ਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯੋऽਪਿ ਮੈਤ੍ਰੇਯ! ਪ੍ਰਾਮਾਯਾਮਪਰਾਯਣਃ । ਤੁष੍ਟਾਵ ਪ੍ਰਯਤਃ ਸੂਰ੍ਯਂ ਯਜੂष੍ਯਬਿਲषਂਸ੍ਤਤਃ
ਯਾਜ਼ਨਵਲਕ ਵੀ, ਹੇ ਮੈਤ੍ਰੇਯਾ, ਉੱਚ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ, ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨ ਲੱਗਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਯਜੁਰਵੇਦ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕੇ।
ਨਮਃ ਸਵਿਤ੍ਰੇ ਦ੍ਰਾਰਾਯ ਵਿਮੁਕ੍ਤੇਃ ਸਿਤਤੇਜਸੇ । ऋਗੂਯਜੁਃ ਸਾਮਭੂਤਾਯ ਤ੍ਰਯੀਧਾਮਵਤੇ ਨਮਃ
ਸਾਵਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜੋ ਸਹਾਰਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਚਿੱਟਾ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਜੋ ਰਿਗ, ਯਜੁਰ ਤੇ ਸਾਮ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਤਿੰਨ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਧਾਮ ਹੈ—ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਨਮੋऽਗ੍ਰੀषੋਮਭੂਤਾਯ ਜਗਤਃ ਕਾਰਣਾਤ੍ਮਨੇ । ਭਾਸ੍ਕਰਾਯ ਪਰਂ ਤੇਜਃ ਸੌषੁਮ੍ਨਮੁਰੁ ਬਿਭ੍ਰਤੇ
ਅਗਨੀ ਤੇ ਸੋਮਾ ਦੇ ਸਰੂਪ, ਜੋ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਭਾਸਕਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜੋ ਉੱਚ ਤੇਜ ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਸੂਸ਼ੁਮਨਾ ਕਿਰਨਾਂ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕਲਾਕਾष੍ਠਾਨਿਮੇषਾਦਿਕਾਲਜ੍ਞਾਨਾਤ੍ਮਨੇ ਨਮਃ । ਧ੍ਯੇਯਾਯ ਵਿष੍ਣੁਰੂਪਾਯ ਪਰਮਾਕ੍ਸ਼ਰਰੂਪਿਣੇ
ਕਲਾ, ਕਾਠਾ, ਨਿਮੇਸ਼ ਆਦਿ ਸਮੇਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਜਿਸ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚ ਅਵਿਨਾਸੀ ਹੈ।
ਬਿਭਰ੍ਤ੍ਤਿ ਯਃ ਸੁਰਗਣਾਨਾਪ੍ਯਾਯ੍ਯੇਨ੍ਦੁ ਖਰਸ਼੍ਮਿਭਿਃ । ਸੁਧਾਮृਤੇਨ ਚ ਪਿਤॄ ਸ੍ਤਸ੍ਮੈ ਤृਪ੍ਤਾਤ੍ਮਨੇ ਨਮਃ
ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਤਿੱਖੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਪਾਲਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਤ੍ਰਿਪਤ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਹਿਮਾਮ੍ਬੁਘਰ੍ਮਵृष੍ਟੀਨਾਂ ਕਰ੍ਤਾ ਹਰ੍ਤਾ ਚ ਯਃ ਪ੍ਰਭੁਃ । ਤਸ੍ਮੈ ਤ੍ਰਿਕਾਲਰੂਪਾਯ ਨਮਃ ਸੂਰ੍ਯ੍ਯਾਯ ਵੇਧਸੇ
ਜੋ ਹਿਮ, ਪਾਣੀ, ਗਰਮੀ ਤੇ ਵਰਖਾ ਬਣਾਉਣ ਤੇ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ, ਉਸ ਤਿੰਨ ਸਮਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਸੂਰਜ ਤੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਯੋ ਹਨ੍ਤਿ ਤਿਮਿਰਾਣ੍ਯੇਕੋ ਜਗਤੋऽਸ੍ਯ ਜਗਰ੍ਤ੍ਪਾਤਃ । ਸਤ੍ਤ੍ਵਧਾਮਧਰੋ ਦੇਵੋ ਨਮਸ੍ਤਸ੍ਮੈ ਵਿਵਸ੍ਵਤੇ
ਜੋ ਇਕੱਲਾ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਸਤਤਾ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਵਿਵਸਵਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਸਤ੍ਕਰ੍ਮਯੋਗ੍ਯੋ ਨ ਜਨੋ ਨੈਵਾਪਃ ਸੌਚਕਾਰਣਮ੍ । ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨੁਦਿਤੇ ਤਸ੍ਮੈ ਨਮੋ ਦੇਵਾਯ ਵੇਧਸੇ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਉਗਦਾ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਸੱਚੇ ਕਰਮ ਕਰਨ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਪਾਣੀ ਵੀ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ; ਉਸ ਦੇਵਤਾ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਸ੍ਪृष੍ਟੋ ਯਦਂਸ਼ੁਬਿਰ੍ਲੋਕਃ ਕ੍ਰਿਯਾਯੋਗ੍ਯੋऽਭਿਜਾਯਤੇ । ਪਵਿਤ੍ਰਤਾਕਾਰਣਾਯ ਤਸ੍ਮੈ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਨੇ ਨਮਃ
ਜਦੋਂ ਸੰਸਾਰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਛੂਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਰਮ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਦਾ ਕਾਰਨ, ਉਸ ਸ਼ੁੱਧ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਨਮਃ ਸਵਿਤ੍ਰੇ ਸੂਰ੍ਯਾਯ ਭਾਸ੍ਕਰਾਯ ਵਿਵਸ੍ਵਤੇ । ਆਦਿਤ੍ਯਾਯਾਦਿਬੂਤਾਯ ਦੇਵਾਦੀਨਾਂ ਨਮੋ ਨਮਃ
ਸਾਵਿਤ੍ਰ, ਸੂਰਜ, ਭਾਸਕਰ, ਵਿਵਸਵਤ, ਆਦਿਤਯ, ਆਦਿ ਸਰੂਪ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮੁਖ—ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਨਮਸਕਾਰ।
ਹਿਰਣ੍ਮਯਂ ਰਥਂ ਯਸ੍ਯ ਕੇਤਵੋऽਮृਤਧਾਯਿਨਃ । ਵਹਨ੍ਤਿ ਬੁਵਨਾਲੋਕਿਚਕ੍ਸ਼ੁषਂ ਤਂ ਨਮਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਦਾ ਸੋਨੇ ਦਾ ਰਥ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਲੈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਸੰਸਾਰਾਂ ਨੂੰ ਰੋਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅੱਖ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੇਵਮਾਦਿਭਿਸ੍ਤੇਨ ਸ੍ਤੂਯਮਾਨਃ ਸ੍ਤਵੈ ਰਵਿਃ । ਵਾਜਿਰੂਪਧਰਃ ਪ੍ਰਾਹ ਵ੍ਰਿਯਤਾਮਿਤਿ ਵਾਚ੍ਛਿਤਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਸਤੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਜਦੋਂ ਰਵੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਤਾਂ ਉਹ ਘੋੜੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਜੋ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਮੰਗੋ।"
ਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕਯਸ੍ਤਦਾ ਪ੍ਰਾਹ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਦਿਵਾਕਰਮ੍ । ਯਜੂषਿ ਤਾਨਿ ਮੇ ਦੇਹਿ ਯਾਨਿ ਸਨ੍ਤਿ ਨ ਮੇ ਗੁਰੌ
ਯਾਜ਼ਨਵਲਕ ਨੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦਿਵਾਕਰ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਕੇ ਆਖਿਆ, "ਉਹ ਯਜੁਰਵੇਦ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਮੈਨੂੰ ਦੇ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਅਧਿਆਪਕ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਹਨ।"
ਏਵਮੁਕ੍ਤੋ ਦਦੌ ਤਸ੍ਮੈ ਯਜੂषਿ ਭਗਵਾਨ੍ ਰਵਿਃ । ਅਯਾਤਯਾਮਸਂਜ੍ਞਾਨਿ ਯਾਨਿ ਵੇਤ੍ਤਿ ਨ ਤਦਗੁਰੁਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਰਵੀ ਨੇ ਉਹ ਯਜੁਰਵੇਦ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ, ਜੋ 'ਅਯਾਤਯਾਮ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੇ।
ਯਜੂषਿ ਯੈਰਧੀਤਾਨਿ ਤਾਨਿ ਵਿਪ੍ਰੈਰ੍ਦ੍ਰਿਜੋਤ੍ਤਮ । ਵਾਜਿਨਸ੍ਤੇ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਾਃ ਸੂਰ੍ਯਾਸ਼੍ਵਃ ਸੋऽਭਵਦ ਯਤਃ
ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਯਜੁਰਵੇਦ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਪੜ੍ਹੇ, ਉਹ ਵਾਜਿਨ ਨੇ ਸਿਖਾਏ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਸੂਰਜ-ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਚੱਲੀ।
ਸ਼ਾਖਾਭੇਦਾਸ੍ਤੁ ਤੇषਾਂ ਵੈ ਦਸ਼ ਪਞ੍ਚ ਚ ਵਾਜਿਨਾਮ੍ । ਕਾਣ੍ਵਾਦ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਮਹਾਭਾਗ! ਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯਾ-ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਿਤਾਃ
ਹੇ ਸੁਭਾਗਾ, ਵਾਜਿਨਾਂ ਦੀ ਪੰਦਰਾਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਹਨ; ਕਾਣਵਾ ਆਦਿ, ਜੋ ਯਾਜ਼ਨਵਲਕਯ ਨੇ ਚਲਾਈਆਂ, ਉਹ ਸਭ ਨੂੰ ਜਾਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਾਮਵੇਦਤਰੋਃ ਸ਼ਾਸ਼ਾ ਵ੍ਯਾਸਸ਼ਿष੍ਯਃ ਸ ਜੈਮਿਨਿਃ । ਕ੍ਰਮੇਣ ਯੇਨ ਮੈਤ੍ਰੇਯ! ਬਿਭੇਦ ਸ਼੍ਵृਣੁ ਤਨ੍ਮਮ
ਹੇ ਮੈਤ੍ਰੇਯ, ਵਿਆਸ ਦੇ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆ ਜੈਮਿਨੀ ਨੇ ਸਾਮਵੇਦ ਦੇ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਵੰਡਿਆ; ਇਹ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਸੁਣ।
ਸੁਮਨ੍ਤੁਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੋऽਭੂਤ੍ ਸੁਕਰ੍ਮਾਸ੍ਯਾਪ੍ਯਭੂਤ੍ ਸੁਤਃ । ਅਧੀਤਵਨ੍ਤਾਵੇਕੈਕਾਂ ਸਂਹਿਤਾਂ ਤੌ ਮਹਾਮੁਨੀ
ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੁਮੰਤੁ ਸੀ, ਤੇ ਸੁਕਰਮਾ ਵੀ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ; ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਸੰਹਿਤਾ ਪੜ੍ਹੀ।
ਸਾਹਸ੍ਤ੍ਰਂ ਸਂਹਿਤਾਭੇਦਂ ਸੁਕਰ੍ਮਾ ਤਤ੍ਸੁਤਸ੍ਤਤਃ । ਚਕਾਰ ਤਞ੍ਚ ਤਿਚ੍ਛਿष੍ਯੌ ਜਗृਹਾਤੇ ਮਹਾਮਤੀ
ਸੁਕਰਮਾ, ਜੋ ਸੁਮੰਤੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸੰਹਿਤਾਵਾਂ ਵੰਡੀਆਂ, ਤੇ ਦੋ ਬੁਧੀਮਾਨ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆਂ ਨੇ ਉਹ ਸੰਹਿਤਾਵਾਂ ਲੈ ਲੀਆਂ।
ਹਿਰਣ੍ਯਨਾਭਃ ਕੌਸ਼ਲ੍ਯਃ ਪੌष੍ਪਿਞ੍ਜਿਸ਼੍ਵ ਦ੍ਰਿਜੋਤ੍ਤਮ । ਉਦੀਚ੍ਯਸਾਮਗਾਃ ਸ਼ਿष੍ਯਾਸ੍ਤੇਬ੍ਯਃ ਪਞ੍ਚਦਸ਼ਾ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕੌਸ਼ਲਿਆ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਹਿਰਣਯਨਾਭ ਤੇ ਪੌਸ਼ਪਿੰਜੀ, ਇਹ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆ ਸੀ; ਉੱਤਰੀ ਸਾਮਗਾਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪੰਦਰਾਂ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਹਿਰਣਯਨਾਭਾਤ੍ ਤਾਵਤ੍ਯਃ ਸਂਹਿਤਾ ਯੈਰ੍ਦ੍ਰਿਜੋਤ੍ਤਮੈਃ । ਗृਹੀਤਾਸ੍ਤੇऽਪਿ ਚੋਚ੍ਯਨ੍ਤੇ ਪਣ੍ਡਿਤੈਃ ਪ੍ਰਾਚ੍ਯਸਾਮਗਾਃ
ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਹਿਰਣਯਨਾਭ ਤੋਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਸੰਹਿਤਾਵਾਂ ਲੈਈਆਂ, ਉਹ ਪੰਡਿਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਰਬੀ ਸਾਮਗਾਨੇ ਵੀ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਲੋਕਾਕ੍ਸ਼ਿਃ ਕੁਥਮਿਸ਼੍ਚੈਵ ਕੁਸੀਦਿਰ੍ਲਾਙ੍ਗਲਿਸ੍ਤਥਾ । ਪੌष੍ਪਿਞ੍ਜਿਸ਼ਿष੍ਯਾਸ੍ਤਦ੍ਭਦੈਃ ਸਂਹਿਤਾ ਬਹੂਲੀਕृਤਾਃ
ਲੋਕਾਖਸ਼ੀ, ਕੁਥੁਮੀ, ਕੁਸੀਦੀ, ਤੇ ਲੰਗਲੀ—ਇਹ ਪੌਸ਼ਪਿੰਜੀ ਦੇ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆ, ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਸੰਹਿਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ।
ਹਿਰਣ੍ਯਨਾਭਸ਼ਿष੍ਯਸ਼੍ਚ ਚਤੁਰ੍ਵਿਸ਼ਂਤਿਸਂਹਿਤਾਃ । ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਕृਤਿਨਾਮਾਸੌ ਸ਼ਿष੍ਯੇਭ੍ਯਃ ਸ ਮਹਾਮਤਿਃ
ਹਿਰਣਯਨਾਭ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਬੁਧੀਮਾਨ, ਆਪਣੇ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਚੌਵੀ ਸੰਹਿਤਾਵਾਂ ਸਿਖਾਈਆਂ, ਜੋ ਕਾਮਯੋਗ ਲੋਕ ਸਨ।
ਤੈਸ਼੍ਵਾਪਿ ਸਾਮਵੇਦੋऽਸੌ ਸ਼ਾਖਾਭਿਕਰ੍ਬਹੁਲੀਕृਤਃ । ਅਥਰ੍ਵਣਾਮਥੋ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਸਂਹਿਤਾਨਾਂ ਸਮੁਜ੍ਵਯਮ੍
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਸਾਮਵੇਦ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਬਹੁਤ ਵਧ ਗਈਆਂ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਅਥਰਵਵੇਦ ਦੀ ਸੰਹਿਤਾਵਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਾਂਗਾ।
ਸ਼ਿष੍ਯਮਧ੍ਯਾਪਯਾਮਾਸ ਕਬਨ੍ਧਂ ਸੋऽਪਿ ਤਂ ਦ੍ਰਿਧਾ । ਕृਤਾ ਤੁ ਦੇਵਦਰ੍ਸ਼ਾਯ ਤਥਾ ਪਥ੍ਯਾਯ ਦਤ੍ਤਵਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆ ਕਬੰਧ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਪਹੁੰਚਾਇਆ; ਇਹ ਦੇਵਦਰਸ਼ ਤੇ ਪਾਥਿਆ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਅਥਰ੍ਵਵੇਦਂ ਸ ਮੁਨਿਃ ਸੁਮਨ੍ਤੁਰਮਿਤਦ੍ਯੁਤਿਃ । ਦੇਵਦਰ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਸ਼ਿष੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਮੌਦਗੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਬਲਿਸ੍ਤਥਾ । ਸ਼ੌਕ੍ਯਾਯਨਿਃ ਪਿਪ੍ਪਲਾਦਸ੍ਤਥਾਨ੍ਯੋ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਃ
ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਸੁਮੰਤੁ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਅਥਰਵਵੇਦ ਪੜ੍ਹਾਇਆ; ਦੇਵਦਰਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆ ਮੌਦਗ, ਬ੍ਰਹਮਬਲੀ, ਸ਼ੌਕਿਆਯਨੀ, ਪਿੱਪਲਾਦ ਤੇ ਹੋਰ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਸਨ।
ਪਥ੍ਯਸ੍ਯਾਪਿ ਤ੍ਰਯਃ ਸ਼ਿष੍ਯਾਃ ਕੂਤਾ ਯੈਰ੍ਦ੍ਰਿਜ! ਸਂਹਿਤਾਃ । ਤਜਾਜਾਲਿਃ ਕੁਮੁਦਾਦਿਸ਼੍ਵ ਤृਤੀਯਃ ਸ਼ੌਨਕੋ ਦ੍ਰਿਜ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਪਾਥਿਆ ਦੇ ਵੀ ਤਿੰਨ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਹਿਤਾਵਾਂ ਵੰਡੀਆਂ: ਜਾਜਾਲੀ, ਕੁਮੁਦ, ਤੇ ਤੀਜਾ ਸ਼ੌਨਕ।
ਸ਼ੌਨਕਸ੍ਤੁ ਦ੍ਰਿਧਾ ਕृਤ੍ਵਾ ਦਦਾਵੇਕਨ੍ਤੁ ਬਭ੍ਰਵੇ । ਦ੍ਰਿਤੀਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾ ਪ੍ਰਾਦਾਤ੍ ਸੌਨ੍ਧਵਾਯਨਸਂਜ੍ਞਿਨੇ
ਸ਼ੌਨਕ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਕੇ, ਇੱਕ ਸੰਹਿਤਾ ਬਭਰਵ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ, ਤੇ ਦੂਜੀ ਸੰਹਿਤਾ ਸੌਂਧਵਾਯਨ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ।
ਸੈਨ੍ਧਵਾ ਮੂਞ੍ਜਿਕੇਸ਼ਾਸ਼੍ਵ ਦ੍ਰਿਧਾ ਭਿਨ੍ਨਾਸ੍ਤ੍ਰਿਧਾ ਪੁਨਃ । ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਕਲ੍ਪੋ ਵੇਦਾਨਾਂ ਸਂਹਿਤਾਨਾਂ ਤਥੈਵ ਚ
ਸੈਂਧਵ ਤੇ ਮੂੰਜਿਕੇਸ਼ ਨੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੰਹਿਤਾ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਕਸ਼ਤਰਕਲਪ ਤੇ ਹੋਰ ਸੰਹਿਤਾਵਾਂ ਵੀ ਵੰਡੀਆਂ ਗਈਆਂ।
ਚਤੁਰ੍ਥਃ ਸ੍ਯਾਦਾਙ੍ਗਿਰਸਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਕਲ੍ਪਸ਼੍ਵ ਪਞ੍ਚਮਃ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾਸ੍ਤ੍ਵਥਰ੍ਵਣਾਮੇਤੇ ਸਂਹਿਤਾਨਾਂ ਵਿਕਲ੍ਪਕਾਃ
ਚੌਥਾ ਆਂਗਿਰਸ ਹੈ, ਤੇ ਪੰਜਵਾਂ ਸ਼ਾਂਤਿਕਲਪ; ਇਹ ਅਥਰਵਣ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਨ, ਸੰਹਿਤਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਭਾਜਕ।