ਤਤਃ ਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾਨ੍ ਯਥਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਤਥਾ ਪੁਨਃ । ਸृष੍ਟਿਂ ਕਰੋਤ੍ਯਵ੍ਯਯਾਤ੍ਮਾ ਕਲ੍ਪੇਕਲ੍ਪੇ ਰਜੋਗੁਣਃ ॥ ੩,੨.
ਫਿਰ ਜਦ ਪ੍ਰਭੂ ਜਾਗਦਾ ਹੈ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਦੁਬਾਰਾ, ਅਮਰ ਆਤਮਾ, ਰਜੋ ਗੁਣ ਨਾਲ, ਹਰ कल्प ਵਿੱਚ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮਨਵੋ ਭੂਭੁਜਃਸੇਂਦ੍ਰਾ ਦੇਵਾਃਸਪ੍ਤਰ੍षਯਸ੍ਤਥਾ । ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕੋਂਸ਼ਃ ਸ੍ਥਿਤਿਕਰੋ ਜਗਤੋ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮ ॥ ੩,੨.
ਮਨੁ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜੇ, ਇੰਦਰ, ਦੇਵਤੇ, ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ — ਇਹ, ਹੇ ਸਰਵੋਤਮ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ, ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਟਿਕਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸਤਵ ਗੁਣ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ ਹਨ।
ਚਦੁਰ੍ਯੁਗੋਪ੍ਯਸੌ ਵਿष੍ਣੁਃ ਸ੍ਥਿਤਿਵ੍ਯਾਪਾਰਲਕ੍ਸ਼ਮਃ । ਯੁਗਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾਂ ਕੁਰੁਤੇ ਤਥਾ ਮੈਤ੍ਰੇਯ ਤਚ੍ਛृਣੁ ॥ ੩,੨.
ਉਹੀ ਵਿਸ਼ਨੁ, ਜਿਸ ਦੀ ਕਰਤੂਤ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੈ, ਚਾਰ ਯੁਗਾਂ ਦੀ ਵਵਸਥਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਹੇ ਮੈਤ੍ਰੇਯਾ, ਇਹ ਸੁਣ।
ਕृਤੇ ਯੁਗੇ ਪਰਂ ਜ੍ਞਾਨਂ ਕਪਿਲਾਦਿਸ੍ਵਰੂਪਧृਕ੍ । ਦਦਾਤਿ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਤ੍ਮਾ ਸਰ੍ਵਭੂਤਹਿਤੇ ਰਤਃ ॥ ੩,੨.
ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਕਪਿਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ, ਸਭ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ, ਸਰਵੋਚ ਗਿਆਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਚਕ੍ਰਵਰ੍ਤਿਸ੍ਵਰੂਪੇਣ ਤ੍ਰੇਤਾਯਾਮਪਿ ਸ ਪ੍ਰਭੂਃ । ਦੁष੍ਟਾਨਾਂ ਨਿਗ੍ਰਹ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਪਰਿਪਾਤਿ ਜਗਤ੍ਤ੍ਰਯਮ੍ ॥ ੩,੨.
ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਚਕਰਵਰਤੀ ਰਾਜਾ ਬਣ ਕੇ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੰਦ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਵੇਦਮੇਕਂ ਚਤੁਰ੍ਭੇਦਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ਼ਾਖਾਸ਼ਤੈਰ੍ਵਿਭੁਃ । ਕਰੋਤਿ ਬਹੁਲਂ ਭੂਯੋ ਵੇਦਵ੍ਯਾਸਸ੍ਵਰੂਪਧृਕ੍ ॥ ੩,੨.
ਉਹ ਮਹਾਂਸ਼ਕਤੀ, ਵਿਆਸ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਇੱਕ ਵੇਦ ਨੂੰ ਚਾਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਸੈਂਕੜੇ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਵੇਦਾਂਸ੍ਤੁ ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਵ੍ਯਸ੍ਯ ਕਲੇਰਨ੍ਤੇ ਪੁਨਰ੍ਹਰਿਃ । ਕਲ੍ਕਿਸ੍ਵਰੂਪੀ ਦੁਰ੍ਵृਤ੍ਤਨ੍ਮਾਰ੍ਗੇ ਸ੍ਥਾਪਯਤਿ ਪ੍ਰਭੁਃ ॥ ੩,੨.
ਦਵਾਪਰ ਵਿੱਚ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਵੰਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕਲਿਜੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਹਰੀ ਕਲਕੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਬੁਰੇ ਰਸਤੇ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਰਸਤੇ ਤੇ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਏਵਮੇਤਜ੍ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਸ਼ਸ਼੍ਵਤ੍ਪਾਤਿ ਕਰੋਤਿ ਚ । ਹਨ੍ਤਿ ਚਾਨ੍ਤੇष੍ਵਨਨ੍ਤਾਤ੍ਮਾ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯਸ੍ਮਵ੍ਦ੍ਯਤਿਰੇਕਿ ਯਤ੍ ॥ ੩,੨.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਨੰਤ ਆਤਮਾ ਸਦਾ ਹੀ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ, ਰਚਨਾ ਅਤੇ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
ਭੂਤਂ ਭਵ੍ਯਂ ਭਵਿष੍ਯਂ ਚ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨ੍ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਤਦਤ੍ਰਾਨ੍ਯਤ੍ਰ ਵਾ ਵਿਪ੍ਰ ਸਦ੍ਭਾਵਃ ਕਥਿਤਸ੍ਤਵ ॥ ੩,੨.
ਹੇ ਵਿਦਵਾਨ, ਵੱਡੇ ਆਤਮਾ ਦੀ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ—ਪੁਰਾਣੀ, ਮੌਜੂਦਾ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀ—ਇੱਥੇ ਤੇ ਹੋਰ ਜਗ੍ਹਾਂ ਤੇ ਤੇਰੇ ਲਈ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਾਣ੍ਯਸ਼ੇषਾਣਿ ਕਥਿਤਾਨਿ ਮਯਾ ਤਵਾ । ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਾਧਿਪਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਕਿਮਨ੍ਯਤ੍ਕਥਯਾਮਿ ਤੇ ॥ ੩,੨.
ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਸਾਰੇ ਮਨਵੰਤਰਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ; ਹੁਣ ਹੋਰ ਕੀ ਦੱਸਾਂ?
ਮੈਤ੍ਰੇਯ ਉਵਾਚ। ਜ੍ਞਾਤਮੇਤਨ੍ਮਯਾ ਤ੍ਵਤ੍ਤੋ ਯਥਾ ਸਰ੍ਵਮਿਦਂ ਜਗਤ੍ । ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਵਿष੍ਣੌ ਵਿष੍ਣੁਤਸ਼੍ਚ ਨ ਪਰਂ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਤਤਃ
ਮੈਤ੍ਰੇਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਤੋੜੀ ਤੋਂ ਜਾਣ ਲਿਆ ਕਿ ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਤੋਂ ਹੀ ਹੈ; ਉਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।
ਏਤਤ੍ਤੁ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਵ੍ਯਸ੍ਤਾ ਵੇਦਾ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ । ਵੇਦਵ੍ਯਾਸਸ੍ਵਰੂਪੇਣ ਯਥਾ ਤੇਨ ਯੁਗੇਯੁਗੇ
ਮੈਂ ਇਹ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਵਿਆਸ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵੰਡਦਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਯੁਗੇ ਵ੍ਯਾਸੋ ਯੋ ਯ ਆਸੀਨ੍ਮਹਾਮੁਨੇ । ਤਂਤਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਭਗਵਞ੍ਛਾਖਾਭੇਦਾਂਸ਼੍ਚ ਮੇ ਵਦ
ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਕੌਣ ਵਿਆਸ ਸੀ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ? ਮੈਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸ ਅਤੇ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਦੇ ਵੰਡ ਦੀ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ।
ਸ਼੍ਰੀਪਰਾਸ਼ਰ ਉਵਾਚ । ਵੇਦਦ੍ਰੁ ਮਸ੍ਯ ਮੈਤ੍ਰੇਯ ਸ਼ਾਖਾਭੇਦਾਸ੍ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ । ਨ ਸ਼ਕ੍ਤੋ ਵਿਸ੍ਤਰਾਦ੍ਵਕ੍ਤੁਂ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪੇਣ ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਤਮ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਮੈਤ੍ਰੇਯ, ਵੇਦ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਵੰਡਾਂ ਬੇਅੰਤ ਹਨ; ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਦੱਸ ਸਕਦਾ, ਇਸ ਲਈ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਸੁਣ।
ਦ੍ਵਾਪਰੇਦ੍ਵਾਪਰੇ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਵ੍ਯਾਸਰੂਪੀ ਮਹਾਮੁਨੇ । ਵੇਦਮੇਕਂ ਸੁਬਹੁਧਾ ਕੁਰੁਤੇ ਜਗਤੋ ਹਿਤਃ
ਹਰ ਦਵਾਪਰ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਵਿਆਸ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਇਕ ਵੇਦ ਨੂੰ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਦਾ ਹੈ, ਜਗਤ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ।
ਵੀਰ੍ਯਂ ਤੇਜੋ ਬਲਂ ਚਾਲ੍ਪਂ ਮਨੁष੍ਯਾਣਾਮਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਚ । ਹਿਤਾਯ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਵੇਦਭੇਦਾਨ੍ਕਰੋਤਿ ਸਃ
ਜਦ ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਘੱਟ ਤਾਕਤ, ਜੋਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਵੰਡਦਾ ਹੈ।
ਯਯਾਸੌ ਕੁਰੁਤੇ ਤਨ੍ਵਾ ਵੇਦਮੇਕਂ ਪृਥਕ੍ਪ੍ਰਭੁਃ । ਵੇਦਵ੍ਯਾਸਾਭਿਧਾਨਾ ਤੁ ਸਾ ਚ ਮੂਰ੍ਤਿਰ੍ਮਧੁਦ੍ਵਿषਃ
ਜਿਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇਕ ਵੇਦ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵੰਡਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਧੂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀ ਉਹ ਮੂਰਤ 'ਵਿਆਸ' ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਮਨ੍ਵਂਤਰੇ ਵ੍ਯਾਸਾ ਯੇਯੇ ਸ੍ਯੁਸ੍ਤਾਨ੍ਨਿਬੋਧ ਮੇ । ਯਥਾ ਚ ਭੇਦਸ਼੍ਸ਼ਾਖਾਨਾਂ ਵ੍ਯਾਸੇਨ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਮੁਨੇ
ਕਿਹੜੇ ਮਨਵੰਤਰਾ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੇ ਵਿਆਸ ਹਨ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਜਾਣ ਲੈ; ਅਤੇ ਵਿਆਸ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਉਹ ਵੀ ਸੁਣ।
ਅष੍ਟਵਿਂਸ਼ਤਿਕृਤ੍ਵੋ ਵੈ ਵੇਦੋ ਵ੍ਯਸ੍ਤੋ ਸਹਰ੍षਿਭਿਃ । ਵੈਵਸ੍ਵਤੇਂਤਰੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਦ੍ਵਾਪਰੇषੁ ਪੁਨਃਪੁਨਃ
ਵੇਦ ਨੂੰ ਵੈਵਸਵਤ ਮਨਵੰਤਰਾ ਦੇ ਦਵਾਪਰ ਯੁਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਅਠਾਈ ਵਾਰੀ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਵੇਦਵ੍ਯਾਸਾ ਵ੍ਯਤੀਤਾ ਯੇ ਹ੍ਯष੍ਟਾਵਿਂਸ਼ਤਿ ਸਤ੍ਤਮ । ਚਤੁਰ੍ਧਾ ਯੈਃ ਕृਤੋ ਵੇਦੋ ਦ੍ਵਾਪਰੇषੁ ਪੁਨਃਪੁਨਃ
ਹੇ ਉੱਚ ਆਤਮਾ, ਉਹ ਅਠਾਈ ਪੁਰਾਣੇ ਵਿਆਸ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਰ ਦਵਾਪਰ ਵਿੱਚ ਵੇਦ ਨੂੰ ਚਾਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ, ਇਹ ਹਨ।
ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਪ੍ਰਥਮੇ ਵ੍ਯਸ੍ਤਸ੍ਸ੍ਵਯਂ ਵੇਦਃ ਸ੍ਵਯਂਭੁਵਾ । ਦ੍ਵਿਤੀਯੇ ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਚੈਵ ਵੇਦਵ੍ਯਾਸਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ
ਪਹਿਲੇ ਦਵਾਪਰ ਵਿੱਚ, ਵੇਦ ਨੂੰ ਸਵਯੰਭੂ ਨੇ ਵੰਡਿਆ; ਦੂਜੇ ਦਵਾਪਰ ਵਿੱਚ, ਵਿਆਸ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਸੀ।
ਤृਤੀਯੇ ਚੋਸ਼ਨਾ ਵ੍ਯਾਸਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਥੇ ਚ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਃ । ਸਵਿਤਾ ਪਂਚਮੇ ਵ੍ਯਾਸਃ षष੍ਠੇ ਮृਤ੍ਯੁਸ੍ਸਮृਤਃ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਤੀਜੇ ਵਿੱਚ ਉਸ਼ਨਾਸ ਵਿਆਸ ਸੀ; ਚੌਥੇ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ; ਪੰਜਵੇਂ ਵਿੱਚ ਸਵਿਤਾ ਵਿਆਸ ਸੀ, ਅਤੇ ਛੇਵੇਂ ਵਿੱਚ ਮ੍ਰਿਤਯੁ, ਪ੍ਰਭੂ, ਵਿਆਸ ਸੀ।
ਸਪ੍ਤਮੇ ਚ ਤਥੈਵੇਂਦ੍ਰੋ ਵਸਿष੍ਠਸ਼੍ਚਾष੍ਟਮੇ ਸ੍ਮृਤਃ । ਸਾਰਸ੍ਵਤਸ਼੍ਚ ਨਵਮੇ ਤ੍ਰਿਧਾਮਾ ਦਸ਼ਮੇ ਸ੍ਮृਤਃ
ਸੱਤਵੇਂ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਇੰਦ੍ਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਅਠਵੇਂ ਵਿੱਚ ਵਸੀਸ਼ਠ; ਨੌਵੇਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰਸਵਤ; ਦਸਵੇਂ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਧਾਮਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਕਾਦਸ਼ੋ ਤੁ ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਖੋ ਭਰਦ੍ਵਾਜਸ੍ਤਤਃ ਪਰਃ । ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੋ ਚਾਂਤਰਿਕ੍ਸ਼ੋ ਵਰ੍ਣੀ ਚਾਪਿ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ੋ
ਗਿਆਰਵੇਂ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਸਿਖਾ ਹੈ; ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਰਦਵਾਜ; ਤੇਰਵੇਂ ਵਿੱਚ ਆਂਤਰਿਕਸ਼; ਚੌਦਵੇਂ ਵਿੱਚ ਵਰਣੀ ਹੈ।
ਤ੍ਰਯ੍ਯਾਰੁਣਃ ਪਂਚਦਸ਼ੋ षੋਡਸ਼ੋ ਤੁ ਧਨਂਜਯਃ । ਕ੍ਰਤੁਂਜਯਃ ਸਪ੍ਤਦਸ਼ੋ ਤਦੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਚ ਜਯਸ੍ਸ੍ਮृਤਃ
ਪੰਦਰਵੇਂ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰੈਯਾਰੁਣ; ਸੋਲਵੇਂ ਵਿੱਚ ਧਨੰਜਯ; ਸਤਾਰਵੇਂ ਵਿੱਚ ਕਰਤੁੰਜਯ; ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਉਪਰ ਜਯਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤੋ ਵ੍ਯਾਸੋ ਭਰਦ੍ਵਾਜੋ ਭਰਦ੍ਵਾਜਾਚ੍ਚ ਗੌਤਮਃ । ਗੌਤਮਾਦੁਤ੍ਤਰੋ ਵ੍ਯਾਸੋ ਹਰ੍ਯ੍ਯਾਤ੍ਮਾ ਯੋਭਿਧੀਯਤੇ
ਫਿਰ ਭਰਦਵਾਜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਆਸ; ਭਰਦਵਾਜ ਤੋਂ ਗੌਤਮ; ਗੌਤਮ ਤੋਂ ਅਗਲਾ ਵਿਆਸ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਰਿਆਤਮਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਥ ਹਰ੍ਯ੍ਯਾਤ੍ਮਨੴਤੇ ਚ ਸ੍ਮृਤੋ ਵਾਜਸ਼੍ਰਵਾ ਮੁਨਿਃ । ਸੋਮਸ਼ੁष੍ਕਾਯਣਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤृਣਬਿਂਦੁਰਿਤਿ ਸ੍ਮृਤਃ
ਹਰਿਆਤਮਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਜਸ਼ਰਵਾ ਮੁਨੀ; ਉਸ ਤੋਂ ਸੋਮਸ਼ੁਸ਼ਕਾਯਣ; ਉਸ ਤੋਂ ਤ੍ਰਣਬਿੰਦੁ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ऋਕ੍ਸ਼ੋਭੂਦ੍ਭਾਰ੍ਗਵਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਰ੍ਯੋਭਿਧੀਯਤੇ । ਤਸ੍ਮਾਦਸ੍ਮਤ੍ਪਿਤਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ਵ੍ਯਾਸਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦਹਂ ਮੁਨੇ
ਤ੍ਰਕਸ਼ ਤੋਂ ਭੂਭਾਰਗਵ; ਉਸ ਤੋਂ ਵਾਲਮੀਕਿ; ਉਸ ਤੋਂ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਸ਼ਕਤੀ; ਵਿਆਸ ਤੋਂ ਮੈਂ ਖੁਦ, ਹੇ ਮੁਨੀ।
ਜਾਤੁਕਰ੍ਣੋਭਵਨ੍ਮਤ੍ਤਃ ਕृष੍ਣਦ੍ਵੈਪਾਯਨਸ੍ਤਤਃ । ਅष੍ਟਾਵਿਂਸ਼ਤਿਰਿਤ੍ਯੇਤੇ ਵੇਦਵ੍ਯਾਸਾਃ ਪੁਰਾਤਨਾਃ
ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਜਾਤੁਕਰਨ; ਉਸ ਤੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਦਵੈਪਾਯਨ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਠਾਈਂ ਪੁਰਾਣੇ ਵੇਦ-ਵਿਆਸ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਏਕੋ ਵੇਦਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਦ੍ਧਾ ਤੁ ਤੈਃ ਕृਤੋ ਦ੍ਵਾਪਰਾਦਿषੁ
ਇਕ ਵੇਦ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਵਾਪਰ ਆਦਿ ਯੁਗਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ।