ਸਗਰਃ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਤ੍ਯੈਨਮੌਰ੍ਵਂ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛਭਾਰ੍ਗਵਮ੍ । ਵਿष੍ਣੋਰਾਰਾਧਨੋਪਾਯਸਂਬਨ੍ਧਂ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮ ॥ ੩,੮.
ਸਗਰ ਨੇ ਔਰਵ ਭਾਰਗਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨ ਦੇ ਢੰਗ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਵਿਧੀਆਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ।
ਫਲਂ ਚਾਰਾਧਿਤੇ ਵਿष੍ਣੋ ਯਤ੍ਪੁਂਸਾਮਭਿਜਾਯਤੇ । ਸ ਚਾਹ ਪृष੍ਟੋ ਯਤ੍ਨੇਨ ਤਸ੍ਮੈ ਤਨ੍ਮੇਖਿਲਂ ਸ਼ृਣੁ ॥ ੩,੮.
ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹੜਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਔਰਵ ਨੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜੋ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ।
ਔਰ੍ਵ ਉਵਾਚ ਭੌਮਂ ਮਨੋਰਥਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਰਮ੍ਯਂ ਚ ਯਤ੍ਪਦਮ੍ । ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤ੍ਯਾਰਾਧਿਤੇ ਵਿष੍ਣੌ ਨਿਰ੍ਵਾਣਮਪਿ ਚੋਤ੍ਤਮਮ੍ ॥ ੩,੮.
ਔਰਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਧਰਤੀ ਦੇ ਮਨੋਰਥ, ਸਵਰਗ, ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਸੁਖਦਾਈ ਥਾਂ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਦਰਜਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਯਦ੍ਯਦਿਚ੍ਛਤਿ ਯਾਵਚ੍ਚ ਫਲਮਾਰਾਧਿਤੇऽਚ੍ਯੁਤੇ । ਤਤ੍ਤਦਾਪ੍ਨੋਤਿ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਭੂਰਿ ਸ੍ਵਲ੍ਪਮਥਾਪਿ ਵਾ ॥ ੩,੮.
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਜੋ ਫਲ ਮਨੁੱਖ ਆਛੁਤ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿੰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਛੋਟਾ, ਉਹ ਫਲ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਤੁ ਪृਚ੍ਛਸਿ ਭੂਪਾਲ ਕਥਾਮਾਰਾਧ੍ਯਤੇ ਹਰਿਃ । ਤਦਹਂ ਸਕਲਂ ਤੁਭ੍ਯਂ ਕਥਯਾਮਿ ਨਿਬੋਧ ਮੇ ॥ ੩,੮.
ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤੁਸੀਂ ਪੁੱਛਦੇ ਹੋ ਕਿ ਹਰੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਸਾਰਾ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ।
ਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਰਮਾਚਾਰਵਤਾ ਪੁਰੁषੇਣਪਰਃ ਪੁਮਾਨ੍ । ਵਿष੍ਣੁਰਾਰਾਧ੍ਯਤੇ ਪਨ੍ਥਾ ਨਾਨ੍ਯਸ੍ਤਤ੍ਤੋषਕਾਰਕਃ ॥ ੩,੮.
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਵਰਣ ਅਤੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਜੀਵਨ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹੀ ਸਰਵੋਚ ਵਿਅਕਤੀ ਵੱਲੋਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਹੋਰ ਕੋਈ ਢੰਗ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
ਯਜਨ੍ਯਜ੍ਞਾਨ੍ਯਜਤ੍ਯੇਨਂ ਜਪਨ੍ਤ੍ਯੇਨਂ ਜਪਨ੍ਨृਪ । ਨਿਘ੍ਨਨ੍ਨਨ੍ਯਾਨ੍ਹਿਨਸ੍ਤ੍ਯੇਨਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤੋ ਯਤੋ ਹਰਿਃ ॥ ੩,੮.
ਉਹ ਯਜਨ ਕਰਕੇ, ਜਪ ਕਰਕੇ, ਜਪ ਪੜ੍ਹ ਕੇ, ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਕੇ—ਹਰੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਹਰੀ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਦਾਚਾਰਵਤਾ ਪੁਰੁषੇਣ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ । ਆਰਾਧ੍ਯਸ੍ਤੁ ਸ੍ਵਵਰ੍ਣੋਕ੍ਤਧਰ੍ਮਾਨੁष੍ਠਾਨਕਾਰਿਮਾ ॥ ੩,੮.
ਇਸ ਲਈ, ਜਨਾਰਦਨ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਕਰੇ ਜੋ ਸਦਾ ਚੰਗੀ ਚਾਲ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਰਣ ਅਨੁਸਾਰ ਧਰਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੋ ਵੈਸ਼੍ਯਃ ਸ਼ੁਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਪृਥਿਵੀਪਤੇ । ਸ੍ਵਧਰ੍ਮਤਤ੍ਪਰੋ ਵਿष੍ਣੁਮਾਰਾਧਯਤਿ ਨਾਨ੍ਯਥਾ ॥ ੩,੮.
ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼, ਜਾਂ ਸ਼ੂਦਰ—ਜੋ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।
ਪਰਾਪਵਾਦਂ ਪੈਸ਼ੁਨ੍ਯਮਨृਤਂ ਚ ਨ ਭਾषਤੇ । ਅਨ੍ਯੋਦ੍ਵੇਗਕਰਂ ਵਾਪਿ ਤੋष੍ਯਤੇ ਤੇਨਕੇਸ਼ਵਃ ॥ ੩,੮.
ਉਹ ਪਰਾਈ ਬੁਰਾਈ, ਚੁਗਲੀ, ਝੂਠ ਜਾਂ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ; ਕੇਸ਼ਵ ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪਰਦਾਰਪਰਦ੍ਰਵ੍ਯਪਰਹਿਂਸਾਸੁ ਯੋ ਰਤਿਮ੍ । ਨ ਕਰੋਤਿ ਪੁਮਾਨ੍ਭੂਪ ਤੋष੍ਯਤੇ ਤੇਨ ਕੇਸ਼ਵਃ ॥ ੩,੮.
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪਰਾਈ ਪਤਨੀ, ਪਰਾਇਆ ਧਨ ਜਾਂ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ, ਕੇਸ਼ਵ ਉਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਨ ਤਾਡਯਤਿ ਨੋ ਹਨ੍ਤਿ ਪ੍ਰਾਣਿਨੋ ਨ ਚ ਹਿਂਸਕਃ । ਯੋ ਮਨੁष੍ਯੋ ਮਨੁष੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰ ਤੋष੍ਯਤੇ ਤੇਨ ਕੇਸ਼ਵਃ ॥ ੩,੮.
ਉਹ ਕਿਸੇ ਜੀਵ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰਦਾ, ਨਾ ਠੋਕਦਾ, ਨਾ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ; ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਕੇਸ਼ਵ ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਦੇਵਾਦ੍ਵਿਜਗੁਰੂਣਾਂ ਚ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਾਸੁ ਸਦੋਦ੍ਯਤਃ । ਤੋष੍ਯਤੇ ਤੇਨ ਗੋਵਿਨ੍ਦਃ ਪੁਰੁषੇਣਨਰੇਸ਼੍ਵਰ ॥ ੩,੮.
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਦਾ ਦੇਵਤੇ, ਦਵਿਜ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਗੋਵਿੰਦ ਉਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਯਥਾਤ੍ਮਨਿ ਚ ਪੁਤ੍ਰੇ ਚ ਸਰ੍ਵਭੂਤੇषੁ ਯਤ੍ਤਥਾ । ਹਿਤਕਾਮੋ ਹਰਿਸ੍ਤੇਨ ਸਰ੍ਵਦਾ ਤੋष੍ਯਤੇ ਸੁਖਮ੍ ॥ ੩,੮.
ਜਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਆਪ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਭਲਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਭਲਾ ਚਾਹੇ; ਹਰੀ ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਤੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯ ਰਾਗਾਦਿਦੋषੇਣ ਨ ਦੁष੍ਟਂ ਨृਪ ਮਾਨਸਮ੍ । ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਚੇਤਸਾ ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਤੋष੍ਯਤੇ ਤੇਨ ਸਰ੍ਵਦਾ ॥ ੩,੮.
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਰਾਗ ਆਦਿ ਵਿਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਖਰਾਬ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਜਿਸਦਾ ਚਿੱਤ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਉਹ ਸਦਾ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਰਮੇषੁ ਯੇ ਧਰ੍ਮਾਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮ । ਤੇषੁ ਤਿष੍ਠਨ੍ਨਰੋ ਵਿष੍ਣੁਮਾਦੁष੍ਟਂ ਨृਪ ਮਾਨਸਮ੍ ॥ ੩,੮.
ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਰਣ ਅਤੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਦੇ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਰੱਖ ਕੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਗਰ ਉਵਾਚ ਤਦਹਂ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਮਿ ਵਰ੍ਣਧਰ੍ਮਾਨਸ਼ੇषਤਃ । ਤਥੈਵਾਸ਼੍ਰਮਧਰ੍ਮਂਸ਼੍ਚ ਦ੍ਵਿਜਵਰ੍ਯ ਬ੍ਰਵੀਹਿ ਤਾਨ੍ ॥ ੩,੮.
ਸਗਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਵਰਣਾਂ ਦੇ ਧਰਮ ਅਤੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਦੇ ਧਰਮ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣਾਂ; ਹੇ ਉੱਤਮ ਦੁਜਾਤੀ, ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਧਰਮ ਦੱਸੋ।
ਔਰ੍ਵ ਉਵਾਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਵਿਸ਼ਾਂ ਸ਼ੁਦ੍ਰਾਣਾਂ ਚ ਯਥਾਕਮਮ੍ । ਤ੍ਵਮੇਕਾਗ੍ਰਮਤਿਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਸ਼ृਣੁ ਧਰ੍ਮਾਨ੍ਮਯੋਦਿਤਾਨ੍ ॥ ੩,੮.
ਔਰਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਤੁਸੀਂ ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗਰ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਦੱਸੇ ਧਰਮ ਸੁਣੋ।
ਦਾਨਂ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਯਜੇਦ੍ਦੇਵਾਨ੍ ਯਜ੍ਞਿਃ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਤਤ੍ਪਰਃ । ਨਿਤ੍ਯੋਦਕੀ ਭਵੇਦ੍ਵਿਪ੍ਰਃ ਕੁਰ੍ਯਾਚ੍ਚਾਗ੍ਨਿਪਰਿਗ੍ਰਹਮ੍ ॥ ੩,੮.
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦਾਨ ਦੇਵੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਯਜਨਾ ਕਰੇ, ਪਾਠ-ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਰਹੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਾਣੀ ਦੇਵੇ ਅਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰੇ।
ਵृਤ੍ਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਯਾਜਯੇਚ੍ਚਾਨ੍ਯਾਨਨ੍ਯਾਨਧ੍ਯਾਪਯੇਤ੍ਤਥਾ । ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹਾਦਾਨਂਸ਼ੁਕ੍ਲਾਰ੍ਥਾਨ੍ਨ੍ਯਾਯਤੋ ਦ੍ਵਿਜਃ ॥ ੩,੮.
ਆਪਣੀ ਜੀਵਿਕਾ ਲਈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੋਰਨਾਂ ਲਈ ਯਜਨਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਹੋਰਨਾਂ ਨੂੰ ਪਾਠ ਪੜ੍ਹਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਭੂਤਹਿਤਂ ਕੁਰ੍ਯਾਨ੍ਨਾਹਿਤਂ ਕਸ੍ਯਾਚਿਦ੍ਦ੍ਵਿਜਃ । ਮੈਤ੍ਰੀ ਸਮਸ੍ਤਭੂਤੇषੁ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਯੋਤ੍ਤਮਂ ਧਨਮ੍ ॥ ੩,੮.
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਕਰੇ, ਕਿਸੇ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਕਰੇ; ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿਤ੍ਰਤਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਧਨ ਹੈ।
ਗ੍ਰਾਵ੍ਣਿਰਤ੍ਨੇ ਚ ਪਾਰਕ੍ਯੇ ਸਮਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਭਵੇਦ੍ਦ੍ਵਿਜਃ । ऋਤਾਵਭਿਗਮਃ ਪਤ੍ਨ੍ਯਾਂ ਸ਼ਸ੍ਤਤੇ ਚਾਸ੍ਯ ਪਾਰ੍ਥਿਵ ॥ ੩,੮.
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਥਰ, ਰਤਨ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਦੀ ਵਸਤੂਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਸਮਝੇ; ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਕੋਲ ਸਿਰਫ਼ ਠੀਕ ਸਮੇਂ ਜਾਣਾ ਉਸ ਲਈ ਸ਼ਲਾਘਾ ਯੋਗ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਾ।
ਦਾਨਾਨਿ ਦਦ੍ਯਾਦਿਚ੍ਛਾਤੋ ਦ੍ਵਿਜੇਭ੍ਯਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੋਪਿ ਵਾ । ਯਜੇਚ੍ਚ ਵਿਵਿਧੈਰ੍ਯਜ੍ਞੈਰਧੀਯੀਤ ਚ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ ॥ ੩,੮.
ਕਸ਼ਤਰੀ ਵੀ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯਜਨਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਠ-ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਾ।
ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਜੀਵੋ ਮਹੀਰਕ੍ਸ਼ਾ ਪ੍ਰਵਰਾ ਤਸ੍ਯ ਜੀਵਿਕਾ । ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਪ੍ਰਥਮਃ ਕਲ੍ਪਃ ਪृਥਿਵੀਪਰਿਪਾਰਨਮ੍ ॥ ੩,੮.
ਕਸ਼ਤਰੀ ਦੀ ਜੀਵਿਕਾ ਲਈ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਧਰਤੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਧਰਿਤ੍ਰੀਪਾਲਨੇਨੈਵ ਕृਤਕृਤ੍ਯਾ ਨਰਾਧਿਪਾਃ । ਭਵਨ੍ਤਿ ਤृਪਤੇਰਂਸ਼ਾ ਯਤੋ ਯਜ੍ਞਾਦਿਕਰ੍ਮਣਾਮ੍ ॥ ੩,੮.
ਧਰਤੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਾ ਆਪਣਾ ਫਰਜ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਯਜਨਾ ਆਦਿ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਵਿੱਚ ਭਾਗੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦੁष੍ਟਾਨਾਂ ਸ਼ਾਸਨਾਦ੍ਰਾਜਾ ਸ਼ਿष੍ਟਾਨਾਂ ਪਰਿਪਾਲਨਾਤ੍ । ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤ੍ਯਭਿਮਤਾਂਲ੍ਲੋਕਾਨ੍ਵਰ੍ਣਸਂਸ੍ਥਾਂ ਕਰੋਤਿ ਯਃ ॥ ੩,੮.
ਮੰਦ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਅਤੇ ਚੰਗਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਾ ਚਾਹੀਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਵਰਣਾਂ ਦੀ ਵਵਸਥਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਪਾਸ਼ੁਪਾਲ੍ਯਂ ਚ ਵਾਣਿਜ੍ਯਂ ਕृषਿਂ ਚ ਮਨੁਜੇਸ਼੍ਵਰ । ਵੈਸ਼੍ਯਾਯ ਜੀਵਿਕਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਦਦੌ ਲੋਕਪਿਤਾਮਹਃ ॥ ੩,੮.
ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ, ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਵੈਸ਼ ਦੀ ਜੀਵਿਕਾ ਹਨ, ਇਹ ਸਭ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।
ਤਸ੍ਯਾਪ੍ਯਧ੍ਯਯਨਂ ਯਜ੍ਞੋ ਦਾਨਂ ਧਰ੍ਮਸ਼੍ਚ ਸ਼ਸ੍ਯਤੇ । ਨਿਤ੍ਯਨੈਮਿਤ੍ਤਿਕਾਦੀਨਾਮਨੁष੍ਠਾਨਂ ਚ ਕਰ੍ਮਣਾਮ੍ ॥ ੩,੮.
ਉਸ ਲਈ ਵੀ ਪਾਠ-ਪੜ੍ਹਾਈ, ਯਜਨਾ, ਦਾਨ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਨਿੱਤ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਰਨੀ ਵੀ।
ਦ੍ਵਿਜਾਤਿਸਂਸ਼੍ਰਿਤਂ ਕਰ੍ਮ ਤਾਦਰ੍ਥ੍ਯਂ ਤੇਨ ਪੋषਣਮ੍ । ਕ੍ਰਯਵਿਕ੍ਰਯਜੈਰ੍ਵਾਪਿ ਧਨੈਃ ਕਾਰੂਦ੍ਭਵੇਨ ਵਾ ॥ ੩,੮.
ਉਸ ਦਾ ਕੰਮ ਦੁਜਾਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਉਸ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਖਰੀਦ-ਵਿਕਰੀ ਜਾਂ ਕਾਰੀਗਰੀ ਦੇ ਧਨ ਨਾਲ।
ਸ਼ੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਸਨ੍ਨਤਿਃ ਸ਼ੌਚਂ ਸੇਵਾ ਸ੍ਵਾਮਿਨ੍ਯਮਾਯਯਾ । ਅਮਨ੍ਤ੍ਰਯਜ੍ਞੋ ਹ੍ਯਸ੍ਤੇਯਂ ਤਤ੍ਸਂਗੋ ਵਿਪ੍ਰਰਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ॥ ੩,੮.
ਸ਼ੂਦਰ ਲਈ: ਨਿਮਰਤਾ, ਸਫਾਈ, ਸੇਵਾ, ਮਾਲਕ ਨਾਲ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ, ਬਿਨਾ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਯਜਨਾ, ਚੋਰੀ ਨਾ ਕਰਨਾ, ਚੰਗਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਗਤ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ।