ਤਸ੍ਯ ਵੈ ਸਪ੍ਤਰਾਤ੍ਰਾਤ੍ਤੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਪੂਰ੍ਵਮੇਵਂ ਮੁਨਿਗਣੈਃ ਸਮਯੋऽਭੂਤ੍ ਕृਤੋ ਦ੍ਰਿਜ
ਉਸ ਲਈ ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਹੋਵੇਗਾ; ਇਹ ਨਿਯਮ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸਭ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਸੀ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ।
ਵੈਸ਼ਮ੍ਪਾਯਨ ਏਕਸ੍ਤੁ ਤਂ ਵ੍ਯਤਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤਵਾਂਸ੍ਤਦਾ । ਸ੍ਵਸ੍ਤ੍ਰੀਯਂ ਬਾਲਕਂ ਰੋऽਥ ਪਦਾਸ੍ਪृष੍ਟਮਘਾਤਯਤ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ ਕੇਵਲ ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਨੇ ਇਹ ਨਿਯਮ ਉਲੰਘਿਆ; ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭੈਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਨੌਜਵਾਨ ਬਾਲਕ ਨੂੰ ਪੈਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ।
ਸ਼ਿष੍ਯਾਨਾਹ ਸ ਭੋਃ ਸ਼ਿष੍ਯ! ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਪਹਂ ਬ੍ਰਤਮ੍ । ਚਰਧ੍ਵ ਮਤ੍ਕृਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਨ ਵਿਚਾਰ੍ਯਮਿਦਂ ਤਥਾ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਚੇਲਿਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਹੇ ਚੇਲੋ! ਮੇਰੇ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਰਤ ਕਰੋ; ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਨਾ ਪੁੱਛੋ।'
ਅਥਾਹ ਯਾਜ੍ਞਬਲ੍ਕ੍ਯਸ੍ਤੁ ਕਿਮੇਭਿਰ੍ਭਗਵਨ੍ ! ਦ੍ਰਿਜੈਃ । ਕ੍ਲੇਸ਼ਿਤੈਰਲ੍ਪਤੇਜੋਭਿਸ਼੍ਵਰਿष੍ਯੇऽਹਮਿਦਂ ਵ੍ਰਤਮ੍
ਫਿਰ ਯਾਜ਼ਨਵਲਕਿਆ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਹੇ ਭਗਵਾਨ! ਮੈਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਦੁਖੀ ਤੇ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਆਪ ਹੀ ਇਹ ਵਰਤ ਕਰਾਂਗਾ।'
ਤਤਃ ਕ੍ਰੁ ਦ੍ਧੋ ਗੁਰੁਃ ਪ੍ਰਾਹ ਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯਂ ਮਹਾਮਤਿਃ । ਮੁਚ੍ਯਤਾਂ ਯਤ੍ ਤ੍ਵਯਾਧਾਤ ਮਤ੍ਤੋ ਵਿਪ੍ਰਾਵਮਾਨਕ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਗੁਰੂ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ, ਸਮਝਦਾਰ ਯਾਜ਼ਨਵਲਕਿਆ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਜੋ ਕੁਝ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਲਿਆ, ਉਹ ਛੱਡ ਦੇ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ।'
ਨਿਸ੍ਤੇਜਸੋ ਵਦਸ੍ਯੇਨਾਨ੍ ਯਸ੍ਤ੍ਵਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਪੁਙ੍ਗਵਾਨ੍ । ਤੇਨ ਸ਼ਿष੍ਯੇਣ ਨਾਰ੍ਥੋऽਸ੍ਤਿ ਮਮਾਜ੍ਞਾਭਙ੍ਗਕਾਰਿਣਾ
'ਤੂੰ ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨਿਕੰਮੇ ਆਖਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਤੇਰੇ ਵਰਗੇ ਆਗਿਆ-ਤੋੜਨ ਵਾਲੇ ਚੇਲੇ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।'
ਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯਸ੍ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਹ ਭਤ੍ਤਯੈਤਤ੍ਤੇ ਮਯੋਦਿਤਮ੍ । ਮਮਾਪ੍ਯਲਂ ਤ੍ਵਯਾਧੀਤਂ ਯਨ੍ਮਯਾ ਤਦਿਦਂ ਦ੍ਰਿਜ
ਯਾਜ਼ਨਵਲਕ ਨੇ ਫਿਰ ਭੱਟਯਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਜੋ ਤੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਮੈਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਜੋ ਗਿਆਨ ਸੀ, ਉਹ ਤੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੜ੍ਹ ਲਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ।"
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਰੁਧਿਰਾਕ੍ਤਾਨਿ ਸਰੂਪਾਣਿ ਯਜੂ षਿ ਸਃ । ਛਰ੍ਦਯਿਤ੍ਵਾ ਦਦੌ ਤਸ੍ਮੈ ਯਯੌ ਸ ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਯਾ ਮੁਨਿਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਯਜੁਰਵੇਦ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ, ਜੋ ਖੂਨ ਨਾਲ ਰੰਗੇ ਹੋਏ ਤੇ ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਉਲਟੀ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੇ। ਫਿਰ ਉਹ ਮੁਨੀ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਯਜੂ ष੍ਯਥ ਵਿਸृष੍ਟਾਨਿ ਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯੇਨ ਵੈ ਦ੍ਰਿਜ । ਜਗृਹੁਸ੍ਤਿਤ੍ਤਿਰਾ ਭੂਤ੍ਵਾ ਤੈਤ੍ਤਿਰੀਯਾਸ੍ਤੁ ਤੇ ਤਤਃ
ਜਦੋਂ ਯਾਜ਼ਨਵਲਕ ਨੇ ਯਜੁਰਵੇਦ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਛੱਡੇ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ, ਤਿਤਲੀ ਬਣ ਕੇ, ਲੈ ਲਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਤੈਤਿਰੀਆ ਨਾਮ ਪਿਆ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਵ੍ਰਤਂ ਚੀਰ੍ਣਂ ਗੁਰੁਣਾ ਚੋਦਿਤੈਸ੍ਤੁ ਯੈਃ । ਚਰਕਾਧ੍ਵਰ੍ਯਵਸ੍ਤੇ ਤੁ ਚਰਣਾਨ੍ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿਤ ਦਾ ਵਰਤ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਚਰਕ ਅਧਵਰਯੂ ਬਣ ਗਏ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੁਨੀ।
ਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯੋऽਪਿ ਮੈਤ੍ਰੇਯ! ਪ੍ਰਾਮਾਯਾਮਪਰਾਯਣਃ । ਤੁष੍ਟਾਵ ਪ੍ਰਯਤਃ ਸੂਰ੍ਯਂ ਯਜੂष੍ਯਬਿਲषਂਸ੍ਤਤਃ
ਯਾਜ਼ਨਵਲਕ ਵੀ, ਹੇ ਮੈਤ੍ਰੇਯਾ, ਉੱਚ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ, ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨ ਲੱਗਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਯਜੁਰਵੇਦ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕੇ।
ਨਮਃ ਸਵਿਤ੍ਰੇ ਦ੍ਰਾਰਾਯ ਵਿਮੁਕ੍ਤੇਃ ਸਿਤਤੇਜਸੇ । ऋਗੂਯਜੁਃ ਸਾਮਭੂਤਾਯ ਤ੍ਰਯੀਧਾਮਵਤੇ ਨਮਃ
ਸਾਵਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜੋ ਸਹਾਰਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਚਿੱਟਾ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਜੋ ਰਿਗ, ਯਜੁਰ ਤੇ ਸਾਮ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਤਿੰਨ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਧਾਮ ਹੈ—ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਨਮੋऽਗ੍ਰੀषੋਮਭੂਤਾਯ ਜਗਤਃ ਕਾਰਣਾਤ੍ਮਨੇ । ਭਾਸ੍ਕਰਾਯ ਪਰਂ ਤੇਜਃ ਸੌषੁਮ੍ਨਮੁਰੁ ਬਿਭ੍ਰਤੇ
ਅਗਨੀ ਤੇ ਸੋਮਾ ਦੇ ਸਰੂਪ, ਜੋ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਭਾਸਕਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜੋ ਉੱਚ ਤੇਜ ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਸੂਸ਼ੁਮਨਾ ਕਿਰਨਾਂ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕਲਾਕਾष੍ਠਾਨਿਮੇषਾਦਿਕਾਲਜ੍ਞਾਨਾਤ੍ਮਨੇ ਨਮਃ । ਧ੍ਯੇਯਾਯ ਵਿष੍ਣੁਰੂਪਾਯ ਪਰਮਾਕ੍ਸ਼ਰਰੂਪਿਣੇ
ਕਲਾ, ਕਾਠਾ, ਨਿਮੇਸ਼ ਆਦਿ ਸਮੇਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਜਿਸ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚ ਅਵਿਨਾਸੀ ਹੈ।
ਬਿਭਰ੍ਤ੍ਤਿ ਯਃ ਸੁਰਗਣਾਨਾਪ੍ਯਾਯ੍ਯੇਨ੍ਦੁ ਖਰਸ਼੍ਮਿਭਿਃ । ਸੁਧਾਮृਤੇਨ ਚ ਪਿਤॄ ਸ੍ਤਸ੍ਮੈ ਤृਪ੍ਤਾਤ੍ਮਨੇ ਨਮਃ
ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਤਿੱਖੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਪਾਲਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਤ੍ਰਿਪਤ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਹਿਮਾਮ੍ਬੁਘਰ੍ਮਵृष੍ਟੀਨਾਂ ਕਰ੍ਤਾ ਹਰ੍ਤਾ ਚ ਯਃ ਪ੍ਰਭੁਃ । ਤਸ੍ਮੈ ਤ੍ਰਿਕਾਲਰੂਪਾਯ ਨਮਃ ਸੂਰ੍ਯ੍ਯਾਯ ਵੇਧਸੇ
ਜੋ ਹਿਮ, ਪਾਣੀ, ਗਰਮੀ ਤੇ ਵਰਖਾ ਬਣਾਉਣ ਤੇ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ, ਉਸ ਤਿੰਨ ਸਮਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਸੂਰਜ ਤੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਯੋ ਹਨ੍ਤਿ ਤਿਮਿਰਾਣ੍ਯੇਕੋ ਜਗਤੋऽਸ੍ਯ ਜਗਰ੍ਤ੍ਪਾਤਃ । ਸਤ੍ਤ੍ਵਧਾਮਧਰੋ ਦੇਵੋ ਨਮਸ੍ਤਸ੍ਮੈ ਵਿਵਸ੍ਵਤੇ
ਜੋ ਇਕੱਲਾ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਸਤਤਾ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਵਿਵਸਵਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਸਤ੍ਕਰ੍ਮਯੋਗ੍ਯੋ ਨ ਜਨੋ ਨੈਵਾਪਃ ਸੌਚਕਾਰਣਮ੍ । ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨੁਦਿਤੇ ਤਸ੍ਮੈ ਨਮੋ ਦੇਵਾਯ ਵੇਧਸੇ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਉਗਦਾ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਸੱਚੇ ਕਰਮ ਕਰਨ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਪਾਣੀ ਵੀ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ; ਉਸ ਦੇਵਤਾ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਸ੍ਪृष੍ਟੋ ਯਦਂਸ਼ੁਬਿਰ੍ਲੋਕਃ ਕ੍ਰਿਯਾਯੋਗ੍ਯੋऽਭਿਜਾਯਤੇ । ਪਵਿਤ੍ਰਤਾਕਾਰਣਾਯ ਤਸ੍ਮੈ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਨੇ ਨਮਃ
ਜਦੋਂ ਸੰਸਾਰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਛੂਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਰਮ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਦਾ ਕਾਰਨ, ਉਸ ਸ਼ੁੱਧ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਨਮਃ ਸਵਿਤ੍ਰੇ ਸੂਰ੍ਯਾਯ ਭਾਸ੍ਕਰਾਯ ਵਿਵਸ੍ਵਤੇ । ਆਦਿਤ੍ਯਾਯਾਦਿਬੂਤਾਯ ਦੇਵਾਦੀਨਾਂ ਨਮੋ ਨਮਃ
ਸਾਵਿਤ੍ਰ, ਸੂਰਜ, ਭਾਸਕਰ, ਵਿਵਸਵਤ, ਆਦਿਤਯ, ਆਦਿ ਸਰੂਪ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮੁਖ—ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਨਮਸਕਾਰ।
ਹਿਰਣ੍ਮਯਂ ਰਥਂ ਯਸ੍ਯ ਕੇਤਵੋऽਮृਤਧਾਯਿਨਃ । ਵਹਨ੍ਤਿ ਬੁਵਨਾਲੋਕਿਚਕ੍ਸ਼ੁषਂ ਤਂ ਨਮਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਦਾ ਸੋਨੇ ਦਾ ਰਥ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਲੈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਸੰਸਾਰਾਂ ਨੂੰ ਰੋਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅੱਖ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੇਵਮਾਦਿਭਿਸ੍ਤੇਨ ਸ੍ਤੂਯਮਾਨਃ ਸ੍ਤਵੈ ਰਵਿਃ । ਵਾਜਿਰੂਪਧਰਃ ਪ੍ਰਾਹ ਵ੍ਰਿਯਤਾਮਿਤਿ ਵਾਚ੍ਛਿਤਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਸਤੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਜਦੋਂ ਰਵੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਤਾਂ ਉਹ ਘੋੜੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਜੋ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਮੰਗੋ।"
ਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕਯਸ੍ਤਦਾ ਪ੍ਰਾਹ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਦਿਵਾਕਰਮ੍ । ਯਜੂषਿ ਤਾਨਿ ਮੇ ਦੇਹਿ ਯਾਨਿ ਸਨ੍ਤਿ ਨ ਮੇ ਗੁਰੌ
ਯਾਜ਼ਨਵਲਕ ਨੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦਿਵਾਕਰ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਕੇ ਆਖਿਆ, "ਉਹ ਯਜੁਰਵੇਦ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਮੈਨੂੰ ਦੇ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਅਧਿਆਪਕ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਹਨ।"
ਏਵਮੁਕ੍ਤੋ ਦਦੌ ਤਸ੍ਮੈ ਯਜੂषਿ ਭਗਵਾਨ੍ ਰਵਿਃ । ਅਯਾਤਯਾਮਸਂਜ੍ਞਾਨਿ ਯਾਨਿ ਵੇਤ੍ਤਿ ਨ ਤਦਗੁਰੁਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਰਵੀ ਨੇ ਉਹ ਯਜੁਰਵੇਦ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ, ਜੋ 'ਅਯਾਤਯਾਮ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੇ।
ਯਜੂषਿ ਯੈਰਧੀਤਾਨਿ ਤਾਨਿ ਵਿਪ੍ਰੈਰ੍ਦ੍ਰਿਜੋਤ੍ਤਮ । ਵਾਜਿਨਸ੍ਤੇ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਾਃ ਸੂਰ੍ਯਾਸ਼੍ਵਃ ਸੋऽਭਵਦ ਯਤਃ
ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਯਜੁਰਵੇਦ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਪੜ੍ਹੇ, ਉਹ ਵਾਜਿਨ ਨੇ ਸਿਖਾਏ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਸੂਰਜ-ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਚੱਲੀ।
ਸ਼ਾਖਾਭੇਦਾਸ੍ਤੁ ਤੇषਾਂ ਵੈ ਦਸ਼ ਪਞ੍ਚ ਚ ਵਾਜਿਨਾਮ੍ । ਕਾਣ੍ਵਾਦ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਮਹਾਭਾਗ! ਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯਾ-ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਿਤਾਃ
ਹੇ ਸੁਭਾਗਾ, ਵਾਜਿਨਾਂ ਦੀ ਪੰਦਰਾਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਹਨ; ਕਾਣਵਾ ਆਦਿ, ਜੋ ਯਾਜ਼ਨਵਲਕਯ ਨੇ ਚਲਾਈਆਂ, ਉਹ ਸਭ ਨੂੰ ਜਾਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਾਮਵੇਦਤਰੋਃ ਸ਼ਾਸ਼ਾ ਵ੍ਯਾਸਸ਼ਿष੍ਯਃ ਸ ਜੈਮਿਨਿਃ । ਕ੍ਰਮੇਣ ਯੇਨ ਮੈਤ੍ਰੇਯ! ਬਿਭੇਦ ਸ਼੍ਵृਣੁ ਤਨ੍ਮਮ
ਹੇ ਮੈਤ੍ਰੇਯ, ਵਿਆਸ ਦੇ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆ ਜੈਮਿਨੀ ਨੇ ਸਾਮਵੇਦ ਦੇ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਵੰਡਿਆ; ਇਹ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਸੁਣ।
ਸੁਮਨ੍ਤੁਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੋऽਭੂਤ੍ ਸੁਕਰ੍ਮਾਸ੍ਯਾਪ੍ਯਭੂਤ੍ ਸੁਤਃ । ਅਧੀਤਵਨ੍ਤਾਵੇਕੈਕਾਂ ਸਂਹਿਤਾਂ ਤੌ ਮਹਾਮੁਨੀ
ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੁਮੰਤੁ ਸੀ, ਤੇ ਸੁਕਰਮਾ ਵੀ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ; ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਸੰਹਿਤਾ ਪੜ੍ਹੀ।
ਸਾਹਸ੍ਤ੍ਰਂ ਸਂਹਿਤਾਭੇਦਂ ਸੁਕਰ੍ਮਾ ਤਤ੍ਸੁਤਸ੍ਤਤਃ । ਚਕਾਰ ਤਞ੍ਚ ਤਿਚ੍ਛਿष੍ਯੌ ਜਗृਹਾਤੇ ਮਹਾਮਤੀ
ਸੁਕਰਮਾ, ਜੋ ਸੁਮੰਤੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸੰਹਿਤਾਵਾਂ ਵੰਡੀਆਂ, ਤੇ ਦੋ ਬੁਧੀਮਾਨ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆਂ ਨੇ ਉਹ ਸੰਹਿਤਾਵਾਂ ਲੈ ਲੀਆਂ।
ਹਿਰਣ੍ਯਨਾਭਃ ਕੌਸ਼ਲ੍ਯਃ ਪੌष੍ਪਿਞ੍ਜਿਸ਼੍ਵ ਦ੍ਰਿਜੋਤ੍ਤਮ । ਉਦੀਚ੍ਯਸਾਮਗਾਃ ਸ਼ਿष੍ਯਾਸ੍ਤੇਬ੍ਯਃ ਪਞ੍ਚਦਸ਼ਾ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕੌਸ਼ਲਿਆ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਹਿਰਣਯਨਾਭ ਤੇ ਪੌਸ਼ਪਿੰਜੀ, ਇਹ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆ ਸੀ; ਉੱਤਰੀ ਸਾਮਗਾਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪੰਦਰਾਂ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।