ਮੈਤ੍ਰੇਯ ਉਵਾਚ। ਜ੍ਞਾਤਮੇਤਨ੍ਮਯਾ ਤ੍ਵਤ੍ਤੋ ਯਥਾ ਸਰ੍ਵਮਿਦਂ ਜਗਤ੍ । ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਵਿष੍ਣੌ ਵਿष੍ਣੁਤਸ਼੍ਚ ਨ ਪਰਂ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਤਤਃ
ਮੈਤ੍ਰੇਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਤੋੜੀ ਤੋਂ ਜਾਣ ਲਿਆ ਕਿ ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਤੋਂ ਹੀ ਹੈ; ਉਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।
ਏਤਤ੍ਤੁ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਵ੍ਯਸ੍ਤਾ ਵੇਦਾ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ । ਵੇਦਵ੍ਯਾਸਸ੍ਵਰੂਪੇਣ ਯਥਾ ਤੇਨ ਯੁਗੇਯੁਗੇ
ਮੈਂ ਇਹ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਵਿਆਸ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵੰਡਦਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਯੁਗੇ ਵ੍ਯਾਸੋ ਯੋ ਯ ਆਸੀਨ੍ਮਹਾਮੁਨੇ । ਤਂਤਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਭਗਵਞ੍ਛਾਖਾਭੇਦਾਂਸ਼੍ਚ ਮੇ ਵਦ
ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਕੌਣ ਵਿਆਸ ਸੀ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ? ਮੈਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸ ਅਤੇ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਦੇ ਵੰਡ ਦੀ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ।
ਸ਼੍ਰੀਪਰਾਸ਼ਰ ਉਵਾਚ । ਵੇਦਦ੍ਰੁ ਮਸ੍ਯ ਮੈਤ੍ਰੇਯ ਸ਼ਾਖਾਭੇਦਾਸ੍ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ । ਨ ਸ਼ਕ੍ਤੋ ਵਿਸ੍ਤਰਾਦ੍ਵਕ੍ਤੁਂ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪੇਣ ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਤਮ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਮੈਤ੍ਰੇਯ, ਵੇਦ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਵੰਡਾਂ ਬੇਅੰਤ ਹਨ; ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਦੱਸ ਸਕਦਾ, ਇਸ ਲਈ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਸੁਣ।
ਦ੍ਵਾਪਰੇਦ੍ਵਾਪਰੇ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਵ੍ਯਾਸਰੂਪੀ ਮਹਾਮੁਨੇ । ਵੇਦਮੇਕਂ ਸੁਬਹੁਧਾ ਕੁਰੁਤੇ ਜਗਤੋ ਹਿਤਃ
ਹਰ ਦਵਾਪਰ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਵਿਆਸ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਇਕ ਵੇਦ ਨੂੰ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਦਾ ਹੈ, ਜਗਤ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ।
ਵੀਰ੍ਯਂ ਤੇਜੋ ਬਲਂ ਚਾਲ੍ਪਂ ਮਨੁष੍ਯਾਣਾਮਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਚ । ਹਿਤਾਯ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਵੇਦਭੇਦਾਨ੍ਕਰੋਤਿ ਸਃ
ਜਦ ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਘੱਟ ਤਾਕਤ, ਜੋਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਵੰਡਦਾ ਹੈ।
ਯਯਾਸੌ ਕੁਰੁਤੇ ਤਨ੍ਵਾ ਵੇਦਮੇਕਂ ਪृਥਕ੍ਪ੍ਰਭੁਃ । ਵੇਦਵ੍ਯਾਸਾਭਿਧਾਨਾ ਤੁ ਸਾ ਚ ਮੂਰ੍ਤਿਰ੍ਮਧੁਦ੍ਵਿषਃ
ਜਿਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇਕ ਵੇਦ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵੰਡਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਧੂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀ ਉਹ ਮੂਰਤ 'ਵਿਆਸ' ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਮਨ੍ਵਂਤਰੇ ਵ੍ਯਾਸਾ ਯੇਯੇ ਸ੍ਯੁਸ੍ਤਾਨ੍ਨਿਬੋਧ ਮੇ । ਯਥਾ ਚ ਭੇਦਸ਼੍ਸ਼ਾਖਾਨਾਂ ਵ੍ਯਾਸੇਨ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਮੁਨੇ
ਕਿਹੜੇ ਮਨਵੰਤਰਾ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੇ ਵਿਆਸ ਹਨ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਜਾਣ ਲੈ; ਅਤੇ ਵਿਆਸ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਉਹ ਵੀ ਸੁਣ।
ਅष੍ਟਵਿਂਸ਼ਤਿਕृਤ੍ਵੋ ਵੈ ਵੇਦੋ ਵ੍ਯਸ੍ਤੋ ਸਹਰ੍षਿਭਿਃ । ਵੈਵਸ੍ਵਤੇਂਤਰੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਦ੍ਵਾਪਰੇषੁ ਪੁਨਃਪੁਨਃ
ਵੇਦ ਨੂੰ ਵੈਵਸਵਤ ਮਨਵੰਤਰਾ ਦੇ ਦਵਾਪਰ ਯੁਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਅਠਾਈ ਵਾਰੀ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਵੇਦਵ੍ਯਾਸਾ ਵ੍ਯਤੀਤਾ ਯੇ ਹ੍ਯष੍ਟਾਵਿਂਸ਼ਤਿ ਸਤ੍ਤਮ । ਚਤੁਰ੍ਧਾ ਯੈਃ ਕृਤੋ ਵੇਦੋ ਦ੍ਵਾਪਰੇषੁ ਪੁਨਃਪੁਨਃ
ਹੇ ਉੱਚ ਆਤਮਾ, ਉਹ ਅਠਾਈ ਪੁਰਾਣੇ ਵਿਆਸ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਰ ਦਵਾਪਰ ਵਿੱਚ ਵੇਦ ਨੂੰ ਚਾਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ, ਇਹ ਹਨ।
ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਪ੍ਰਥਮੇ ਵ੍ਯਸ੍ਤਸ੍ਸ੍ਵਯਂ ਵੇਦਃ ਸ੍ਵਯਂਭੁਵਾ । ਦ੍ਵਿਤੀਯੇ ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਚੈਵ ਵੇਦਵ੍ਯਾਸਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ
ਪਹਿਲੇ ਦਵਾਪਰ ਵਿੱਚ, ਵੇਦ ਨੂੰ ਸਵਯੰਭੂ ਨੇ ਵੰਡਿਆ; ਦੂਜੇ ਦਵਾਪਰ ਵਿੱਚ, ਵਿਆਸ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਸੀ।
ਤृਤੀਯੇ ਚੋਸ਼ਨਾ ਵ੍ਯਾਸਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਥੇ ਚ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਃ । ਸਵਿਤਾ ਪਂਚਮੇ ਵ੍ਯਾਸਃ षष੍ਠੇ ਮृਤ੍ਯੁਸ੍ਸਮृਤਃ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਤੀਜੇ ਵਿੱਚ ਉਸ਼ਨਾਸ ਵਿਆਸ ਸੀ; ਚੌਥੇ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ; ਪੰਜਵੇਂ ਵਿੱਚ ਸਵਿਤਾ ਵਿਆਸ ਸੀ, ਅਤੇ ਛੇਵੇਂ ਵਿੱਚ ਮ੍ਰਿਤਯੁ, ਪ੍ਰਭੂ, ਵਿਆਸ ਸੀ।
ਸਪ੍ਤਮੇ ਚ ਤਥੈਵੇਂਦ੍ਰੋ ਵਸਿष੍ਠਸ਼੍ਚਾष੍ਟਮੇ ਸ੍ਮृਤਃ । ਸਾਰਸ੍ਵਤਸ਼੍ਚ ਨਵਮੇ ਤ੍ਰਿਧਾਮਾ ਦਸ਼ਮੇ ਸ੍ਮृਤਃ
ਸੱਤਵੇਂ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਇੰਦ੍ਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਅਠਵੇਂ ਵਿੱਚ ਵਸੀਸ਼ਠ; ਨੌਵੇਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰਸਵਤ; ਦਸਵੇਂ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਧਾਮਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਕਾਦਸ਼ੋ ਤੁ ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਖੋ ਭਰਦ੍ਵਾਜਸ੍ਤਤਃ ਪਰਃ । ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੋ ਚਾਂਤਰਿਕ੍ਸ਼ੋ ਵਰ੍ਣੀ ਚਾਪਿ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ੋ
ਗਿਆਰਵੇਂ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਸਿਖਾ ਹੈ; ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਰਦਵਾਜ; ਤੇਰਵੇਂ ਵਿੱਚ ਆਂਤਰਿਕਸ਼; ਚੌਦਵੇਂ ਵਿੱਚ ਵਰਣੀ ਹੈ।
ਤ੍ਰਯ੍ਯਾਰੁਣਃ ਪਂਚਦਸ਼ੋ षੋਡਸ਼ੋ ਤੁ ਧਨਂਜਯਃ । ਕ੍ਰਤੁਂਜਯਃ ਸਪ੍ਤਦਸ਼ੋ ਤਦੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਚ ਜਯਸ੍ਸ੍ਮृਤਃ
ਪੰਦਰਵੇਂ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰੈਯਾਰੁਣ; ਸੋਲਵੇਂ ਵਿੱਚ ਧਨੰਜਯ; ਸਤਾਰਵੇਂ ਵਿੱਚ ਕਰਤੁੰਜਯ; ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਉਪਰ ਜਯਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤੋ ਵ੍ਯਾਸੋ ਭਰਦ੍ਵਾਜੋ ਭਰਦ੍ਵਾਜਾਚ੍ਚ ਗੌਤਮਃ । ਗੌਤਮਾਦੁਤ੍ਤਰੋ ਵ੍ਯਾਸੋ ਹਰ੍ਯ੍ਯਾਤ੍ਮਾ ਯੋਭਿਧੀਯਤੇ
ਫਿਰ ਭਰਦਵਾਜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਆਸ; ਭਰਦਵਾਜ ਤੋਂ ਗੌਤਮ; ਗੌਤਮ ਤੋਂ ਅਗਲਾ ਵਿਆਸ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਰਿਆਤਮਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਥ ਹਰ੍ਯ੍ਯਾਤ੍ਮਨੴਤੇ ਚ ਸ੍ਮृਤੋ ਵਾਜਸ਼੍ਰਵਾ ਮੁਨਿਃ । ਸੋਮਸ਼ੁष੍ਕਾਯਣਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤृਣਬਿਂਦੁਰਿਤਿ ਸ੍ਮृਤਃ
ਹਰਿਆਤਮਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਜਸ਼ਰਵਾ ਮੁਨੀ; ਉਸ ਤੋਂ ਸੋਮਸ਼ੁਸ਼ਕਾਯਣ; ਉਸ ਤੋਂ ਤ੍ਰਣਬਿੰਦੁ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ऋਕ੍ਸ਼ੋਭੂਦ੍ਭਾਰ੍ਗਵਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਰ੍ਯੋਭਿਧੀਯਤੇ । ਤਸ੍ਮਾਦਸ੍ਮਤ੍ਪਿਤਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ਵ੍ਯਾਸਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦਹਂ ਮੁਨੇ
ਤ੍ਰਕਸ਼ ਤੋਂ ਭੂਭਾਰਗਵ; ਉਸ ਤੋਂ ਵਾਲਮੀਕਿ; ਉਸ ਤੋਂ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਸ਼ਕਤੀ; ਵਿਆਸ ਤੋਂ ਮੈਂ ਖੁਦ, ਹੇ ਮੁਨੀ।
ਜਾਤੁਕਰ੍ਣੋਭਵਨ੍ਮਤ੍ਤਃ ਕृष੍ਣਦ੍ਵੈਪਾਯਨਸ੍ਤਤਃ । ਅष੍ਟਾਵਿਂਸ਼ਤਿਰਿਤ੍ਯੇਤੇ ਵੇਦਵ੍ਯਾਸਾਃ ਪੁਰਾਤਨਾਃ
ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਜਾਤੁਕਰਨ; ਉਸ ਤੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਦਵੈਪਾਯਨ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਠਾਈਂ ਪੁਰਾਣੇ ਵੇਦ-ਵਿਆਸ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਏਕੋ ਵੇਦਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਦ੍ਧਾ ਤੁ ਤੈਃ ਕृਤੋ ਦ੍ਵਾਪਰਾਦਿषੁ
ਇਕ ਵੇਦ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਵਾਪਰ ਆਦਿ ਯੁਗਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ।
ਭਵਿष੍ਯੇ ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਚਾਪਿ ਦ੍ਰੌ ਣਿਰ੍ਵ੍ਯਾਸੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਵ੍ਯਤੀਤੇ ਮਮ ਪੁਤ੍ਰੇਸ੍ਮਿਨ੍ ਕृष੍ਣਦ੍ਵੈਪਾਯਨੇ ਮੁਨੇ
ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਦਵਾਪਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰੌਣੀ ਵਿਆਸ ਬਣੇਗਾ; ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਦਵੈਪਾਯਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹੇ ਮੁਨੀ।
ਧ੍ਰੁਵਮੇਕਾਕ੍ਸ਼ਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਓਮਿਤ੍ਯੇਵ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਬृਹਤ੍ਵਾਦ੍ਬृਂਹਣਤ੍ਵਾਚ੍ਚ ਤਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਯੇਤ੍ਯਭਿਧੀਯਤੇ
ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਅੱਖਰ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਹਮ 'ਓਮ' ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ; ਇਸ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਤੇ ਫੈਲਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਣਵਾਵਸ੍ਥਿਤਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਭੂਰ੍ਭੁਵਸ੍ਸ੍ਵਰਿਤੀਰ੍ਯ੍ਯਤੇ । ऋਗ੍ਯਜੁਸ੍ਸਾਮਾਥਰ੍ਵਾਣੋ ਯਤ੍ਤਸ੍ਮੈ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੇ ਨਮਃ
ਪ੍ਰਣਵ ਸਦਾ 'ਭੂ', 'ਭੁਵ' ਤੇ 'ਸਵ' ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ; ਜਿਸ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿੱਚ ਰਿਗ, ਯਜੁਸ, ਸਾਮ ਤੇ ਅਥਰਵ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਜਗਤਃ ਪ੍ਰਲਯੋਤ੍ਪਤ੍ਤ੍ਯੋਰ੍ਯਤ੍ਤਤ੍ਕਾਰਣਸਂਜ੍ਞਿਤਮ੍ । ਮਹਤਃ ਪਰਮਂ ਗੁਹ੍ਯਂ ਤਸ੍ਮੈ ਸੁਬ੍ਰਹ੍ਮਣੇ ਨਮਃ
ਜਗਤ ਦੇ ਉਤਪੱਤੀ ਤੇ ਪ੍ਰਲੈ ਦਾ ਕਾਰਨ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਗੁਪਤ ਹੈ, ਉਸ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਅਗਾਧਾਪਾਰਮਕ੍ਸ਼ਯ੍ਯਂ ਜਗਤ੍ਸਂਮੋਹਨਾਲਯਮ੍ । ਸ੍ਵਪ੍ਰਕਾਸ਼ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਿਭ੍ਯਾਂ ਪੁਰੁषਾਰ੍ਥਪ੍ਰਯੋਜਨਮ੍
ਅਗਾਧ, ਅੰਤਹੀਣ, ਅਟੱਲ, ਜਗਤ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਆਸਰਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਚਾਨਣ ਤੇ ਚਲਣ ਮਨੁੱਖੀ ਲਕੜਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸਂਖ੍ਯਜ੍ਞਾਨਵਤਾਂ ਨਿष੍ਠਾ ਗਤਿਸ਼੍ਸ਼ਮਦਮਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ । ਯਤ੍ਤਦਵ੍ਯਕ੍ਤਮਮृਤਂ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਿਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਮ੍
ਸਾਂਖਿਆ ਗਿਆਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਆਧਾਰ, ਸ਼ਮ-ਦਮ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਰਾਹ; ਜੋ ਅਦ੍ਰਿਸ਼, ਅਮਰ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਉਹੀ ਕਰਮ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ।
ਪ੍ਰਧਾਨਮਾਤ੍ਮਯੋਨਿਸ਼੍ਚ ਗੁਹਾਸਂਸ੍ਥਂ ਚ ਸ਼ਬ੍ਦ੍ਯਤੇ । ਅਵਿਭਾਗਂ ਤਥਾ ਸ਼ੁਕ੍ਰਮਕ੍ਸ਼ਯਂ ਬਹੁਧਾਤ੍ਮਕਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਆਦਿ ਪਦਾਰਥ ਤੇ ਆਤਮਾ ਦਾ ਸਰੋਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਅਭੇਦ, ਪਵਿੱਤਰ, ਅਟੱਲ ਤੇ ਅਨੇਕ ਰੂਪ ਵਾਲਾ।
ਪਰਮਬ੍ਰਹ੍ਮਣੇ ਤਸ੍ਮੈ ਨਿਤ੍ਯਮੇਵ ਨਮੋਨਮਃ । ਯਦ੍ਰੂ ਪਂ ਵਾਸੁਦੇਵਸ੍ਯ ਪਰਮਾਤ੍ਮਸ੍ਵਰੂਪਿਣਃ
ਉਸ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ, ਜੋ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦਾ ਪਰਮਾਤਮਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਦਾ ਨਮਸਕਾਰ।
ਏਤਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਤ੍ਰਿਧਾ ਭੇਦਮਭੇਦਮਪਿ ਸ ਪ੍ਰਭੁਃ । ਸਰ੍ਵਭੇਦੇष੍ਵਭੇਦੋਸੌ ਭਿਦ੍ਯਤੇ ਭਿਨ੍ਨਬੁਦ੍ਧਿਭਿਃ
ਇਹ ਬ੍ਰਹਮ, ਪ੍ਰਭੂ, ਤਿੰਨ ਭਿੰਨਤਾ ਵਿੱਚ ਤੇ ਅਭਿੰਨ ਵੀ ਹੈ; ਸਾਰੀਆਂ ਭਿੰਨਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਭਿੰਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਭਿੰਨ ਮੱਤ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੱਖਰਾ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ।
ਸ ऋਙ੍ਮਯਸ੍ਸਾਮਮਯਃ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਸ ਯਜੁਰ੍ਮਯਃ । ऋਗ੍ਯਜੁਸ੍ਸਾਮਸਾਰਾਤ੍ਮਾ ਸ ਏਵਾਤ੍ਮਾ ਸ਼ਰੀਰਿਣਾਮ੍
ਉਹ ਰਿਗ, ਸਾਮ ਤੇ ਯਜੁਸ ਦਾ ਸਰੂਪ, ਸਭ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹੈ; ਉਹ ਰਿਗ, ਯਜੁਸ ਤੇ ਸਾਮ ਦਾ ਮੂਲ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹੈ।