ਕੋ ਨਗ੍ਰਃ ਕਿਂ ਸਮਾਚਾਰੋ ਨਗ੍ਰਸਂਜ੍ਞਾਂ ਨਰੋ ਲਭੇਤ੍ । ਨਗ੍ਰਸ੍ਵਰੂਪਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਯਥਾਵਦ੍ ਗਦਿਤਂ ਤ੍ਵਯਾ । (ਸ਼੍ਰੋਤੁ ਧਰ੍ਮਭृਤਾ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠ! ਨ ਹ੍ਮਸ੍ਤ੍ਯਵਿਦਿਤਂ ਤਵ)
ਨਗਰ ਕੌਣ ਹੈ? ਉਸ ਦਾ ਆਚਰਨ ਕੀ ਹੈ? ਨਗਰ ਨਾਂ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ? ਮੈਂ ਨਗਰ ਦੀ ਅਸਲ ਸੁਰਤ ਤੇਰੇ ਮੂੰਹੋਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਧਰਮ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ! ਤੈਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਅਣਜਾਣ ਨਹੀਂ।
ਪਰਾਸ਼ਰ ਉਵਾਚ । ऋਗੂਯਜੁਃ ਸਾਮਰਾਂਜ੍ਞਯਂ ਤ੍ਰਯੋ ਵਰ੍ਣਾਵृਤਿਰ੍ਦ੍ਰਿਜ । ਏਤਾਮੁਜ੍ਝਤਿ ਯੋ ਮੋਹਾਤ੍ ਸ ਨਗ੍ਰਃ ਪਾਤਕੀ ਸ੍ਮृਤਃ
ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੋ ਤਿੰਨ ਜਾਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਰਿਗ, ਯਜੁਰ ਤੇ ਸਾਮ ਵੇਦ ਦੀਆਂ ਹੁਕਮਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹ ਵਿਚ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਗਰ ਤੇ ਪਾਪੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰਯੀ ਸਮਸ੍ਤਵਰ੍ਣਾਨਾਂ ਦ੍ਰਿਜ !ਸਂਵਰਣਂ ਯਤਃ । ਨਗ੍ਰੋ ਭਵਤ੍ਯੁਜ੍ਝਿਤਾਯਾਮਤਸ੍ਤਸ੍ਯਾਂ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਤਿੰਨ ਵੇਦ ਸਾਰੀਆਂ ਜਾਤਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹਨ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ! ਜਦ ਕੋਈ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਗਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ — ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਇਦਞ੍ਚ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮਨ੍ਯਦ ਭੀष੍ਮਾਯ ਸੁਮਹਾਤ੍ਮਨੇ । ਕਥਯਾਮਾਸ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞੋ ਵਸਿष੍ਠੋऽਸ੍ਮਤ੍ਪਿਤਾਮਹਃ
ਹੁਣ ਇਕ ਹੋਰ ਕਥਾ ਸੁਣੋ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਵਸੀਸ਼ਠ, ਸਾਡੇ ਪੂਰਵਜ, ਨੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ।
ਮਯਾਪਿ ਤਸ੍ਯ ਗਦਤਃ ਸ਼੍ਰੁਤਮੇਤਮਨ੍ਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਨਗ੍ਰਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿ ਮੈਤ੍ਰੇਯ ! ਯਤ੍ ਪृष੍ਟੋऽਹਮਿਹ ਤ੍ਵਯਾ
ਮੈਂ ਵੀ ਉਸ ਤੋਂ ਇਹ ਸੁਣਿਆ ਹੈ, ਮੈਤ੍ਰੇਯਾ, ਜਦ ਉਹ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਹੁਣ ਇੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ।
ਦੇਵਾਸੁਰਮਭੂਦੂ ਯੁਦ੍ਧ ਦਿਵ੍ਯਮਵ੍ਦਂ ਪੁਰਾ ਦ੍ਰਿਜ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਪਰਾਜਿਤਾ ਦੇਵਾ ਦੈਤ੍ਯੈਰ੍ਹ੍ਰਾਦਪੁਰੋਗਮੈਃ
ਇੱਕ ਵਾਰ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਵਿਚ ਅਸਮਾਨੀ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ; ਉਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ, ਹ੍ਰਾਦਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਦੈਤਿਆਂ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ।
ਕ੍ਸ਼ੀਰੋਦਸ੍ਯੋਤ੍ਤਰਂ ਕੂਲਂ ਗਤ੍ਵਾਤਪ੍ਯਨ੍ਤ ਵੈ ਤਪਃ । ਵਿष੍ਣੋਰਾਰਾਧਨਾਰ੍ਥਾਯ ਜਗੁਸ਼੍ਚੈਮਂ ਸ੍ਤਵਂ ਤਦਾ
ਦੇਵਤੇ ਦੁੱਧ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਉੱਤਰ ਕੰਢੇ ਤੇ ਗਏ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਤਪ ਕਰਦੇ ਰਹੇ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਇਹ ਸਤੁਤੀ ਗਾਉਂਦੇ ਸਨ।
ਆਰਧਨਾਯ ਲੋਕਾਨਾਂ ਵਿष੍ਣੋਰੀਸ਼ਸ੍ਯ ਯਾਂ ਗਿਰਮ੍ । ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮੋ ਭਗਵਾਨਦ੍ਯਸ੍ਤਯਾ ਵਿष੍ਣੁਃ ਪ੍ਰਸੀਦਤੁ
ਅੱਜ, ਭਗਵਾਨ ਉਹ ਬਚਨ ਉਚਾਰਣਗੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ; ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋਣ।
ਯਤੋ ਭੂਤਾਨ੍ਯਸ਼ੇषਾਣਿ ਪ੍ਰਸੂਤਾਨਿ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਯਸ੍ਮਿਸ਼੍ਵ ਲਯਮੇष੍ਯਨ੍ਤਿ ਕਸ੍ਤਂ ਸ੍ਤੋਤੁਮਿਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਜਿਸ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਕੌਣ ਹੈ?
ਤਥਾਪ੍ਯਾਰਤਿਵਿਦ੍ਵਸਧ੍ਵਸ੍ਤਵੀਰ੍ਯਾ ਭਵਾਰ੍ਥਿਨਃ । ਤ੍ਵਾਂ ਸ੍ਤੋष੍ਯਾਮਸ੍ਤਵੋਕ੍ਤੀਨਾਂ ਯਾਥਾਰ੍ਥ੍ਯਨੈਵ ਗੋਚਰੇ
ਫਿਰ ਵੀ, ਅਗਿਆਨ ਅਤੇ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ ਸਾਡੀ ਤਾਕਤ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਪਰ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਸਤੁਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਗੁਣਾਂ ਤੱਕ ਹੀ ਕਰਾਂਗੇ, ਜਿੰਨਾ ਤੱਕ ਅਸੀਂ ਸਮਝ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।
ਤ੍ਵਮੁਰ੍ਵੀ ਸਲਿਲਂ ਵਹ੍ਨਿਰ੍ਵਾਯੁਰਾਕਾਸ਼ਮੇਵ ਚ । ਸਮਸ੍ਤਮਨ੍ਤਃ ਕਰਣਂ ਪ੍ਰਧਾਨਂ ਤਤ੍ਪਰਃ ਪੁਮਾਨ੍
ਤੂੰ ਧਰਤੀ, ਪਾਣੀ, ਅੱਗ, ਹਵਾ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗਿਆਨ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਤੱਤ ਅਤੇ ਉਹ ਉੱਚਾ ਆਤਮਾ ਹੈਂ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉਪਰ ਹੈ।
ਏਕਂ ਤਵੈਤਦੂ ਭੂਤਾਤ੍ਮਨ੍ ! ਮੂਰ੍ਤ੍ਤਾਮੂਰ੍ਤ੍ਤਮਯਂ ਵਪੁਃ
ਹੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਆਤਮਾ! ਤੇਰੀ ਇਹ ਇਕ ਰੂਪ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਨਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਦੋਹਾਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰੇਸ਼!ਤਵ ਯਤ੍ਪੂਰ੍ਵਂ ਤ੍ਵਨ੍ਨਾਭਿਕਮਲੋਦ੍ਭਵਮ੍ । ਰੂਪਂ ਵਿਸ਼੍ਵੋਪਕਾਰਾਯ ਤਸ੍ਮੈ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਤ੍ਮਨੇ ਨਮਃ
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਤੇਰਾ ਉਹ ਰੂਪ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਤੇਰੀ ਨਾਭੀ ਦੇ ਕਮਲ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ—ਉਸ ਬ੍ਰਹਮ ਰੂਪ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਸ਼ਕ੍ਰਾਰ੍ਕ-ਰੁਦ੍ਰ-ਵਸ੍ਵਸ਼ਿਵ-ਮਰੁਤ੍ਸੋਮਾਦਿਭੇਦਵਤ੍ । ਵਯਮੇਯਤ੍ ਸ੍ਵਰੂਪਂ ਯਤ੍ ਤਸ੍ਮੈ ਦੇਵਾਤ੍ਮਨੇ ਨਮਃ
ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਇੰਦਰ, ਸੂਰਜ, ਰੁਦ੍ਰ, ਵਸੁ, ਅਸ਼ਵਿਨੀ, ਮਰੁਤ, ਸੋਮ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਅਸੀਂ ਵੀ; ਉਸ ਦੇਵ ਰੂਪ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
ਦਮ੍ਭਪ੍ਰਾਯਮਸਮ੍ਬੋਧਿ ਤਿਤਿਕ੍ਸ਼ਾ-ਦਮਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ । ਯਦ੍ਰੂਪਂ ਤਵ ਗੋਵਿਨ੍ਦ ! ਤਸ੍ਮੈ ਦੈਤ੍ਯਾਤ੍ਮਨੇ ਨਮਃ
ਹੇ ਗੋਵਿੰਦਾ! ਤੇਰਾ ਉਹ ਰੂਪ ਜੋ ਪਖੰਡ, ਅਗਿਆਨ, ਧੀਰਜ ਅਤੇ ਸੰਯਮ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ—ਉਸ ਦੈਤ ਰੂਪ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
ਨਾਤਿਜ੍ਞਾਨਵਹਾ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਨਾਡਯਃ ਸ੍ਤਿਮਿਤਤੇਜਸਿ । ਸ਼ਬ੍ਦਾਦਿਲੋਭਿ ਯਤ੍ਤਸ੍ਮੈ ਤੁਬ੍ਯਂ ਯਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਮਨੇ ਨਮਃ
ਤੇਰਾ ਉਹ ਰੂਪ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨ ਵੱਧ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਸੁਸਤ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਧੁਨ ਆਦਿ ਲਈ ਲਾਲਚੀ ਹੈ—ਉਸ ਯਕਸ਼ ਰੂਪ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
ਕ੍ਰੌਰ੍ਯਮਾਯਾਮਯਂ ਘੋਰਂ ਯਚ੍ਚ ਰੂਪਂ ਤਵਾਸਿਤਮ੍ । ਨਿਸ਼ਾਚਰਾਤ੍ਮਨੇ ਤਸ੍ਮੈ ਨਮਸ੍ਤੇ ਪੂਰੁषੋਤ੍ਤਮ
ਹੇ ਪੂਰਨ ਪੁਰਖ! ਤੇਰਾ ਉਹ ਡਰਾਉਣਾ, ਕਰੂ, ਮਾਇਆ ਭਰਿਆ ਤੇ ਕਾਲਾ ਰੂਪ, ਜੋ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਰੂਪ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗਸ੍ਥਰ੍ਧਾਮਸਦ੍ਧਰ੍ਮ-ਫਲੋਪਕਰਣਾਂ ਤਵ । ਧਰ੍ਮਾਖ੍ਯਞ੍ਚ ਤਥਾ ਰੂਪਂ ਨਮਸ੍ਤਸ੍ਮੈ ਜਨਾਰ੍ਦਨ
ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ! ਤੇਰਾ ਉਹ ਰੂਪ ਜੋ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਧਰਮ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਨੇਕੀ ਦੇ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਧਰਮ ਰੂਪ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
ਹਰ੍षਪ੍ਰਾਯਮਸਂਸਰ੍ਗਿਗਤਿਮਦ੍ ਗਮਨਾਦਿषੁ । ਸਿਦ੍ਧਾਖ੍ਯਂ ਤਵ ਯਦ੍ਰੂਪਂ ਤਸ੍ਮੈ ਸਿਦ੍ਧਾਤ੍ਮਨੇ ਨਮਃ
ਤੇਰਾ ਉਹ ਰੂਪ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਿੱਧ ਰੂਪ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਵਧੇਰੇ ਖੁਸ਼, ਅਲੱਗ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਾ ਹੈ—ਉਸ ਸਿੱਧ ਰੂਪ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
ਅਤਿਤਿਕ੍ਸ਼ਾਧਨਂ ਕ੍ਰੂ ਰਮੁਪਭੋਗਮਯਂ ਹਰੇ । ਦ੍ਰਿਜਿਹ੍ਵ ਤਵ ਯਦ੍ਰਪੂਂ ਤਸ੍ਮੈ ਨਾਗਾਤ੍ਮਨੇ ਨਮਃ
ਹੇ ਹਰੀ! ਤੇਰਾ ਉਹ ਰੂਪ ਜੋ ਬਹੁਤ ਧੀਰਜ ਵਾਲਾ, ਕਰੂ, ਆਨੰਦ ਭਰਿਆ ਅਤੇ ਦੋਹਾਂ ਜੀਭ ਵਾਲਾ ਹੈ—ਉਸ ਨਾਗ ਰੂਪ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
ਅਵਬੋਧਿ ਚ ਯਚ੍ਛਾਨ੍ਤਮਦੋषਮਪਕਲ੍ਮषਮ੍ । ऋषਿਰੂਪਾਤ੍ਮਨੇ ਤਸ੍ਮੈ ਵਿष੍ਣੋ ਰੂਪਾਯ!ਤੇ ਨਮਃ
ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ! ਤੇਰਾ ਉਹ ਰੂਪ ਜੋ ਜਾਗਰੂਕ, ਸ਼ਾਂਤ, ਨਿਸ਼ਕਲੰਕ ਅਤੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਹੈ—ਰਿਸ਼ੀ ਰੂਪ—ਉਸ ਰੂਪ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
ਭਕ੍ਸ਼ਯਤ੍ਯਥ ਕਲ੍ਪਾਨ੍ਤੇ ਭੂਤਾਨਿ ਯਦਾਵਰਿਤਮ੍ । ਤ੍ਵਦ੍ਰੂਪਂ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਾਕ੍ਸ਼!ਤਸ੍ਮੈ ਕਾਲਾਤ੍ਮਨੇ ਨਮਃ
ਹੇ ਕੰਵਲ-ਨੇਤਰ! ਤੇਰਾ ਉਹ ਰੂਪ ਜੋ ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਖਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਢੱਕੇ ਹੋਏ ਹਨ—ਉਸ ਕਾਲ ਰੂਪ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
ਸਮ੍ਭਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਿ ਦੇਵਾਦੀਨ੍ਯਵਿਸ਼ੇषਤਃ । ਨृਤ੍ਯਤ੍ਯਨ੍ਤੇ ਚ ਯਦ੍ਰੂਪਂ ਤਸ੍ਮੈ ਰੁਦ੍ਰਾਤ੍ਮਨੇ ਨਮਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਾ ਕਰਕੇ ਨਿਗਲ ਲਿਆ ਤੇ ਆਖਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਹੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨੱਚਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਰੁਦਰ-ਸਵਰੂਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।
ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤ੍ਯਾ ਰਜਸੋ ਯਚ੍ਚ ਕਰ੍ਮਣਾਂ ਕਾਰਕਾਤ੍ਮਕਮ੍ । ਜਨਾਰ੍ਦਨ! ਨਮਸ੍ਤਸਮੈ ਤ੍ਵਦ੍ਰੂਪਾਯ ਨਰਾਤ੍ਮਨੇ
ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ! ਰਜੋ ਗੁਣ ਦੀ ਕਿਰਿਆ ਨਾਲ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਕਰਤਾ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੇਰੇ ਮਨੁੱਖ-ਸਵਰੂਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।
ਅष੍ਟਾਵਿਂਸ਼ਦੂਵਧੋਪੇਤਂ ਯਦ੍ਰੂਪਂ ਤਾਮਸਂ ਤਵਾ । ਉਨ੍ਮਾਰ੍ਗਗਾਮਿ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਨ੍ ਤਸ੍ਮੈ ! ਪਸ਼੍ਵਾਤ੍ਮਨੇ ਨਮਃ
ਹੇ ਸਭ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ! ਤੇਰਾ ਉਹ ਤਾਮਸੀ ਰੂਪ, ਜੋ ਅਠਾਈਂ ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤੇ ਸਹੀ ਰਾਹ ਤੋਂ ਭਟਕਦਾ ਹੈ, ਪਸ਼ੂ-ਸਵਰੂਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।
ਯਜ੍ਞਾਙ੍ਗਬੂਤਂ ਯਦ੍ਰੂਪਂ ਜਗਤਃ ਸਿਦ੍ਧਿਸਾਧਨਮ੍ । ਵृਕ੍ਸ਼ਾਤਿਦੂਭੇਦਿ ਤਸ੍ਮੈ ਮੁਖ੍ਯਾਤ੍ਮਨੇ ਨਮਃ
ਜਗਤ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਲਈ, ਯਜਨ ਦੇ ਅੰਗ ਵਾਂਗ ਤੇਰਾ ਜੋ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਹੈ, ਜੋ ਰੁੱਖਾਂ ਆਦਿ ਨੂੰ ਵੱਖਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਮੁੱਖ-ਸਵਰੂਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।
ਤਿਰ੍ਯਙੂ ਮਾਨੁषਦੇਵਾਦਿ ਵ੍ਯੋਮਸ਼ਬ੍ਦਾਦਿਕਞ੍ਚ ਯਤ੍ । ਰੂਪਂ ਤਵਾਦੇਃ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਤਸ੍ਮੈ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਨੇ ਨਮਃ
ਹੇ ਆਦਿ-ਸਵਰੂਪ! ਤੇਰਾ ਉਹ ਰੂਪ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਮਨੁੱਖ, ਦੇਵਤੇ, ਆਕਾਸ਼, ਧੁਨੀ ਆਦਿ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਸ ਸਰਵ-ਸਵਰੂਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।
ਪ੍ਰਧਾਨਬੁਦ੍ਧਯਾਦਿਮਯਾਦਸ਼ੇषਾਦੂ ਯਦਨ੍ਯਦਸ੍ਮਾਤ੍ ਪਰਮਂ ਪਰਾਤ੍ਮਨ੍ । ਰੂਪਂ ਤਵਾਦ੍ਯਂ ਨ ਯਦਨ੍ਯਤੁਲ੍ਯਂ ਤਸ੍ਮੈ ਨਮਃ ਕਾਰਣਕਾਰਣਾਯ
ਹੇ ਕਾਰਣਾਂ ਦੇ ਕਾਰਣ! ਤੇਰਾ ਉਹ ਆਦਿ-ਰੂਪ, ਜੋ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਬੁੱਧੀ ਆਦਿ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।
ਸ਼ੁਕ੍ਲਾਦਿਦੀਰ੍ਘਾਦਿਘਨਾਦਿਹੀਨ ਮਗੋਚਰੇ ਯਚ੍ਚ ਵਿਸ਼ੇषਣਾਨਾਮ੍ । ਸੁਦ੍ਧਾਤਿਸੁਦ੍ਧ ਪਰਮਰ੍षਿਦृਸ਼੍ਯਂ ਰੂਪਾਯ ਤਸ੍ਮੈ ਭਗਵਨ੍ । ਨਤਾਃ ਸ੍ਮਃ
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਅਸੀਂ ਉਸ ਤੇਰੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚਿੱਟਾ, ਲੰਬਾਈ, ਘਣਤਾ ਆਦਿ ਗੁਣ ਨਹੀਂ ਹਨ ਤੇ ਜੋ ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ।
ਯਨ੍ਨਃ ਸ਼ਰੀਰੇषੁ ਯਦਨ੍ਯਦੇਹੇ ष੍ਵਸ਼ੇषਜਨ੍ਤੁष੍ਵਜਮਵ੍ਯਯਂ ਯਤ੍ । ਯਸ੍ਮਾਚ੍ਚ ਨਾਨ੍ਯਦੂਵ੍ਯਤਿਰਿਕ੍ਤਮਸ੍ਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਵਰੂਪਾਯ ਨਤਾਃ ਸ੍ਮ ਤਸ੍ਮੈ
ਅਸੀਂ ਉਸ ਰੂਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਅਜਨਮਾ ਤੇ ਅਟੱਲ ਹੈ, ਸਾਡੇ ਸਰੀਰਾਂ, ਹੋਰ ਸਰੀਰਾਂ ਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।