ਸੋਮਦਤ੍ਤਃ ਕृਸ਼ਾਸ਼੍ਵਾਜ੍ਜਜ੍ਞੇ ਯੋਸ਼੍ਵਮੇਧਾਨਾਂ ਸ਼ਤਮਾਜਹਾਰ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਾਸ਼ਵਾ ਤੋਂ ਸੋਮਦੱਤਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਸੌ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਗ ਕਰੇ।
ਤਤ੍ਪੁਤ੍ਰੋ ਜਨਮੇਜਯਃ
ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇਜਯਾ ਸੀ।
ਜਨਮੇਜਯਾਤ੍ਸੁਮਤਿਃ
ਜਨਮੇਜਯ ਤੋਂ ਸੁਮਤੀ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ।
ਏਤੇ ਵੈਸ਼ਾਲਿਕਾ ਭੂਭृਤਃ
ਇਹ ਵੈਸ਼ਾਲੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਲੋਕੋਪ੍ਯਤ੍ਰ ਗੀਯਤੇ
ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਸ਼ਲੋਕ ਵੀ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤृਣਬਿਂਦੋਃ ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਸਰ੍ਵੇ ਵੈਸ਼ਾਲਿਕਾ ਨृਪਾਃ । ਦੀਰ੍ਘਾਯੁषੋ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੋ ਵੀਰ੍ਯਵਂਤੋਤਿਧਾਰ੍ਮਿਕਾਃ
ਤ੍ਰਿਣਬਿੰਦੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਵੈਸ਼ਾਲੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ, ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਬਹੁਤ ਧਰਮਵਾਨ ਹੋਏ।
ਸ਼ਰ੍ਯਾਤੇਃ ਕਨ੍ਯਾ ਸੁਕਨ੍ਯਾਨਾਮਾਭਵਤ੍ ਯਾਮੁਪਯੇਮੇ ਚ੍ਯਵਨਃ
ਸ਼ਰਯਾਤੀ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਸੁਕਨਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਚਯਵਨ ਨੇ ਵਿਆਹ ਲਿਆ।
ਆਨਰ੍ਤ੍ਤਨਾਮਾ ਪਰਮਧਾਰ੍ਮਿਕਸ਼੍ਸ਼ਰ੍ਯਾਤਿਪੁਤ੍ਰੋਭਵਤ੍
ਸ਼ਰਯਾਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਆਨਰਤ ਸੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਧਰਮਵਾਨ ਸੀ।
ਆਨਰ੍ਤ੍ਤृਸ੍ਯਾਪਿ ਰੇਵਤਨਾਮਾ ਪੁਤ੍ਰੋ ਜਜ੍ਞੇ ਯੋਸਾਵਾਨਰ੍ਤ੍ਤਵਿषਯਂ ਬੁਭੁਜੇ ਪੁਰੀਂ ਚ ਕੁਸ਼ਸ੍ਥਲੀਮਧ੍ਯੁਵਾਸ
ਆਨਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਰੇਵਤ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਆਨਰਤ ਦੇ ਦੇਸ਼ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ ਤੇ ਕੁਸ਼ਸਥਲੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਸੀ।
ਰੇਵਤਸ੍ਯਾਪਿ ਰੈਵਤਃ ਪੁਤ੍ਰਃ ਕਕੁਦ੍ਮਿਨਾਮਾ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਭ੍ਰੋਤृਸ਼ਤਸ੍ਯ ਜ੍ਯੋष੍ਠੋऽਭਵਤ੍
ਰੇਵਤ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰੈਵਤ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਕਕੁਦਮੀ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੌ ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤੇ ਧਰਮਵਾਨ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯ ਰੇਵਤੀਨਾਮ ਕਨ੍ਯਾਭਵਤ੍
ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਰੇਵਤੀ ਸੀ।
ਸ ਤਾਮਾਦਾਯ ਕਸ੍ਯੋਯਮਰ੍ਹਤੀਤਿ ਭਗਵਂਤਮਬ੍ਜਯੋਨਿਂ ਪ੍ਰष੍ਟੁਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ ਜਗਾਮ
ਉਹ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਉਸਦੇ ਲਈ ਕੌਣ ਯੋਗ ਵਰ ਹੈ, ਇਹ ਪੁੱਛਣ ਲਈ, ਭਗਵਾਨ ਅਬਜਯੋਨੀ ਦੇ ਕੋਲ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਤਾਵਚ੍ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੴਤਿਕੇ ਹਾਹਾਹੂਹੂਸਂਜ੍ਞਾਭ੍ਯਾਂ ਗਂਧਰ੍ਵਾਭ੍ਯਾਮਤਿਤਾਨਂ ਨਾਮ ਦਿਵ੍ਯਂ ਗਾਂਧਰ੍ਵਮਗੀਯਤ
ਇਸ ਸਮੇਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹਾਹਾ ਤੇ ਹੂਹੂ ਨਾਮ ਦੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਨੇ 'ਅਤਿਤਾਨ' ਨਾਮ ਦਾ ਦਿਵਿਆ ਗੰਧਰਵ ਗੀਤ ਗਾਇਆ।
ਤਚ੍ਚ ਤ੍ਰਿਮਾਰ੍ਗਪਰਿਵृਤ੍ਤੈਰਨੇਕਯੁਗਪਰਿਵृਤ੍ਤਿਂ ਤਿष੍ਠਨ੍ਨਪਿ ਰੈਵਤਸ਼੍ਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ਮੁਹੂਰ੍ਤ੍ਤਮਿਵ ਮੇਨੇ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਗੀਤ ਗਾਇਆ ਗਿਆ ਤੇ ਤਿੰਨ ਮਾਰਗਾਂ ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹੇ, ਬਹੁਤ ਯੁਗ ਲੰਘ ਗਏ, ਪਰ ਰੈਵਤ ਨੂੰ ਲੱਗਾ ਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ ਇਕ ਪਲ ਹੀ ਬੀਤਿਆ।
ਗੀਤਾਵਸਾਨੇ ਚ ਭਗਵਂਤਮਬ੍ਜਯੋਨਿਂ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਰੈਵਤਃ ਕਨ੍ਯਾਯੋਗ੍ਯਂ ਵਰਮਪृਚ੍ਛਤ੍
ਗੀਤ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਰੈਵਤ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਅਬਜਯੋਨੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਲਈ ਯੋਗ ਵਰ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ।
ਤਤਸ਼੍ਚਾਸੌ ਭਗਵਾਨਕਥਯਤ੍ਕਥਯ ਯੋਭਿਮਤਸ੍ਤੇ ਵਰ ਇਤਿ
ਫਿਰ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਦੱਸੋ, ਤੁਸੀਂ ਕਿਹੜਾ ਵਰ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?'
ਪੁਨਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਭਗਵਤੇ ਤਸ੍ਮੈ ਯਥਾਭਿਮਤਾਨਾਤ੍ਮਨਸ੍ਸ ਵਰਾਨ੍ ਕਥਯਾਮਾਸ । ਕ ਏषਾਂ ਭਗਵਤੋਭਿਮਤ ਇਤਿ ਯਸ੍ਮੈ ਕਨ੍ਯਾਮਿਮਾਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਾਮੀਤਿ
ਉਸਨੇ ਮੁੜ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਨਪਸੰਦ ਵਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਰਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਭਗਵਾਨ, ਤੁਸੀਂ ਕਿਹੜਾ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਜਿਸਨੂੰ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਧੀ ਦੇ ਸਕਾਂ?'
ਤਤਃ ਕਿਂਚਿਦਵਨਤਸ਼ਿਰਾਸ੍ਸਸ੍ਮਿਤਂ ਭਗਵਾਨਬ੍ਜਯੋਨਿਰਾਹ
ਫਿਰ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਤੇ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਅਬਜਯੋਨੀ ਨੇ ਬੋਲਿਆ।
ਯ ਏਤੇ ਭਵਤੋਭਿਮਤਾ ਨੈਤੇषਾਂ ਸਾਂਪ੍ਰਤਂ ਪੁਤ੍ਰਪੌਤ੍ਰਾਪਤ੍ਯਾਪਤ੍ਯਸਂਤਤਿਰਸ੍ਤ੍ਯਵਨੀਤਲੇ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਦੇ ਵੀ ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਪੌਤਰੇ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਹੁਣ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਰਹੀ।
ਬਹੂਨਿ ਤਵਾਤ੍ਰੈਵ ਗਾਂਧਰ੍ਵਂ ਸ਼ृਣ੍ਵਤਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਯਗਾਨ੍ਯਤੀਤਾਨਿ ਸਾਂਪ੍ਰਤਂ
ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਗੰਧਰਵ ਗੀਤ ਸੁਣ ਰਹੇ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਯੁਗ ਲੰਘ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਮਹੀਤਲੇष੍ਟਾਵਿਂਸ਼ਤਿਤਮਮਨੋਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਯੁਗਮਤੀਤਪ੍ਰਾਯਂ ਵਰ੍ਤਤੇ
ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਅਠਾਈਂ ਮਨੁ ਦੇ ਚੱਕਰ ਦੇ ਚਾਰ ਯੁੱਗ ਲਗਭਗ ਪੂਰੇ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਆਸਨ੍ਨੋ ਹਿ ਕਲਿਃ
ਹੁਣ ਕਲਿਜੁਗ ਨੇੜੇ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਅਨ੍ਯਸ੍ਮੈ ਕਨ੍ਯਾਰਤ੍ਨਮਿਦਂ ਭਵਤੈਕਾਕਿਨਾਭਿਮਤਾਯ ਦੇਯਮ੍
ਇਹ ਕੁੜੀ ਦੀ ਮੋਤੀ ਵਰਗੀ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਪਸੰਦ ਤੇ ਯੋਗ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ, ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਦੇ।
ਭਵਤੋਪਿ ਪੁਤ੍ਰਮਿਤ੍ਤ੍ਰਕਲਤ੍ਰਮਂਤ੍ਰਿਭृਤ੍ਯਬਂਧੁਬਲਕੋਸ਼ਾਦਯਸ੍ਸਮਸ੍ਤਾਃ ਕਾਲੇਨੈਤੇਨਾਤ੍ਯਂਤਮਤੀਤਾਃ
ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਦੋਸਤ, ਪਤਨੀ, ਮੰਤਰੀ, ਨੌਕਰ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਫੌਜ ਤੇ ਖਜ਼ਾਨਾ—all ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੰਘ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਤਤਃ ਪੁਨਰਪ੍ਯੁਤ੍ਪਨ੍ਨਸਾਧ੍ਵਸੋ ਰਾਜਾ ਭਗਵਂਤਂ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ
ਫਿਰ, ਡਰ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਪੁੱਛਿਆ।
ਭਗਵਨ੍ਨੇਵਮਵਸ੍ਥਿਤੇ ਮ ਯੇਯਂ ਕਸ੍ਮੈ ਦੇਯੇਤਿ
ਭਗਵਾਨ, ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ, ਇਹ (ਕੁੜੀ) ਕਿਸ ਨੂੰ ਨਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ?
ਤਤਸ੍ਸ ਭਗਵਾਨ੍ ਕਿਂਚਿਦਵਨਮ੍ਰਕਂਧਰਃ ਕृਤਾਂਜਲਿਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਲੋਕਗੁਰੁਰਂਭੋਜਯੋਨਿਰਾਹ
ਫਿਰ ਭਗਵਾਨ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਤੇ ਕਮਲ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਤੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਬੋਲਿਆ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ । ਨ ਹ੍ਯਾਦਿਮਧ੍ਯਾਂਤਮਜਸ੍ਯ ਯਸ੍ਯ ਵਿਦ੍ਮੋ ਵਯਂ ਸਰ੍ਵਮਯਸ੍ਯ ਧਾਤੁਃ । ਨ ਚ ਸ੍ਵਰੂਪਂ ਨ ਪਰਂ ਸ੍ਵਭਾਵਂ ਨ ਚੈਵ ਸਾਰਂ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਅਸੀਂ ਉਸ ਅਜਨਮਾ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਆਰੰਭ, ਵਿਚਕਾਰ ਜਾਂ ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ; ਨਾਂ ਉਸ ਦੀ ਅਸਲ ਸ਼ਕਲ, ਨਾਂ ਉੱਚਾ ਸੁਭਾਵ, ਨਾਂ ਹੀ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਸਾਰ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ।
ਕਲਾਮੁਹੂਰ੍ਤ੍ਤਾਦਿਮਯਸ਼੍ਚ ਕਾਲੋ ਨ ਯਦ੍ਵਿਭੂਤੇਃ ਪਰਿਣਾਮਹੇਤੁਃ । ਅਜਨ੍ਮਨਾਸ਼ਸ੍ਯ ਸਦੈਕਮੂਰ੍ਤ੍ਤੇਰਨਾਮਰੂਪਸ੍ਯ ਸਨਾਤਨਸ੍ਯ
ਸਮਾਂ, ਜੋ ਪਲਾਂ ਤੇ ਘੜੀਆਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੇ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ, ਨਾਂਮ-ਰੂਪ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਤੇ ਸਦਾ ਕਾਇਮ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯ ਪ੍ਰਸਾਦਾਦਹਮਚ੍ਯੁਤਸ੍ਯ ਮੂਰ੍ਤ੍ਤਿਃ ਪ੍ਰਜਾਸृष੍ਟਿਕਰੴਤਕਾਰੀ । ਕ੍ਰੋਧਾਚ੍ਚ ਰੁਦ੍ਰ ਃ! ਸ੍ਥਿਤਿਹੇਤੁਭੂਤੋ ਯਸ੍ਮਾਚ੍ਚ ਮਧ੍ਯੇ ਪੁਰੁषਃ ਪਰਸ੍ਮਾਤ੍
ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੈਂ, ਅਚੁਤ ਦਾ ਰੂਪ, ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਤੇ ਖਤਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਉਸ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਰੁਦਰ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਨਾਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ; ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਹੀ ਵਿਚਕਾਰ ਪੁਰੁਸ਼ ਹੈ, ਜੋ ਪਰਮ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ।