ਰੋਮਹਰ੍षਣਨਾਮਾਨਂ ਮਹਾਬੁਦ੍ਧਿਂ ਮਹਾਮੁਨਿਃ । ਸੂਤਂ ਜਗ੍ਰਾਹ ਸ਼ਿष੍ਯਂ ਸ ਇਤਿਹਾਸ-ਪੁਰਾਣਯੋਃ । ਸੂਤਂ ਜਗ੍ਰਾਹ ਸ਼ਿष੍ਯਂ ਸ ਇਤਿਹਾਸ-ਪੁਰਾਣਯੋਃ
ਮਹਾਨ ਬੁਧੀ ਵਾਲੇ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਨੇ ਰੋਮਹਰਸ਼ਣ, ਜੋ ਸੂਤ ਸੀ, ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣਾਂ ਲਈ ਆਪਣਾ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆ ਬਣਾਇਆ।
ਏਕ ਆਸੀਦੂ ਯਜੁਰ੍ਵੇਦਸ੍ਤਂ ਚਤੁਰ੍ਧਾ ਵ੍ਯਕਲ੍ਪਯਤ੍ । ਚਾਤੁਰ੍ਹੋਤ੍ਰਮਭੂਦੂ ਯਸ੍ਮਿਸ੍ਤਨ ਯਜ੍ਞਮਥਾਕਰੋਤ੍
ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਯਜੁਰਵੇਦ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਹੀ ਸੀ; ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਚਾਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਚਾਰ ਹੋਤ੍ਰ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਯਜਨ ਕੀਤਾ।
ਆਧ੍ਵਰ੍ਯਵਂ ਯਜੁਭਿਂਸ੍ਤੁ ऋਗੂਭਿਰ੍ਹੋਤ੍ਰਂ ਤਥਾ ਮੁਨਿਃ । ਔਦੂਗਾਤ੍ਰਂ ਸਾਮਭਿਸ਼੍ਚਕ੍ਰ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤ੍ਵਂ ਚਾਪ੍ਯਥਰ੍ਵਭਿਃ
ਯਜੁਸ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਅਧਵਰਯੁ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਬਣਾਈ, ਰਿਗ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਹੋਤ੍ਰ, ਸਾਮ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਉਦਗਾਤ੍ਰ, ਅਤੇ ਅਥਰਵ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਬਣਾਈ।
ਤਤਃ ਸ ऋਚਮੁਦ੍ਧ ਤ੍ਯ ऋਗ੍ਵੇਦਂ ਤृਤਵਾਨ੍ ਮੁਨਿਃ । ਯਜੂषਿ ਚ ਯਜੁਰ੍ਵੇਦਂ ਸਾਮਵੇਦਞ੍ਚ ਸਾਮਭਿਃ
ਫਿਰ ਮੁਨੀ ਨੇ ਰਿਗ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਕੇ ਰਿਗਵੇਦ ਬਣਾਇਆ, ਯਜੁਸ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਯਜੁਰਵੇਦ, ਅਤੇ ਸਾਮ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸਾਮਵੇਦ ਬਣਾਇਆ।
ਰਾਜ੍ਞਸ੍ਤ੍ਵਥਰ੍ਵਵੇਦੇਨ ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਾਣਿ ਚ ਪ੍ਰਭੁਃ । ਕਾਰਯਾਮਾਸ ਮੈਤ੍ਰੇਯ! ਬ੍ਰਹ੍ਮਤ੍ਵਞ੍ਚ ਯਥਾਸ੍ਥਿਤਿ
ਅਥਰਵਵੇਦ ਰਾਹੀਂ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਕਰਵਾਏ, ਮੈਤ੍ਰੇਯਾ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ।
ਸੋऽਯਮੇਕੋ ਮਹਾਵੇਦਸ੍ਤਰੁਸ੍ਤੇਨ ਪृਥਕੂਕृਤਃ । ਚਤੁਧਾ ਤੁ ਤਤੋ ਜਾਤਂ ਵੇਦਪਾਦਪਕਾਨਨਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਵੇਦ ਰੁੱਖ ਉਸ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੀਤਾ; ਉਸ ਤੋਂ ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਵੇਦ ਦੀ ਵੰਡ, ਤਣੇ ਤੋਂ ਸ਼ਾਖਾਂ ਵਾਂਗ, ਹੋਈ।
ਬਿਭੇਦ ਪ੍ਰਥਮਂ ਵਿਪ੍ਰ! ਪੈਲ ऋਗੂਵੇਦਪਾਦਪਮ੍ । ਇਨ੍ਦ੍ਰਪ੍ਰਮਿਤਯੇ ਪ੍ਰਾਦਾਦ ਬਾਸ੍ਕਲਾਯ ਚਸਂਹਿਤੇ
ਪਹਿਲਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਪੈਲਾ ਨੇ ਰਿਗਵੇਦ ਨੂੰ ਦੋ ਸੰਹਿਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ; ਇੱਕ ਇੰਦਰਪ੍ਰਮਤੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ, ਦੂਜੀ ਬਾਸਕਲ ਨੂੰ।
ਚਤੁਰ੍ਧਾ ਸ ਬਿਭੇਦਾਥ ਬਾਸ੍ਕਲਿਦ੍ਰਿਜ!ਸਂਹਿਤਾਮ੍ । ਬੌਧ੍ਯਾਦਿਬ੍ਯੋ ਦਦੌ ਤਾਸ੍ਤੁ ਸ਼ਿष੍ਯੇਭ੍ਯਃ ਸ ਮਹਾਮੁਨਿਃ
ਫਿਰ, ਬਾਸਕਲ ਵੰਸ਼ੀਏ, ਉਸ ਨੇ ਬਾਸਕਲ ਸੰਹਿਤਾ ਨੂੰ ਚਾਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ, ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਨੇ ਉਹ ਬੌਧ ਆਦਿ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਬੌਧ੍ਯਾਗ੍ਰਿਮਾਠਰੌ ਤਦੂਦੂ ਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯਪਰਾਸ਼ਰੌ । ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਾਖਾਸ੍ਤੁ ਸ਼ਾਖਾਯਾਸ੍ਤਸਾਯਾਸ੍ਤ ਜਗृਹੁਮੁਨੇ
ਬੌਧਿਆ, ਅਗਨਿਮਾਠਰਾ, ਉਦਾਲਕਾ, ਯਾਜ਼ਨਵਲਕਿਆ ਤੇ ਪਰਾਸ਼ਰਾ — ਇਹ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਟੋਟੇ ਲੈ ਲਏ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਪ੍ਰਮਤਿਰੇਕਾਨ੍ਤੁ ਸਂਹਿਤਾਂ ਸ੍ਵਸੁਤਂ ਤਤਃ । ਮਾਣ੍ਡੂਕਯਂ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਮੈਤ੍ਰਯਾਧ੍ਯਾਪਯਤ੍ ਤਦਾ
ਇੰਦਰਪ੍ਰਮਤੀ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਆਪਣੀ ਸੰਹਿਤਾ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ, ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਮਾਂਡੂਕਾਏ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਈ।
ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਿष੍ਯਪ੍ਰਸ਼ਿष੍ਯੇਭ੍ਯਃਸਂਹਿਤਾਂ ਤਾਮਧੀਤਵਾਨ
ਉਸ ਦੇ ਚੇਲੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੇਲੇ, ਉਹ ਸੰਹਿਤਾ ਪੜ੍ਹਦੇ ਰਹੇ।
ਚਕਾਰ ਸਂਹਿਤਾਃ ਪਞ੍ਚ ਸ਼ਿष੍ਯੇਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਦਦੌ ਚ ਤਾਃ । ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਿष੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਯੇ ਪਞ੍ਚ ਤੇषਾਂ ਨਾਮਾਨਿ ਮੇ ਸ਼੍ਵृਣਾ
ਉਸ ਨੇ ਪੰਜ ਸੰਹਿਤਾਵਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਚੇਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਉਹ ਪੰਜ ਚੇਲੇ ਕੌਣ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਸੁਣ।
ਮੁਦੂਗਲੋ ਗੋਮੁਖਸ਼੍ਚੈਵ ਵਾਤ੍ਸ੍ਯਃ ਸ਼ਾਲੀਯ ਏਬ ਚ। ਸ਼ਿਸ਼ਿਰਃ ਪਞ੍ਚਮਸ਼੍ਚਾਸੀਨ੍ਮਤ੍ਰੇਯ! ਸੁਮਹਾਮੁਨਿਃ
ਮੁਦੂਗਲ, ਗੋਮੁਖ, ਵਾਤਸਿਆ, ਸ਼ਾਲੀਆ ਤੇ ਪੰਜਵਾਂ ਸੀਸ਼ਿਰ — ਹੇ ਮੈਤਰੇਯਾ, ਇਹ ਵੱਡਾ ਰਿਸ਼ੀ ਸੀ।
ਸਂਹਿਤਾਤ੍ਰਿਤਯਂ ਚਕ੍ਰ ਸ਼ਾਕਪੂਰ੍ਣਿਰਥਤਰਮ । ਨਿਰੁਕ੍ਤਮਕਰੋਤ੍ ਤਦੂਜ੍ਵਤੁਰ੍ਥਂ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮ
ਸ਼ਾਕਪੂਰਨੀ ਨੇ ਤਿੰਨ ਸੰਹਿਤਾਵਾਂ ਬਣਾਈਆਂ, ਤੇ ਉਜਵਤੂ ਨੇ ਨਿਰੁਕਤ ਬਣਾਇਆ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਰਿਸ਼ੀ।
ਕ੍ਰੌਞ੍ਚੋ ਵੈਤਾਲਿਕਸ੍ਤਦੂਦੂ ਬਲਾਕਸ਼੍ਵ ਮਹਾਮਤਿਃ । ਨਿਰੁਕ੍ਤਕृਜ੍ਵਤੁਰ੍ਥੋऽਭੂਦੂ ਵੇਦਵੇਦਾਙ੍ਗਪਾਰਗਃ
ਕ੍ਰੌਂਚ, ਵੈਤਾਲਿਕ ਤੇ ਸਮਝਦਾਰ ਬਲਾਕਾ — ਇਹ ਨਿਰੁਕਤ ਦੇ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਜੋ ਵੇਦ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਸਨ।
ਇਤ੍ਯੇਤਾਃ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਾਖਾਭ੍ਯੋऽਪ੍ਯਨੁਸ਼ਾਖਾ ਦ੍ਰਿਜੋਤ੍ਤਮ ! ਬਾਸ੍ਕਲਿਸ਼੍ਚਾਪਰਾਸ੍ਤਿਸ੍ਤ੍ਰਃ ਸਂਹਿਤਾਃ ਕृਤਵਾਨ ਦ੍ਰਿਜ
ਇਹਨਾਂ ਟੋਟਿਆਂ ਤੋਂ ਹੋਰ ਉਪ-ਟੋਟੇ ਬਣੇ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ! ਤੇ ਬਾਸਕਲੀ ਨੇ ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਸੰਹਿਤਾਵਾਂ ਬਣਾਈਆਂ।
ਸ਼ਿष੍ਯਃ ਕਾਲਾਯਨਿਰ੍ਗਾਰ੍ਗ੍ਯਸ੍ਤृਤੀਯਸ਼੍ਚ ਕਥਾਜਵਃ । ਇਤ੍ਯੇਤ ਬਹੁਧਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਃ ਸਂਹਿਤਾ ਯੈਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਿਤਾਃ
ਉਸ ਦੇ ਚੇਲੇ ਕਾਲਾਯਨੀ, ਗਾਰਗਿਆ ਤੇ ਤੀਜਾ ਕਥਾਜਵ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਈ ਸੰਹਿਤਾਵਾਂ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਪਰਾਸ਼ਰ ਉਵਾਚ । ਯਜੁਰ੍ਵੇਦਤਰੋਃ ਸ਼ਾਖਾਃ ਸਪ੍ਤਵਿਂਸ਼ਨ੍ਮਹਾਮਤਿਃ । ਵੈਸ਼ਮ੍ਪਾਯਨਨਾਮਾਸੌ ਵ੍ਯਾਸਸ਼ਿष੍ਯਸ਼੍ਚਕਾਰ ਵੈ
ਪਰਾਸ਼ਰਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ, ਜੋ ਵਿਆਸ ਦਾ ਚੇਲਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਯਜੁਰਵੇਦ ਦੀ ਸਤਾਈ (27) ਟੋਟੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ।
ਸ਼ਿष੍ਯੇਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਦਦੌ ਤਾਸ਼੍ਚ ਜਗृਹੁਸ੍ਤੇऽਪ੍ਯਨੁਕ੍ਰਮਾਤ੍ । ਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯਸ੍ਤੁ ਤਤ੍ਰਾਭੂਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰਾਤਸੁਤੋ ਦ੍ਰਿਜਃ
ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਟੋਟੀਆਂ ਆਪਣੇ ਚੇਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੀ ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਲੈ ਲਈਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਯਾਜ਼ਨਵਲਕਿਆ, ਬ੍ਰਹਮਰਾਤ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਵੀ ਸੀ।
ਸ਼ਿष੍ਯਃ ਪਰਧਰ੍ਮਜ੍ਞੋ ਗੁਰੁਵृਤ੍ਤਿਪਰਃ ਸਦਾ । ऋषਿਰ੍ਯੋऽਦ੍ਯ ਮਹਾਮੇਰੌਃ ਸਮਾਜੇ ਨਾਗਮਿष੍ਯਤਿ
ਉਹ ਚੇਲਾ ਸੀ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੀ ਸਮਝ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਅੱਜ ਮਹਾਮੇਰੂ ਦੀ ਸਭ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗਾ।
ਤਸ੍ਯ ਵੈ ਸਪ੍ਤਰਾਤ੍ਰਾਤ੍ਤੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਪੂਰ੍ਵਮੇਵਂ ਮੁਨਿਗਣੈਃ ਸਮਯੋऽਭੂਤ੍ ਕृਤੋ ਦ੍ਰਿਜ
ਉਸ ਲਈ ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਹੋਵੇਗਾ; ਇਹ ਨਿਯਮ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸਭ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਸੀ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ।
ਵੈਸ਼ਮ੍ਪਾਯਨ ਏਕਸ੍ਤੁ ਤਂ ਵ੍ਯਤਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤਵਾਂਸ੍ਤਦਾ । ਸ੍ਵਸ੍ਤ੍ਰੀਯਂ ਬਾਲਕਂ ਰੋऽਥ ਪਦਾਸ੍ਪृष੍ਟਮਘਾਤਯਤ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ ਕੇਵਲ ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਨੇ ਇਹ ਨਿਯਮ ਉਲੰਘਿਆ; ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭੈਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਨੌਜਵਾਨ ਬਾਲਕ ਨੂੰ ਪੈਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ।
ਸ਼ਿष੍ਯਾਨਾਹ ਸ ਭੋਃ ਸ਼ਿष੍ਯ! ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਪਹਂ ਬ੍ਰਤਮ੍ । ਚਰਧ੍ਵ ਮਤ੍ਕृਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਨ ਵਿਚਾਰ੍ਯਮਿਦਂ ਤਥਾ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਚੇਲਿਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਹੇ ਚੇਲੋ! ਮੇਰੇ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਰਤ ਕਰੋ; ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਨਾ ਪੁੱਛੋ।'
ਅਥਾਹ ਯਾਜ੍ਞਬਲ੍ਕ੍ਯਸ੍ਤੁ ਕਿਮੇਭਿਰ੍ਭਗਵਨ੍ ! ਦ੍ਰਿਜੈਃ । ਕ੍ਲੇਸ਼ਿਤੈਰਲ੍ਪਤੇਜੋਭਿਸ਼੍ਵਰਿष੍ਯੇऽਹਮਿਦਂ ਵ੍ਰਤਮ੍
ਫਿਰ ਯਾਜ਼ਨਵਲਕਿਆ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਹੇ ਭਗਵਾਨ! ਮੈਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਦੁਖੀ ਤੇ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਆਪ ਹੀ ਇਹ ਵਰਤ ਕਰਾਂਗਾ।'
ਤਤਃ ਕ੍ਰੁ ਦ੍ਧੋ ਗੁਰੁਃ ਪ੍ਰਾਹ ਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯਂ ਮਹਾਮਤਿਃ । ਮੁਚ੍ਯਤਾਂ ਯਤ੍ ਤ੍ਵਯਾਧਾਤ ਮਤ੍ਤੋ ਵਿਪ੍ਰਾਵਮਾਨਕ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਗੁਰੂ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ, ਸਮਝਦਾਰ ਯਾਜ਼ਨਵਲਕਿਆ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਜੋ ਕੁਝ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਲਿਆ, ਉਹ ਛੱਡ ਦੇ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ।'
ਨਿਸ੍ਤੇਜਸੋ ਵਦਸ੍ਯੇਨਾਨ੍ ਯਸ੍ਤ੍ਵਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਪੁਙ੍ਗਵਾਨ੍ । ਤੇਨ ਸ਼ਿष੍ਯੇਣ ਨਾਰ੍ਥੋऽਸ੍ਤਿ ਮਮਾਜ੍ਞਾਭਙ੍ਗਕਾਰਿਣਾ
'ਤੂੰ ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨਿਕੰਮੇ ਆਖਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਤੇਰੇ ਵਰਗੇ ਆਗਿਆ-ਤੋੜਨ ਵਾਲੇ ਚੇਲੇ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।'
ਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯਸ੍ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਹ ਭਤ੍ਤਯੈਤਤ੍ਤੇ ਮਯੋਦਿਤਮ੍ । ਮਮਾਪ੍ਯਲਂ ਤ੍ਵਯਾਧੀਤਂ ਯਨ੍ਮਯਾ ਤਦਿਦਂ ਦ੍ਰਿਜ
ਯਾਜ਼ਨਵਲਕ ਨੇ ਫਿਰ ਭੱਟਯਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਜੋ ਤੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਮੈਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਜੋ ਗਿਆਨ ਸੀ, ਉਹ ਤੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੜ੍ਹ ਲਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ।"
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਰੁਧਿਰਾਕ੍ਤਾਨਿ ਸਰੂਪਾਣਿ ਯਜੂ षਿ ਸਃ । ਛਰ੍ਦਯਿਤ੍ਵਾ ਦਦੌ ਤਸ੍ਮੈ ਯਯੌ ਸ ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਯਾ ਮੁਨਿਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਯਜੁਰਵੇਦ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ, ਜੋ ਖੂਨ ਨਾਲ ਰੰਗੇ ਹੋਏ ਤੇ ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਉਲਟੀ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੇ। ਫਿਰ ਉਹ ਮੁਨੀ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਯਜੂ ष੍ਯਥ ਵਿਸृष੍ਟਾਨਿ ਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯੇਨ ਵੈ ਦ੍ਰਿਜ । ਜਗृਹੁਸ੍ਤਿਤ੍ਤਿਰਾ ਭੂਤ੍ਵਾ ਤੈਤ੍ਤਿਰੀਯਾਸ੍ਤੁ ਤੇ ਤਤਃ
ਜਦੋਂ ਯਾਜ਼ਨਵਲਕ ਨੇ ਯਜੁਰਵੇਦ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਛੱਡੇ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ, ਤਿਤਲੀ ਬਣ ਕੇ, ਲੈ ਲਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਤੈਤਿਰੀਆ ਨਾਮ ਪਿਆ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਵ੍ਰਤਂ ਚੀਰ੍ਣਂ ਗੁਰੁਣਾ ਚੋਦਿਤੈਸ੍ਤੁ ਯੈਃ । ਚਰਕਾਧ੍ਵਰ੍ਯਵਸ੍ਤੇ ਤੁ ਚਰਣਾਨ੍ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿਤ ਦਾ ਵਰਤ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਚਰਕ ਅਧਵਰਯੂ ਬਣ ਗਏ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੁਨੀ।