਾਰ੍ਯਾਨਂਦਕੁਂਦਮਹਾਨਿਧਿਰਾਸਾਂਚਕ੍ਰੇ
ਫਿਰ, ਪਰਮ ਰਿਸ਼ੀ ਸੌਭਰੀ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਅਟੱਲ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਖਜਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।
ਤਤੋऽਨਵਰਤੇਨ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਭੋਜ੍ਯਲੇਹ੍ਯਾਦ੍ਯੁਪਭੋਗੈਰਾਗਤਾਨੁਗਤਭृਤ੍ਯਾਦੀਨਹਰ੍ਨਿਸ਼ਮਸ਼੍षੋਗृਹੇषੁ ਤਾਃ ਕ੍ਸ਼ਿਤੀਸ਼ਦੁਹਿਤਰੋ ਭੋਜਯਾਮਾਸੁਃ
ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹਰ ਵੇਲੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਮਿੱਠੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਤੇ ਹੋਰ ਸੁਖ-ਸਾਧਨਾਂ ਨਾਲ, ਰਾਜੇ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਉਹਨਾਂ ਸੋਹਣੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਸੇਵਾ ਮਿਲੀ।
ਏਕਦਾ ਤੁ ਦੁਹਿਤृਸ੍ਨੇਹਾਕृष੍ਟਹृਦਯਸ੍ਸ ਮਹੀਪਤਿਰਤਿਦੁਃਖਿਤਾਸ੍ਤਾ ਉਤ ਸੁਖਿਤਾ ਵਾ ਇਤਿ ਵਿਚਿਂਤ੍ਯ ਤਸ੍ਯ ਮਹਰ੍षੇਰਾਸ਼੍ਰਮਸਮੀਪਮੁਪੇਤ੍ਯ ਸ੍ਫੁਰਦਂਸ਼ੁਮਾਲਾਲਲਾਮਾਂ ਸ੍ਫਟਿਕਮਯਪ੍ਰਾਸਾਦਮਾਲਾਮਤਿਰਮ੍ਯੋਪਵਨਜਲਾਸ਼ਯਾਂ ਦਦਰ੍ਸ਼
ਇਕ ਵਾਰੀ, ਰਾਜਾ, ਆਪਣੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਲਈ ਪਿਆਰ ਨਾਲ, ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਉਹ ਦੁਖੀ ਹਨ ਜਾਂ ਖੁਸ਼, ਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਨੇੜੇ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਚਮਕਦਾਰ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜੇ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਦੇ ਮਹਲ, ਸੋਹਣੇ ਬਾਗ ਤੇ ਕੰਵਲੇ ਦੇ ਪੌਂਡ ਵੇਖੇ।
ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਚੈਕਂ ਪ੍ਰਾਸਾਦਮਾਤ੍ਮਜਾਂ ਪਰਿष੍ਵਜ੍ਯ ਕृਤਾਸਨਪਰਿਗ੍ਰਹਃ ਪ੍ਰਵृਦ੍ਧਸ੍ਨੇਹਨਯਨਾਂਬੁਗਰ੍ਭਨਯਨੋਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਇੱਕ ਮਹਲ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਗਲ ਲਾ ਕੇ, ਬੈਠਕ ਲਈ ਜਗ੍ਹਾ ਲੈ ਕੇ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਹੰਝੂ ਆ ਗਏ, ਤੇ ਉਹ ਬੋਲਿਆ।
ਅਪ੍ਯਤ੍ਰ ਵਤ੍ਸੇ ਭਵਤ੍ਯਾਸ੍ਸੁਖਮੁਤ ਕਿਂਚਿਦਸੁਖਮਪਿ ਤੇ ਮਹਰ੍षਿਸ੍ਸ੍ਨੇਹਵਾਨੁਤ ਨ ਸ੍ਮਰ੍ਯਤੇਸ੍ਮਦ੍ਗृਹਵਾਸ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਤਂ ਤਨਯਾ ਪਿਤਰਮਾਹ
‘ਪੁੱਤਰ, ਇੱਥੇ ਤੈਨੂੰ ਸੁਖ ਹੈ ਜਾਂ ਕੋਈ ਥੋੜ੍ਹਾ ਦੁਖ ਵੀ ਹੈ? ਰਿਸ਼ੀ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਤੈਨੂੰ ਸਾਡੇ ਘਰ ਦੀ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ?’ ਇੰਝ ਪੁੱਛਣ ਤੇ, ਧੀ ਨੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਤਾਤਾਤਿਰਮਣੀਯਃ ਪ੍ਰਾਸਾਦੋਤ੍ਰਾਤਿਮਨੋਜ੍ਞਮੁਪਵਨਮੇਤੇ ਕਲਵਾਕ੍ਯਵਿਹਂਗਮਾਭਿਰੁਤਾਃ ਪ੍ਰੋਤ੍ਫੁਲ੍ਲਪਦ੍ਮਾਕਰਜਲਾਸ਼ਯਾਃ ਮਨੋਨੁਕੂਲਭਕ੍ਸ਼੍ਯਭੋਜ੍ਯਾਨੁਲੇਪਨਵਸ੍ਤ੍ਰਭੂषਣਾਦਿਭੋਗੋ ਮृਦੂਨਿ ਸ਼ਯਨਾਸਨਾਨਿ ਸਰ੍ਵਸਂਪਤ੍ਸਮੇਤਂ ਮੇ ਗਾਰ੍ਹਸ੍ਥ੍ਯਮ੍
‘ਪਿਤਾ, ਇਹ ਮਹਲ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣਾ ਹੈ, ਬਾਗ ਬੜੇ ਮਨਮੋਹਣੇ ਹਨ, ਪੰਛੀ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀਆਂ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਕੰਵਲੇ ਦੇ ਪੌਂਡ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਲਗਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਕਪੜੇ, ਗਹਣੇ ਤੇ ਹੋਰ ਸੁਖ-ਸਾਧਨ ਮਨ ਨੂੰ ਭਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਬਿਸਤਰੇ ਤੇ ਬੈਠਕ ਨਰਮ ਹਨ। ਮੇਰੀ ਘਰ-ਗ੍ਰਹਸਤੀ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਹੈ।’
ਤਥਾਪਿ ਕੇਨ ਵਾ ਜਨ੍ਮਭੂਮਿਰ੍ਨ ਸ੍ਮਰ੍ਯਤੇ
ਫਿਰ ਵੀ, ਆਪਣਾ ਜਨਮ-ਥਾਂ ਕੌਣ ਨਹੀਂ ਯਾਦ ਕਰਦਾ?
ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਦਿਦਮਸ਼੍षੋਮਤਿਸ਼ੋਭਨਮ੍
ਇਹ ਸਾਰੀ ਚਮਕ ਤੇ ਸੋਭਾ ਤੇਰੇ ਉਪਕਾਰ ਨਾਲ ਹੈ।
ਕਿਂ ਤ੍ਵੇਕਂ ਮਮੈਤਦ੍ਦੁਃਖਕਾਰਣਂ ਯਦਸ੍ਮਦ੍ਗृਹਾਨ੍ਮਹਰ੍षਿਰਯਮ੍ਮਦ੍ਭਰ੍ਤ੍ਤਾ ਨ ਵਿष੍ਕ੍ਰਾਮਤਿ ਮਮੈਵ ਕੇਵਲਮਤਿਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਸਮੀਪਪਰਿਵਰ੍ਤ੍ਤਿਨੀਨਾਮਨ੍ਯਾਸਾਮਸ੍ਮਦ੍ਭਗਿਨੀਨਾਮ੍
ਪਰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਇੱਕ ਹੀ ਦੁੱਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ: ਇਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਮੇਰਾ ਪਤੀ, ਸਿਰਫ਼ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਜਦਕਿ ਉਹ ਮੇਰੀਆਂ ਹੋਰ ਭੈਣਾਂ, ਦੂਜੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਚ ਮਮ ਸੋਦਰ੍ਯੋਤਿਦੁਃਖਿਤਾ ਇਤ੍ਯੇਵਮਤਿਦੁਃਖਕਾਰਣਮਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤਸ੍ਤਯਾ ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਪ੍ਰਾਸਾਦਮੁਪੇਤ੍ਯ ਸ੍ਵਤਨਯਾਂ ਪਰਿष੍ਵਜ੍ਯੋਪਵਿष੍ਟਸ੍ਤਥੈਵ ਪृष੍ਟਵਾਨ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਮੇਰੀ ਸਹੋਧਰ ਪਤਨੀ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੈ,' ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਿਆ, ਉਹ ਦੂਜੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ, ਬੈਠ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛਿਆ।
ਤਯਾਪਿ ਚ ਸਰ੍ਵਮੇਤਤ੍ਤਤ੍ਪ੍ਰਾਸਾਦਾਦ੍ਯੁਪਭੋਗਸੁਖਂ ਭृਸ਼ਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਮਮੈਵ ਕੇਵਲਮਤਿਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਪਰਿਵਰ੍ਤ੍ਤਿਨੀਨਾਮਨ੍ਯਾਸਾਮਸ੍ਮਦ੍ਭਗਿਨੀਨਾਮਿਤ੍ਯੇਵਮਾਦਿਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਮਸ੍ਤਪ੍ਰਾਸਾਦੇषੁ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਤਨਯਾਂ ਤਨਯਾਂ ਤਥੈਵਾਵृਚ੍ਛਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਮਹਲ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੁਖ-ਸਾਥ ਬੜੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੇ, ਤੇ ਆਖਿਆ, 'ਸਿਰਫ਼ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ ਉਹ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਪਤਨੀਆਂ, ਮੇਰੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।' ਇਹ ਗੱਲ ਹਰ ਧੀ ਤੋਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਸਾਰੇ ਮਹਲਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਤੇ ਹਰ ਧੀ ਨੂੰ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛਿਆ।
ਸਰ੍ਵਾਭਿਸ਼੍ਚ ਤਾਭਿਸ੍ਤਥੈਵਾਭਿਹਿਤਃ ਪਰਿਤੋषਵਿਸ੍ਮਯਨਿਰ੍ਭਰਵਿਵਸ਼ਹृਦਯੋ ਭਗਵਂਤਂ ਸੌਭਰਿਮੇਕਾਂਤਾਵਸ੍ਥਿਤਮੁਪੇਤ੍ਯ ਕृਤਪੂਜੋਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਸਭ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹੀ ਗੱਲ ਆਖੀ; ਉਸ ਦਾ ਦਿਲ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। ਉਹ ਭਗਵੰਤ ਸੌਭਰੀ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਜੋ ਇਕੱਲਾ ਸੀ, ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਆਖਿਆ: