ਇਤ੍ਯਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਸਮਸ੍ਤਦੇਵੈਰਿਂਦ੍ਰੇ ਣ ਚ ਬਾਢਮਿਤ੍ਯੇਵਂ ਸਮਨ੍ਵਿਚ੍ਛਿਤਮ੍
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਇੰਦਰ ਨੇ 'ਠੀਕ ਹੈ' ਕਹਿ ਕੇ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ।
ਤਤਸ਼੍ਚ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੋਰ੍ਵृषਰੂਪਧਾਰਿਣਃ ਕਕੁਦਿ ਸ੍ਥਿਤੋऽਤਿਰੋषਸਮਨ੍ਵਿਤੋ ਭਗਵਤਸ਼੍ਚਰਾਚਰਗੁਰੋਰਚ੍ਯੁਤਸ੍ਯ ਤੇਜਸਾਪ੍ਯਾਯਿਤੋ ਦੇਵਾਸੁਰਸਂਗ੍ਰਾਮੇ ਸਮਸ੍ਤਾਨੇਵਾਸੁਰਾਨ੍ਨਿਜਘਾਨ
ਫਿਰ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਵੱਛੇ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਪੁਰੰਜਯਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੁੰਝ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਕੀਤਾ। ਭਗਵਾਨ ਅਚੁਤ ਦੇ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਦੇਵ-ਅਸੁਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਯਤਸ਼੍ਚ ਵृषਭਕਕੁਦਿ ਸ੍ਥਿਤੇਨ ਰਾਜ੍ਞਾ ਦੈਤੇਯਬਲਂ ਨਿषੂਦਿਤਮਤਸ਼੍ਚਾਸੌ ਕਕੁਤ੍ਸ੍ਥਸਂਜ੍ਞਾਮਵਾਪ
ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਜਾ ਵੱਛੇ ਦੇ ਕੁੰਝ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ, ਦੈਤਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ 'ਕਕੁਤਸਥ' ਨਾਮ ਮਿਲਿਆ।
ਕਕੁਤ੍ਸ੍ਥਸ੍ਯਾਪ੍ਯਨੇਨਾਃ ਪੁਤ੍ਰੋऽਭਵਤ੍
ਕਕੁਤਸਥ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਅਨੇਨਾਃ ਸੀ।
ਪृਥੁਰਨੇਨਸਃ
ਪ੍ਰਥੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਨੇਨਸਾ ਸੀ।
ਪृਥੋਰ੍ਵਿष੍ਟਰਾਸ਼੍ਵਃ
ਅਨੇਨਸਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਿਟਰਾਸ਼ਵਾ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਚਾਂਦ੍ਰੋ ਯੁਵਨਾਸ਼੍ਵਃ
ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਚਾਂਦ੍ਰ ਯੁਵਨਾਸ਼ਵਾ ਸੀ।
ਚਾਂਦ੍ਰ ਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯ ਯੁਵਨਾਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਸ਼ਾਵਸ੍ਤਃ ਯਃ ਪੁਰੀਂ ਸ਼ਾਵਸ੍ਤੀਂ ਨਿਵੇਸ਼ਯਾਮਾਸ
ਚਾਂਦ੍ਰ ਯੁਵਨਾਸ਼ਵਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਾਵਸਤ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਸ਼ਾਵਸਤੀਆਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।
ਸ਼ਾਵਸ੍ਤਸ੍ਯ ਬृਹਦਸ਼੍ਵਃ
ਸ਼ਾਵਸਤ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬ੍ਰਿਹਦਾਸ਼ਵਾ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਕੁਵਲਯਾਸ਼੍ਵਃ
ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕੁਵਲਯਾਸ਼ਵਾ ਸੀ।
ਯੋਸਾਵੁਦਕਸ੍ਯ ਮਹਰ੍षੇਰਪਕਾਰਿਣਂ ਦੁਂਦੁਨਾਮਾਨਮਸੁਰਂ ਵੈष੍ਣਵੇਨ ਤੇਜਸਾਪ੍ਯਾਯਿਤਃ ਪੁਤ੍ਰਸਹਸ੍ਰੈਰੇਕਵਿਂਸ਼ਦ੍ਭਿਃ ਪਰਿਵृਤੋ ਜਘਾਨ ਦੁਂਦੁਮਾਰਸਂਜ੍ਞਾਮਵਾਪ
ਉਹ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਇਕਵੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਉਡਕਾ ਦੇ ਵੈਰੀ ਦੁੰਧੂ ਨਾਮਕ ਅਸੁਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਦੁੰਧੁਮਾਰਾ ਨਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਤਸ੍ਯ ਚ ਤਨਯਾਸ੍ਸਮਸ੍ਤਾ ਏਵ ਦੁਂਦੁਮੁਖਨਿਸ਼੍ਵਾਸਾਗ੍ਨਿਨਾ ਵਿਪ੍ਲੁष੍ਟਾ ਵਿਨੇਸ਼ੁਃ
ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ ਦੁੰਧੂ ਦੇ ਸਾਹ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜ ਕੇ ਮਰ ਗਏ।
ਦृਢਾਸ਼੍ਵਚਂਦ੍ਰਾ ਸ਼੍ਵਕਪਿਲਾਸ਼੍ਵਾਸ਼੍ਚ ਤ੍ਰਯਃ ਕੇਵਲਂ ਸ਼ੋ!षਿਤਾਃ
ਸਿਰਫ ਤਿੰਨ ਬਚੇ: ਦ੍ਰਿਢਾਸ਼ਵਾ, ਚੰਦ੍ਰਾ ਅਤੇ ਕਪਿਲਾਸ਼ਵਾ।
ਵृਢਾਸ਼੍ਵਾਦ੍ਧਰ੍ਯਸ਼੍ਵਃ
ਵ੍ਰਿਢਾਸ਼ਵਾ ਤੋਂ ਹਰਿਆਸ਼ਵਾ ਜਨਮਿਆ।
ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਚ ਨਿਕੁਂਭਃ
ਉਸ ਤੋਂ ਨਿਕੁੰਭਾ ਜਨਮਿਆ।
ਨਿਕੁਂਭਸ੍ਯਾਮਿਤਾਸ਼੍ਵਃ
ਨਿਕੁੰਭਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਮਿਤਾਸ਼ਵਾ ਸੀ।
ਤਤਸ਼੍ਚ ਕृਸ਼ਾਸ਼੍ਵਃ
ਉਸ ਤੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਾਸ਼ਵਾ ਜਨਮਿਆ।
ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਚ ਪ੍ਰਸੇਨਜਿਤ੍
ਉਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੇਨਜਿਤ ਜਨਮਿਆ।
ਪ੍ਰਸੇਨਜਿਤੋ ਯੁਵਨਾਸ਼੍ਵੋਭਵਤ੍
ਪ੍ਰਸੇਨਜਿਤ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਯੁਵਨਾਸ਼ਵਾ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯ ਚਾਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯਾਤਿਨਿਰ੍ਵੇਦਾਨ੍ਮੁਨੀਨਾਮਾਸ਼੍ਰਮਮਂਡਲੇ ਨਿਵਸਤੋ ਦਯਾਲੁਭਿਰ੍ਮੁਨਿਭਿਰਪਤ੍ਯੋਤ੍ਪਾਦਨਾਯੇष੍ਟਃ ਕृਤਾ
ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਰਹਿਤਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਉਦਾਸ ਹੋ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਚੌਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਦਯਾਲੂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਯੱਗ ਕੀਤਾ।
ਤਸ੍ਯਾਂ ਚ ਮਧ੍ਯਰਾਤ੍ਰੌ ਨਿਵृਤ੍ਤਾਯਾਂ ਮਂਤ੍ਰਪੂਤਜਲਪੂਰ੍ਣਂ ਕਲਸ਼ਂ ਵੇਦਿਮਧ੍ਯੇ ਨਿਵੇਸ਼੍ਯ ਤੇ ਮੁਨਯਃ ਸੁषੁਪੁਃ
ਮੱਧ ਰਾਤ ਨੂੰ, ਜਦ ਯੱਗ ਮੁਕ ਗਿਆ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ ਪਾਣੀ ਭਰਿਆ ਕਲਸ਼ ਵੇਦੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸੁੱਤੇ ਪਏ।
ਸੁਪ੍ਤੇषੁ ਤੇषੁ ਅਤੀਵ ਤृਟ੍ਪਰੀਤਸ੍ਸ ਭੂਪਾਲਸ੍ਤਮਾਸ਼੍ਰਮਂ ਵਿਵੇਸ਼
ਜਦ ਉਹ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਰਾਜਾ ਤੇਜ਼ ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ।
ਸੁਪ੍ਤਾਂਸ਼੍ਚ ਤਾਨृषੀਨ੍ਨੈਵੋਤ੍ਥਾਪਯਾਮਾਸ
ਉਹ ਨੇ ਸੂਤੇ ਹੋਏ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਜਗਾਇਆ ਨਹੀਂ।
ਤਚ੍ਚ ਕਲਸ਼ਮਪਰਿਮੇਯਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮਂਤ੍ਰਪੂਤਂ ਪਪੌ
ਉਹ ਨੇ ਉਸ ਕਲਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਪੀਤਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਬੇਅੰਤ ਸੀ ਅਤੇ ਜੋ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧਾਸ਼੍ਚ ऋषਯਃ ਪਪ੍ਰਛੁਃ ਕੇਨੈਤਂ ਮਂਤ੍ਰਪੂਤਂ ਵਾਰਿ ਪੀਤਮ੍
ਜਦੋਂ ਰਿਸ਼ੀ ਜਾਗੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਇਹ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ ਪਾਣੀ ਕਿਸ ਨੇ ਪੀਤਾ?'
ਅਤ੍ਰ ਹਿ ਰਾਜ੍ਞੋ ਯੁਵਨਾਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਪਤ੍ਨੀ ਮਹਾਬਲਪਰਾਕ੍ਰਮਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਜਨਯਿष੍ਯਤਿ । ਇਤ੍ਯਾਕਰ੍ਣ੍ਯੇ ਸ ਰਾਜਾ ਅਜਾਨਤਾ ਮਯਾ ਪੀਤਮਿਤ੍ਯਾਹ
ਇੱਥੇ ਰਾਜਾ ਯੁਵਨਾਸ਼ਵ ਦੀ ਪਤਨੀ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਬਹਾਦਰੀ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਜਣੇਗੀ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਂ ਇਹ ਅਣਜਾਣੇ ਹੀ ਪੀ ਲਿਆ ਸੀ।'
ਗਰ੍ਭਸ਼੍ਚ ਯੁਵਨਾਸ਼੍ਵਸ੍ਯੋਦਰੇ ਅਭਵਤ੍ਕ੍ਰਮੇਣ ਚ ਵਵृਧੇ
ਯੁਵਨਾਸ਼ਵ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਗਰਭ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਥੋੜ੍ਹਾ-ਥੋੜ੍ਹਾ ਵਧਦਾ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸਮਯਸ਼੍ਚ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂਗੁष੍ਠੇਨ ਕੁਕ੍ਸ਼ਿਮਵਨਿਪਤੇਰ੍ਨਿਰ੍ਭਿਦ੍ਯ ਨਿਸ਼੍ਚਕ੍ਰਾਮ
ਜਦੋਂ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਨੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਪੇਟ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸੱਜੇ ਅੰਗੂਠੇ ਨਾਲ ਫਾੜਿਆ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਆ ਗਿਆ।
ਸ ਚਾਸੌ ਰਾਜਾ ਮਮਾਰ
ਉਹ ਰਾਜਾ ਮਰ ਗਿਆ।
ਜਾਤੋ ਨਾਮੈष ਕਂ ਧਾਸ੍ਯਤੀਤਿ ਤੇ ਮੁਨਯਃ ਪ੍ਰੋਚੁਃ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ਕੀ ਰੱਖੀਏ?'