ਯੋਸਾਵੁਦਕਸ੍ਯ ਮਹਰ੍षੇਰਪਕਾਰਿਣਂ ਦੁਂਦੁਨਾਮਾਨਮਸੁਰਂ ਵੈष੍ਣਵੇਨ ਤੇਜਸਾਪ੍ਯਾਯਿਤਃ ਪੁਤ੍ਰਸਹਸ੍ਰੈਰੇਕਵਿਂਸ਼ਦ੍ਭਿਃ ਪਰਿਵृਤੋ ਜਘਾਨ ਦੁਂਦੁਮਾਰਸਂਜ੍ਞਾਮਵਾਪ
ਉਹ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਇਕਵੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਉਡਕਾ ਦੇ ਵੈਰੀ ਦੁੰਧੂ ਨਾਮਕ ਅਸੁਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਦੁੰਧੁਮਾਰਾ ਨਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਤਸ੍ਯ ਚ ਤਨਯਾਸ੍ਸਮਸ੍ਤਾ ਏਵ ਦੁਂਦੁਮੁਖਨਿਸ਼੍ਵਾਸਾਗ੍ਨਿਨਾ ਵਿਪ੍ਲੁष੍ਟਾ ਵਿਨੇਸ਼ੁਃ
ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ ਦੁੰਧੂ ਦੇ ਸਾਹ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜ ਕੇ ਮਰ ਗਏ।
ਦृਢਾਸ਼੍ਵਚਂਦ੍ਰਾ ਸ਼੍ਵਕਪਿਲਾਸ਼੍ਵਾਸ਼੍ਚ ਤ੍ਰਯਃ ਕੇਵਲਂ ਸ਼ੋ!षਿਤਾਃ
ਸਿਰਫ ਤਿੰਨ ਬਚੇ: ਦ੍ਰਿਢਾਸ਼ਵਾ, ਚੰਦ੍ਰਾ ਅਤੇ ਕਪਿਲਾਸ਼ਵਾ।
ਵृਢਾਸ਼੍ਵਾਦ੍ਧਰ੍ਯਸ਼੍ਵਃ
ਵ੍ਰਿਢਾਸ਼ਵਾ ਤੋਂ ਹਰਿਆਸ਼ਵਾ ਜਨਮਿਆ।
ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਚ ਨਿਕੁਂਭਃ
ਉਸ ਤੋਂ ਨਿਕੁੰਭਾ ਜਨਮਿਆ।
ਨਿਕੁਂਭਸ੍ਯਾਮਿਤਾਸ਼੍ਵਃ
ਨਿਕੁੰਭਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਮਿਤਾਸ਼ਵਾ ਸੀ।
ਤਤਸ਼੍ਚ ਕृਸ਼ਾਸ਼੍ਵਃ
ਉਸ ਤੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਾਸ਼ਵਾ ਜਨਮਿਆ।
ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਚ ਪ੍ਰਸੇਨਜਿਤ੍
ਉਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੇਨਜਿਤ ਜਨਮਿਆ।
ਪ੍ਰਸੇਨਜਿਤੋ ਯੁਵਨਾਸ਼੍ਵੋਭਵਤ੍
ਪ੍ਰਸੇਨਜਿਤ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਯੁਵਨਾਸ਼ਵਾ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯ ਚਾਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯਾਤਿਨਿਰ੍ਵੇਦਾਨ੍ਮੁਨੀਨਾਮਾਸ਼੍ਰਮਮਂਡਲੇ ਨਿਵਸਤੋ ਦਯਾਲੁਭਿਰ੍ਮੁਨਿਭਿਰਪਤ੍ਯੋਤ੍ਪਾਦਨਾਯੇष੍ਟਃ ਕृਤਾ
ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਉਦਾਸ ਹੋ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਚੌਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਦਯਾਲੂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਯੱਗ ਕੀਤਾ।
ਤਸ੍ਯਾਂ ਚ ਮਧ੍ਯਰਾਤ੍ਰੌ ਨਿਵृਤ੍ਤਾਯਾਂ ਮਂਤ੍ਰਪੂਤਜਲਪੂਰ੍ਣਂ ਕਲਸ਼ਂ ਵੇਦਿਮਧ੍ਯੇ ਨਿਵੇਸ਼੍ਯ ਤੇ ਮੁਨਯਃ ਸੁषੁਪੁਃ
ਮੱਧ ਰਾਤ ਨੂੰ, ਜਦ ਯੱਗ ਮੁਕ ਗਿਆ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ ਪਾਣੀ ਭਰਿਆ ਕਲਸ਼ ਵੇਦੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸੁੱਤੇ ਪਏ।
ਸੁਪ੍ਤੇषੁ ਤੇषੁ ਅਤੀਵ ਤृਟ੍ਪਰੀਤਸ੍ਸ ਭੂਪਾਲਸ੍ਤਮਾਸ਼੍ਰਮਂ ਵਿਵੇਸ਼
ਜਦ ਉਹ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਰਾਜਾ ਤੇਜ਼ ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ।
ਸੁਪ੍ਤਾਂਸ਼੍ਚ ਤਾਨृषੀਨ੍ਨੈਵੋਤ੍ਥਾਪਯਾਮਾਸ
ਉਹ ਨੇ ਸੂਤੇ ਹੋਏ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਜਗਾਇਆ ਨਹੀਂ।
ਤਚ੍ਚ ਕਲਸ਼ਮਪਰਿਮੇਯਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮਂਤ੍ਰਪੂਤਂ ਪਪੌ
ਉਹ ਨੇ ਉਸ ਕਲਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਪੀਤਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਬੇਅੰਤ ਸੀ ਅਤੇ ਜੋ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧਾਸ਼੍ਚ ऋषਯਃ ਪਪ੍ਰਛੁਃ ਕੇਨੈਤਂ ਮਂਤ੍ਰਪੂਤਂ ਵਾਰਿ ਪੀਤਮ੍
ਜਦੋਂ ਰਿਸ਼ੀ ਜਾਗੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਇਹ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ ਪਾਣੀ ਕਿਸ ਨੇ ਪੀਤਾ?'
ਅਤ੍ਰ ਹਿ ਰਾਜ੍ਞੋ ਯੁਵਨਾਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਪਤ੍ਨੀ ਮਹਾਬਲਪਰਾਕ੍ਰਮਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਜਨਯਿष੍ਯਤਿ । ਇਤ੍ਯਾਕਰ੍ਣ੍ਯੇ ਸ ਰਾਜਾ ਅਜਾਨਤਾ ਮਯਾ ਪੀਤਮਿਤ੍ਯਾਹ
ਇੱਥੇ ਰਾਜਾ ਯੁਵਨਾਸ਼ਵ ਦੀ ਪਤਨੀ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਬਹਾਦਰੀ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਜਣੇਗੀ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਂ ਇਹ ਅਣਜਾਣੇ ਹੀ ਪੀ ਲਿਆ ਸੀ।'
ਗਰ੍ਭਸ਼੍ਚ ਯੁਵਨਾਸ਼੍ਵਸ੍ਯੋਦਰੇ ਅਭਵਤ੍ਕ੍ਰਮੇਣ ਚ ਵਵृਧੇ
ਯੁਵਨਾਸ਼ਵ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਗਰਭ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਥੋੜ੍ਹਾ-ਥੋੜ੍ਹਾ ਵਧਦਾ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸਮਯਸ਼੍ਚ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂਗੁष੍ਠੇਨ ਕੁਕ੍ਸ਼ਿਮਵਨਿਪਤੇਰ੍ਨਿਰ੍ਭਿਦ੍ਯ ਨਿਸ਼੍ਚਕ੍ਰਾਮ
ਜਦੋਂ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਨੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਪੇਟ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸੱਜੇ ਅੰਗੂਠੇ ਨਾਲ ਫਾੜਿਆ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਆ ਗਿਆ।
ਸ ਚਾਸੌ ਰਾਜਾ ਮਮਾਰ
ਉਹ ਰਾਜਾ ਮਰ ਗਿਆ।
ਜਾਤੋ ਨਾਮੈष ਕਂ ਧਾਸ੍ਯਤੀਤਿ ਤੇ ਮੁਨਯਃ ਪ੍ਰੋਚੁਃ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ਕੀ ਰੱਖੀਏ?'
ਅਥਾਗਤ੍ਯ ਦੇਵਰਾਜੋਬ੍ਰਵੀਤ੍ ਮਾਮਯਂ ਧਾਸ੍ਯਤੀਤਿ
ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਆਏ ਅਤੇ ਆਖਿਆ, 'ਇਹ ਮੇਰਾ ਪਾਲਣ ਕਰੇਗਾ।'
ਤਤੋ ਮਾਧਾਤृਨਾਮਾ ਸੋਭਵਤ੍ । ਵਕ੍ਤ੍ਰੇ ਚਾਸ੍ਯ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਿਨੀ ਨ੍ਯਸ੍ਤਾ ਦੇਵੇਂਦ੍ਰੇ ਣ ਨ੍ਯਸ੍ਤਾਤਾਂ ਪਪੌ
ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਮਾਧਾਤ੍ਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ 'ਤੇ ਇਕ ਦਿਖਾਉਣ ਵਾਲੀ ਉਂਗਲੀ ਰੱਖੀ ਗਈ, ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੀਣ ਲਈ ਦਿੱਤਾ।
ਤਾਂ ਚਾਮृਤਸ੍ਰਾਵਿਣੀਮਾਸ੍ਵਾਦ੍ਯਾਹ੍ਨੈਵ ਸ ਵ੍ਯਵਰ੍ਦ੍ਧਤ
ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਅਮ੍ਰਿਤ ਵਹਾਉਣ ਵਾਲੀ ਉਂਗਲੀ ਚੱਖੀ ਅਤੇ ਉਸੇ ਦਿਨ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਗਿਆ।
ਤਤਸ੍ਤੁ ਮਾਂਧਾਤਾ ਚਕ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤੀ ਸਪ੍ਤਦ੍ਵੀਪਾਂ ਮਹੀਂ ਵੁਭੁਜੇ
ਫਿਰ ਮਾਂਧਾਤਾ ਚਕਵਰਤੀ ਰਾਜਾ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸੱਤ ਟਾਪੂਆਂ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲਿਆ।
ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਸ਼੍ਲੋਕਃ
ਇੱਥੇ ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਹੈ:
ਯਾਵਤ੍ਸੂਰ੍ਯ ਉਦੇਤ੍ਯਸ੍ਤਂ ਯਾਵਚ੍ਚ ਪ੍ਰਤਿਤਿष੍ਠਤਿ । ਸਰ੍ਵਂ ਤਦ੍ਯੌਵਨਾਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਮਾਂਧਾਤੁਃ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਜਦ ਤੱਕ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦਾ ਅਤੇ ਡੁੱਬਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਯੁਵਨਾਸ਼ਵ ਦੇ ਮਾਂਧਾਤਾ ਦਾ ਖੇਤਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਂਧਾਤਾ ਸ਼ਤਬਿਂਦੋਰ੍ਦੁਹਿਤਰਂ ਬਿਂਦੁਮਤੀਮੁਪਯੇਮੇ
ਮਾਂਧਾਤਾ ਨੇ ਸ਼ਤਬਿੰਦੂ ਦੀ ਧੀ ਬਿੰਦੁਮਤੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ।
ਪੁਰੁਕੁਤ੍ਸਮਂਬਰੀषਂ ਮੁਚੁਕੁਂਦਂ ਚ ਤਸ੍ਯਾਂ ਪੁਤ੍ਰਤ੍ਰਯਮੁਤ੍ਪਾਦਯਾਮਾਸ
ਉਸ ਤੋਂ ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਜਣੇ: ਪੁਰੁਕੁਤਸ, ਅੰਬਰੀਸ਼ ਅਤੇ ਮੁਚੁਕੁੰਦ।
ਪਂਚਾਸ਼ਦ੍ਦੁਹਿਤਰਸ੍ਤਸ੍ਯਾਮੇਵ ਤਸ੍ਯ ਨृਪਤੇਰ੍ਬਭੂਵੁਃ
ਉਸ ਤੋਂ ਹੀ ਰਾਜੇ ਦੇ ਪੰਜਾਹ ਧੀਆਂ ਹੋਈਆਂ।
ਏਕਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਬਹ੍ਵृਚਸ਼੍ਚ ਸੌਭਰਿਰ੍ਨਾਮ ਮਹਰ੍षਿਰਂਤਰ੍ਜਲੇ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਬ੍ਦਂ ਕਾਲਮੁਵਾਸ ੬੯ ਤਤ੍ਰ ਚਾਂਤਰ੍ਜਲੇ ਸਂਮਦੋ ਨਾਮਾਤਿਬਹੁ- ਪ੍ਰਜੋਤਿਮਾਤ੍ਰਪ੍ਰਮਾਣੋ ਮੀਨਾਧਿਪਤਿਰਾਸੀਤ੍
ਇੱਕ ਵਾਰ, ਬਹੁਤ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਸੌਭਰੀ ਬਾਰ੍ਹਾ ਸਾਲ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਆ। ਉਥੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸੰਮਦ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਮੱਛੀਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਸੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਵਧੀਕ ਉਤਪਾਦਕ ਅਤੇ ਵੱਡਾ ਸੀ।